Gepubliceerd op 15 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Een platformwerker is geen zzp’er maar werknemer als de werkrelatie in de praktijk voldoet aan de kenmerken van een arbeidsovereenkomst: arbeid, loon en gezag gedurende zekere tijd (artikel 7:610 BW). Wat in het contract staat, is daarvoor niet beslissend; de Hoge Raad oordeelde in de Deliveroo-zaak dat bezorgers ondanks hun opdrachtcontract werknemer waren, ook al mochten zij zich laten vervangen en opdrachten weigeren.
Hieronder leest u hoe de rechter en de Belastingdienst toetsen, welke wetgeving eraan komt en wat platform en werkende kunnen doen. Algemene informatie vindt u in ons artikel over de vraag zzp’er of werknemer.
Inhoudsopgave
Wat is schijnzelfstandigheid?
Van schijnzelfstandigheid is sprake als iemand als zelfstandige wordt ingehuurd, terwijl de werkrelatie juridisch een arbeidsovereenkomst is. Gevolg is dat de werkende alle werknemersrechten heeft en de opdrachtgever alle werkgeversplichten.
Bij platformwerk speelt dit vaak, omdat een app het werk verdeelt, de prijs bepaalt en de uitvoering controleert. Denk aan maaltijdbezorging, taxivervoer, schoonmaak en zorg via een platform.
Hoe beoordeelt de rechter of er een arbeidsovereenkomst is?
De rechter kijkt naar alle omstandigheden van het geval, in onderling verband. Wat partijen bij het sluiten van het contract voor ogen stond, is niet van belang; het gaat om de rechten en plichten die zij in feite zijn aangegaan.
In het Deliveroo-arrest (HR 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443) noemde de Hoge Raad een reeks gezichtspunten. Daaronder vallen de aard en duur van het werk, de manier waarop werk en werktijden worden bepaald, de inbedding in de organisatie, de vraag of persoonlijke arbeid verplicht is, de beloning en het financiële risico, en of de werkende zich als ondernemer presenteert.
Bij Deliveroo woog zwaar dat het platform via het algoritme en gps-controle sturing gaf, de tarieven eenzijdig vaststelde en de voorwaarden kon wijzigen. Het recht om zich te laten vervangen woog weinig, omdat dat in de praktijk maar incidenteel gebeurde. Meer over de Europese kant leest u in ons artikel over platformwerkers en schijnzelfstandigheid in het EU-recht.
Welke signalen wijzen op een arbeidsovereenkomst?
Geen enkel signaal is op zichzelf doorslaggevend. Hoe meer van de onderstaande punten gelden, hoe groter de kans dat de rechter een arbeidsovereenkomst aanneemt.
- Het platform bepaalt het tarief en kan het eenzijdig wijzigen.
- Het platform stuurt de uitvoering, bijvoorbeeld via een algoritme, beoordelingen of gps-controle.
- Het werk behoort tot de kernactiviteit van het platform en wordt al langere tijd gedaan.
- De werkende draagt weinig financieel risico en investeert nauwelijks.
- De werkende presenteert zich niet als ondernemer op de markt.
Wat is het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst?
Werkt iemand gedurende drie opeenvolgende maanden wekelijks of ten minste twintig uur per maand tegen betaling voor een ander, dan wordt vermoed dat er een arbeidsovereenkomst is (artikel 7:610a BW). Het platform moet dan bewijzen dat dat niet zo is.
Het vermoeden helpt de werkende in een procedure, maar vervangt de totaalbeoordeling niet. Daarnaast komt er een rechtsvermoeden bij een laag uurtarief. De Wet invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief (Kamerstukken 36783) is op 16 juni 2026 door de Eerste Kamer aangenomen en gepubliceerd (Stb. 2026, 158) en treedt in werking op 31 december 2026 (Stb. 2026, 207). Het onderdeel dat de gezagstoets zou verduidelijken, heeft het kabinet uit dit voorstel geschrapt; daarvoor volgt later een apart wetsvoorstel.
Wat verandert de Europese richtlijn platformwerk?
Richtlijn (EU) 2024/2831 moet uiterlijk 2 december 2026 in Nederlands recht zijn omgezet. Zij verplicht lidstaten een weerlegbaar rechtsvermoeden van een arbeidsrelatie in te voeren als feiten wijzen op sturing en controle door het platform.
Daarnaast stelt de richtlijn regels over algoritmisch management: platforms moeten werkenden informeren over geautomatiseerde besluiten, en een besluit om een account op te schorten of te beëindigen moet door een mens kunnen worden getoetst. Zie ook ons artikel over de gevolgen van Europese richtlijnen voor platformwerkers en zzp’ers.
Hoe handhaaft de Belastingdienst?
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. Daarbij hanteert hij dezelfde maatstaf als de civiele rechter.
Is er volgens de Belastingdienst een dienstbetrekking, dan kan het platform een naheffing van loonheffingen krijgen. In 2025 gold een overgangsjaar waarin opdrachtgevers die aantoonbaar werkten aan verbetering in beginsel geen boete kregen; sinds 2026 kunnen ook boetes volgen. Meer daarover leest u in ons artikel over het handhavingskader van de Belastingdienst. Voor de fiscale gevolgen verwijzen wij naar een fiscalist.
Bieden modelovereenkomsten en de webmodule zekerheid?
Beperkt. Een modelovereenkomst van de Belastingdienst helpt alleen als u in de praktijk ook werkt zoals daarin staat.
De webmodule Beoordeling arbeidsrelatie van de Belastingdienst geeft een indicatie, geen bindende uitspraak. Een rechter is er niet aan gebonden, en voor de arbeidsrechtelijke vraag of een werkende recht heeft op loon, vakantie of ontslagbescherming is alleen het oordeel van de rechter beslissend.
Welke rechten heeft een schijnzelfstandige?
Als de relatie een arbeidsovereenkomst is, heeft de werkende alle rechten van een werknemer, ook met terugwerkende kracht. Een loonvordering verjaart na vijf jaar (artikel 3:308 BW).
- Ten minste het wettelijk minimumloon en vakantiebijslag (Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag).
- Loondoorbetaling bij ziekte, tot 104 weken 70% van het loon (artikel 7:629 BW).
- Vakantiedagen (artikel 7:634 BW) en, bij een toepasselijke cao, de cao-voorwaarden.
- Ontslagbescherming: het platform kan het account niet zomaar deactiveren zonder ontslaggrond.
- Verzekering voor WW en WIA, ook als het platform geen premies heeft afgedragen.
Waar let u als platform of opdrachtgever op?
- Laat de werkende zelf het tarief bepalen of daarover echt onderhandelen.
- Beperk sturing via algoritme, beoordelingen en sancties bij weigering.
- Controleer of de praktijk aansluit bij wat in de overeenkomst van opdracht staat.
- Ga na of de rechtsvermoedens van artikel 7:610a BW en de komende regels op uw werkenden van toepassing zijn.
- Bereid de omzetting van de richtlijn platformwerk voor, in het bijzonder de regels over algoritmisch management.
Waar let u als platformwerker op?
- Bewaar berichten uit de app, tariefwijzigingen, beoordelingen en sancties.
- Houd bij hoeveel uur u per maand werkt en hoe lang al.
- Ga na of u ook voor andere opdrachtgevers werkt en zich als ondernemer presenteert.
- Reken uit wat u tekortkomt ten opzichte van minimumloon en vakantiebijslag; die vordering verjaart na vijf jaar.
- Laat een deactivering van uw account direct beoordelen.
Wat kunnen wij voor u doen bij schijnzelfstandigheid bij platformwerk?
Onze advocaten arbeidsrecht staan platforms, opdrachtgevers en werkenden bij. Wij kunnen onder meer het volgende doen.
- De werkrelatie toetsen aan artikel 7:610 BW en de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest.
- Een overeenkomst van opdracht en de werkwijze beoordelen of aanpassen.
- Een vordering op achterstallig loon en vakantiebijslag berekenen en instellen.
- Een deactivering of beëindiging aanvechten of verdedigen.
- Procederen bij de kantonrechter over het bestaan van een arbeidsovereenkomst.
Samengevat
- De feitelijke werkwijze bepaalt of er een arbeidsovereenkomst is, niet het contract (artikel 7:610 BW).
- De Hoge Raad oordeelde in 2023 dat Deliveroo-bezorgers werknemers waren (ECLI:NL:HR:2023:443).
- Artikel 7:610a BW geeft al een rechtsvermoeden; de richtlijn platformwerk moet uiterlijk 2 december 2026 zijn omgezet.
- De Belastingdienst handhaaft sinds 2025 actief; sinds 2026 kunnen boetes volgen.
- Een schijnzelfstandige heeft alle werknemersrechten, met een verjaringstermijn van vijf jaar voor loon.
Veelgestelde vragen
Ben ik zelfstandig als ik opdrachten mag weigeren?
Niet automatisch. De vrijheid om in te loggen en opdrachten te weigeren wijst wel in de richting van zelfstandigheid, maar bij Deliveroo woog die minder zwaar dan de sturing door het platform en de manier van betalen.
Maakt een KvK-inschrijving mij zelfstandig?
Nee. Een inschrijving in het handelsregister is een formaliteit. Wel telt mee of u zich daadwerkelijk als ondernemer op de markt presenteert, met eigen klanten en eigen investeringen.
Hoe stel ik vast dat ik werknemer ben?
U kunt de kantonrechter vragen te verklaren dat er een arbeidsovereenkomst is en het platform te veroordelen tot betaling van loon. Vakbonden kunnen dat ook collectief doen, zoals FNV in de Deliveroo-zaak.
Geldt de Wet DBA nog?
Ja, de Wet DBA regelt het systeem van modelovereenkomsten en geldt nog. Meer daarover leest u in ons artikel over de Wet DBA voor zzp’ers en opdrachtgevers.
