Schijnzelfstandigheid bij platformwerk: wanneer bent u werknemer in plaats van zzp’er?

Gepubliceerd op 15 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Een platformwerker is werknemer en geen zzp’er als de werkrelatie in de praktijk voldoet aan de kenmerken van een arbeidsovereenkomst: arbeid, loon en gezag gedurende zekere tijd (artikel 7:610 BW). Het contract is daarvoor niet beslissend, maar sterk extern ondernemerschap kan de doorslag geven: Deliveroo-bezorgers bleken werknemer, Uber-chauffeurs in 2026 niet.

Hieronder leest u hoe de rechter en de Belastingdienst toetsen, wat de twee belangrijkste platformzaken opleverden en welke wetgeving eraan komt. Algemene informatie vindt u in ons artikel over de vraag zzp’er of werknemer.

Wat is schijnzelfstandigheid bij platformwerk?

Van schijnzelfstandigheid is sprake als iemand als zelfstandige wordt ingehuurd, terwijl de werkrelatie juridisch een arbeidsovereenkomst is in de zin van artikel 7:610 BW. Gevolg is dat de werkende alle werknemersrechten heeft en het platform alle werkgeversplichten.

Bij platformwerk speelt dit vaak, omdat een app het werk verdeelt, de prijs bepaalt en de uitvoering controleert. Denk aan maaltijdbezorging, taxivervoer, schoonmaak en zorg via een platform. De Europese richtlijn platformwerk (Richtlijn (EU) 2024/2831) richt zich precies op deze sectoren.

Welke gezichtspunten gebruikt de rechter sinds het Deliveroo-arrest?

De rechter weegt alle omstandigheden in onderling verband. Wat partijen bij het sluiten van het contract voor ogen stond, is niet van belang; het gaat om de rechten en plichten die zij in feite zijn aangegaan. Dat oordeelde de Hoge Raad op 24 maart 2023 in de Deliveroo-zaak (ECLI:NL:HR:2023:443).

De Hoge Raad noemde daarin een niet-uitputtende reeks gezichtspunten. Die staan hieronder, met de vraag die u zich per punt kunt stellen.

Bij Deliveroo woog zwaar dat het platform via het algoritme en gps-controle sturing gaf, de tarieven eenzijdig vaststelde en de voorwaarden kon wijzigen. De vrijheid om in te loggen en ritten te weigeren sloot een arbeidsovereenkomst niet uit. Het recht om zich te laten vervangen woog weinig, omdat het in de praktijk maar beperkt betekenis had. Meer over de Europese kant leest u in ons artikel over platformwerkers en schijnzelfstandigheid in het EU-recht.

Waarom waren Uber-chauffeurs wel zelfstandig?

Ondernemerschap kan de uitkomst omdraaien. In een prejudiciële beslissing van 21 februari 2025 (ECLI:NL:HR:2025:319) oordeelde de Hoge Raad dat er geen rangorde bestaat tussen de gezichtspunten. Ondernemerschap kijkt ook naar omstandigheden buiten de relatie met het platform, zoals het aantal opdrachtgevers, reputatie en acquisitie. Daardoor kan hetzelfde werk voor hetzelfde platform voor de ene werkende een arbeidsovereenkomst zijn en voor de andere niet.

Het gerechtshof Amsterdam paste dat toe op 27 januari 2026 (ECLI:NL:GHAMS:2026:163). De chauffeurs in die zaak investeerden zelf in hun auto, kozen hun werktijden, werkten voor meerdere apps en droegen hun eigen kosten en risico’s. Het hof oordeelde dat zij geen arbeidsovereenkomst met Uber hadden. Wel sloot het hof niet uit dat individuele chauffeurs werknemer zijn; daarvoor ontbrak in die procedure de informatie.

De les voor de praktijk: een platform kan niet volstaan met verwijzen naar het contract, en een werkende niet met verwijzen naar de app-sturing alleen. Beslissend is het totaalbeeld per werkende.

Welke rechtsvermoedens helpen de platformwerker?

Werkt iemand drie opeenvolgende maanden wekelijks of ten minste twintig uur per maand tegen betaling voor een ander, dan wordt vermoed dat er een arbeidsovereenkomst is (artikel 7:610a BW). Het platform moet dan aantonen dat dat niet zo is. Het vermoeden helpt in een procedure, maar vervangt de totaalbeoordeling niet.

Daarnaast komt er een rechtsvermoeden bij een laag uurtarief. De Wet invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief (36.783) is door de Tweede Kamer aangenomen op 21 april 2026 en door de Eerste Kamer op 16 juni 2026. De grens ligt op € 38 per uur, met als peildatum 1 januari 2026. De wet treedt in werking op een tijdstip dat bij koninklijk besluit wordt bepaald (stand 29 oktober 2026). Het onderdeel dat de gezagstoets zou verduidelijken, is uit dit voorstel geschrapt.

Wat verandert de Europese richtlijn platformwerk?

Richtlijn (EU) 2024/2831 moet uiterlijk 2 december 2026 in Nederlands recht zijn omgezet. Zij verplicht lidstaten een weerlegbaar rechtsvermoeden van een arbeidsrelatie in te voeren als feiten wijzen op sturing en controle door het platform. Het platform moet dan bewijzen dat er geen arbeidsrelatie is.

Daarnaast stelt de richtlijn regels over algoritmisch management. Platforms moeten werkenden informeren over geautomatiseerde besluiten, en een besluit om een account op te schorten of te beëindigen moet door een mens kunnen worden getoetst. Zie ook ons artikel over de gevolgen van Europese richtlijnen voor platformwerkers en zzp’ers.

Tijdlijn van rechtspraak en wetgeving

Hoe handhaaft de Belastingdienst op platforms?

Sinds 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium voorbij en controleert de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. Daarbij hanteert hij dezelfde maatstaf als de civiele rechter, dus ook de Deliveroo-gezichtspunten.

Is er volgens de Belastingdienst een dienstbetrekking, dan kan het platform een naheffing van loonheffingen krijgen. Hoe de Belastingdienst in 2026 controleert, staat in het Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026 op de themapagina arbeidsrelaties. Meer daarover leest u in ons artikel over het handhavingskader van de Belastingdienst. Voor de fiscale gevolgen verwijzen wij naar een fiscalist.

Bieden modelovereenkomsten en de webmodule zekerheid?

Beperkt. Een modelovereenkomst helpt alleen als u in de praktijk ook werkt zoals daarin staat, en volgens de Belastingdienst worden er geen nieuwe modelovereenkomsten meer beoordeeld. Lees meer in ons artikel over de Wet DBA voor zzp’ers en opdrachtgevers.

De webmodule Beoordeling arbeidsrelatie geeft een indicatie, geen bindende uitspraak. Voor de arbeidsrechtelijke vraag of een werkende recht heeft op loon, vakantie of ontslagbescherming is alleen het oordeel van de kantonrechter beslissend.

Welke rechten heeft een platformwerker die werknemer blijkt?

Als de relatie een arbeidsovereenkomst is, heeft de werkende alle rechten van een werknemer, ook met terugwerkende kracht. Een loonvordering verjaart na vijf jaar (artikel 3:308 BW).

• Ten minste het wettelijk minimumloon: per 1 juli 2026 € 14,99 bruto per uur voor 21 jaar en ouder (Rijksoverheid), plus vakantiebijslag.
• Loondoorbetaling bij ziekte, tot 104 weken ten minste 70% van het loon (artikel 7:629 BW).
• Vakantiedagen (artikel 7:634 BW) en, bij een toepasselijke cao, de cao-voorwaarden.
• Ontslagbescherming: het platform kan het account niet zomaar deactiveren zonder ontslaggrond (artikel 7:669 BW).
• Verzekering voor WW en WIA, ook als het platform geen premies heeft afgedragen.

Hoe toetst een platform zijn eigen werkmodel?

• Leg per gezichtspunt uit de tabel hierboven vast hoe het in de praktijk gaat, niet hoe het in het contract staat.
• Ga na of werkenden echt over het tarief kunnen onderhandelen en of sturing via algoritme, beoordelingen en sancties nodig is.
• Breng in kaart welke werkenden meer opdrachtgevers, eigen klanten en eigen investeringen hebben; dat verschilt per persoon.
• Bereid de omzetting van de richtlijn platformwerk voor, in het bijzonder de regels over menselijke toetsing van deactivering.

Welk bewijs verzamelt u als platformwerker?

• Bewaar berichten uit de app, tariefwijzigingen, beoordelingen en sancties; die tonen sturing aan.
• Houd bij hoeveel uur u per maand werkt en hoe lang al; dat is nodig voor het vermoeden van artikel 7:610a BW.
• Noteer of u voor andere apps of eigen klanten werkt; het hof Amsterdam woog dat in de Uber-zaak zwaar.
• Reken uit wat u tekortkomt ten opzichte van minimumloon en vakantiebijslag; die vordering verjaart na vijf jaar.

Wat doen wij bij een geschil over platformwerk?

Onze advocaten arbeidsrecht staan platforms, opdrachtgevers en werkenden bij. Wij kunnen onder meer:

• de werkrelatie toetsen aan artikel 7:610 BW en de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest;
• een overeenkomst van opdracht en de werkwijze beoordelen of aanpassen;
• een vordering op achterstallig loon en vakantiebijslag berekenen;
• bij de kantonrechter procederen over het bestaan van een arbeidsovereenkomst of een deactivering.

Veelgestelde vragen

Maakt een KvK-inschrijving mij zelfstandig?

Nee. Een inschrijving in het handelsregister is een formaliteit. Wel telt mee of u zich daadwerkelijk als ondernemer op de markt presenteert, met eigen klanten en eigen investeringen (HR 21 februari 2025).

Kan een vakbond namens alle platformwerkers procederen?

Ja, bijvoorbeeld op grond van artikel 3 lid 2 Wet AVV, zoals FNV deed in de Deliveroo- en Uber-zaken. Een algemeen oordeel is volgens de Hoge Raad alleen niet mogelijk als de omstandigheden van de werkenden te veel uiteenlopen; in de Uber-zaak liep de vordering daarop vast.

Hoe stel ik zelf vast dat ik werknemer ben?

U kunt de kantonrechter vragen te verklaren dat er een arbeidsovereenkomst is en het platform te veroordelen tot betaling van loon. Het griffierecht voor een natuurlijk persoon is in 2026 bij een vordering van onbepaalde waarde € 93 bij de kantonrechter (Rechtspraak).