Gepubliceerd op 27 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Een goed contract met een freelancer legt vast wat er wordt geleverd, tegen welk tarief, wanneer betaald wordt, wie aansprakelijk is, wie de intellectuele eigendom krijgt en hoe de samenwerking eindigt. Let wel: het contract bepaalt niet zelf of iemand zzp’er is; als de samenwerking in de praktijk op een arbeidsovereenkomst lijkt, behandelen de rechter en de Belastingdienst haar ook zo.
De wettelijke basis voor de samenwerking met een zelfstandige is meestal de overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW). Een schriftelijk contract is niet verplicht, maar zonder goed opgesteld contract moet u afspraken over tarief, levering en rechten achteraf bewijzen. Hieronder leest u welke onderdelen u vastlegt en waar de risico’s zitten.
Inhoudsopgave
Wanneer is een freelancer geen werknemer?
Een freelancer is geen werknemer als er geen arbeidsovereenkomst in de zin van art. 7:610 BW is. Daarvoor kijkt de rechter naar alle omstandigheden van de feitelijke samenwerking, niet naar het etiket op het contract.
Een arbeidsovereenkomst heeft drie kenmerken: persoonlijke arbeid, loon en een gezagsverhouding. In het Deliveroo-arrest (HR 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443) heeft de Hoge Raad bepaald dat ook meetelt of iemand werkt als zelfstandig ondernemer, bijvoorbeeld door meerdere opdrachtgevers, eigen investeringen, ondernemersrisico en eigen marketing. Wat partijen bedoelden, weegt daarbij weinig.
| Kenmerk | Overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW) | Arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW) |
|---|---|---|
| Gezag | Opdrachtnemer bepaalt zelf hoe hij werkt; opdrachtgever mag wel aanwijzingen geven (art. 7:402 BW) | Werkgever geeft instructies over inhoud en wijze van werken |
| Persoonlijke arbeid | Vervanging is vaak toegestaan | Werknemer werkt in beginsel zelf |
| Betaling | Tarief per uur, dag of project op factuur | Loon, met loonheffing en premies |
| Beëindiging | Opdrachtgever kan opzeggen (art. 7:408 BW) | Ontslagbescherming en transitievergoeding |
Is er toch een arbeidsovereenkomst, dan heeft de freelancer recht op loondoorbetaling bij ziekte, vakantiedagen, ontslagbescherming en een andere fiscale behandeling. De opdrachtgever moet dan loonheffing en premies afdragen.
Hoe handhaaft de Belastingdienst schijnzelfstandigheid in 2026?
De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volledig op schijnzelfstandigheid. Voor 2026 geldt een gedeeltelijke overgangsregeling: geen verzuimboetes, maar wel vergrijpboetes bij opzet of grove schuld.
Naheffingen en correctieverplichtingen gaan tot 2030 niet verder terug dan 1 januari 2025, behalve bij kwaadwillendheid of een eerder gegeven aanwijzing. Een goedgekeurde modelovereenkomst van de Belastingdienst geeft alleen zekerheid als u in de praktijk ook werkt zoals erin staat; eerder goedgekeurde modellen zijn verlengd tot en met 31 december 2029.
Het wetsvoorstel Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Wet VBAR) ligt nog bij de Tweede Kamer. Zo’n rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief geldt dus nog niet. Voor de fiscale kant van de samenwerking verwijzen wij naar een fiscalist.
Welke onderdelen legt u vast in een freelancecontract?
De opdracht en het resultaat omschrijven
Omschrijf het eindresultaat zo concreet mogelijk, met deadline en mijlpalen. De opdrachtnemer moet volgens art. 7:401 BW de zorg van een goed opdrachtnemer in acht nemen; hoe preciezer de opdracht, hoe beter u later kunt toetsen of hij dat heeft gedaan.
- partijen met naam, adres en KvK-nummer;
- het resultaat, bijvoorbeeld aantal pagina’s of functies van een website;
- wat de opdrachtgever aanlevert en wanneer;
- hoe meerwerk wordt aangevraagd en geprijsd.
Tarief en betalingstermijn regelen
Leg vast of het tarief per uur, dag of project geldt en of het inclusief of exclusief btw is. Is er niets afgesproken, dan geldt tussen ondernemers een betalingstermijn van 30 dagen (art. 6:119a BW); daarna is de wettelijke handelsrente verschuldigd.
Een langere termijn dan 60 dagen kan alleen als dat voor de schuldeiser niet kennelijk onbillijk is. Betaalt een grote onderneming een mkb’er of zzp’er, dan mag de termijn niet langer zijn dan 30 dagen. Een voorschot of betaling per mijlpaal beperkt het risico van de freelancer. Meer hierover leest u bij betalingstermijnen in B2B-contracten.
Aansprakelijkheid beperken
Zonder afspraak is de opdrachtnemer aansprakelijk voor alle schade door een tekortkoming (art. 6:74 BW). Daarom beperkt een freelancer zijn aansprakelijkheid meestal tot het factuurbedrag of de dekking van zijn beroepsaansprakelijkheidsverzekering.
Een beperking werkt niet bij opzet of bewuste roekeloosheid; dan kan een beroep erop naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn (art. 6:248 lid 2 BW). Regel ook overmacht en een termijn waarbinnen klachten moeten worden gemeld.
Intellectuele eigendom overdragen of licentiëren
De freelancer is als maker eigenaar van het auteursrecht op zijn werk; het werkgeversauteursrecht van art. 7 Auteurswet geldt alleen voor werknemers. Wil de opdrachtgever het auteursrecht krijgen, dan is een akte nodig (art. 2 lid 2 Auteurswet).
Kies bewust tussen overdracht en een gebruiksrecht (licentie), en leg vast voor welk gebruik, welk gebied en welke duur. Regel bij software wie de broncode krijgt en of de freelancer bestaande eigen code of tools mag hergebruiken.
Geheimhouding afspreken
Een geheimhoudingsbeding beschermt klantgegevens, cijfers en strategie waartoe de freelancer toegang krijgt. Omschrijf wat vertrouwelijk is, hoe lang de plicht geldt en wat de gevolgen zijn van schending, bijvoorbeeld een boete per overtreding (art. 6:91 BW).
Verwerkt de freelancer persoonsgegevens voor u, dan is onder de AVG meestal ook een verwerkersovereenkomst nodig (art. 28 AVG). Zie ook ons artikel over de geheimhoudingsovereenkomst.
Opzegging en einde van de opdracht regelen
De opdrachtgever kan een overeenkomst van opdracht volgens art. 7:408 lid 1 BW altijd opzeggen; de opdrachtnemer alleen om gewichtige redenen, tenzij anders is afgesproken. Leg daarom een opzegtermijn en de vergoeding voor al verricht werk vast.
Bij een opdracht voor onbepaalde tijd met een vaste opdrachtnemer kan een redelijke opzegtermijn nodig zijn, ook als het contract die niet noemt. Meer over opzegging van een overeenkomst van opdracht leest u in ons aparte artikel.
Modelovereenkomst, voorbeeldcontract of maatwerk?
Een modelovereenkomst van de Belastingdienst helpt bij de vraag naar schijnzelfstandigheid, maar regelt aansprakelijkheid, IE en betaling vaak summier. Een voorbeeldcontract van internet is een begin, geen garantie dat het past.
Maatwerk is zinvol bij software, creatief werk, langdurige inzet of hoge schaderisico’s. Zorg in elk geval dat contract, facturen en werkwijze hetzelfde beeld geven: de Belastingdienst en de rechter kijken naar het geheel.
Waar let u als opdrachtgever op?
- Geef geen instructies over werktijden en werkwijze die u ook aan werknemers geeft.
- Controleer de KvK-inschrijving en of de freelancer ook voor anderen werkt.
- Laat het auteursrecht schriftelijk overdragen als u het werk vrij wilt gebruiken.
- Sluit een verwerkersovereenkomst als de freelancer persoonsgegevens verwerkt.
- Leg de opzegtermijn en de vergoeding bij tussentijdse beëindiging vast.
Waar let u als freelancer op?
- Beperk uw aansprakelijkheid tot het factuurbedrag of de verzekerde som.
- Spreek een betalingstermijn van maximaal 30 dagen en eventueel een voorschot af.
- Bepaal of u het auteursrecht overdraagt of alleen een licentie geeft.
- Houd eigen tools en bestaande code buiten de overdracht.
- Leg vast hoe meerwerk wordt aangevraagd en gefactureerd.
Wat kunnen wij voor u doen bij een freelancecontract?
- Een bestaand contract of een modelovereenkomst beoordelen op risico’s.
- Een maatwerkcontract opstellen met regelingen over aansprakelijkheid, IE en geheimhouding.
- Beoordelen of de samenwerking in de praktijk het risico van een arbeidsovereenkomst meebrengt.
- Onderhandelen over aansprakelijkheid, betalingstermijnen en opzegging.
- Procederen bij wanbetaling of een geschil over oplevering, via onze advocaat contractenrecht en onze civiel recht advocaat.
Samengevat
- De samenwerking met een freelancer is meestal een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW).
- De feitelijke uitvoering beslist of het toch een arbeidsovereenkomst is (HR Deliveroo, 2023).
- In 2026 legt de Belastingdienst geen verzuimboetes op, maar wel vergrijpboetes.
- Auteursrecht gaat alleen over met een akte (art. 2 lid 2 Auteurswet).
- Zonder afspraak geldt tussen ondernemers een betalingstermijn van 30 dagen.
Veelgestelde vragen
Moet een freelancecontract schriftelijk zijn?
Nee, een overeenkomst van opdracht kan ook mondeling tot stand komen (art. 3:37 BW). Voor bewijs en voor de overdracht van auteursrecht (art. 2 lid 2 Auteurswet) is een schriftelijk stuk wel nodig.
Beschermt een modelovereenkomst tegen een naheffing?
Alleen als u in de praktijk werkt zoals in het model staat. De Belastingdienst toetst de feitelijke uitvoering; goedgekeurde modellen zijn verlengd tot en met 31 december 2029.
Wie is eigenaar van het werk dat een freelancer maakt?
De freelancer, als maker, tenzij het auteursrecht bij akte is overgedragen. Zonder overdracht krijgt de opdrachtgever hooguit een gebruiksrecht voor het doel van de opdracht.
Kan de opdrachtgever de opdracht tussentijds stoppen?
Ja, de opdrachtgever kan volgens art. 7:408 BW altijd opzeggen, maar moet het al verrichte werk betalen. In het contract kunt u een opzegtermijn en een vergoeding afspreken.
Lees ook: Wat maakt een contract rechtsgeldig?
