Gepubliceerd op 6 april 2026 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026
De politie mag contant geld in beslag nemen als het kan dienen als bewijs of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen (artikel 94 Sv), of als zekerheid voor een latere boete of ontneming (artikel 94a Sv). U kunt daartegen een klaagschrift bij de rechtbank indienen (artikel 552a Sv), ook als u zelf geen verdachte bent.
Inhoudsopgave
Mag de politie zomaar uw contante geld meenemen?
Cash mag, maar bij een controle kan de politie geld in beslag nemen als de herkomst onduidelijk is; dat loopt via artikel 94 Wetboek van Strafvordering. U kunt daartegen een klaagschrift indienen bij de rechtbank. Handelaren in goederen mogen sinds 1 januari 2026 bovendien geen contante betaling van 3.000 euro of meer aannemen (Wwft).
Hieronder leest u hoe het juridisch zit, welke waarborgen er zijn en hoe u uw geld terugkrijgt.
1. Wanneer mag de politie cash geld in beslag nemen?
De bevoegdheid tot inbeslagname van contant geld is primair geregeld in het Wetboek van Strafvordering (WvSv). Er zijn twee belangrijke grondslagen:
Artikel 94 WvSv – waarheidsvinding
Op grond van artikel 94 WvSv mogen alle voorwerpen die kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen, of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen, in beslag worden genomen. Contant geld valt hier nadrukkelijk ook onder, zeker wanneer er een verdenking bestaat van witwassen, fraude of een ander vermogensgerelateerd delict. De drempel voor dit type beslag is relatief laag: er is geen machtiging van een rechter nodig zolang er sprake is van een redelijk vermoeden van schuld.
Artikel 94a WvSv – verhaalsmogelijkheid
Artikel 94a WvSv biedt een tweede grondslag: beslag ter verzekering van een op te leggen geldboete of ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel. Dit zogeheten conservatoir beslag is een ingrijpender maatregel, omdat het geld ook kan worden vastgehouden wanneer het uitsluitend dient als verhaalsobject voor een toekomstige sanctie. Voor dit type beslag is in beginsel een schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris vereist (artikel 103 WvSv).
Bewaring van inbeslaggenomen geld
De praktische afhandeling na inbeslagname is geregeld in het Besluit inbeslaggenomen voorwerpen. Op grond van artikel 4 van dit besluit wordt contant geld direct gestort op een bankrekening van de bewaarder (doorgaans het Centraal Justitieel Incassobureau, CJIB). Hierdoor verliest u niet alleen de beschikking over het fysieke geld, maar ook over de rendementen die het zou kunnen opleveren.
2. Welke waarborgen heeft u?
U heeft recht op een bewijs van ontvangst en kunt met een klaagschrift om opheffing van het beslag vragen (artikel 552a Sv).
De wet biedt betrokkenen een aantal belangrijke waarborgen. U moet ze wel zelf inroepen.
Recht op een bewijs van ontvangst
Als de politie uw geld in beslag neemt, heeft u recht op een bewijs van ontvangst. Dit document vermeldt het bedrag en de omstandigheden van de inbeslagname. Bewaar dit zorgvuldig: het is uw eerste bewijsstuk in een eventuele procedure tot opheffing van het beslag.
De klaagschriftprocedure (artikel 552a Sv)
U kunt de rechtmatigheid van het beslag aanvechten via een klaagschrift bij de rechtbank. In dit klaagschrift verzoekt u de rechter het beslag op te heffen en het geld terug te geven. De rechter toetst daarbij of het belang van strafvordering het voortduren van het beslag rechtvaardigt. Na indiening van het klaagschrift wordt u opgeroepen om door de rechter te worden gehoord. Wacht niet te lang: hoe langer u wacht, hoe moeilijker het doorgaans is om beslag te laten opheffen.
Motiveringsplicht van de rechter
Als u concrete bezwaren aandraagt tegen het beslag – bijvoorbeeld doordat u de legale herkomst van het geld kunt aantonen – is de rechter verplicht hier uitdrukkelijk op in te gaan. Een rechter die uw argumenten negeert zonder motivering, handelt in strijd met de geldende rechtspraak van de Hoge Raad.
Proportionaliteit en subsidiariteit
Het beslag moet proportioneel zijn. Als het beslagbedrag veel hoger is dan de te verwachten boete of ontneming, kan dat grond zijn voor (gedeeltelijke) opheffing. U moet dit zelf aanvoeren: de rechter is niet verplicht dit ambtshalve te toetsen, maar zodra u dit argument inbrengt, is hij gehouden het te beoordelen.
3. Wat zegt de rechtspraak?
De Hoge Raad toetst beslag op contant geld aan het belang van strafvordering en, als u dat aanvoert, aan proportionaliteit en subsidiariteit.
De Hoge Raad heeft de afgelopen jaren de regels en waarborgen rond inbeslagname van contant geld verder aangescherpt. Hieronder vindt u de meest relevante lijnen uit recente uitspraken.
Proportionaliteitstoets op verzoek (HR 2025:804 en HR 2023:128)
De Hoge Raad heeft bevestigd dat de rechter bij de behandeling van een klaagschrift niet verplicht is uit zichzelf te beoordelen of het beslag proportioneel is. Zodra een betrokkene echter concrete bezwaren aandraagt – denk aan het aantonen van de legale herkomst of het aanwijzen van onevenredigheid – móét de rechter deze bezwaren expliciet toetsen aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit. Dit maakt een goed onderbouwd klaagschrift essentieel.
Eigendomstoets bij derdenaanspraken (HR 2024:1123)
Wanneer een derde stelt dat het inbeslaggenomen geld aan hem toebehoort – en niet aan de verdachte – moet de rechter beoordelen of die eigendomsaanspraak buiten redelijke twijfel vaststaat. Is dat onvoldoende aannemelijk gemaakt, dan blijft het beslag in stand. Dit stelt hoge eisen aan het bewijs dat derden moeten leveren.
Belang van strafvordering als maatstaf (HR 2023:166 en HR 2024:442)
Het beslag mag voortduren zolang het belang van strafvordering dat vereist: ofwel voor waarheidsvinding, ofwel om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen. Het beklag is gegrond als het hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter later het geld verbeurd zal verklaren of, bij conservatoir beslag, een boete of ontnemingsmaatregel zal opleggen. Lijkt dat vrijwel uitgesloten, dan heeft u sterke argumenten voor opheffing.
Procedurefouten als grond voor onrechtmatigheid (RBROT 2025:3360)
Soms wordt beslag op contant geld onrechtmatig geacht wegens procedurefouten, bijvoorbeeld als de inbeslagname buiten de bevoegdheid van de opsporingsambtenaar valt of niet binnen de reikwijdte van de onderzoeksmaatregel past. In die gevallen kan de rechter het beslag opheffen, ongeacht de vraag of het geld al dan niet legaal verkregen is.
4. Hoe toont u de legale herkomst aan?
Een van de meest praktische uitdagingen bij inbeslagname van contant geld is het aantonen van de legale herkomst. De bewijslast hiervoor ligt feitelijk bij u als betrokkene: u moet aannemelijk maken dat het geld niet van criminele activiteiten afkomstig is. Hoe beter uw documentatie, hoe sterker uw positie.
Relevante bewijsmiddelen zijn onder meer:
- Bankafschriften waaruit de opname of herkomst van het geld blijkt
- Belastingaangiften en aanslagen die het vermogen ondersteunen
- Facturen, contracten of betaalbewijzen bij contante zakelijke transacties
- Erfenis- of schenkingsdocumentatie (notariële aktes, bankafschriften van overboekingen)
- Verklaringen van derden (notaris, accountant, familie) over de herkomst
Houd er rekening mee dat een enkele verklaring van uzelf doorgaans onvoldoende is. Hoe meer objectieve, schriftelijke documentatie u kunt overleggen, hoe groter de kans dat de rechter de legale herkomst aannemelijk acht.
5. Wat doet u als uw geld in beslag wordt genomen?
Vraag om een bewijs van ontvangst, verzamel bewijs van de herkomst en dien zo snel mogelijk een klaagschrift in.
- Vraag altijd om een schriftelijk bewijs van ontvangst op het moment van inbeslagname. Noteer datum, tijd en de naam van de betrokken opsporingsambtenaar.
- Dien tijdig een klaagschrift in bij de rechtbank. Wacht niet af en laat u niet geruststellen met vage toezeggingen over teruggave.
- Verzamel zo snel mogelijk bewijs van de legale herkomst van het geld: bankafschriften, belastingdocumenten, contracten en verklaringen van derden.
- Ga na of het beslag is gebaseerd op artikel 94 of 94a Sv. Dit bepaalt welke verweren en procedurele stappen het meest kansrijk zijn.
- Controleer of het beslagbedrag proportioneel is ten opzichte van de te verwachten sanctie. Is er een wanverhouding, breng dit dan expliciet naar voren in het klaagschrift.
- Let op de termijn: u kunt een klaagschrift indienen zolang de zaak loopt en tot uiterlijk drie maanden nadat die is afgelopen (artikel 552a lid 3 Sv). Meer hierover leest u bij de klaagschriftprocedure.
Wat kunnen wij voor u doen bij inbeslagname van contant geld?
Wij staan u bij binnen het strafrecht, ook als u zelf geen verdachte bent.
- Wij stellen vast of het beslag is gelegd op grond van artikel 94 of 94a Sv en of voor conservatoir beslag een machtiging van de rechter-commissaris is gegeven (artikel 103 Sv).
- Wij stellen het klaagschrift op en dienen het in bij de rechtbank (artikel 552a Sv).
- Wij verzamelen en ordenen het bewijs van de legale herkomst, zoals bankafschriften, aangiften en notariële akten.
- Wij voeren aan dat het beslag onevenredig is als het bedrag veel hoger is dan de te verwachten boete of ontneming.
- Wij vragen na afloop van de zaak zo nodig vergoeding van kosten op grond van artikel 591a Sv.
Samengevat
- De politie kan contant geld in beslag nemen als bewijs of voor wederrechtelijk voordeel (artikel 94 Sv) of als verhaal voor boete of ontneming (artikel 94a Sv).
- Voor conservatoir beslag is in beginsel een machtiging van de rechter-commissaris nodig (artikel 103 Sv).
- Met een klaagschrift vraagt u de rechtbank om opheffing; dat kan tot drie maanden na afloop van de zaak (artikel 552a Sv).
- De rechter toetst de proportionaliteit alleen als u die aanvoert.
- Wie de EU binnenkomt of verlaat met 10.000 euro of meer aan contant geld, moet dat aangeven.
Veelgestelde vragen
1. Mag de politie zomaar mijn contant geld afpakken?
Ja, maar niet zonder wettelijke grondslag. De politie heeft op basis van artikel 94 WvSv de bevoegdheid om geld in beslag te nemen als er een redelijk vermoeden van schuld bestaat aan een strafbaar feit en het geld relevant is voor het onderzoek. Voor conservatoir beslag (artikel 94a WvSv) is in beginsel een machtiging van de rechter-commissaris vereist. De inbeslagname is dus niet willekeurig, maar aan wettelijke voorwaarden gebonden.
2. Ik ben helemaal geen verdachte. kan mijn geld toch in beslag worden genomen?
Ja, dat is mogelijk. Beslag op grond van artikel 94a WvSv kan ook worden gelegd op geld dat toebehoort aan een derde, bijvoorbeeld een familielid of zakenpartner van een verdachte. U heeft dan wel het recht om als klager op te treden in de klaagschriftprocedure en de rechtmatigheid van het beslag aan te vechten. De rechter toetst dan of uw eigendomsaanspraak buiten redelijke twijfel vaststaat.
3. Hoeveel contant geld mag ik bij mij dragen?
Er bestaat in Nederland geen wettelijk maximum voor het bedrag aan contant geld dat u bij u mag dragen. Wie de Europese Unie binnenkomt of verlaat, heeft echter een aangifteplicht bij een bedrag van €10.000 of meer (EU-verordening 2018/1672). Wordt dit niet gedaan, dan kan het geld worden ingehouden. Binnen Nederland kan de politie ook bij lagere bedragen actie ondernemen als er een concrete verdenking bestaat.
4. Wat is een klaagschrift en wanneer moet ik het indienen?
Een klaagschrift is een schriftelijk verzoek aan de rechtbank om het beslag op te heffen. U dient het in bij de rechtbank die bevoegd is in uw zaak. U kunt dat doen zolang de zaak loopt en uiterlijk drie maanden nadat die is afgelopen (artikel 552a lid 3 Sv), maar het is verstandig zo snel mogelijk te handelen: hoe langer u wacht, hoe meer het beslag als ‘noodzakelijk’ wordt beschouwd.
5. Hoe lang kan mijn geld in beslag blijven?
In principe zolang het belang van strafvordering dat vereist. Dit kan in complexe strafzaken soms jaren duren. Als u een klaagschrift indient en de rechter oordeelt dat het belang van strafvordering het beslag niet langer rechtvaardigt, of dat het geld aantoonbaar legaal verkregen is, moet het worden teruggegeven. Zonder actie van uw kant kan het geld tot het einde van de strafprocedure vastgehouden worden.
6. Krijg ik rente vergoed als mijn geld onterecht in beslag is genomen?
De wet voorziet niet automatisch in rentevergoeding. In sommige gevallen kunt u via een schadevergoedingsverzoek op grond van artikel 591a Sv compensatie vragen voor kosten die u heeft gemaakt, maar een volledige rentevergoeding over de beslagperiode is juridisch niet vanzelfsprekend.
7. Wat als mijn geld al is verbeurd verklaard?
Als de rechter in de strafzaak het geld heeft verbeurd verklaard, is er doorgaans geen weg terug. Verbeurdverklaring is een definitieve maatregel. U kunt hoger beroep instellen tegen de strafuitspraak als u het er niet mee eens bent. Zorg er daarom voor dat u al tijdens de klaagschriftprocedure – of zo vroeg mogelijk in de strafprocedure – de legale herkomst van het geld onderbouwt.
8. Kan ik ook bij de douane te maken krijgen met inbeslagname van contant geld?
Ja. Bij grenscontroles kan de douane of de Koninklijke Marechaussee geld in beslag nemen als u €10.000 of meer niet heeft aangegeven bij in- of uitreis buiten de EU, als er aanwijzingen zijn van witwassen of andere strafbare feiten, of als het geld samenhangt met een lopend strafrechtelijk onderzoek. Ook hier gelden vergelijkbare rechten: u kunt bezwaar maken en juridische bijstand inschakelen.
Belangrijkste bronnen
• Artikel 94 en 94a Wetboek van Strafvordering (WvSv)
• Artikel 103 WvSv (machtiging rechter-commissaris)
• Artikel 552a Sv (klaagschriftprocedure)
• Besluit inbeslaggenomen voorwerpen, art. 4
• EU-verordening 2018/1672 (aangifteplicht bij grensoverschrijding)
• HR 18 april 2025, ECLI:NL:HR:2025:804
• HR 31 januari 2023, ECLI:NL:HR:2023:128
• HR 2024, ECLI:NL:HR:2024:1123
• HR 14 februari 2023, ECLI:NL:HR:2023:166
• HR 2024, ECLI:NL:HR:2024:442
• Rb. Rotterdam 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:3360
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina strafrecht advocaat.
