Inbeslagname contant geld: uw rechten en hoe u het terugkrijgt

Gepubliceerd op 6 april 2026 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

De politie mag contant geld in beslag nemen als het kan dienen als bewijs of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen (artikel 94 Wetboek van Strafvordering, Sv), of als zekerheid voor een latere boete, ontneming of schadevergoedingsmaatregel (artikel 94a Sv). U kunt daartegen een klaagschrift bij de rechtbank indienen (artikel 552a Sv), ook als u zelf geen verdachte bent.

Contant geld bezitten is niet verboden, en voor het bedrag dat u in Nederland bij u draagt geldt geen maximum. Maar een grote som contanten roept vragen op over de herkomst, en die vragen kunnen tot beslag leiden. Hieronder leest u op welke grond de politie geld meeneemt, wat de Hoge Raad over het klaagschrift heeft beslist en hoe u uw geld terugkrijgt.

Welke grensbedragen gelden voor contant geld?

Het verbod van € 3.000 richt zich tot de handelaar die de betaling aanneemt, niet tot u als koper. Het bestaan van zo’n grens verklaart wel waarom de politie bij grotere bedragen snel naar de herkomst vraagt.

Op welke grond mag de politie cash in beslag nemen?

Het Wetboek van Strafvordering kent twee grondslagen. Welke van de twee is gebruikt, bepaalt welke verweren het meest kansrijk zijn. Staat dat niet duidelijk in het bewijs van ontvangst, vraag het dan na.

Artikel 94 Sv: bewijs en wederrechtelijk voordeel

Op grond van artikel 94 Sv mogen voorwerpen in beslag worden genomen die kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen of om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen. Ook voorwerpen die vatbaar zijn voor verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer vallen eronder. Contant geld valt hier nadrukkelijk onder, zeker bij een verdenking van witwassen, drugshandel of fraude. Een opsporingsambtenaar kan dit beslag leggen zonder voorafgaande machtiging van een rechter.

Artikel 94a Sv: conservatoir beslag

Artikel 94a Sv maakt beslag mogelijk ter bewaring van het recht tot verhaal voor een geldboete, een ontnemingsmaatregel of een schadevergoedingsmaatregel. Het geld hoeft dan zelf niets met het strafbare feit te maken te hebben; het dient als verhaalsobject. Voor dit beslag is in beginsel een machtiging van de rechter-commissaris nodig (artikel 103 Sv). Omdat het om de waarde gaat, speelt hier de verhouding tussen het beslagbedrag en de te verwachten betalingsverplichting een grote rol.

Wat gebeurt er met het geld na het beslag?

Inbeslaggenomen contant geld wordt in de regel niet in een kluis bewaard, maar op een rekening van de bewaarder gestort, volgens het Besluit inbeslaggenomen voorwerpen. U verliest daarmee de beschikking over het geld zolang het beslag duurt. Een vergoeding van rente over die periode is niet vanzelfsprekend.

Welke waarborgen heeft u na het beslag?

U heeft recht op een bewijs van ontvangst, en u kunt met een klaagschrift om opheffing van het beslag en teruggave vragen (artikel 552a Sv). Die waarborgen moet u wel zelf inroepen.

Het bewijs van ontvangst

Na de inbeslagname krijgt u een bewijs van ontvangst met het bedrag en de omstandigheden van het beslag. Bewaar dit zorgvuldig: het is uw eerste stuk in een procedure tot opheffing. Noteer zelf ook datum, tijd, plaats en de namen of nummers van de betrokken ambtenaren.

De klaagschriftprocedure

Met een klaagschrift vraagt u de rechtbank het beslag op te heffen en het geld terug te geven. Het klaagschrift kan worden ingediend zolang de zaak loopt en tot uiterlijk drie maanden nadat die is geëindigd (artikel 552a Sv). De rechtbank behandelt het in raadkamer; u wordt opgeroepen om te worden gehoord. Meer over deze procedure leest u bij de klaagschriftprocedure.

Hoe beoordeelt de rechter een klaagschrift over geld?

De Hoge Raad heeft daarvoor een vast kader gegeven. De uitspraken hieronder zijn na te lezen op rechtspraak.nl.

De hoofdvraag: is verbeurdverklaring hoogst onwaarschijnlijk?

Het beslag mag voortduren zolang het belang van strafvordering dat vordert. Bij beslag om het geld later verbeurd te laten verklaren, is het klaagschrift gegrond als het hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter later tot verbeurdverklaring zal komen. Die maatstaf zette de Hoge Raad op een rij op 31 januari 2023 (ECLI:NL:HR:2023:128).

Een week later, op 7 februari 2023 (ECLI:NL:HR:2023:166), ging het om € 1.080 dat in beslag was genomen bij een verdenking van hennepteelt. De rechtbank had getoetst of een ontnemingsvordering niet hoogst onwaarschijnlijk was. Dat was de verkeerde maatstaf. Bovendien was niet begrijpelijk waarom het geld “wellicht” uit de hennepkweek kwam, terwijl de raadsman op de zitting had gewezen op een geldopname. De Hoge Raad vernietigde de beslissing over het geldbedrag.

Proportionaliteit: alleen als u het aanvoert

De rechter hoeft niet uit zichzelf te toetsen of het beslag evenredig is. Voert u concreet aan dat het beslag onevenredig is, dan moet hij daar wel op ingaan (HR 31 januari 2023). Bij beslag op grond van artikel 94a Sv gaat het dan vooral om de verhouding tussen de waarde van het beslag en de te verwachten betalingsverplichting. Op 27 mei 2025 (ECLI:NL:HR:2025:804) vernietigde de Hoge Raad een beschikking over beslag op geld, twee horloges en een motor bij een verdenking van witwassen. De waarde van het beslag lag ver boven de mogelijke schadevergoedingsmaatregel, en de rechtbank had te summier gemotiveerd waarom het beslag toch evenredig was.

Volgens de Hoge Raad kan na verloop van tijd ook opnieuw beklag worden gedaan, bijvoorbeeld als het beslag al lang duurt (HR 31 januari 2023). Een eerste afwijzing is dus niet altijd het eindpunt.

Als u geen verdachte bent: de positie van de derde

Ook een derde die stelt dat het geld van hem is, kan een klaagschrift indienen. De rechter moet dan beoordelen of het beslag nog nodig is en of de klager redelijkerwijs als rechthebbende kan worden aangemerkt. Op 3 september 2024 (ECLI:NL:HR:2024:1123) ging het om € 52.900 van een vrouw die geen verdachte was en stelde dat het geld van haar was en onderweg naar Ghana. De rechtbank had volstaan met een verwijzing naar het dossier, zonder in te gaan op wat zij had aangevoerd. De Hoge Raad vernietigde die beschikking.

Dat de rechter de juiste maatstaf voor derden moet hanteren, bleek ook op 26 maart 2024 (ECLI:NL:HR:2024:442), over beslag op telefoons van ouders waartegen hun zoon beklag deed. De motivering schoot tekort, maar het beroep werd toch verworpen, omdat het beslag ook nodig was voor het aantonen van voordeel in de zaak tegen de moeder.

Een beslag buiten de bevoegdheid

Soms is het beslag onrechtmatig omdat het buiten de bevoegdheid valt. De Rechtbank Rotterdam gelastte op 7 maart 2025 de teruggave van € 7.000 (ECLI:NL:RBROT:2025:3360). Het geld was meegenomen bij de uitvoering van een onderzoeksmaatregel van het Europees Openbaar Ministerie die opdracht gaf tot beslag op alles wat wees op een hoog uitgavenpatroon. Losse contanten wijzen daar volgens de rechtbank niet op, zodat het beslag geen grondslag had.

Hoe toont u de legale herkomst aan?

Formeel moet het OM de verdenking onderbouwen. In de praktijk helpt het u enorm als u de legale herkomst concreet en met stukken kunt laten zien. Dat maakt het moeilijker om vol te houden dat verbeurdverklaring niet hoogst onwaarschijnlijk is, zoals de geldopname in de zaak van 7 februari 2023 liet zien.

• bankafschriften waaruit de opname van het geld blijkt, met datum en bedrag;
• belastingaangiften en aanslagen die het vermogen ondersteunen;
• facturen, contracten of kassabonnen bij contante zakelijke transacties;
• notariële akten of overboekingen bij een erfenis of schenking;
• verklaringen van derden, zoals een accountant of degene van wie het geld afkomstig is.

Een enkele verklaring van uzelf is doorgaans onvoldoende. Hoe meer objectieve, schriftelijke stukken, hoe sterker uw positie. Voor fiscale vragen over het vermogen zelf, bijvoorbeeld in box 3, verwijzen wij naar een fiscalist.

Wat doet u als uw geld in beslag is genomen?

1. Vraag om een schriftelijk bewijs van ontvangst en noteer datum, tijd en betrokken ambtenaren.
2. Ga na of het beslag is gebaseerd op artikel 94 of 94a Sv, en bij 94a of er een machtiging van de rechter-commissaris was.
3. Verzamel direct bewijs van de herkomst: bankafschriften, belastingstukken, contracten en verklaringen.
4. Dien tijdig een klaagschrift in; de uiterste grens is drie maanden na afloop van de zaak, maar eerder is beter.
5. Voer uitdrukkelijk aan dat het beslag onevenredig is als het bedrag veel hoger is dan de te verwachten sanctie; anders hoeft de rechter dat niet te toetsen.

Wat doen wij bij beslag op contant geld?

Wij staan u bij binnen het strafrecht, ook als u zelf geen verdachte bent:

• Wij stellen vast op welke grondslag het beslag is gelegd en of de vereiste machtiging er was.
• Wij stellen het klaagschrift op en dienen het in bij de rechtbank.
• Wij ordenen het bewijs van de legale herkomst.
• Wij voeren de proportionaliteit concreet aan, met de verhouding tussen beslag en te verwachten sanctie.
• Wij vragen na afloop van de zaak zo nodig vergoeding van kosten op grond van artikel 591a Sv.

In het kort

• Beslag kan als bewijs (artikel 94 Sv) of als verhaal voor een latere sanctie (artikel 94a Sv, met machtiging rechter-commissaris).
• Het klaagschrift is gegrond als verbeurdverklaring hoogst onwaarschijnlijk is (HR 31 januari 2023).
• De rechter toetst evenredigheid alleen als u die concreet aanvoert, maar moet er dan wel op ingaan (HR 27 mei 2025).
• Ook een derde die stelt eigenaar te zijn, heeft recht op een gemotiveerde beslissing (HR 3 september 2024).

Veelgestelde vragen

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina strafrecht advocaat.