Verkeersongeval door rood licht: straf, rijbewijs en schadevergoeding

Gepubliceerd op 14 januari 2026 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

Een verkeersongeval door rood licht waarbij een ander zwaar lichamelijk letsel oploopt of overlijdt, is strafbaar op grond van artikel 6 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW). De rechter bepaalt of de bestuurder aanmerkelijk onvoorzichtig of roekeloos reed; bij roekeloosheid verdubbelt het strafmaximum. Zonder ernstig letsel blijft het meestal bij artikel 5 WVW of, bij bewust gevaarlijk rijden, artikel 5a WVW.

Naast de straf kan de rechter de rijbevoegdheid ontzeggen, en het CBR kan een eigen onderzoek starten. Het slachtoffer kan de schade verhalen op de WAM-verzekeraar van de bestuurder, ook als er geen strafzaak komt.

Welke wetsartikelen gelden na een ongeval door rood licht?

Bij een ernstig ongeval draait de strafzaak vrijwel altijd om artikel 6 WVW. Dat artikel verbiedt iedere verkeersdeelnemer zich zo te gedragen dat een aan zijn schuld te wijten ongeval gebeurt waardoor een ander overlijdt of zwaar lichamelijk letsel oploopt. Het gaat niet om opzet om iemand te verwonden, maar om een verwijtbare fout in het verkeer. Of het negeren van een rood licht ook strafrechtelijke schuld oplevert, beoordeelt de rechter apart.

Sinds 1 januari 2020 bestaat ook artikel 5a WVW. Dat verbiedt om opzettelijk de verkeersregels ernstig te schenden terwijl daardoor levensgevaar of gevaar voor zwaar letsel voor een ander te duchten is. Door rood rijden staat in de opsomming van gedragingen die daaronder kunnen vallen. Artikel 5a is ook strafbaar als er niets gebeurt: artikel 176 WVW stelt daarop een gevangenisstraf van ten hoogste twee jaar of een geldboete van de vierde categorie (€ 27.500 per 1 januari 2026).

De strafbedreiging bij artikel 6 staat in artikel 175 WVW. Bij roekeloosheid geldt op grond van artikel 175 lid 2 een gevangenisstraf van ten hoogste zes jaar of een geldboete van de vijfde categorie (€ 110.000 per 1 januari 2026) als het slachtoffer overlijdt. Bij zwaar lichamelijk letsel is dat ten hoogste drie jaar of een geldboete van de vierde categorie. Zonder roekeloosheid gelden lagere maxima. Rijden onder invloed of weigeren mee te werken aan een ademtest werkt strafverzwarend.

Buiten de verkeerswet bestaan dood door schuld (artikel 307 Sr) en zwaar lichamelijk letsel door schuld (artikel 308 Sr). Bij verkeersongevallen gaat de verkeerswet in de regel voor. Haalt het gedrag de ondergrens van strafrechtelijke schuld niet, dan resteert artikel 5 WVW: gevaar of hinder veroorzaken op de weg. Dat is een overtreding, met een veel lichtere afdoening. Welke factoren de uitkomst sturen, leest u ook bij de straf bij een ernstig verkeersongeval.

Wanneer is het letsel “zwaar lichamelijk letsel”?

Niet elke verwonding telt. Zwaar lichamelijk letsel is een juridisch begrip en bepaalt of artikel 6 WVW in beeld komt. De rechter weegt de aard van het letsel, de noodzaak en aard van medisch ingrijpen en het uitzicht op herstel. Botbreuken, inwendig letsel, blijvende beperkingen en letsel waarvoor een operatie nodig was, halen de drempel meestal. Schaafwonden en kneuzingen meestal niet.

De Rechtbank Oost-Brabant rekende in een roodlichtzaak een gebroken schouderblad en een gebroken vinger tot zwaar lichamelijk letsel; het slachtoffer kon haar werk als kapper niet meer doen. Bij een tweede inzittende kon de rechtbank geen duidelijk verband tussen klachten en ongeval vaststellen. Meer over de bewijsvoering leest u bij zwaar lichamelijk letsel in strafzaken.

Voor beide partijen weegt de medische rapportage dus zwaar. De verklaring van de behandelend arts en de letselrapportage kort na het ongeval bepalen mede op welk artikel het Openbaar Ministerie vervolgt. Klachten die pas maanden later worden vastgelegd, zijn moeilijker aan het ongeval toe te rekenen.

Aanmerkelijke schuld of roekeloosheid: waar ligt de grens?

Van aanmerkelijke schuld is sprake als de bestuurder aanmerkelijk onvoorzichtig, onoplettend of onachtzaam reed. De Hoge Raad heeft bepaald dat schuld niet al volgt uit het enkele feit dat een verkeersregel is overtreden. De rechter kijkt naar het geheel van de gedragingen, hun aard en ernst en de omstandigheden. Bij het negeren van een rood licht wordt de drempel wel vaak gehaald.

Roekeloosheid is de zwaarste schuldvorm. Het gaat om een buitengewoon onvoorzichtige gedraging waardoor zeer ernstig gevaar ontstaat, terwijl de bestuurder zich daarvan bewust was of had moeten zijn. Die maatstaf is streng. Sinds 2020 bepaalt artikel 175 lid 2 WVW wel dat roekeloosheid in elk geval aanwezig is als het gedrag ook artikel 5a lid 1 WVW schendt. Langs die weg kan roekeloosheid worden aangenomen zonder dat de klassieke maatstaf apart wordt ingevuld.

Hoe de klassieke maatstaf uitpakt, liet de Hoge Raad op 15 oktober 2024 zien. Een bestuurder reed op de N297 bij Born met 175 tot 184 kilometer per uur waar 80 gold, en probeerde op een eenbaansweg in te halen. De bestuurder van de andere auto liep zwaar letsel op. Het oordeel van het hof dat dit roekeloos was, bleef in cassatie in stand. Bij door rood rijden komt roekeloosheid vooral in beeld als er meer speelt dan het gemiste licht: een forse snelheidsoverschrijding, een bewuste keuze om door te rijden, middelengebruik of telefoongebruik.

Twee roodlichtzaken uit 2025 naast elkaar

De wettelijke maxima zeggen weinig over wat een rechter oplegt. Rechtbanken gebruiken de landelijke oriëntatiepunten voor straftoemeting en wegen de persoon van de verdachte mee. Twee recente vonnissen laten zien hoe groot de verschillen kunnen zijn.

Het verschil zit vooral in de schuldvorm. In de Brabantse zaak stelde de rechtbank roekeloosheid vast door de combinatie van extreme snelheid, een licht dat al lang rood was en een genegeerde waarschuwing. In Rotterdam verwierp de rechtbank het verweer dat het om één kort moment van onoplettendheid ging, maar bleef het bij aanmerkelijke schuld. Opvallend is dat de Brabantse rechtbank geen celstraf oplegde, mede door het lange tijdsverloop.

Strafverzwarend werken doorgaans eerdere verkeersdelicten, doorrijden na het ongeval, rijden onder invloed en rijden tijdens een lopende ontzegging. Strafverminderend werken een blanco strafblad, oprecht berouw, contact met het slachtoffer en jonge leeftijd. Overschrijding van de redelijke termijn leidt tot strafvermindering. Hoe rechters die afweging maken, beschrijven wij bij taakstraf, geldboete of gevangenisstraf.

Wat gebeurt er met uw rijbewijs na een roodlichtongeval?

Het rijbewijs raakt langs twee gescheiden wegen in het geding. Strafrechtelijk kan de rechter op grond van artikel 179 WVW de bevoegdheid tot het besturen van motorrijtuigen ontzeggen. Dat is een bijkomende straf en vaak de meest ingrijpende sanctie, zeker voor wie voor zijn werk afhankelijk is van de auto. In beide vonnissen hierboven legde de rechtbank een ontzegging van twaalf maanden op, deels of geheel voorwaardelijk. Direct na het ongeval kan de politie het rijbewijs bovendien invorderen (artikel 164 WVW); de officier van justitie beslist daarna over teruggave.

Daarnaast loopt een bestuursrechtelijk traject. De politie kan op grond van artikel 130 WVW een mededeling doen aan het CBR als er twijfel is over rijvaardigheid of rijgeschiktheid. Het CBR kan dan een onderzoek opleggen en het rijbewijs ongeldig verklaren. Die procedure staat los van de strafzaak en kan ook na een vrijspraak doorlopen. Het is een maatregel in het belang van de verkeersveiligheid, geen tweede straf. Meer daarover leest u bij de rol van het CBR bij verkeersdelicten.

Hoe verhaalt het slachtoffer de schade?

Wie rechtstreeks schade lijdt, kan zich op grond van artikel 51f van het Wetboek van Strafvordering als benadeelde partij voegen in het strafproces. Dat kost geen griffierecht. Is de vordering te ingewikkeld voor de strafzaak, dan verklaart de rechter haar (deels) niet-ontvankelijk en kan het slachtoffer naar de civiele rechter. Wijst de strafrechter de vordering toe, dan legt hij meestal ook de schadevergoedingsmaatregel van artikel 36f Sr op, zodat de Staat de inning overneemt.

Buiten het strafproces rust de aansprakelijkheid op de onrechtmatige daad van artikel 6:162 BW. Het slachtoffer heeft op grond van artikel 6 van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM) een eigen recht tegenover de verzekeraar van de bestuurder. Eigen schuld van het slachtoffer kan de vergoeding verminderen (artikel 6:101 BW). Fietsers en voetgangers genieten daarbij extra bescherming via artikel 185 WVW. Naasten van een ernstig en blijvend gewond slachtoffer kunnen affectieschade vorderen (artikel 6:107 BW); bij overlijden geldt artikel 6:108 BW.

Het begroten en verhalen van letselschade is specialistisch werk. Law & More behandelt geen letselschadezaken; daarvoor schakelt u een gespecialiseerde letselschadeadvocaat in. Onze bijstand ligt bij de strafzaak zelf, aan de kant van de verdachte of bij spreekrecht en voeging van het slachtoffer. Hoe voeging werkt, leest u bij voegen in het strafproces.

Van verkeersongevallenanalyse tot vonnis: het verloop van de strafzaak

1. Onderzoek. De politie maakt een verkeersongevallenanalyse met remsporen, botsschade, snelheid, camerabeelden en de uitgelezen gegevens van de verkeersregelinstallatie. Die uitlezing laat tot op de seconde zien hoe lang het licht al rood was: 52 seconden in de Brabantse zaak, 4 seconden in de Rotterdamse.
2. Beslissing OM. Het Openbaar Ministerie kiest voor een sepot, een strafbeschikking bij lichtere feiten, of een dagvaarding. Zaken met zwaar letsel of een dodelijke afloop gaan in de regel naar de meervoudige kamer.
3. Zitting. De officier van justitie eist een straf. Het slachtoffer en bepaalde nabestaanden hebben spreekrecht (artikel 51e Sv). De verdediging voert verweer.
4. Vonnis en hoger beroep. De rechtbank doet meestal binnen twee weken uitspraak. Verdachte en OM kunnen binnen veertien dagen hoger beroep instellen; daarna staat cassatie open. Wanneer dat loont, leest u bij hoger beroep in strafzaken.

Welke verweren zijn er bij een roodlichtongeval?

Het eerste aangrijpingspunt zijn de feiten. Stond het licht werkelijk op rood, en hoe lang al? Was er een storing, of week de bestuurder uit voor een voorrangsvoertuig? Een technisch dossier dat niet sluitend is, raakt de kern van de tenlastelegging. Ook een plotselinge, onvoorzienbare medische oorzaak kan strafrechtelijke schuld uitsluiten.

Het tweede aangrijpingspunt is de schuldvorm. Omdat schuld niet automatisch uit een verkeersovertreding volgt, kan de verdediging betogen dat hooguit artikel 5 WVW overblijft. Wordt roekeloosheid ten laste gelegd, dan is het verweer dat de strenge maatstaf niet is ingevuld vaak kansrijker dan een volledig vrijspraakverweer. Het scheelt de helft in het strafmaximum. Het Rotterdamse vonnis laat wel zien dat “één kort moment van onoplettendheid” niet snel slaagt bij een licht dat al seconden rood was.

Verder spelen het causaal verband met het letsel, de kwalificatie van het letsel als zwaar en de eigen bijdrage van het slachtoffer. Tot slot de strafmaat: persoonlijke omstandigheden, het verloop sinds het ongeval en de gevolgen van een ontzegging voor werk en gezin. Dit alles begint bij het politieverhoor; u heeft recht op een advocaat voor en tijdens het verhoor (artikel 28c Sv). Wanneer zwijgen verstandig is, leest u bij het zwijgrecht.

Eerste stappen voor bestuurder en slachtoffer

Onze bijstand in een roodlichtzaak

• De verkeersongevallenanalyse en de uitlezing van de verkeersregelinstallatie opvragen en zo nodig technisch laten toetsen.
• Bijstand bij het politieverhoor.
• Verweer tegen een verwijt van roekeloosheid of aanmerkelijke schuld.
• Teruggave van een ingevorderd rijbewijs vragen en een strafmaatverweer over de ontzegging onderbouwen.
• Slachtoffers begeleiden bij het spreekrecht op de zitting.

Rood licht en strafrecht in vier punten

• Met zwaar letsel of een dode is artikel 6 WVW de kern; zonder ernstig letsel blijft artikel 5 of 5a WVW over.
• Valt het rijgedrag ook onder artikel 5a WVW, dan is er in elk geval roekeloosheid (artikel 175 lid 2 WVW).
• De ontzegging en de CBR-procedure lopen los van elkaar.
• Het slachtoffer heeft een eigen recht tegenover de WAM-verzekeraar, ook zonder strafzaak.

Veelgestelde vragen

Kan ik ook vervolgd worden als het licht net op geel sprong?

Bij geel licht moet u stoppen, tenzij dat redelijkerwijs niet meer kan. Rijdt u door terwijl stoppen wel kon en ontstaat daardoor een ongeval met zwaar letsel, dan kan artikel 6 WVW in beeld komen. De uitlezing van de verkeersregelinstallatie laat meestal precies zien wanneer het licht van geel naar rood ging.

Is “ik heb het rode licht niet gezien” een verweer?

Zelden. Het niet opmerken van een rood licht geldt juist als onoplettendheid; zo oordeelde ook de Rechtbank Rotterdam in oktober 2025. Wel kan het pleiten tegen roekeloosheid: wie het licht echt over het hoofd zag, koos niet bewust voor het gevaar.

Raak ik mijn rijbewijs kwijt als ik door rood rijd zonder ongeval?

Dat kan. Valt het rijgedrag onder artikel 5a WVW, dan is het ook zonder ongeval een misdrijf en kan een ontzegging volgen. Los daarvan kan de politie een mededeling doen aan het CBR (artikel 130 WVW), waarna een onderzoek naar de rijvaardigheid kan volgen.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina strafrecht advocaat.