Blaastest weigeren: wat zijn de gevolgen?

Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026

Wie een blaastest of ademanalyse weigert, pleegt zelf een strafbaar feit. Weigeren op straat is een overtreding, maar weigeren van de ademanalyse op het politiebureau is een misdrijf en wordt in de praktijk meestal zwaarder bestraft dan blazen, ook als u te veel hebt gedronken; alleen bijzondere medische redenen kunnen een weigering rechtvaardigen, en dan volgt een bloedonderzoek.

Hieronder leest u wat de wet van u vraagt, welke gevolgen een weigering heeft voor uw strafzaak en uw rijbewijs, en wat een advocaat daarna nog voor u kan doen.

Wat is het verschil tussen de blaastest en de ademanalyse?

De blaastest op straat is een snelle eerste meting. De ademanalyse op het bureau is de officiële meting die als bewijs dient in uw strafzaak.

De blaastest heet in de wet het voorlopig onderzoek van uitgeademde lucht. U blaast in een klein apparaat dat alleen aangeeft of u mogelijk boven de wettelijke grens zit. Die uitslag is een indicatie en geen bewijs.

De wettelijke grens ligt voor de meeste bestuurders op 0,5 promille. Voor beginnende bestuurders is dat 0,2 promille (88 µg/l), volgens artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994.

Wijst de blaastest op te veel alcohol, dan neemt de politie u mee voor een ademanalyse. Dat gebeurt met een geijkt apparaat op het bureau of in een speciale meetbus. De uitslag daarvan telt als bewijs voor de officier van justitie en de rechter.

Kunt u om medische redenen geen ademanalyse doen, dan volgt een bloedonderzoek door een arts. Ook daaraan moet u meewerken.

Mag de politie u zomaar laten blazen?

Ja. Voor de blaastest op straat is geen concrete verdenking nodig. Voor de ademanalyse op het bureau moet de politie u wel verdenken van rijden onder invloed.

Volgens artikel 160 van de Wegenverkeerswet 1994 is iedere bestuurder verplicht mee te werken aan een voorlopig ademonderzoek als de politie daarom vraagt. De politie mag dus bij een algemene alcoholcontrole iedereen laten blazen, ook zonder dat u opvallend reed.

Voor de ademanalyse ligt dat anders. Artikel 163 van de Wegenverkeerswet 1994 verplicht u daaraan mee te werken als u wordt verdacht van rijden onder invloed. Een positieve blaastest is daarvoor de gebruikelijke grond. Ook rijgedrag, een alcohollucht of een ongeval kunnen een verdenking opleveren.

De plicht geldt voor bestuurders van motorvoertuigen, zoals auto, motor, scooter en bromfiets. Fietsers vallen er niet onder, al kan ook dronken fietsen strafbaar zijn. Meer daarover leest u in ons artikel dronken op de fiets: kan dat strafbaar zijn?

Wat houdt de medewerkingsplicht precies in?

U moet voldoende blazen, de aanwijzingen van de agent opvolgen en meegaan naar de plek van het onderzoek. Doet u dat niet, dan geldt dat als weigeren.

Weigeren hoeft dus niet te betekenen dat u hardop nee zegt. Ook wie telkens te kort blaast, het mondstuk niet goed omsluit of weigert mee te gaan naar het bureau, kan een proces-verbaal voor weigering krijgen. De politie legt in dat proces-verbaal vast wat er is gevraagd, hoe vaak u de kans kreeg en wat u deed.

Het zwijgrecht helpt u hier niet. Dat recht beschermt u tegen het afleggen van een verklaring, maar niet tegen het afstaan van een ademmonster. U mag dus zwijgen over hoeveel u hebt gedronken, maar u moet wel blazen.

Waarom weigeren mensen een blaastest?

Meestal uit angst voor een hoge uitslag, soms uit paniek of een misverstand over hun rechten. Juridisch levert dat bijna nooit iets op.

Wie veel heeft gedronken, denkt soms dat zonder meting ook geen bewijs bestaat. Dat is een misvatting. Het proces-verbaal van weigering is zelf het bewijs van een strafbaar feit. De officier van justitie hoeft dan niet aan te tonen hoeveel alcohol u op had.

Anderen hebben haast, zijn bang voor hun baan of begrijpen de instructies niet goed. Die redenen maken een weigering niet rechtmatig. Wel kan onduidelijkheid over de instructies later een rol spelen in uw verweer, als vaststaat dat de politie niet helder was.

Een veelgehoord misverstand is ook dat u zelf mag kiezen tussen blazen en bloed laten prikken. Die keuze hebt u niet. Een bloedonderzoek volgt alleen als een ademanalyse om medische redenen niet mogelijk is.

Wanneer is weigeren wel toegestaan?

Alleen bij bijzondere geneeskundige redenen die blazen onmogelijk maken. U moet die redenen direct noemen, en dan volgt een bloedonderzoek.

Denk aan ernstige longproblemen, een verwonding aan mond of borstkas of een acute medische toestand. Een arts beoordeelt dan of u werkelijk niet kunt blazen. Is dat zo, dan neemt hij bloed af. Weigert u ook het bloedonderzoek, dan is dat opnieuw een strafbaar feit.

Noem een medische reden meteen, liefst met een verwijzing naar uw arts of medicijnen. Een reden die pas maanden later bij de zitting opduikt, overtuigt een rechter zelden.

Welke straf staat op het weigeren van de ademanalyse?

Weigering van de ademanalyse is een misdrijf. De rechter kan een geldboete of zelfs een vrijheidsstraf opleggen, en daarnaast een rijontzegging.

Artikel 163 van de Wegenverkeerswet 1994 regelt de plicht om mee te werken; de strafbepalingen in dezelfde wet maken van een weigering een misdrijf, net als rijden onder invloed zelf. Een misdrijf komt op uw strafblad. Dat kan gevolgen hebben voor een verklaring omtrent het gedrag (VOG) en voor sommige banen of reizen. Lees daarover meer in ons artikel over de gevolgen van een strafrechtelijke veroordeling voor uw werk of reis naar het buitenland.

Het Openbaar Ministerie werkt met een strafvorderingsrichtlijn voor rijden onder invloed. Daarin wordt weigering niet mild behandeld: de officier van justitie gaat uit van een straf die vergelijkbaar is met die bij een hoog alcoholgehalte. De reden is eenvoudig. Wie weigert, zou anders beter af zijn dan wie eerlijk blaast.

Voor een automobilist zonder eerdere veroordeling gaat de richtlijn van het Openbaar Ministerie bij weigering uit van een geldboete van € 1.000 en een onvoorwaardelijke rijontzegging van negen maanden. Bij herhaling komen daar een taakstraf of een korte gevangenisstraf bij. Voor een bromfietser noemt de richtlijn € 750 en zeven maanden ontzegging. De rechter is niet aan deze richtlijn gebonden.

Weigeren van de blaastest op straat is een overtreding. Dat weegt lichter, maar blijft strafbaar. Bovendien leidt zo’n weigering vaak alsnog tot een ademanalyse op het bureau als er andere aanwijzingen voor alcoholgebruik zijn.

Welke omstandigheden maken de straf zwaarder?

Eerdere veroordelingen voor rijden onder invloed, een ongeval en agressie tegen de politie wegen zwaar. De officier van justitie eist dan meestal meer.

Heeft u eerder een alcoholdelict gepleegd, dan houden de richtlijn en de rechter daar rekening mee. Hetzelfde geldt als er bij het ongeval schade of letsel is ontstaan. Ook uw houding tijdens de controle speelt mee. Wie de agenten beledigt of zich verzet, krijgt daar vaak een aparte vervolging voor.

Welke factoren de rechter verder meeweegt, leest u in ons artikel over de factoren die meespelen bij de beslissing van de rechter over de straf.

Wat gebeurt er met uw rijbewijs?

De politie kan uw rijbewijs direct invorderen. Daarna kan de rechter een rijontzegging opleggen, en het CBR kan daarnaast een eigen maatregel nemen.

Na invordering stuurt de politie uw rijbewijs naar de officier van justitie. Die beslist of het rijbewijs wordt ingehouden tot de zitting of wordt teruggegeven. Bent u het niet eens met de inhouding, dan kunt u volgens artikel 165 van de Wegenverkeerswet 1994 een bezwaarschrift indienen bij de rechtbank. Dat is vaak de snelste route om uw rijbewijs terug te krijgen, al is succes niet gegarandeerd.

De rijontzegging is een bijkomende straf die de rechter oplegt. De periode dat uw rijbewijs al was ingehouden, wordt daarop in mindering gebracht. De ontzegging gaat in als het vonnis onherroepelijk is en uw rijbewijs moet worden ingeleverd.

Wat doet het CBR na een weigering?

De politie kan het CBR informeren over de weigering. Het CBR kan dan een maatregel opleggen, los van de strafzaak.

Die maatregel kan een educatieve cursus over alcohol en verkeer zijn of een onderzoek naar uw rijgeschiktheid. Tijdens het onderzoek kan het CBR uw rijbewijs ongeldig laten verklaren als u niet meewerkt of ongeschikt blijkt. Tegen een besluit van het CBR staat bezwaar en beroep open. Dat is een bestuursrechtelijke procedure, met eigen termijnen. Voor hulp daarbij kunt u terecht bij onze advocaten bestuursrecht.

Belangrijk om te weten: een vrijspraak of sepot in de strafzaak betekent niet automatisch dat de CBR-maatregel vervalt. Het CBR kijkt naar de rijgeschiktheid, niet naar de schuld.

Hoe verloopt de strafzaak na een weigering?

De politie maakt een proces-verbaal op en stuurt het naar het Openbaar Ministerie. De officier van justitie kiest daarna tussen een strafbeschikking, een dagvaarding of in uitzonderlijke gevallen een sepot.

Bij een strafbeschikking legt de officier van justitie zelf de straf op, vaak na een kort OM-hoorgesprek. U kunt tegen een strafbeschikking in verzet gaan. Dan komt de zaak alsnog bij de strafrechter. Bij een dagvaarding moet u verschijnen voor de politierechter, die meestal op dezelfde dag uitspraak doet.

Een sepot komt bij weigering weinig voor, omdat het proces-verbaal zelf het bewijs vormt. Wanneer een zaak wel kan eindigen zonder veroordeling, leest u in ons artikel over sepot of vrijspraak.

Wordt u na de controle verhoord, bereid u dan goed voor. U hebt recht op een advocaat voorafgaand aan en tijdens het verhoor. Meer daarover in ons artikel over een politieverhoor.

Welke verweren zijn mogelijk na een weigering?

De rechter toetst of er echt sprake was van een weigering in de zin van de wet. Medische redenen, onduidelijke instructies en fouten in de procedure kunnen daarbij een rol spelen.

Een geslaagd verweer begint bij de vraag of u de kans hebt gekregen om mee te werken. De politie moet duidelijk maken wat zij van u vraagt en welke gevolgen weigeren heeft. Heeft u de instructies niet begrepen, bijvoorbeeld door een taalbarrière, dan kan dat relevant zijn.

Mogelijke verweren zijn onder meer:

• u had een medische reden waardoor blazen niet lukte en u hebt die direct genoemd;
• u wilde wel meewerken, maar kon fysiek niet voldoende blazen;
• de instructies van de politie waren onduidelijk of onvolledig;
• voor de ademanalyse ontbrak een verdenking van rijden onder invloed;
• het proces-verbaal geeft een onvolledig of tegenstrijdig beeld van wat er gebeurde.

Of zo’n verweer kans maakt, hangt af van het dossier. Een verweer dat pas achteraf wordt bedacht en niet past bij wat de agenten hebben opgeschreven, overtuigt de rechter zelden.

Heeft u al een verklaring afgelegd waarin u de weigering toegeeft? Dan zijn er nog steeds keuzes te maken. Lees daarover ons artikel ik heb schuld bekend, en nu?

Welke fouten maken verdachten vaak?

Zij noemen een medische reden te laat, geven wisselende verklaringen of laten termijnen verlopen. Elk van die fouten verzwakt uw positie.

Een verdachte die op straat niets zegt en pas bij de rechter over astma begint, heeft een geloofwaardigheidsprobleem. Wie op het bureau iets anders verklaart dan later bij de zitting, ook. Bewaar alle brieven van de politie, het Openbaar Ministerie en het CBR, en let goed op de data.

Een andere fout is denken dat een weigering vanzelf minder zwaar weegt omdat er geen meetwaarde is. Het omgekeerde is waar. De politie en de officier van justitie behandelen weigering juist als een ernstig feit.

Welke termijnen gelden en wat is de volgende stap?

De termijnen hangen af van de route. Tegen een strafbeschikking gaat u binnen twee weken in verzet, en tegen een CBR-besluit maakt u binnen zes weken bezwaar.

Volgens artikel 257e van het Wetboek van Strafvordering bedraagt de verzettermijn tegen een strafbeschikking twee weken na uitreiking of toezending. De bezwaartermijn tegen een besluit van het CBR is zes weken, volgens artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht. Ontvangt u een dagvaarding, dan staat daarin de datum van de zitting.

Wat kunnen wij voor u doen bij een geweigerde blaastest?

Onze strafrechtadvocaten beoordelen uw zaak vanaf het proces-verbaal tot en met de zitting. Concreet doen wij het volgende:

• Wij vragen het dossier op en controleren in het proces-verbaal of de politie duidelijke instructies gaf en u voldoende gelegenheid bood om te blazen.
• Wij beoordelen of er voor de ademanalyse een verdenking van rijden onder invloed bestond, zoals artikel 163 van de Wegenverkeerswet 1994 vereist.
• Wij gaan na of een medische reden te onderbouwen is, bijvoorbeeld met een verklaring van uw huisarts of specialist.
• Wij dienen bij de rechtbank een bezwaarschrift in tegen de inhouding van uw rijbewijs.
• Wij tekenen binnen twee weken verzet aan tegen een strafbeschikking (artikel 257e Wetboek van Strafvordering) en staan u bij op de zitting bij de politierechter.
• Wij maken binnen zes weken bezwaar tegen een besluit van het CBR (artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht).

Samengevat

• Wie een motorvoertuig bestuurt, moet meewerken aan de blaastest en, bij verdenking, aan de ademanalyse (artikelen 160 en 163 Wegenverkeerswet 1994).
• Weigeren op straat is een overtreding; weigeren van de ademanalyse op het bureau is een misdrijf.
• Weigering wordt in de praktijk meestal zwaarder bestraft dan blazen, ook bij een hoge uitslag.
• Alleen bijzondere medische redenen rechtvaardigen een weigering; dan volgt een bloedonderzoek.
• Naast de strafzaak kan het CBR een eigen maatregel opleggen, met eigen bezwaartermijnen.

Veelgestelde vragen

Law & More staat verdachten bij in verkeersstrafzaken, van het bezwaar tegen de inhouding van het rijbewijs tot de zitting bij de politierechter.