Steeds meer werkgevers vragen bij een sollicitatie of tijdens het dienstverband om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Dat roept vragen op, zeker als u ooit met justitie in aanraking bent gekomen. Wat staat er op uw strafblad? Mag een werkgever daarnaar vragen? En betekent een veroordeling automatisch dat u geen VOG krijgt?
In deze blog leggen we uit wat een VOG is, hoe de beoordeling werkt en wat uw rechten en plichten zijn als sollicitant, werknemer of werkgever.
Wat is een VOG?
Een VOG is een verklaring waaruit blijkt dat uw justitiële verleden geen bezwaar vormt voor een specifieke functie, taak of activiteit. De VOG wordt uitsluitend afgegeven door Dienst Justis, namens het ministerie van Justitie en Veiligheid. De inhoudelijke beoordeling ligt bij het Centraal Orgaan Verklaring Omtrent het Gedrag (COVOG). De wettelijke basis staat in de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg), uitgewerkt in de Beleidsregels VOG-NP-RP 2025.
Het is belangrijk om het verschil te zien tussen een VOG en een strafblad. Met “strafblad” wordt de justitiële documentatie bedoeld, geregistreerd in het Justitieel Documentatie Systeem (JDS). Daarin kunnen niet alleen veroordelingen voorkomen, maar ook transacties, strafbeschikkingen, schikkingen, openstaande zaken en bepaalde sepots. Een vrijspraak telt niet mee. De VOG geeft geen inzage in die gegevens: de uitkomst is alleen dat de VOG wel of niet wordt afgegeven voor het doel van de aanvraag.
Een strafrechtelijk verleden betekent dus niet automatisch dat een VOG wordt geweigerd. De beoordeling is altijd gekoppeld aan de functie of werkzaamheden waarvoor de VOG nodig is.
Mag een werkgever om een VOG vragen?
Voor sommige functies is een VOG wettelijk verplicht, bijvoorbeeld in delen van het onderwijs, de kinderopvang, de zorg en het personenvervoer. Ook buiten die sectoren kan een werkgever om een VOG vragen, bijvoorbeeld als een functie gepaard gaat met verantwoordelijkheid voor geld, goederen, vertrouwelijke informatie of kwetsbare personen. Soms is dit in de cao geregeld.
Een werkgever mag niet vragen om uw justitiële documentatie zelf. Die gegevens zijn niet vrij toegankelijk voor werkgevers. De VOG is juist bedoeld als beperkt screeningsinstrument: de werkgever ziet alleen de uitkomst van de beoordeling, niet de achterliggende strafrechtelijke informatie.
Voor werkgevers geldt wel dat een VOG-verzoek moet passen bij de aard van de werkzaamheden. Alleen met een redelijke, functiegebonden aanleiding is een VOG op zijn plaats.
Moet u een strafblad melden tijdens een sollicitatie?
In het algemeen hoeft u een strafrechtelijk verleden niet uit eigen beweging te melden. Er bestaat dus niet zonder meer een algemene meldingsplicht.
Dat kan anders zijn bij feiten die duidelijk relevant zijn voor de functie. Denk aan een financiële functie na een veroordeling voor fraude, of een chauffeursfunctie na een veroordeling wegens rijden onder invloed. Stelt een werkgever bovendien een gerichte, functierelevante vraag, dan moet u daarop naar waarheid antwoorden.
Het verzwijgen van relevante informatie kan later problemen opleveren. Afhankelijk van de omstandigheden kan dat gevolgen hebben voor het dienstverband. De vuistregel voor sollicitanten en werknemers: u hoeft niet meer te vertellen dan nodig, maar wat u wél meldt, moet juist zijn.
Hoe vraagt u een VOG aan?
U kunt een VOG-aanvraag niet zelf starten. De werkgever of opdrachtgever zet de eerste stap; daarna rondt u de aanvraag zelf af, digitaal of schriftelijk via de gemeente.
Bij een digitale aanvraag ontvangt u een e-mail met een aanvraagcode. U logt in met DigiD, controleert uw gegevens en betaalt met iDEAL. De kosten bedragen in 2026 € 33,85 voor een digitale aanvraag en € 41,35 voor een schriftelijke aanvraag via de gemeente. Voor vrijwilligers die met kinderen of kwetsbare personen werken, kan de VOG onder de Regeling Gratis VOG kosteloos zijn.
Meestal ontvangt u binnen één tot vier weken bericht; bij een ingewikkelde beoordeling kan dit oplopen tot acht weken. Een langere doorlooptijd zegt op zichzelf niets over de uitkomst.
Hoe beoordeelt Justis een VOG-aanvraag?
Wie niet voorkomt in het JDS, krijgt zonder meer een positieve VOG. Pas wanneer er wél justitiële gegevens zijn, volgt een inhoudelijke beoordeling in drie stappen.
1. Terugkijktermijn
Eerst bepaalt Justis over welke periode uw justitiële verleden wordt bekeken. De standaardtermijn is vier jaar. Bepalend is in de regel de datum van afdoening (de veroordeling, strafbeschikking, schikking of sepot), niet de datum waarop het feit is gepleegd. De pleegdatum kan wel doorslaggevend worden als er meer dan twee jaar zit tussen het feit en de afdoening.
2. Objectief criterium
Vervolgens wordt aan de hand van een screeningsprofiel beoordeeld of de aangetroffen feiten, áls die zich zouden herhalen, een belemmering vormen voor de functie. Het gaat om de vraag of het type feit past bij het risico van de functie, niet om de persoonlijke kans op herhaling. Een verkeersdelict kan relevant zijn voor een chauffeursfunctie, maar nauwelijks voor een administratieve binnendienstfunctie. Een vermogensdelict weegt juist zwaar bij een functie met financiële verantwoordelijkheid.
3. Subjectief criterium
Vormt het feit objectief gezien een bezwaar, dan volgt een belangenafweging: weegt uw belang bij de VOG zwaarder dan het risico voor de samenleving? Daarbij kijkt Justis onder meer naar:
- hoe lang geleden het feit plaatsvond;
- de aard en ernst van het feit;
- hoe vaak u met justitie in aanraking bent geweest;
- uw leeftijd ten tijde van het feit;
- uw gedrag en ontwikkeling sindsdien;
- het belang dat u heeft bij afgifte van de VOG.
Juist in deze fase kan blijken dat een VOG ondanks eerdere justitiële feiten toch moet worden afgegeven.
De terugkijktermijnen op een rij
- Standaard: 4 jaar.
- Jongeren: 2 jaar, als het feit is gepleegd vóór het 23e levensjaar — behalve bij een ernstig geweldsdelict (strafdreiging van meer dan 6 jaar) of een zedendelict.
- Functies met hoge integriteitseisen (zoals advocaten, opsporingsambtenaren, politici en beëdigde tolken): 10 jaar.
- Werken met kinderen, in combinatie met een eerdere veroordeling voor een misdrijf tegen een kind: tot 20 jaar.
- Zeden- en terroristische misdrijven: onbeperkt. Deze feiten worden altijd meegewogen, ongeacht hoe lang geleden.
Voor deze zwaardere categorieën — werken met kinderen, vertrouwensfuncties, hoge integriteitseisen, en zeden- of ernstige geweldsfeiten — is de kans op weigering groter. Toch blijft ook dan maatwerk uitgangspunt: het gaat steeds om de combinatie van het soort feit, de functie en uw persoonlijke omstandigheden.
VOG geweigerd: wat kunt u doen?
Een voorgenomen of definitieve weigering betekent niet dat u klaar bent. U kunt daartegen opkomen, en in elke stap kunt u uw belang naar voren brengen.
Meestal ontvangt u eerst een voornemen tot afwijzing. Daartegen kunt u binnen twee weken een zienswijze indienen. Dit is een belangrijk moment: tot dan toe heeft Justis vooral op het objectieve criterium getoetst, en het is aan u om de persoonlijke omstandigheden (het subjectieve criterium) onder de aandacht te brengen. Denk aan:
- het tijdsverloop sinds het feit;
- positieve ontwikkelingen in werk en privé;
- behandeling of begeleiding;
- het ontbreken van nieuwe incidenten;
- het belang van de functie voor uw inkomen of re-integratie.
Wordt de VOG daarna alsnog geweigerd, dan kunt u binnen zes weken bezwaar maken. Slaagt het bezwaar niet, dan staat binnen zes weken beroep open bij de bestuursrechter. Omdat de termijnen kort zijn en de onderbouwing bepalend is, is het verstandig tijdig juridisch advies in te winnen.
VOG tijdens een lopend dienstverband
Ook tijdens een bestaande arbeidsovereenkomst kan een VOG een rol gaan spelen, bijvoorbeeld bij een functiewijziging of doordat voor een functie alsnog een VOG-verplichting gaat gelden.
Is voor de functie daadwerkelijk een VOG vereist en wordt die niet afgegeven, dan kan dat gevolgen hebben voor het dienstverband. Dat betekent echter niet automatisch dat beëindiging gerechtvaardigd is. Van belang zijn onder meer:
- of de VOG echt noodzakelijk is voor de functie;
- of de werkgever tijdig en zorgvuldig heeft gehandeld;
- of herplaatsing mogelijk is;
- welke belangen de werknemer heeft.
Voor zowel werkgevers als werknemers is dit maatwerk. Een zorgvuldige afweging en juridisch advies zijn dan belangrijk.
Conclusie
Een strafblad betekent niet automatisch dat u geen VOG krijgt. De beoordeling is altijd functiegericht en draait om de vraag of uw justitiële verleden een relevant risico oplevert voor de werkzaamheden waarvoor de VOG is aangevraagd. Daarbij worden ook uw persoonlijke omstandigheden meegewogen.
Voor sollicitanten en werknemers is van belang dat een werkgever niet zomaar inzage mag vragen in strafrechtelijke gegevens, maar in veel gevallen wel een VOG mag verlangen. Voor werkgevers geldt dat een VOG-verzoek goed moet passen bij de functie en zorgvuldig moet worden toegepast.
Heeft u te maken met een voorgenomen weigering, een afgewezen aanvraag of vragen over de gevolgen voor een arbeidsovereenkomst? Laat u dan tijdig adviseren — juist omdat de termijnen kort zijn en een goede onderbouwing in een vroeg stadium het verschil kan maken. De arbeidsrecht- en strafrechtspecialisten van Law & More denken graag met u mee.
Veelgestelde vragen over de VOG
Krijg ik een VOG als ik een strafblad heb?
Niet per definitie geweigerd. Justis beoordeelt altijd of uw justitiële verleden relevant is voor de specifieke functie. Veel mensen met een strafblad krijgen gewoon een VOG, zeker als de feiten oud zijn of niets met de functie te maken hebben.
Wat kost een VOG en hoe lang duurt het?
In 2026 kost een digitale aanvraag € 33,85 en een schriftelijke aanvraag via de gemeente € 41,35. Voor vrijwilligers die met kinderen of kwetsbare personen werken, kan de VOG gratis zijn. U ontvangt meestal binnen één tot vier weken bericht; bij nader onderzoek kan dit oplopen tot acht weken.
Hoe ver kijkt Justis terug in mijn verleden?
De standaardterugkijktermijn is vier jaar. Voor jongeren die het feit vóór hun 23e pleegden, geldt vaak twee jaar. Voor functies met hoge integriteitseisen geldt tien jaar, en bij zeden- of terroristische misdrijven is de termijn onbeperkt.
Mag mijn werkgever mijn strafblad opvragen?
Nee. Uw justitiële documentatie is niet vrij toegankelijk voor werkgevers. Een werkgever kan u wel om een VOG vragen, maar ziet daarvan alleen de uitkomst en niet de onderliggende gegevens.
Moet ik mijn strafblad melden bij een sollicitatie?
Er is geen algemene plicht om uit eigen beweging een strafrechtelijk verleden te melden. Bij feiten die duidelijk relevant zijn voor de functie, of als de werkgever daar gericht naar vraagt, moet u wel naar waarheid antwoorden.
Telt een sepot of een vrijspraak mee?
Een vrijspraak telt niet mee. Bepaalde sepots, transacties, strafbeschikkingen en schikkingen kunnen wel worden meegewogen, afhankelijk van de aard ervan.
Mijn VOG is geweigerd — kan ik daar iets tegen doen?
Ja. Meestal ontvangt u eerst een voornemen tot afwijzing, waarop u binnen twee weken een zienswijze kunt indienen. Wordt de VOG daarna alsnog geweigerd, dan kunt u binnen zes weken bezwaar maken en daarna eventueel binnen zes weken in beroep bij de bestuursrechter.
Kan een geweigerde VOG leiden tot ontslag?
Niet automatisch. Als een VOG echt een functievereiste is en niet wordt afgegeven, kan dat gevolgen hebben voor het dienstverband, maar dat hangt af van onder meer de noodzaak van de VOG, herplaatsingsmogelijkheden en de zorgvuldigheid van de werkgever.
