Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Neemt u een horecabedrijf over, dan moet u zelf nieuwe vergunningen aanvragen, en de gemeente kan daarbij een Bibob-onderzoek naar u, uw financiers en uw zakelijke relaties instellen. De vergunning van de verkoper gaat niet automatisch op u over: zonder eigen exploitatievergunning en alcoholwetvergunning mag u de zaak niet openen.
Blijkt uit het onderzoek een ernstig gevaar van misbruik, dan mag de gemeente de vergunning weigeren (artikel 3 Wet Bibob). Bij een mindere mate van gevaar kan zij voorschriften aan de vergunning verbinden. De grootste valkuil bij een overname is in de praktijk niet een strafblad, maar een financiering die u niet sluitend kunt verklaren.
Inhoudsopgave
Wat is een Bibob-onderzoek?
Een Bibob-onderzoek is een integriteitstoets op grond van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob). De overheid wil voorkomen dat zij met een vergunning, subsidie of overheidsopdracht onbedoeld criminele activiteiten faciliteert.
Volgens artikel 3 lid 1 Wet Bibob kijkt de gemeente of er gevaar is dat de vergunning wordt gebruikt om voordelen uit strafbare feiten te benutten of om strafbare feiten te plegen. Daarbij telt niet alleen uw eigen verleden mee. Volgens artikel 3 lid 4 kan ook een relatie met strafbare feiten bestaan via personen die leiding geven aan, zeggenschap hebben over of vermogen verschaffen aan de onderneming, of die zakelijke relaties met u onderhouden.
De horeca is een sector waarin gemeenten de toets vaak toepassen, omdat contante geldstromen en snelle eigendomswisselingen het risico op witwassen vergroten. De meeste gemeenten leggen in een eigen Bibob-beleidsregel vast wanneer zij een onderzoek instellen.
Voor welke vergunningen geldt de toets bij een overname?
Bij een horecaovername gaat het meestal om de exploitatievergunning uit de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de vergunning op grond van de Alcoholwet. In de meeste gemeenten beslist de burgemeester over beide vergunningen.
De Alcoholwet is sinds 1 juli 2021 de opvolger van de Drank- en Horecawet en maakt weigering op Bibob-gronden mogelijk. Of de gemeente ook toetst bij een wijziging van leidinggevenden of van de bedrijfsstructuur, staat in haar Bibob-beleid en in de APV.
- Nieuwe exploitatievergunning na overname van de zaak
- Vergunning op grond van de Alcoholwet
- Wijziging van de rechtsvorm of van de aandeelhouders
- Aanvulling of wijziging van de leidinggevenden
De Bibob-procedure in vier stappen
| Stap | Wat er gebeurt | Termijn of grondslag |
|---|---|---|
| 1. Aanvraag | U dient de vergunningaanvraag in met het Bibob-vragenformulier en bijlagen | Bibob-beleid en APV van de gemeente |
| 2. Eigen onderzoek | De gemeente toetst uw antwoorden aan openbare bronnen en kan aanvullende vragen stellen | Weigeren te antwoorden kan als ernstig gevaar gelden (artikel 4 Wet Bibob) |
| 3. Advies LBB | Bij twijfel vraagt de gemeente advies aan het Landelijk Bureau Bibob | Acht weken, eenmaal te verlengen met maximaal vier weken (artikel 15 Wet Bibob) |
| 4. Besluit | Verlenen, verlenen met voorschriften of weigeren; bij een voorgenomen weigering eerst uw zienswijze | Artikel 3 Wet Bibob en artikel 4:8 Awb |
Het eigen onderzoek van de gemeente
De gemeente controleert uw antwoorden aan de hand van openbare bronnen, zoals het Handelsregister van de Kamer van Koophandel, het Kadaster en gepubliceerde uitspraken. Bij signalen kan zij aanvullende stukken bij u opvragen of informatie van de politie gebruiken.
Het advies van het Landelijk Bureau Bibob
Het LBB kan bronnen raadplegen die voor gemeenten gesloten zijn, zoals justitiële en fiscale gegevens. Het advies moet zo spoedig mogelijk komen en in elk geval binnen acht weken (artikel 15 Wet Bibob). Lukt dat niet, dan meldt het LBB dat en noemt het een nieuwe termijn van ten hoogste vier weken.
Vraagt het LBB om ontbrekende of aanvullende gegevens, dan staat de adviestermijn stil totdat die gegevens binnen zijn. Ook de beslistermijn voor uw vergunningaanvraag wordt opgeschort zolang het advies loopt. Houd daarom rekening met een doorlooptijd van enkele maanden.
Het advies is niet bindend, maar weegt in de praktijk zwaar. Wil de gemeente uw aanvraag op basis van het advies weigeren, dan krijgt u eerst de gelegenheid uw zienswijze te geven (artikel 4:8 Algemene wet bestuursrecht).
Welke informatie levert u als koper aan?
U vult het Bibob-vragenformulier volledig en juist in en toont de herkomst aan van al het geld voor de overname. Weigert u het formulier volledig in te vullen of aanvullende vragen te beantwoorden, dan mag de gemeente volgens artikel 4 Wet Bibob een ernstig gevaar aannemen.
Zeggenschap en zakelijke relaties
Noem in het formulier iedereen die direct of indirect zeggenschap heeft. De gemeente gebruikt die gegevens om te toetsen of iemand in uw omgeving in relatie staat tot strafbare feiten (artikel 3 lid 4 Wet Bibob).
- Directe en indirecte aandeelhouders, ook via een holding
- Bestuurders, commissarissen en gevolmachtigden
- Leidinggevenden die op de vergunning komen te staan
- Financiers, verhuurders en zakelijke partners met invloed op de exploitatie
Herkomst van de financiering: hier gaat het vaak mis
Leg voor elke euro in de overname vast waar die vandaan komt: bankfinanciering, een lening van familie, een investeerder of eigen vermogen. Onverklaarde stortingen of leningen zonder schriftelijke overeenkomst leiden vaak tot aanvullende vragen of een negatief advies.
Hoe dat uitpakt, laat een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 10 juni 2026 zien (ECLI:NL:RVS:2026:3346). Een koper wilde een café in Rotterdam overnemen. De politie adviseerde de vergunningen te verlenen, maar ook een Bibob-onderzoek te doen naar de geldstromen en het hoge overnamebedrag. Omdat de koper de financiële vragen van de burgemeester onvoldoende beantwoordde, stelde de burgemeester de aanvraag buiten behandeling. De Afdeling oordeelde dat de burgemeester het onderzoek mocht instellen en dat de koper de financiële gegevens niet voldoende had aangeleverd.
- Koopovereenkomst en eventuele huurovereenkomst van het pand
- Leningsovereenkomsten met aflossingsschema en bewijs van de betalingen
- Bankafschriften waaruit de herkomst van eigen vermogen blijkt
- Jaarrekeningen en belastingaangiften van de koper en de holding
Een onjuist ingevuld formulier is zelf een weigeringsgrond
Vul het formulier eerlijk in over eerdere strafbare feiten, betrokkenheid bij andere ondernemingen en eerder geweigerde vergunningen. Zijn er feiten die erop wijzen dat een strafbaar feit is gepleegd om de vergunning te krijgen, dan is dat volgens artikel 3 lid 6 Wet Bibob een zelfstandige grond voor weigering.
De Rechtbank Noord-Nederland paste dat toe op 8 juli 2025 (ECLI:NL:RBNNE:2025:2709). De aanvragers hadden de vragen over hun strafrechtelijk verleden, hun betrokkenheid bij andere ondernemingen en een eerder geweigerde vergunning onjuist beantwoord, ook na een aanvulling. De burgemeester mocht redelijkerwijs vermoeden dat valsheid in geschrifte was gepleegd en de alcoholwetvergunning weigeren. Ook de sluiting van de zaak, die zonder vergunning werd geëxploiteerd, bleef in stand.
Wat zijn de mogelijke uitkomsten?
De gemeente verleent de vergunning, verleent haar met voorschriften of weigert haar. Welke uitkomst volgt, hangt af van de mate van gevaar en van de evenredigheid die artikel 3 lid 5 Wet Bibob eist.
Weigering of intrekking bij ernstig gevaar
Stelt de gemeente een ernstig gevaar vast, dan kan zij een nieuwe vergunning weigeren of een bestaande vergunning intrekken. Die maatregel moet evenredig zijn met de mate van gevaar en, bij het plegen van strafbare feiten, met de ernst van die feiten. Een licht feit van lang geleden rechtvaardigt dus niet zonder meer een weigering.
Voorschriften bij een mindere mate van gevaar
Is het gevaar niet ernstig genoeg voor weigering, dan kan de gemeente volgens artikel 3 lid 7 Wet Bibob voorschriften aan de vergunning verbinden om het gevaar te beperken. Denk aan een verplichting om wijzigingen in de financiering of de zeggenschap vooraf te melden. Houdt u zich niet aan die voorschriften, dan kan de vergunning alsnog worden ingetrokken. Meer over toezicht leest u in ons artikel over gemeentelijke handhaving.
Hoe maakt u bezwaar tegen een Bibob-besluit?
Tegen een weigering, intrekking of voorschrift maakt u binnen zes weken bezwaar bij het bestuursorgaan dat besloot (artikel 6:7 Awb). Na de beslissing op bezwaar kunt u in beroep bij de rechtbank en daarna in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Let op: de uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland laat zien dat wie zelf geen bezwaar maakt, later niet-ontvankelijk kan zijn in beroep.
In de bezwaarprocedure kunt u ontbrekende stukken alsnog aanleveren en feitelijke onjuistheden in het advies weerleggen. De rechter toetst of de gemeente zich op het advies mocht baseren en of de maatregel evenredig is. Bezwaar schort het besluit niet op. Moet u de zaak direct sluiten, dan kunt u de voorzieningenrechter vragen om een voorlopige voorziening (artikel 8:81 Awb).
Wat gebeurt er met uw gegevens?
Op Bibob-informatie rust een wettelijke geheimhoudingsplicht. Wie het advies of de onderliggende gegevens onder ogen krijgt, mag die alleen gebruiken voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt.
Als betrokkene kunt u het LBB-advies bij de gemeente inzien wanneer de gemeente u over het besluit informeert. Daarnaast kunt u op grond van artikel 15 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) inzage vragen in de persoonsgegevens die over u zijn verwerkt.
Wat koper en verkoper in de koopovereenkomst regelen
Begin met de Bibob-voorbereiding voordat u de koopovereenkomst tekent. Beide partijen hebben belang bij een goede regeling, maar hun aandachtspunten verschillen.
| Koper | Verkoper |
|---|---|
| Lees het Bibob-beleid en de APV van de gemeente waar de zaak ligt. | Spreek een termijn af waarbinnen de koper de vergunningaanvraag indient. |
| Neem een ontbindende voorwaarde op voor het verkrijgen van de exploitatievergunning en de alcoholwetvergunning. | Regel wie de exploitatie voortzet zolang het Bibob-onderzoek loopt. |
| Stel een overzicht op van alle financiers, met schriftelijke leningsovereenkomsten en bewijs van betaling. | Controleer of de huurovereenkomst van het pand overdracht aan de koper toestaat. |
| Controleer of alle leidinggevenden voldoen aan de eisen van de Alcoholwet, zoals de minimumleeftijd van 21 jaar. | Houd uw eigen vergunningen aan totdat de koper zijn vergunningen heeft ontvangen. |
Onze rol bij een Bibob-onderzoek
Onze advocaten bestuursrecht begeleiden kopers en verkopers van horecabedrijven, van de koopovereenkomst tot een eventuele procedure bij de Raad van State. Voor de contractuele kant van de overname kunt u ook terecht bij onze ondernemingsrecht advocaat.
- Het Bibob-beleid van de gemeente en de risico’s van uw financieringsstructuur beoordelen.
- Uw Bibob-vragenformulier en de bijlagen controleren voordat u het indient.
- Ontbindende voorwaarden in de koopovereenkomst opstellen.
- Een zienswijze opstellen tegen een voornemen tot weigering, en bezwaar- en beroepsprocedures voeren.
In het kort
- Bij een horecaovername vraagt u zelf een nieuwe exploitatievergunning en alcoholwetvergunning aan.
- Een onverklaarde financiering of een onvolledig antwoord kan de aanvraag laten stranden (RvS 10 juni 2026).
- Een onjuist ingevuld formulier is zelf een weigeringsgrond (artikel 3 lid 6 Wet Bibob).
- Tegen het besluit maakt u binnen zes weken bezwaar (artikel 6:7 Awb).
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een Bibob-onderzoek bij een horecaovername?
Doet de gemeente alleen een eigen onderzoek, dan valt de aanvraag vaak binnen de gewone beslistermijn. Vraagt zij advies aan het LBB, dan komt daar maximaal acht plus vier weken bij, en die termijn staat stil zolang u gevraagde gegevens nog niet hebt aangeleverd.
Wat gebeurt er met de overname als de vergunning wordt geweigerd?
Zonder vergunningen mag u de zaak niet exploiteren. Heeft u een ontbindende voorwaarde opgenomen, dan kunt u de koop ontbinden. Daarnaast kunt u binnen zes weken bezwaar maken tegen de weigering.
