Gepubliceerd op 2 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 september 2026
Het herroepingsrecht consument is het wettelijke recht om een aankoop op afstand of buiten de verkoopruimte binnen 14 dagen ongedaan te maken, zonder opgave van redenen en zonder boete. Dit recht staat in artikel 6:230o BW. Bij een product begint de termijn de dag na ontvangst, bij een dienst de dag na het sluiten van de overeenkomst.
Inhoudsopgave
Waar staat het herroepingsrecht in de wet?
Het herroepingsrecht is geregeld in afdeling 2b van titel 5 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, in de artikelen 6:230g tot en met 6:230z BW. Die afdeling voert Richtlijn 2011/83/EU betreffende consumentenrechten uit. De kern van de regeling is daardoor in de hele Europese Unie gelijk, wat vooral van belang is als u bij een buitenlandse webshop bestelt.
Artikel 6:230g BW bepaalt wie zich op de regeling kan beroepen. Een consument is een natuurlijke persoon die handelt buiten zijn beroep of bedrijf; zijn wederpartij moet juist wel beroeps- of bedrijfsmatig handelen. Koopt u iets op naam van uw onderneming, dan bestaat er geen wettelijke bedenktijd. Koopt u van een particulier via een verkoopplatform, dan evenmin.
De afdeling is van dwingend recht. Een verkoper mag in zijn voorwaarden niet ten nadele van de consument afwijken, en een beding dat de bedenktijd uitsluit, inkort of aan extra eisen bindt, houdt geen stand. De Autoriteit Consument en Markt houdt toezicht op de naleving en kan een boete of last onder dwangsom opleggen. Wie een webwinkel voert, doet er verstandig aan de algemene voorwaarden van de webshop hierop te laten toetsen voordat de ACM dat doet.
Wanneer geldt het herroepingsrecht en wanneer niet?
Het herroepingsrecht geldt bij twee soorten overeenkomsten. De eerste is de overeenkomst op afstand: koper en verkoper zien elkaar niet, en de overeenkomst komt tot stand via een webshop, een app, telefoon, e-mail of een bestelbon per post. De tweede is de overeenkomst buiten de verkoopruimte, waarbij de verkoper u opzoekt aan de deur, op straat, op een beurs of tijdens een verkoopdemonstratie. In die situatie hebt u vaak meer rechten tegenover een verkoper aan de deur dan u denkt.
Koopt u iets in een gewone winkel, dan bestaat er geen wettelijke bedenktijd. Dat een winkel ruilen of retourneren toestaat, is dan een eigen commerciële toezegging. Die toezegging is wel bindend zodra de winkel haar heeft gedaan, maar de winkel bepaalt zelf de termijn en de voorwaarden.
Artikel 6:230p BW somt de gevallen op waarin het herroepingsrecht niet geldt. De praktisch belangrijkste zijn:
- producten die volgens uw specificaties zijn vervaardigd of duidelijk voor u persoonlijk zijn bestemd;
- producten die snel bederven of een beperkte houdbaarheid hebben;
- verzegelde producten die om redenen van gezondheidsbescherming of hygiene niet geschikt zijn om te worden teruggezonden, nadat de verzegeling is verbroken;
- verzegelde audio-, video- en computerprogrammatuur waarvan de verzegeling is verbroken;
- digitale inhoud die niet op een materiele drager is geleverd, als de uitvoering is begonnen met uw uitdrukkelijke voorafgaande toestemming en u hebt erkend daarmee uw herroepingsrecht te verliezen;
- diensten die volledig zijn uitgevoerd, opnieuw met uw uitdrukkelijke instemming en erkenning vooraf;
- logies, vervoer, autoverhuur, catering en vrijetijdsbesteding voor een bepaalde datum of periode.
Deze opsomming is limitatief. Een verkoper kan er dus geen categorieen aan toevoegen, bijvoorbeeld door in zijn voorwaarden te schrijven dat afgeprijsde artikelen niet retour kunnen. Beroept een verkoper zich op een uitzondering, vraag hem dan welke wettelijke grond hij bedoelt.
Hoe lang duurt de bedenktijd en wanneer begint die?
De bedenktijd bedraagt 14 kalenderdagen, niet werkdagen. Het aanvangsmoment verschilt per soort overeenkomst:
- bij een dienst: de dag na het sluiten van de overeenkomst;
- bij een product: de dag nadat u of een door u aangewezen derde het product hebt ontvangen;
- bij een bestelling die in meerdere zendingen wordt geleverd: de dag na ontvangst van de laatste zending;
- bij een abonnement met regelmatige levering: de dag na ontvangst van de eerste zending.
U mag de overeenkomst ook al herroepen voordat het product is bezorgd. Dat is nuttig wanneer een levering uitblijft en u niet langer wilt wachten. Blijft de levering helemaal uit, lees dan wat u kunt doen als een online bestelde auto niet wordt geleverd; dezelfde lijn geldt voor andere producten.
Wat als de verkoper u niet over het herroepingsrecht informeert?
Dan wordt de bedenktijd verlengd met twaalf maanden. Artikel 6:230m BW verplicht de handelaar u voor het sluiten van de overeenkomst duidelijk te informeren over het bestaan van het herroepingsrecht, de termijn, de wijze van uitoefening en de vraag wie de retourkosten draagt. Ontbreekt die informatie, dan loopt de termijn door tot twaalf maanden na afloop van de oorspronkelijke veertien dagen.
Herstelt de verkoper zijn fout binnen die twaalf maanden alsnog, dan begint op dat moment een nieuwe termijn van 14 dagen te lopen. De handelaar moet daarnaast het wettelijke modelformulier voor herroeping beschikbaar stellen. Hoe streng de toezichthouder en de rechter daarop zijn, blijkt uit de rechtspraak over de informatieplichten van webshops.
Hoe roept u het herroepingsrecht in?
U hoeft geen reden te geven, maar u moet wel ondubbelzinnig verklaren dat u de overeenkomst herroept. Het modelformulier gebruiken mag, verplicht is het niet: een duidelijke e-mail volstaat. Het enkel terugsturen van het pakket zonder bericht is riskant, omdat u dan moet bewijzen dat en wanneer u hebt herroepen.
De termijn is gehaald als u de verklaring binnen 14 dagen verzendt; de verkoper hoeft haar niet binnen die termijn te hebben gelezen. Bewaar daarom de verzendbevestiging van uw e-mail of het bewijs van aangetekende verzending. Na de herroeping hebt u nog eens 14 dagen om het product daadwerkelijk terug te sturen.
Wie betaalt de retourzending en wat als u het product hebt gebruikt?
De rechtstreekse kosten van terugzending komen op grond van artikel 6:230s BW voor uw rekening, maar alleen als de verkoper u daar vooraf duidelijk over heeft geinformeerd. Heeft hij dat nagelaten, dan draagt hij die kosten zelf. Bij een aankoop buiten de verkoopruimte waarbij het product al bij u thuis is bezorgd, moet de handelaar het product bovendien zelf ophalen als het niet per post kan worden teruggestuurd.
U mag het product uitpakken en beoordelen zoals u dat in een winkel zou doen: aard, kenmerken en werking vaststellen. Gaat u verder dan dat, dan bent u aansprakelijk voor de waardevermindering. Een jas passen mag; er een weekend mee op pad gaan niet. Ook hier geldt dat de verkoper u vooraf over dit risico moet hebben geinformeerd om u erop te kunnen aanspreken. De verkoper mag de waardevermindering verrekenen met de terugbetaling, maar moet dan wel onderbouwen waaruit die bestaat.
Binnen welke termijn moet de verkoper terugbetalen?
Artikel 6:230r BW verplicht de handelaar onverwijld en uiterlijk binnen 14 dagen na de herroeping alles terug te betalen wat u hebt betaald, inclusief de leveringskosten. Wel hoeft hij alleen de kosten van de goedkoopste standaardlevering te vergoeden: koos u voor een duurdere spoedlevering, dan blijft dat verschil voor uw rekening.
De verkoper mag de terugbetaling opschorten totdat hij het product heeft terugontvangen of totdat u hebt aangetoond dat u het hebt teruggestuurd. Stuurt u een verzendbewijs mee met uw herroeping, dan haalt u die opschorting weg. Terugbetalen gebeurt met hetzelfde betaalmiddel als waarmee u betaalde; een tegoedbon opdringen mag niet, tenzij u daar uitdrukkelijk mee instemt.
Wat betekent het herroepingsrecht voor webshops en andere verkopers?
Voor ondernemers is het herroepingsrecht vooral een inrichtingsvraagstuk. De informatie over bedenktijd, retourkosten en waardevermindering moet vóór het sluiten van de overeenkomst worden verstrekt en moet ook na de bestelling raadpleegbaar blijven. Wie dat pas in een retourpagina diep op de site regelt, voldoet niet. Dat raakt de hele juridische inrichting van de winkel, van het bestelproces tot de bevestigingsmail; de juridische basis van uw webshop hoort daarop te zijn afgestemd.
Verkoopt u ook aan consumenten in andere lidstaten, dan is de kern van de regeling gelijk, maar kunnen de dwingende consumentenregels van het land van de koper toch meespelen. Wanneer dat gebeurt, leest u in de uitleg over internationale e-commerce en buitenlands recht. Een rechtskeuze in uw voorwaarden neemt de bescherming van de consument niet weg.
Wat kunt u doen als de verkoper weigert mee te werken?
Stel de verkoper eerst schriftelijk in gebreke en geef hem een redelijke termijn om alsnog terug te betalen. Verwijs daarbij naar de datum van uw herroeping en naar artikel 6:230r BW. Een voorbeeld van zo een brief vindt u in ons overzicht over de ingebrekestelling. Vanaf het verstrijken van die termijn kunt u de wettelijke rente van artikel 6:119 BW vorderen.
Helpt dat niet, dan zijn er twee routes. U kunt een melding doen bij de Autoriteit Consument en Markt, die niet uw individuele geld terughaalt maar wel handhavend kan optreden tegen structurele overtreders. En u kunt de zaak voorleggen aan de kantonrechter, die bij een consumentenkoop bevoegd is. Is de verkoper aangesloten bij een geschillencommissie, dan is dat meestal de snellere en goedkopere weg. Bewaar in alle gevallen uw bestelbevestiging, uw herroepingsbericht en het verzendbewijs van de retourzending: die drie stukken vormen samen het bewijs waarop de zaak staat of valt.
Veelgestelde vragen
Geldt het herroepingsrecht ook bij afhalen in de winkel?
Nee. Bestelt u online maar haalt u het product in de winkel af, dan is er strikt genomen geen levering op afstand van het product en beroept de verkoper zich vaak met succes op het ontbreken van bedenktijd. Bestelt en ontvangt u wel op afstand, dan geldt het herroepingsrecht onverkort.
Mag een verkoper eisen dat het product in de originele verpakking terugkomt?
Als voorwaarde voor de herroeping mag dat niet. De verpakking mag wel meewegen bij de vraag of er waardevermindering is ontstaan, bijvoorbeeld wanneer een onvervangbare doos onherstelbaar is beschadigd.
Kan ik ook een deel van mijn bestelling herroepen?
Ja. U kunt het herroepingsrecht per product inroepen. De verkoper vergoedt dan de prijs van dat product en de leveringskosten voor zover die aan dat product zijn toe te rekenen.
Geldt het herroepingsrecht bij een tweedehands product?
Ja, mits u koopt van een handelaar en op afstand of buiten de verkoopruimte. Koopt u van een particulier, dan bestaat er geen bedenktijd; dan bent u aangewezen op de gewone regels over gebreken, zoals bij de aankoop van een tweedehands auto zonder garantie.
Wat als de verkoper failliet gaat voordat hij terugbetaalt?
Uw vordering wordt dan een concurrente vordering in het faillissement. Meld haar aan bij de curator, maar houd er rekening mee dat concurrente schuldeisers in de praktijk zelden volledig worden voldaan.
Advies over het herroepingsrecht
Discussies over het herroepingsrecht lopen zelden vast op de hoofdregel en bijna altijd op de randen: is een uitzondering van artikel 6:230p BW terecht ingeroepen, is er werkelijk waardevermindering, en is de consument tijdig geinformeerd. Bent u consument en houdt een verkoper de terugbetaling tegen, of bent u ondernemer en wilt u uw retourproces waterdicht inrichten, dan kijken de advocaten van Law & More met u mee naar de stukken en naar de termijnen die op dat moment lopen.
