Contractsovername: hoe het werkt en wie aansprakelijk is

Gepubliceerd op 7 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Bij contractsovername neemt een nieuwe partij uw hele positie in een overeenkomst over, met alle rechten en plichten (artikel 6:159 BW). Dat lukt alleen met een akte tussen u en de overnemer én medewerking van de wederpartij; ontbreekt een van beide, dan gaat de overeenkomst niet over en blijft u zelf gebonden.

De belangrijkste uitzondering zit in de oude posten. Schulden en vorderingen die vóór de overdracht al opeisbaar waren, blijven in beginsel bij de overdrager, tenzij de akte iets anders regelt. Hieronder leest u hoe de overname werkt, wanneer stilzwijgende medewerking volstaat, wat een overdrachtsverbod doet en wie na afloop waarvoor aansprakelijk is.

Wat is contractsovername en wanneer komt u het tegen?

Bij contractsovername draagt u uw volledige contractuele positie over aan een derde. De overnemer stapt in uw plaats: hij krijgt de rechten uit de overeenkomst, maar ook de verplichtingen. Er ontstaat geen nieuwe overeenkomst; de bestaande loopt door met dezelfde looptijd en voorwaarden, alleen met een andere partij.

Contractsovername speelt vooral bij een bedrijfsoverdracht via een activa-passivatransactie. Wie een onderneming koopt zonder de aandelen over te nemen, moet elk leverancierscontract, elke huurovereenkomst en elke klantovereenkomst afzonderlijk laten overgaan. Daarnaast komt contractsovername voor bij herstructureringen binnen een concern en bij de verkoop van kredietportefeuilles door banken.

Er ontstaat een driehoeksverhouding. De overdrager en de overnemer sluiten samen de akte. De wederpartij, de partij die achterblijft in het contract, moet meewerken omdat zij een nieuwe contractant krijgt die zij niet zelf heeft gekozen.

Contractsovername, cessie en schuldoverneming naast elkaar

Het Burgerlijk Wetboek kent drie manieren om een positie in een rechtsverhouding over te dragen. Wie de verkeerde kiest, laat verplichtingen achter bij de oorspronkelijke partij.

Een cessie van vorderingen is dus geen lichte variant van contractsovername. Cedeert u alleen uw betalingsrecht terwijl de bedoeling was het hele contract over te dragen, dan blijft u gebonden aan de leveringsplicht en de andere verplichtingen.

Welke twee eisen stelt artikel 6:159 BW?

Een akte tussen overdrager en overnemer

De wet eist een akte: een ondertekend geschrift dat bestemd is om tot bewijs te dienen (artikel 156 Rv). Dat kan op papier of elektronisch, mits de elektronische handtekening voldoet aan de eisen van artikel 3:15a BW. Een losse e-mailwisseling zonder handtekening is geen akte. Zonder akte gaat de overeenkomst niet over, hoe duidelijk de bedoeling ook was.

Beschrijf in de akte precies welke overeenkomst overgaat, met datum en eventuele wijzigingen en bijlagen, en vanaf welke datum. Regel ook wat er gebeurt met posten die vóór die datum al opeisbaar waren.

Medewerking van de wederpartij

De wederpartij moet meewerken. Voor die medewerking schrijft de wet geen vorm voor: zij kan schriftelijk, mondeling of uit gedrag blijken. Zij kan ook bij voorbaat worden gegeven, bijvoorbeeld in algemene voorwaarden of in het oorspronkelijke contract (artikel 6:159 lid 3 BW). In dat geval gaat het contract pas over als de overdracht schriftelijk aan de wederpartij is meegedeeld.

Stilzwijgende medewerking wordt niet snel aangenomen. In een kort geding van 26 april 2018 (Rechtbank Amsterdam, ECLI:NL:RBAMS:2018:3171) had een bank een kredietrelatie overgedragen aan een fonds. Het fonds stelde dat de kredietnemer achteraf had meegewerkt, omdat hij betalingen deed en onderhandelde. De voorzieningenrechter vond dat niet voldoende: gezien de zwakke onderhandelingspositie van de kredietnemer was zijn gedrag geen ondubbelzinnige instemming. Ook een beroep op de medewerking bij voorbaat in de algemene bankvoorwaarden slaagde voorshands niet, omdat de voorwaarde alleen zag op overdracht van (een deel van) de onderneming van de bank en daarvan geen sprake was.

De les voor de praktijk: vraag de wederpartij om een ondertekende verklaring dat zij met de overname instemt. Rekenen op betalingen of e-mails achteraf is riskant.

Welke rechten en plichten gaan over, en welke blijven achter?

Met de overname gaat de rechtsverhouding als geheel over. De overnemer krijgt de vorderingsrechten, zoals het recht op betaling of levering, en ook de wilsrechten: het recht om de overeenkomst op te zeggen, te ontbinden of te vernietigen. Nevenrechten, zoals garantie- en zekerheidsrechten, gaan in beginsel mee. Tegelijk neemt hij alle verplichtingen over: betalen, leveren, onderhoud en geheimhouding.

Voor posten die op de overdrachtsdatum al opeisbaar waren, geldt een andere uitgangspositie. Een openstaande factuur die de overdrager nog moest betalen, of een vordering die hij nog moest innen, blijft in beginsel bij hem. Partijen kunnen in de akte anders afspreken. Wilt u als overdrager dat de overnemer ook de oude schulden betaalt, of wilt u als overnemer de oude vorderingen innen, leg dat dan uitdrukkelijk vast.

Wie is na de overname aansprakelijk?

Is de overname geldig tot stand gekomen, dan is de overnemer tegenover de wederpartij aansprakelijk voor de nakoming vanaf de overdrachtsdatum. De wederpartij spreekt bij een tekortkoming de overnemer aan, op dezelfde voet als zij de oorspronkelijke partij zou hebben aangesproken. De overdrager is voor de toekomst bevrijd, tenzij hij zich daarnaast uitdrukkelijk garant heeft gesteld, bijvoorbeeld als borg of hoofdelijk medeschuldenaar gedurende een overgangsperiode.

Is de overname mislukt, omdat een akte ontbreekt of de wederpartij niet heeft meegewerkt, dan blijft de oorspronkelijke partij volledig gebonden. Zij moet nakomen en kan bij contractbreuk tot schadevergoeding worden veroordeeld, ook als de overnemer in de praktijk het werk deed. De overnemer heeft dan alleen een vordering op de overdrager op grond van hun onderlinge afspraken. Een gebrekkige overdracht treft dus vooral de overdrager.

Tussen overdrager en overnemer bepaalt de akte de verdeling. Garanties over de stand van het contract (geen achterstanden, geen geschillen, geen opzegging) en een vrijwaring voor claims over de periode vóór de overdracht zijn de gebruikelijke instrumenten. Lees meer over aansprakelijkheid bij contractuele verhoudingen.

Wat als het contract overdracht verbiedt?

Veel contracten bevatten een verbod om rechten of de overeenkomst zonder toestemming over te dragen. Voor contractsovername is de medewerking van de wederpartij toch al vereist; zij kan dus altijd weigeren. Het verbod speelt vooral een rol bij een cessie van de vorderingen uit het contract, bijvoorbeeld voor factoring of verpanding aan een bank.

De vraag is dan of het beding de overdracht onmogelijk maakt of alleen verboden. De Hoge Raad besliste op 21 maart 2014 in Coface/Intergamma (ECLI:NL:HR:2014:682) dat een beding dat de overdraagbaarheid van een vordering beperkt naar objectieve maatstaven moet worden uitgelegd. Uitgangspunt is dat het alleen verbintenisrechtelijke werking heeft, tenzij uit de formulering blijkt dat goederenrechtelijke werking is beoogd.

Het praktische verschil is groot. Bij een verbintenisrechtelijk beding gaat de overdracht wél door; de overdrager schendt het contract en kan schadeplichtig zijn. Bij een beding met goederenrechtelijke werking is de vordering onoverdraagbaar (artikel 3:83 lid 2 BW) en mislukt de overdracht volledig, en daarmee ook een verpanding. Wie financiering op debiteuren wil, doet er goed aan de inkoopvoorwaarden van zijn afnemers op dit punt te lezen.

Wanneer is contractsovername niet nodig?

• Arbeidsovereenkomsten bij een overgang van onderneming. De rechten en verplichtingen uit de arbeidsovereenkomsten gaan van rechtswege over op de verkrijger (artikel 7:663 BW). Instemming van de werknemer en een akte zijn niet vereist.
• Een aandelentransactie. De vennootschap blijft zelf contractspartij, dus de contracten hoeven niet te worden overgedragen. Let wel op een change-of-controlbepaling, die de wederpartij een opzeg- of heronderhandelingsrecht kan geven.
• Een juridische fusie of splitsing. Het vermogen gaat dan onder algemene titel over op de verkrijgende rechtspersoon (artikel 2:309 en 2:334a BW).

Bedrijfsruimte: de huurder kan de rechter inschakelen

Bij huur van winkelruimte en vergelijkbare bedrijfsruimte (artikel 7:290 BW) bestaat een aparte route. Draagt de huurder zijn bedrijf over en werkt de verhuurder niet mee, dan kan de huurder de rechter vragen de koper als huurder in zijn plaats te stellen. De huurder moet daarvoor een zwaarwichtig belang hebben, en de rechter wijst het verzoek af als de koper onvoldoende waarborgen biedt voor nakoming en een behoorlijke bedrijfsvoering (artikel 7:307 BW). Voor andere overeenkomsten bestaat zo’n gang naar de rechter niet: zonder medewerking van de wederpartij lukt de overname dan niet.

Ook andere contracten vragen extra aandacht. Overeenkomsten met een persoonlijk karakter, zoals een opdracht aan een specifieke adviseur, laten zich moeilijk overdragen. Verzekeraars en financiers hebben vaak eigen regels in hun voorwaarden. En leveranciers kunnen de overname aangrijpen om opnieuw over prijzen te onderhandelen of de overeenkomst op te zeggen.

Wat regelt u als overdrager voordat u tekent?

• Lees de overeenkomst op een overdrachtsverbod, een toestemmingsvereiste of een medewerking bij voorbaat.
• Laat de akte door u en de overnemer ondertekenen, met een exacte overdrachtsdatum (artikel 6:159 BW).
• Vraag de wederpartij om een ondertekende instemmingsverklaring; bij medewerking bij voorbaat: doe schriftelijk mededeling (artikel 6:159 lid 3 BW).
• Spreek af wie de posten draagt die vóór de overdrachtsdatum al opeisbaar waren, en verreken die in de prijs.

Wat controleert u als overnemer?

• Vraag het volledige contract op, met alle wijzigingen, bijlagen en de toepasselijke algemene voorwaarden.
• Controleer looptijd, opzegtermijnen, boetebedingen en aansprakelijkheidsbeperkingen; bij meerdere contracten in een due diligence.
• Vraag garanties dat er geen achterstanden, geschillen of opzeggingen zijn, en een vrijwaring voor claims over de periode vóór de overdracht.
• Ga na of de wederpartij zonder voorbehoud heeft ingestemd, en niet alleen betalingen is blijven doen.

Hoe Law & More helpt bij contractsovername

Wij begeleiden contractsovernames vanuit onze praktijk ondernemingsrecht. Concreet doen wij het volgende:

• Wij stellen de akte van contractsovername op en toetsen die aan de eisen van artikel 6:159 BW.
• Wij controleren of het bestaande contract overdracht toestaat, beperkt of uitsluit.
• Wij stellen de instemmingsverklaring voor de wederpartij op.
• Wij stellen garanties en vrijwaringen op voor de periode vóór de overdrachtsdatum.

Meer over het opstellen van overeenkomsten leest u op onze pagina over het opstellen van contracten.

Veelgestelde vragen

Mag de wederpartij voorwaarden verbinden aan haar medewerking?

Ja. Zij is niet verplicht mee te werken, tenzij zij dat bij voorbaat heeft toegezegd. Zij kan dus vragen om bijvoorbeeld een bankgarantie, een borgstelling van de overdrager of aangepaste voorwaarden. Bij bedrijfsruimte kan de huurder wel naar de rechter (artikel 7:307 BW).

Hoe gaat het bij verkoop van een eenmanszaak?

Een eenmanszaak heeft geen aandelen. Bij verkoop moeten de contracten daarom één voor één via contractsovername overgaan, met akte en medewerking van elke wederpartij. Werknemers gaan wel van rechtswege mee bij een overgang van onderneming (artikel 7:663 BW).