Data scraping en auteursrecht: wanneer mag u websites scrapen?

Gepubliceerd op 8 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026

Data scraping is niet verboden, maar u mag geen auteursrechtelijk beschermd werk of een substantieel deel van een beschermde databank overnemen zonder toestemming. Haalt u persoonsgegevens binnen, dan heeft u ook een grondslag onder de AVG nodig. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens is het scrapen van persoonsgegevens door private partijen vrijwel altijd illegaal.

Data scraping is niet automatisch illegaal, maar vraagt om een zorgvuldige afweging van auteursrecht, privacy en gebruiksvoorwaarden. De werkelijkheid is eigenlijk veel genuanceerder dan in het nieuws klinkt.

Het verzamelen van openbare gegevens kan soms prima rechtmatig zijn. Scrapen van beschermde content? Dan loopt u juist snel tegen juridische problemen aan.

De juridische aspecten van webscraping zijn behoorlijk ingewikkeld. U krijgt te maken met auteursrecht, privacywetgeving, gebruiksvoorwaarden en gegevensbescherming.

Wat is data scraping en webscraping?

Data scraping betekent dat computers automatisch informatie van websites halen. Het grote verschil met andere methodes? Het gaat razendsnel en zonder menselijke handelingen.

Wat betekent scraping precies?

Scraping draait om het automatisch extraheren van data uit digitale bronnen. U gebruikt daarvoor software, zogenaamde scrapers, die webpagina’s bezoeken en precies de juiste info eruit vissen.

Het proces lijkt een beetje op een super snelle assistent. Die klikt zich in een uur door duizenden pagina’s heen en kopieert precies wat u nodig hebt.

Webscraping focust zich op websites. Data scraping is een bredere term, die ook andere digitale bronnen meepakt.

De data die u binnenhaalt, zet u meestal om naar formaten als:

• Excel bestanden
• CSV bestanden
• Databases
• JSON bestanden

Scrapers halen van alles op: tekst, afbeeldingen, prijzen, contactgegevens. Eigenlijk alles wat online zichtbaar is.

Waarin verschilt webscraping van andere technieken?

Webscraping onderscheidt zich vooral door de snelheid en de aanpak.

Handmatige dataverzameling vraagt om menselijke input. Iemand moet zelf elke pagina openen en informatie overtypen. Dat is traag en foutgevoelig.

API’s (Application Programming Interfaces) geven gestructureerde toegang tot data. U krijgt dan via een officiële route data van een website, vaak met registratie en een sleutel.

Webcrawling is meer bedoeld voor het indexeren van complete websites, zoals zoekmachines dat doen. Scraping daarentegen pikt juist specifieke data-elementen eruit.

Met scraping tools kunt u vaak gewoon openbare webpagina’s bezoeken. API’s eisen meestal registratie of toestemming.

Waarvoor gebruiken bedrijven scraping?

Bedrijven gebruiken scraping voor allerlei doelen. Prijsvergelijking is misschien wel het bekendst; retailers checken zo concurrent prijzen.

Lead generatie? Sales teams vissen contactgegevens bij elkaar. Marketingafdelingen halen klantinzichten uit sociale media.

E-commerce bedrijven verzamelen productinformatie en checken voorraadniveaus. Ze analyseren reviews en spotten trends in de markt.

Vastgoedprofessionals scrapen woningwebsites voor hun analyses. Journalisten gebruiken scraping voor onderzoeksjournalistiek.

Academisch onderzoek profiteert ook: onderzoekers halen data binnen voor analyses en statistieken.

Recruiters vissen kandidaten en trends uit vacaturebanken en professionele netwerken. Financiële instellingen houden nieuwssites in de gaten voor marktinformatie.

Wanneer schendt data scraping het auteursrecht?

Scraping schendt het auteursrecht als u zonder toestemming beschermde teksten, foto’s of andere werken kopieert of openbaar maakt (artikel 1 Auteurswet).

Data scraping raakt al snel aan het auteursrecht, want veel online content is wettelijk beschermd. Het databankrecht biedt bovendien bescherming voor georganiseerde verzamelingen van gegevens.

Welk materiaal is auteursrechtelijk beschermd?

Heel wat content op websites valt onder auteursrecht: teksten, afbeeldingen, video’s, noem maar op. Scrapen van dit soort materiaal kan een auteursrechtinbreuk zijn.

Die bescherming ontstaat automatisch zodra iemand een werk maakt. U hoeft het niet ergens te registreren.

Dat content openbaar op internet staat, betekent niet dat u het zomaar mag gebruiken.

Voorbeelden van beschermd materiaal:

• Nieuwsartikelen en blogs
• Productbeschrijvingen
• Foto’s en illustraties
• Video’s en audiobestanden

Als u feitelijke data verzamelt – zoals prijzen, productspecificaties of metadata – loopt u minder kans op een auteursrechtschending. Zulke gegevens zijn meestal niet beschermd.

Wie grote hoeveelheden beschermd materiaal scrapet, loopt een serieus risico op juridische claims. Rechthebbenden kunnen schadevergoeding eisen of verdere verspreiding verbieden.

Wanneer beschermt het databankrecht een website?

Databankrecht beschermt verzamelingen van gegevens die systematisch zijn geordend. Dit recht staat los van het auteursrecht en geeft database-eigenaren extra bescherming.

De bescherming duurt 15 jaar vanaf de voltooiing van de databank.

Een databank moet aan een paar voorwaarden voldoen:

• Systematische ordening van gegevens
• Elementen zijn individueel toegankelijk
• Er is substantieel geïnvesteerd in het verzamelen of presenteren

Scrapen van een substantieel deel van een beschermde databank mag niet zonder toestemming. Dit geldt zowel voor kwalitatief als kwantitatief grote delen.

Herhaald kleine stukjes scrapen? Ook dat kan problemen geven, want het wordt gezien als het systematisch leegtrekken van de databank.

Veel websites vallen onder het databankrecht, simpelweg omdat ze veel tijd en geld investeren in hun data.

Website-eigenaren zetten soms technische barrières op om scraping te voorkomen. Als u die omzeilt, kunt u extra juridische problemen krijgen.

Geldt er een uitzondering voor privégebruik?

De wet kent een uitzondering voor huishoudelijk gebruik. Alleen privépersonen mogen materiaal voor eigen, niet-commercieel gebruik scrapen.

U mag het niet verder verspreiden of verkopen. Bedrijven en organisaties vallen buiten deze uitzondering.

Ook scraping voor onderzoek door bedrijven valt er niet onder.

De grenzen zijn streng:

• Alleen privégebruik
• Geen commerciële doelen
• Geen verspreiding of verkoop
• Beperkte hoeveelheden

Zelfs bij huishoudelijk gebruik kunnen andere regels gelden. Denk aan privacywetgeving of afspraken in gebruiksvoorwaarden.

In de praktijk stelt deze uitzondering niet veel voor, want de meeste scraping gebeurt voor commerciële doelen.

Wanneer valt scraping onder de AVG?

Scrapen van persoonsgegevens valt onder de AVG en brengt flinke privacy risico’s met zich mee. De Autoriteit Persoonsgegevens vindt dat scraping door particulieren en bedrijven bijna altijd illegaal is, vooral vanwege schending van de privacyregels.

Welke persoonsgegevens haalt u binnen bij scraping?

Persoonsgegevens zijn alle gegevens die direct of indirect naar een persoon te herleiden zijn. Bij scraping verzamelt u al snel allerlei soorten persoonsgegevens.

Voorbeelden van persoonsgegevens bij scraping:

• Namen en contactgegevens
• IP-adressen en locatiegegevens
• Berichten op sociale media
• Profielinformatie

Zelfs anonieme gegevens blijken in de praktijk vaak toch herleidbaar tot personen.

Bijzondere persoonsgegevens krijgen extra bescherming onder de AVG. Denk aan gegevens over:

• Gezondheid
• Politieke voorkeur
• Religie
• Seksuele gerichtheid

Voor deze gevoelige data gelden strengere regels. Scraping hiervan is in de meeste gevallen verboden.

Welke privacyrisico’s ontstaan voor betrokkenen?

Scraping brengt allerlei privacyrisico’s met zich mee voor betrokkenen. De AVG schrijft voor dat gegevens rechtmatig, behoorlijk en transparant verwerkt moeten worden.

Hoofdrisico’s bij scraping:

• Betrokkenen weten vaak niet dat hun gegevens verzameld worden.
• Mensen hebben geen controle over wat er met hun persoonlijke info gebeurt.

Scrapers gebruiken gegevens geregeld voor andere doelen dan waarvoor ze oorspronkelijk bedoeld zijn. Soms verkopen ze die data zelfs door aan derden.

De Autoriteit Persoonsgegevens kijkt kritisch naar het commercieel inzetten van gescrapete persoonsgegevens. Puur commerciële belangen zijn volgens hen meestal geen gerechtvaardigd belang voor gegevensverwerking.

Dat informatie openbaar online staat, betekent niet dat u die zomaar mag gebruiken. Ook niet als mensen hun gegevens zelf online hebben gezet.

Welke informatieplicht geldt bij scraping?

Verzamelt u persoonsgegevens via scraping, dan moet u de betrokkenen in principe zelf informeren (artikel 14 AVG).

De AVG stelt strenge eisen aan transparantie bij het verwerken van data. Juist bij scraping is het lastig om aan die eisen te voldoen.

Belangrijkste transparantieplichten:

• Informatieplicht volgens artikel 14 AVG.
• Duidelijke, specifieke doelen voor verwerking.
• Rechtmatige grondslag voor verwerking.
• Mogelijkheid voor betrokkenen om rechten uit te oefenen.

Omdat organisaties meestal geen relatie hebben met de mensen van wie ze data scrapen, wordt informeren bijna onmogelijk. De AVG eist dat organisaties mensen informeren over gegevensverwerking, maar bij scraping lukt dat zelden.

U mag gegevens alleen verwerken voor duidelijke, omschreven en gerechtvaardigde doeleinden. Bij scraping is dat vaak niet in orde.

Uitzondering: Overheidsinstanties mogen scraping inzetten voor toezicht. De rechtbank Amsterdam vond dat de gemeente scraping rechtmatig gebruikte bij handhaving van verhuurregels.

Op welke grondslag mag u persoonsgegevens scrapen?

De AVG biedt maar weinig juridische grondslagen voor het scrapen van persoonsgegevens. De belangrijkste opties zijn toestemming van betrokkenen en gerechtvaardigd belang, maar beide zijn lastig in de praktijk.

Kunt u scrapen op basis van toestemming?

Toestemming van betrokkenen kan in theorie een geldige grondslag zijn voor scraping. Maar in de praktijk is dat bijna niet te doen.

Organisaties moeten iedereen van wie ze data willen verzamelen identificeren en expliciet om toestemming vragen. Bij grootschalig scrapen is dat gewoon niet haalbaar.

De toestemming moet voldoen aan de AVG-eisen:

• Vrij gegeven: Geen dwang, geen druk.
• Specifiek: Duidelijk omschreven doel.
• Geïnformeerd: Volledige info over de verwerking.
• Ondubbelzinnig: Bevestigd door een duidelijke actie.

Mensen kunnen hun toestemming altijd intrekken. Organisaties moeten hun gegevens dan verwijderen uit de gescrapete datasets.

Wanneer kunt u zich beroepen op gerechtvaardigd belang?

Gerechtvaardigd belang is de tweede mogelijke grondslag voor scraping onder de AVG. Maar deze optie kent strenge voorwaarden.

De AP stelde lang dat een zuiver commercieel doel geen gerechtvaardigd belang is. Het Hof van Justitie van de EU oordeelde op 4 oktober 2024 in de KNLTB-zaak (C-621/22) echter dat ook een commercieel belang gerechtvaardigd kan zijn. De verwerking moet dan wel noodzakelijk zijn en de belangenafweging moet in uw voordeel uitvallen (artikel 6 lid 1 sub f AVG).

Een organisatie moet aantonen:

• Er is een zwaarwegend belang bij de verwerking.
• Scraping is noodzakelijk voor dat doel.
• De belangenafweging valt positief uit.

De privacy en rechten van betrokkenen tellen zwaar. Hun belangen kunnen het gerechtvaardigd belang zomaar overtreffen.

Welke doelen en welke schaal zijn toegestaan?

Het doel en de schaal van scraping bepalen grotendeels of het mag onder de AVG. Private organisaties mogen scraping alleen heel gericht en beperkt inzetten.

Toegestane doelen zijn meestal:

• Wetenschappelijk onderzoek met ethische goedkeuring.
• Journalistiek onderzoek in het publieke belang.
• Beperkte marktanalyse zonder commercieel hoofddoel.

Verboden zijn onder meer:

• Grootschalige dataverzameling voor verkoop.
• Het bouwen van marketingdatabases.
• Profilering zonder expliciete toestemming.

De Autoriteit Persoonsgegevens geeft aan dat scraping in uitzonderlijke gevallen mag. Maar dan moet u altijd zorgvuldig alle belangen afwegen en de AVG-beginselen strikt volgen.

Mag u openbare informatie vrij scrapen?

Nee, ook openbare informatie op internet is niet vrij te gebruiken: auteursrecht, databankrecht en de AVG blijven gelden.

Veel mensen denken dat openbare info op internet vrij te gebruiken is. Dat is een hardnekkig misverstand en kan tot juridische problemen leiden.

Waarom is openbaar niet hetzelfde als vrij bruikbaar?

Openbaar betekent niet vrij bruikbaar. Het feit dat iets op internet staat, geeft geen automatische toestemming voor scraping.

De AVG geldt voor alle persoonsgegevens, ook als mensen hun gegevens zelf online hebben gezet.

Scraping van persoonsgegevens vereist altijd een geldige rechtsgrond:

• Toestemming van de betrokkene.
• Gerechtvaardigd belang.
• Uitvoering van een contract.
• Wettelijke verplichting.

Organisaties moeten uitleggen waarom ze data verzamelen. Transparantie over het gebruik is verplicht.

Welke misverstanden bestaan over het scrapen van sociale media?

Het grootste misverstand is dat openbare posts vrij te scrapen zijn. Ze bevatten persoonsgegevens en vallen dus onder de AVG.

Mythe 1: Openbare social media posts mag u altijd scrapen. Niet waar, want die posts bevatten persoonsgegevens.

Mythe 2: Gebruikers geven toestemming door iets openbaar te posten. Toestemming voor publicatie is geen toestemming voor commercieel hergebruik.

Mythe 3: Anonimiseren maakt scraping altijd legaal. Zelfs geanonimiseerde data kan soms nog tot personen herleidbaar zijn.

Sociale media platforms hebben vaak specifieke regels tegen geautomatiseerde dataverzameling. Wie die regels negeert, kan contractuele problemen krijgen.

Wat betekenen de gebruiksvoorwaarden van een website?

Website-eigenaren stellen vaak gebruiksvoorwaarden op die scraping verbieden. Die voorwaarden kunnen juridisch bindend zijn.

Veel sites hebben expliciete anti-scraping clausules. Wie die negeert, loopt risico op:

• Contractbreuk
• Civiele procedures
• Toegangsverboden

robots.txt-bestanden geven technische richtlijnen voor bots. Ze zijn niet wettelijk bindend, maar laten wel de intentie van de beheerder zien.

Controleer daarom altijd de voorwaarden voordat u gaat scrapen, zeker bij grote dataverzamelingen.

Hoe handhaaft de Autoriteit Persoonsgegevens?

De Autoriteit Persoonsgegevens neemt een streng standpunt in over data scraping door private partijen. Ze hebben officiële richtlijnen gepubliceerd en houden actief toezicht op overtredingen van de AVG rond scraping.

Wat is het standpunt van de AP?

De toezichthouder stelt dat scraping door particulieren en private organisaties vrijwel altijd illegaal is. Vooral automatisch verzamelen van info van het internet valt daaronder.

Scraping levert bijna altijd persoonsgegevens op, zegt de AP. Dat leidt meestal tot overtreding van de AVG.

De AP erkent een paar uitzonderingen. Scraping kan soms als er een gerechtvaardigd belang is.

Voorwaarden voor legale scraping:

• Er moet een gerechtvaardigd belang zijn.
• De data zijn noodzakelijk voor dat specifieke doel.
• Het belang weegt zwaarder dan de privacy-inbreuk.
• Scraping gebeurt heel gericht.

Wat staat er in de handreiking scraping van de AP?

De Autoriteit Persoonsgegevens publiceerde op 1 mei 2024 een officiële handreiking. Hiermee willen ze particulieren en organisaties helpen bij scraping-vraagstukken.

De handreiking behandelt allerlei aspecten van scraping. Het document beschrijft wanneer scraping eventueel mag onder de AVG.

Belangrijke punten uit de handreiking:

• Scraping moet altijd voldoen aan de AVG-principes.
• De scraper is deels verantwoordelijk voor de verwerking.
• Opdrachtgevers zijn verantwoordelijk voor analyse en gebruik van data.
• Alleen zeer gerichte scraping kan legaal zijn.

De juridische sector uitte kritiek op deze strenge interpretatie. NLdigital vraagt de AP om meer duidelijkheid en een update van de “verouderde publicatie”.

Welke sancties kan de AP opleggen?

De Autoriteit Persoonsgegevens houdt scraping-activiteiten scherp in de gaten. Ze kunnen diverse sancties opleggen bij overtredingen van de AVG.

Mogelijke sancties:

• Boetes tot € 20 miljoen of 4% van de wereldwijde jaaromzet, als dat hoger is (artikel 83 AVG).
• Bestuurlijke waarschuwingen.
• Bevelen tot stopzetten van scraping.
• Verplichte compliance-maatregelen.

De AP maakt onderscheid tussen overtreders. Particulieren krijgen meestal eerst een waarschuwing, terwijl bedrijven direct boetes riskeren.

Private organisaties moeten hun scraping kunnen uitleggen en rechtvaardigen. Ze moeten laten zien dat er een gerechtvaardigd belang is én dat de scraping proportioneel blijft.

De handhaving wordt strenger. De AP controleert regelmatig of organisaties zich aan de AVG houden bij scraping.

Waar let u op als u zelf scrapet?

• Stel vast of u persoonsgegevens binnenhaalt en leg uw grondslag en belangenafweging schriftelijk vast (artikel 6 lid 1 AVG).
• Lees de gebruiksvoorwaarden en het robots.txt-bestand van de website voordat u start.
• Neem geen teksten, foto’s of andere beschermde werken over zonder licentie.
• Haal geen substantieel deel van een databank binnen en vraag ook niet herhaaldelijk kleine delen op (Databankenwet).
• Informeer de betrokkenen over de verwerking (artikel 14 AVG).

Waar let u op als website-eigenaar?

• Neem een scrapingverbod op in uw gebruiksvoorwaarden en zorg dat bezoekers die kunnen raadplegen.
• Leg vast welke investering u in uw databank heeft gedaan; dat bewijs heeft u nodig voor een beroep op het databankrecht.
• Maak een voorbehoud tegen text- en datamining in machineleesbare vorm, bijvoorbeeld in robots.txt (artikel 15o Auteurswet).
• Bewaar logbestanden als bewijs van het scrapen voordat u de andere partij aanspreekt.

Wat kunnen wij voor u doen bij data scraping?

Bij data scraping lopen auteursrecht, databankrecht en privacyrecht door elkaar. Wij beoordelen uw situatie vanuit het ICT-recht en de AVG.

• Wij toetsen uw scrapingproject aan de AVG en stellen de belangenafweging voor artikel 6 lid 1 sub f AVG mee op.
• Wij beoordelen of de gegevens die u wilt verzamelen door het auteursrecht of het databankrecht zijn beschermd.
• Wij lezen de gebruiksvoorwaarden van de websites die u wilt scrapen en wijzen u op de contractuele risico’s.
• Wij stellen voor website-eigenaren gebruiksvoorwaarden en een voorbehoud tegen text- en datamining op (artikel 15o Auteurswet).
• Wij sturen een sommatie bij ongeoorloofd scrapen, of voeren verweer als u zelf wordt aangesproken.
• Wij begeleiden u als de Autoriteit Persoonsgegevens vragen stelt of een onderzoek start.

Samengevat

• Auteursrechtelijk beschermde teksten en foto’s mag u niet zonder toestemming kopiëren; feitelijke gegevens zoals prijzen meestal wel.
• Het databankrecht verbiedt het overnemen van een substantieel deel van een beschermde databank; de bescherming duurt 15 jaar.
• Voor het scrapen van persoonsgegevens heeft u een grondslag onder de AVG nodig, en u moet betrokkenen informeren (artikel 14 AVG).
• De Autoriteit Persoonsgegevens vindt scraping door private partijen bijna altijd in strijd met de AVG en kan boetes opleggen (artikel 83 AVG).
• Openbaar op internet betekent niet vrij bruikbaar.

Veelgestelde vragen