Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Bij een scheiding blijft de hypotheek gewoon bestaan, en u blijft allebei hoofdelijk aansprakelijk voor de hele schuld. Dat verandert pas als de bank de vertrekkende partner ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid verleent, meestal nadat de ander de woning en de hypotheek heeft overgenomen. Lukt dat niet, dan kan de rechter verkoop van de woning bevelen.
Hieronder leest u welke drie routes er zijn, wat de bank toetst en hoe rechters beslissen als u het niet eens wordt. Voor de vraag wie in een huurwoning blijft, gelden andere regels.
Inhoudsopgave
Waarom blijft u na de scheiding aansprakelijk voor de hypotheek?
Hoofdelijk aansprakelijk betekent dat de bank van ieder van u het volle bedrag kan eisen als de ander niet betaalt. De scheiding verandert daar niets aan. Gewezen echtgenoten blijven aansprakelijk voor gemeenschapsschulden die zij al hadden (artikel 1:102 Burgerlijk Wetboek Boek 1). Dat geldt ook als u de hypotheek vóór het huwelijk alleen afsloot en de woning in de gemeenschap van goederen viel.
Dat bleek in een bindend advies van de Geschillencommissie van Kifid van 7 november 2023 (2023-0835). De bank hoefde de ex-partner nog niet te ontslaan, omdat de vrouw die de woning hield weigerde een onafhankelijke inkomensverklaring als ondernemer aan te leveren. De bank mocht zo’n verklaring redelijkerwijs vragen.
Een afspraak tussen u en uw ex over wie de lasten betaalt, bindt de bank niet. Die afspraak werkt alleen tussen u beiden: spreekt de bank u aan, dan kunt u het bedrag terugvragen bij uw ex.
Verkopen, uitkopen of samen eigenaar blijven?
| Verkopen aan een derde | Uitkopen (overnemen) | Samen eigenaar blijven | |
|---|---|---|---|
| Hoofdelijke aansprakelijkheid | Eindigt bij aflossing; bij een restschuld niet voor dat deel | Eindigt pas met ontslag door de bank | Blijft voor u beiden bestaan |
| Wat is nodig? | Afspraken over vraagprijs, makelaar en verdeling van de opbrengst | Taxatie, financiering op één inkomen, akkoord van de bank, notariële akte | Afspraken over lasten, bewoning en een latere verkoopdatum |
| Risico | Restschuld bij een lage opbrengst | De bank weigert ontslag | Betaalt de bewoner niet, dan draait de ander op voor de lasten |
| Past bij | Geen van beiden kan of wil de woning alleen dragen | Eén van u wil blijven en kan de lasten dragen | Tijdelijk, bijvoorbeeld tot de kinderen een school hebben afgemaakt |
Meer over elke route leest u bij woning verkopen, overnemen of uitkopen en samen eigenaar blijven na een scheiding.
Hoe berekent u de uitkoopsom?
De uitkoopsom is uw ex-partner zijn of haar deel van de overwaarde: de waarde van de woning min de hypotheekschuld. Laat de waarde bij voorkeur door een gecertificeerd taxateur bepalen, zodat er later geen discussie ontstaat. Bent u in gemeenschap van goederen getrouwd, dan wordt de overwaarde in beginsel bij helfte gedeeld (artikel 1:100 BW). Bij huwelijkse voorwaarden of een samenlevingscontract volgt u de eigendomsverhouding.
Een voorbeeld ter illustratie: de woning is getaxeerd op € 400.000 en de hypotheek is € 320.000. De overwaarde is dan € 80.000. Bij gelijke delen betaalt de partner die blijft € 40.000 aan de ander. Daarnaast moet de bank akkoord gaan met een hypotheek van € 320.000, plus eventueel de € 40.000, op één inkomen.
Verbouwingen of aflossingen met privégeld van één van u kunnen leiden tot een vergoedingsrecht. Breng die in kaart voordat u de uitkoopsom vastlegt.
Wat toetst de bank als één van u de hypotheek overneemt?
De bank moet altijd toestemming geven voordat de vertrekkende partner uit de hoofdelijke aansprakelijkheid wordt ontslagen. Zij doet een nieuwe kredietbeoordeling van de partner die blijft: inkomen en de stabiliteit daarvan, andere schulden en registraties bij het BKR, en de waarde van de woning. Ondernemers moeten vaak een inkomensverklaring van een onafhankelijke partij overleggen.
Alimentatie telt mee. Betaalt u partneralimentatie, dan verlaagt dat uw leencapaciteit. Ontvangt u alimentatie, dan kan de bank die onder voorwaarden als inkomen meetellen. Kinderalimentatie loopt in de regel door tot het kind 21 jaar is (artikel 1:395a BW). Een hypotheekadviseur rekent uit wat haalbaar is; weigert de bank, dan kan herfinanciering bij een andere geldverstrekker een optie zijn.
Wat beslist de rechter als u het niet eens wordt?
Komt u er niet uit, dan kan ieder van u de rechter vragen de verdeling vast te stellen (artikel 3:185 Burgerlijk Wetboek Boek 3). De rechter weegt de belangen van beiden af. Hij kan de woning aan één van u toedelen tegen een vergoeding, of verkoop aan een derde bevelen.
Twee voorbeelden laten zien hoe dat gaat. De rechtbank Limburg deelde op 31 januari 2024 de woning toe aan de vrouw, op voorwaarde dat de man binnen drie maanden uit de hoofdelijke aansprakelijkheid werd ontslagen (ECLI:NL:RBLIM:2024:536). Lukt dat niet, dan moet de woning worden verkocht en wordt de opbrengst na aflossing van de hypotheek gelijk verdeeld. Het convenant had dat ontslag al als voorwaarde gesteld, maar het was er nooit van gekomen.
De rechtbank Amsterdam beval op 20 augustus 2025 verkoop aan een derde, met een onafhankelijke makelaar (ECLI:NL:RBAMS:2025:6869). De vrouw wilde de woning houden, maar kreeg geen hypotheek en haar deel van de overwaarde was te laag om de man uit te kopen. Daartegenover stond zijn belang bij financiële ontvlechting.
Wat als er na verkoop een restschuld overblijft?
Is de opbrengst lager dan de hypotheek, dan blijft er een restschuld. Daarvoor blijft u tegenover de bank allebei aansprakelijk. Onderling verdeelt u die volgens de gemeenschap of de eigendomsverhouding, tenzij u iets anders afspreekt. Leg een betalingsregeling met de bank schriftelijk vast. Had u Nationale Hypotheek Garantie, dan kan de restschuld onder voorwaarden worden kwijtgescholden. Of de rente over een restschuld aftrekbaar is, hangt af van wanneer die is ontstaan; laat dat beoordelen door een fiscalist.
Hoe legt u de afspraken vast?
- Leg de keuze voor verkoop, uitkoop of gezamenlijk eigendom vast in het echtscheidingsconvenant, met de taxatiewaarde, de uitkoopsom en een termijn voor het ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid.
- Spreek af wat er gebeurt als de bank geen ontslag verleent: bijvoorbeeld verkoop binnen een vaste termijn.
- De notaris maakt de akte van verdeling op en schrijft de eigendomsoverdracht in bij het Kadaster. Bij verdeling na een echtscheiding is in de regel geen overdrachtsbelasting verschuldigd; de notaris controleert dat.
- De bank verleent het ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid; dat staat los van de akte.
Is samenwonen tijdens de procedure onhoudbaar, dan kan de rechter bij voorlopige voorziening bepalen wie de woning tijdelijk mag gebruiken (artikel 822 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Voor de fiscale gevolgen, zoals hypotheekrenteaftrek en het eigenwoningforfait, raadpleegt u een fiscalist.
Wat wij doen bij de woning en de hypotheek
Wij regelen de juridische kant; de financiering loopt via uw hypotheekadviseur. Meer over onze aanpak leest u bij onze scheidingsadvocaat.
- Wij stellen vast wie eigenaar is, op grond van gemeenschap van goederen, huwelijkse voorwaarden of een samenlevingscontract.
- Wij leggen verkoop, uitkoop of gezamenlijk eigendom vast in het convenant, met een regeling als de bank weigert.
- Wij vragen de rechter om een verdeling of verkoop als u het niet eens wordt (artikel 3:185 BW).
- Wij vragen bij spoed een voorlopige voorziening over het gebruik van de woning.
Wilt u weten wat dit voor uw situatie betekent? Lees wat onze familierechtadvocaat voor u kan doen.
