Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Bent u in gemeenschap van goederen getrouwd, dan draagt u de gemeenschapsschulden bij een scheiding in beginsel ieder voor de helft, ook als maar één van u de schuld aanging (artikel 1:100 BW). Tegenover de schuldeiser ligt het anders: de bank of het incassobureau kan iedereen aanspreken die de lening heeft getekend, ongeacht wat u onderling afspreekt.
Daarom moet u bij elke schuld twee vragen beantwoorden: wie kan de schuldeiser aanspreken (aansprakelijkheid), en wie moet de schuld onderling dragen (draagplicht)? Het antwoord hangt af van uw huwelijksgoederenregime, het soort schuld en het moment waarop die ontstond.
Inhoudsopgave
Welke schulden vallen in de gemeenschap?
Dat hangt af van uw trouwdatum. Wie vóór 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden trouwde, zit in de algehele gemeenschap; daarin vallen in beginsel alle schulden, ook die van vóór het huwelijk.
Sinds 1 januari 2018 geldt de beperkte gemeenschap (artikel 1:94 BW). Schulden van vóór het huwelijk blijven dan privé, tenzij ze betrekking hebben op een goed dat in de gemeenschap valt. Schulden die tijdens het huwelijk ontstaan, vallen wel in de gemeenschap, ook als ze op naam van één echtgenoot staan, behalve als ze horen bij een privégoed, zoals een geërfd huis. Meer hierover leest u in ons artikel over scheiden in gemeenschap van goederen.
De gemeenschap eindigt op de dag dat het echtscheidingsverzoek bij de rechtbank wordt ingediend (artikel 1:99 BW). Schulden die u daarna aangaat, zijn uw eigen schulden.
Wie kan de schuldeiser aanspreken?
Tijdens het huwelijk kan een schuldeiser zich voor een gemeenschapsschuld verhalen op de gemeenschap en op het privévermogen van de echtgenoot die de schuld aanging (artikel 1:96 BW). Het privévermogen van de andere echtgenoot blijft in beginsel buiten schot.
Na de ontbinding blijft ieder aansprakelijk voor de schulden waarvoor hij al aansprakelijk was. Voor gemeenschapsschulden van de ander bent u daarnaast aansprakelijk, maar alleen met de goederen die u bij de verdeling uit de gemeenschap krijgt (artikel 1:102 BW). Een voorbeeld ter illustratie: wie bij de verdeling alleen een auto krijgt, riskeert voor de creditcardschuld van de ander hooguit die auto.
De Rechtbank Rotterdam paste deze regel toe op 16 maart 2022 (ECLI:NL:RBROT:2022:2014). Schuldeisers spraken een vrouw aan voor leningen van ongeveer € 144.000 die haar ex-man tijdens het huwelijk zou hebben gesloten. De rechtbank oordeelde dat zo’n lening, als zij vaststaat, een gemeenschapsschuld is die niet aan de man verknocht is. De man blijft voor het geheel aansprakelijk. De vrouw kan alleen worden aangesproken met wat zij bij de verdeling heeft gekregen.
| Soort schuld | Wie kan de schuldeiser aanspreken? | Wie draagt de schuld onderling? |
|---|---|---|
| Gezamenlijk getekende lening of hypotheek | Ieder van u voor het hele bedrag (art. 6:7 BW) | In gemeenschap ieder de helft, tenzij het convenant iets anders regelt |
| Lening of creditcard op naam van één echtgenoot, gemeenschapsschuld | Die echtgenoot volledig; de ander alleen met wat hij uit de gemeenschap kreeg (art. 1:102 BW) | Ieder de helft (art. 1:100 BW) |
| Huishoudschuld (energie, boodschappen, huur) | Beide echtgenoten hoofdelijk (art. 1:85 BW) | In gemeenschap ieder de helft |
| Privéschuld (bijvoorbeeld van vóór een huwelijk vanaf 2018) | Alleen de echtgenoot die haar aanging | Die echtgenoot zelf |
| Schuld aangegaan na indiening van het echtscheidingsverzoek | Alleen de echtgenoot die haar aanging | Die echtgenoot zelf (art. 1:99 BW) |
Wat betekent hoofdelijke aansprakelijkheid?
Heeft u samen een lening of hypotheek getekend, dan bent u allebei hoofdelijk aansprakelijk: de schuldeiser mag ieder van u voor het hele bedrag aanspreken (artikel 6:7 BW). Dat verandert niet door de scheiding.
Betaalt u meer dan uw deel, dan kunt u het meerdere op uw ex-partner verhalen (artikel 6:10 BW). Wilt u van de hoofdelijke aansprakelijkheid af, dan moet de schuldeiser daarmee instemmen. Een afspraak in het convenant is daarvoor niet genoeg; zie ook contractsovername en aansprakelijkheid.
Geldt er een uitzondering voor huishoudschulden?
Ja. Voor schulden voor de gewone gang van de huishouding, zoals de energierekening, boodschappen en huur, zijn beide echtgenoten hoofdelijk aansprakelijk (artikel 1:85 BW). Dat geldt ook als u op huwelijkse voorwaarden bent getrouwd.
Wie moet de schuld onderling dragen?
In een gemeenschap van goederen draagt ieder de helft van de gemeenschapsschulden (artikel 1:100 BW). U kunt in het echtscheidingsconvenant iets anders afspreken, bijvoorbeeld dat de één de autolening overneemt en daarvoor meer van de spaarrekening krijgt.
Privéschulden blijven bij degene die ze aanging. Is een privéschuld met gemeenschapsgeld afgelost, of andersom, dan kan een vergoedingsrecht ontstaan (artikel 1:87 BW). Bij huwelijkse voorwaarden zonder gemeenschap draagt ieder zijn eigen schulden, tenzij de akte iets anders regelt. Lees meer over huwelijkse voorwaarden bij scheiding.
Wat gebeurt er met de hypotheek?
Heeft u de hypotheek samen getekend, dan blijft u beiden hoofdelijk aansprakelijk tot de bank u ontslag verleent of de lening is afgelost. U heeft in de praktijk drie mogelijkheden.
- De woning verkopen en de hypotheek aflossen; een eventuele restschuld is een gezamenlijke schuld.
- Eén van u neemt de woning en de hypotheek over; de bank toetst dan of die partner de lasten alleen kan dragen.
- Samen eigenaar blijven, bijvoorbeeld tot de kinderen ouder zijn; leg dan vast wie de lasten betaalt en wanneer de woning wordt verkocht.
De overdracht van het aandeel in de woning gaat via een notariële akte. Weigert de bank het ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid, dan blijft de vertrekkende partner aansprakelijk; spreek dan af dat de ander hem vrijwaart en wat er gebeurt als die toch niet betaalt.
Hoe zit het met creditcards, rood staan en leningen op één naam?
Een lening of creditcard op naam van één echtgenoot is tegenover de bank alleen diens schuld. Valt die schuld in de gemeenschap, dan draagt u haar onderling wel samen (artikel 1:100 BW).
Voor een negatief saldo op een en/of-rekening zijn beide rekeninghouders in de regel hoofdelijk aansprakelijk volgens de bankvoorwaarden. Laat gezamenlijke rekeningen en kredietlimieten tijdig opheffen of op één naam zetten, zodat er tijdens de procedure geen nieuwe schulden bijkomen.
Wat regelt u in het echtscheidingsconvenant?
In het convenant legt u vast wie welke schuld overneemt en hoe de verdeling wordt verrekend. Het convenant bindt alleen u en uw ex-partner, niet de schuldeisers.
Een schuld telt bij de verdeling alleen mee als zij vaststaat. Het Gerechtshof Amsterdam liet op 29 oktober 2024 een gestelde schuld van € 315.000 aan de ouders van de man buiten de verdeling (ECLI:NL:GHAMS:2024:2991). De vrouw had de leningsovereenkomsten niet getekend, er was nooit rente betaald en de overboekingen vermeldden geen lening. Zet familieleningen daarom op papier, met een rente- en aflossingsschema, en laat beide partners tekenen.
- Een lijst van alle schulden met saldo op de peildatum van indiening van het verzoek.
- Per schuld wie haar overneemt en wie de ander vrijwaart.
- De verplichting om ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid aan te vragen, met een termijn.
- Wat er gebeurt als de bank weigert of als een van u niet betaalt.
Een mediator bij echtscheiding kan helpen deze afspraken te maken. Komt u er niet uit, dan stelt de rechter de verdeling vast (artikel 3:185 BW).
Wat als uw ex-partner niet betaalt?
Betaalt u een schuld die volgens het convenant bij uw ex-partner hoort, dan kunt u het betaalde bij hem terugvorderen. Is het convenant opgenomen in de echtscheidingsbeschikking, dan heeft u een executoriale titel en kan een deurwaarder beslag leggen.
Voor achterstallige kinderalimentatie kunt u kosteloos het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) inschakelen (artikel 1:408 BW). Kinderalimentatie gaat bovendien vóór partneralimentatie als de draagkracht voor beide niet toereikend is (artikel 1:400 lid 1 BW). Lees meer over kinderalimentatie.
Raakt een van u in ernstige schulden, dan kan de gemeentelijke schuldhulpverlening of een schuldsanering (Wsnp) aan de orde komen. Een Wsnp-traject duurt sinds 1 juli 2023 in de regel achttien maanden. Een schuldeiser die de ex-partner niet kan aanspreken, kan zich dan wel tot u wenden voor schulden waarvoor u zelf aansprakelijk bent.
Gelden dezelfde regels bij een geregistreerd partnerschap of samenwonen?
Bij een geregistreerd partnerschap gelden dezelfde regels als bij een huwelijk, inclusief de beperkte gemeenschap sinds 1 januari 2018. Zonder minderjarige kinderen kunt u het partnerschap met een verklaring via de notaris of advocaten beëindigen (artikel 1:80c BW); met minderjarige kinderen loopt de ontbinding via de rechter. Zie ook een geregistreerd partnerschap ontbinden.
Samenwoners hebben geen wettelijke gemeenschap. Ieder blijft aansprakelijk voor de schulden die hij zelf of samen aanging; een samenlevingscontract kan regelen hoe gezamenlijke schulden worden verdeeld. Zie uit elkaar gaan met een samenlevingscontract.
Welke fiscale gevolgen spelen mee?
De verdeling van schulden en de woning kan gevolgen hebben voor de hypotheekrenteaftrek en voor box 3. Wij geven geen fiscaal advies; laat dat doorrekenen door een fiscalist voordat u het convenant tekent.
Wat regelt u als u de woning verlaat?
- Vraag bij elke gezamenlijke lening schriftelijk ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid aan.
- Laat in het convenant opnemen dat de ander u vrijwaart.
- Controleer bij BKR welke kredieten op uw naam staan.
- Laat gezamenlijke rekeningen en creditcards opheffen.
Wat regelt u als u de woning en de hypotheek overneemt?
- Laat vooraf door de bank toetsen of u de hypotheek alleen kunt dragen.
- Reken de overbedeling uit die u aan uw ex-partner moet betalen.
- Leg de overdracht van de woning tijdig vast bij de notaris.
- Spreek af wat er gebeurt met een eventuele restschuld bij latere verkoop.
Wat kunnen wij voor u doen bij schulden en scheiding?
- Uw huwelijksgoederenregime beoordelen en vaststellen welke schulden in de gemeenschap vallen.
- Een overzicht maken van aansprakelijkheid en draagplicht per schuld.
- Het echtscheidingsconvenant opstellen, met vrijwaringen en termijnen voor ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid.
- Onderhandelen met uw ex-partner over de verdeling.
- Procederen over de verdeling of over verhaal van betaalde schulden, als uw scheidingsadvocaat.
In het kort
- Een schuld telt alleen mee in de verdeling als u haar kunt aantonen (Hof Amsterdam 29 oktober 2024).
- Gemeenschapsschulden draagt u onderling in beginsel ieder voor de helft (artikel 1:100 BW).
- De schuldeiser kan iedereen aanspreken die tekende; het convenant bindt hem niet.
- Na de verdeling bent u voor schulden van de ander alleen aansprakelijk met wat u uit de gemeenschap kreeg (artikel 1:102 BW).
- Voor huishoudschulden zijn beide echtgenoten hoofdelijk aansprakelijk, ook bij huwelijkse voorwaarden (artikel 1:85 BW).
