Hypotheek na scheiding: wie blijft aansprakelijk en welke opties heeft u?

Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026

Na een scheiding blijft u allebei aansprakelijk voor de volledige hypotheekschuld, totdat de bank de vertrekkende partner uit de hoofdelijke aansprakelijkheid ontslaat (art. 6:6 en 6:7 BW). Uw convenant of de echtscheidingsbeschikking verandert daar niets aan, want de bank is bij die afspraken geen partij; alleen verkoop met aflossing of een ontslag door de bank beëindigt die aansprakelijkheid.

Voor de woning zelf heeft u drie routes: verkopen, één partner koopt de ander uit, of u blijft tijdelijk samen eigenaar. Welke route haalbaar is, hangt af van de waarde van de woning, de hoogte van de schuld en de vraag of de bank meewerkt.

Waarom blijft u aansprakelijk voor de hele hypotheekschuld?

Bij een gezamenlijke hypotheek tekent u allebei als hoofdelijk schuldenaar, zodat de bank ieder van u voor het volle bedrag kan aanspreken. Wie vertrekt, verliest het zicht op de betalingen, maar niet de aansprakelijkheid.

Onderling ligt het anders. Tussen u en uw ex-partner geldt een draagplicht, bij een huwelijksgemeenschap in beginsel ieder voor de helft. Betaalt u meer dan uw deel, dan heeft u een regresvordering op de ander. Die vorderingen lopen op zolang de woning niet is verkocht of overgenomen, dus maak er vroeg afspraken over.

Blijft betaling uit, dan meldt de bank de achterstand bij het Bureau Krediet Registratie (BKR). Die registratie raakt u allebei en kan een nieuwe hypotheek jarenlang bemoeilijken. Betalingen staken om uw ex-partner onder druk te zetten, is daarom zelden verstandig.

Hoe wordt de woning verdeeld?

Valt de woning in de gemeenschap van goederen, dan heeft ieder recht op de helft van de waarde (art. 1:100 BW). Verdeeld wordt niet de woning, maar de waarde: de getaxeerde waarde min de openstaande hypotheekschuld.

Bent u getrouwd op of na 1 januari 2018, dan geldt de beperkte gemeenschap van goederen: een woning die u vóór het huwelijk alleen bezat, blijft in beginsel privé. Heeft u huwelijkse voorwaarden, dan bepalen die wat er te verdelen of te verrekenen valt. Zie ook ons artikel over huwelijkse voorwaarden bij scheiding.

Let op twee data. Wat tot de gemeenschap behoort, wordt bepaald op de dag dat het echtscheidingsverzoek is ingediend (art. 1:99 lid 1 BW). De waarde van de woning wordt in beginsel bepaald op het moment van de verdeling, tenzij u samen een andere peildatum afspreekt.

Wees volledig open over de woning, de schuld en gekoppelde spaar- of beleggingsrekeningen. Wie een goed opzettelijk verzwijgt, verbeurt zijn aandeel daarin aan de ander (art. 3:194 lid 2 BW). Hoe de toedeling verder werkt, leest u in ons artikel over de verdeling van de woning bij scheiding.

Wie mag tijdens de procedure in de woning blijven wonen?

Tijdens de echtscheidingsprocedure kan de rechtbank op verzoek bij voorlopige voorziening bepalen wie de woning voorlopig mag gebruiken (art. 821 e.v. Rv). Die beslissing gaat alleen over het gebruik en zegt niets over de eigendom of de uiteindelijke verdeling.

Regel in dezelfde periode wie de hypotheekrente, de gemeentelijke belastingen en het onderhoud betaalt. Gebeurt dat niet, dan ontstaan achteraf discussies over verrekening. Meer hierover leest u in onze uitleg over voorlopige voorzieningen bij echtscheiding.

Wanneer is verkoop van de woning de beste route?

Verkoop is de eenvoudigste oplossing: de opbrengst lost de hypotheek af en daarmee eindigt de hoofdelijke aansprakelijkheid. Overwaarde wordt verdeeld volgens ieders aandeel; een restschuld draagt u in beginsel ieder voor de helft, tenzij u iets anders afspreekt.

Maak vooraf afspraken over de vraagprijs en de ondergrens, de keuze van de makelaar, wie tot de levering in de woning woont en welke lasten die persoon draagt, en wie de verkoopkosten voorschiet. Zonder die afspraken kan één partner de verkoop feitelijk blokkeren.

Komt u er niet uit, dan kan ieder van u de rechter vragen de verdeling vast te stellen; de rechter kan daarbij ook verkoop bevelen (art. 3:185 BW). De praktische kant leest u in ons artikel over het huis verkopen bij scheiding.

Hoe werkt het uitkopen van uw ex-partner?

Bij uitkoop neemt één partner het aandeel van de ander over en loopt de hypotheek verder op één naam. De vertrekkende partner krijgt zijn aandeel in de overwaarde uitbetaald.

Een voorbeeld ter illustratie: bij een taxatiewaarde van € 300.000 en een hypotheekschuld van € 180.000 is de overwaarde € 120.000. Bij gelijke delen heeft de vertrekkende partner recht op € 60.000. Is de schuld hoger dan de waarde, dan werkt de rekensom omgekeerd en neemt de blijvende partner een deel van de schuld van de ander over.

De uitkoopsom wordt meestal gefinancierd met een hogere hypotheek, zodat uitkoop staat of valt met de medewerking van de bank. De overdracht van het aandeel vraagt een notariële akte van verdeling die in het Kadaster wordt ingeschreven. Pas dan bent u geen mede-eigenaar meer; een afspraak in het convenant alleen is niet genoeg.

Wat moet de bank goedkeuren?

Ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid kunt u niet afdwingen; de bank beslist zelf. Zij toetst of de blijvende partner de volledige lasten alleen kan dragen, met inkomen, vaste lasten en eventuele partneralimentatie.

Alimentatie die u betaalt, verlaagt uw leencapaciteit; alimentatie die u ontvangt, telt onder voorwaarden mee als inkomen. Heeft de hypotheek Nationale Hypotheek Garantie (NHG), dan gelden aanvullende voorwaarden. Wijst de bank het verzoek af, dan blijven verkoop of tijdelijk gezamenlijk eigendom over.

Kunt u samen eigenaar blijven van de woning?

Ja, de wet stelt geen maximumtermijn aan gezamenlijk eigendom. Wel kan ieder van u op elk moment verdeling vorderen (art. 3:178 BW), zodat één partner deze situatie eenzijdig kan beëindigen.

Kiest u voor deze route, leg dan vast wie er woont, wie rente en aflossing betaalt, hoe onderhoud en verzekeringen worden verdeeld, wanneer de woning uiterlijk wordt verkocht en wie een waardestijging of -daling draagt. Zonder die afspraken groeit het conflict mee met de rente. Zie ook ons artikel over de valkuilen van woonscheiding.

Welke fiscale gevolgen moet u laten uitzoeken?

Verlaat u de woning terwijl uw ex-partner er blijft wonen, dan blijft de woning voor u in beginsel nog twee jaar een eigen woning voor de hypotheekrenteaftrek, gerekend vanaf de dag van vertrek. De Belastingdienst legt uit wanneer dat geldt.

Over de verdere fiscale gevolgen, zoals een hogere hypotheek bij uitkoop of rente die u voor uw ex-partner betaalt, geven wij geen fiscaal advies. Laat de uitwerking door een fiscalist doorrekenen voordat u het convenant tekent.

Waar let u op als u in de woning blijft?

• Vraag vóór de onderhandeling bij uw bank na of u de hypotheek alleen kunt dragen.
• Laat de woning onafhankelijk taxeren en spreek de peildatum schriftelijk af.
• Controleer of gekoppelde spaar- of beleggingsrekeningen in de berekening zijn meegenomen.
• Leg vast wie de lasten draagt tot de akte van verdeling is gepasseerd.

Waar let u op als u vertrekt?

• Maak uw vertrek en de uitkoop afhankelijk van een schriftelijk ontslag door de bank.
• Controleer regelmatig of de hypotheek wordt betaald zolang u aansprakelijk bent.
• Bewaar bewijs van wat u na vertrek nog betaalt, voor uw regresvordering.
• Spreek een uiterste datum af waarop de woning alsnog wordt verkocht als uitkoop niet lukt.

Wat legt u vast in het echtscheidingsconvenant?

Leg de afwikkeling van woning en hypotheek volledig vast in het convenant. Hoe concreter de afspraken, hoe kleiner de kans op een nieuwe procedure.

• de gekozen route (verkoop, uitkoop of tijdelijk gezamenlijk eigendom) met een uiterste datum;
• de peildatum en de manier van waarderen;
• wie tot de levering welke lasten draagt en hoe dat wordt verrekend;
• hoe overwaarde of restschuld wordt verdeeld en wanneer wordt afgerekend;
• wat er gebeurt als de bank geen ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid geeft.

Bij een gemeenschappelijk verzoek wordt het convenant meestal in de beschikking opgenomen, zodat de afspraken afdwingbaar zijn. De echtscheiding is pas definitief na inschrijving van de beschikking in de registers van de burgerlijke stand; gebeurt dat niet binnen zes maanden nadat de beschikking onherroepelijk is, dan vervalt zij (art. 1:163 BW). Meer leest u over het echtscheidingsconvenant en de echtscheidingsprocedure.

Wat geldt als u samenwoonde zonder huwelijk?

Samenwoners hebben geen huwelijksgemeenschap; staat de woning op beider naam, dan is er een eenvoudige gemeenschap volgens Boek 3 BW. Ieder heeft recht op zijn aandeel volgens de leveringsakte en kan op elk moment verdeling vorderen (art. 3:178 BW).

Heeft één partner meer ingelegd dan zijn aandeel, dan moet hij dat aantonen met bankafschriften of een schriftelijke afspraak, bijvoorbeeld in het samenlevingscontract. Ook hier geldt: wie samen heeft getekend, blijft samen hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheek.

Voorlopige voorzieningen zoals bij echtscheiding bestaan voor samenwoners niet. Een geschil over het gebruik van de woning moet u voorleggen in een gewone procedure of in kort geding. Duidelijke afspraken vooraf zijn voor samenwoners dus extra belangrijk.

Wat kunnen wij voor u doen bij de hypotheek na uw scheiding?

• Uw positie beoordelen: wat valt in de gemeenschap, wat is privé en wat kost elke route u.
• De afspraken over woning en hypotheek opstellen in het convenant, inclusief een terugvaloptie als de bank niet meewerkt.
• Onderhandelen met uw ex-partner of diens advocaat over uitkoop, verkoop en de lasten in de tussentijd.
• Voorlopige voorzieningen over het gebruik van de woning aanvragen.
• Als scheidingsadvocaat een verdeling of verkoop via de rechter vorderen als overleg vastloopt.

Loopt het overleg over de woning helemaal vast, lees dan ook over het verschil tussen een vechtscheiding en vriendschappelijk uit elkaar gaan.

Samengevat

• Tegenover de bank blijft u allebei hoofdelijk aansprakelijk tot aflossing of ontslag door de bank.
• Onderling draagt u de schuld bij een gemeenschap in beginsel ieder voor de helft.
• U kiest tussen verkoop, uitkoop en tijdelijk gezamenlijk eigendom; ieder kan op elk moment verdeling vorderen.
• Uitkoop vraagt akkoord van de bank en een notariële akte van verdeling.
• Laat de fiscale gevolgen door een fiscalist doorrekenen voordat u tekent.

Veelgestelde vragen

Hoe wordt de hypotheekschuld verdeeld na een echtscheiding?

Onderling draagt u bij een gemeenschap van goederen in beginsel ieder de helft. Tegenover de bank blijft u allebei voor de hele schuld aansprakelijk, totdat de bank een van u ontslag verleent.

Kan ik in de woning blijven en de hypotheek op mijn naam krijgen?

Alleen als de bank akkoord gaat na een toets van uw inkomen en lasten. Daarna legt de notaris de verdeling vast in een akte die in het Kadaster wordt ingeschreven.

Hoe lang mogen wij samen eigenaar blijven?

De wet stelt geen maximumtermijn, maar ieder van u kan op elk moment verdeling vorderen (art. 3:178 BW). Let wel op de fiscale termijn van twee jaar voor de vertrekkende partner.

Wat gebeurt er met een restschuld na verkoop?

De restschuld blijft bestaan en u bent er tegenover de bank allebei hoofdelijk voor aansprakelijk. Onderling draagt u ieder de helft, tenzij u in het convenant iets anders afspreekt, inclusief een aflossingsschema.

Wat als mijn ex-partner de hypotheek niet betaalt?

De bank kan dan het hele bedrag van u vorderen. Wat u boven uw eigen deel betaalt, kunt u op uw ex-partner verhalen; wacht niet te lang, want een achterstand wordt bij het BKR geregistreerd.

Lees ook: verdeling van de woning bij scheiding: wie krijgt het huis?