Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Hebt u een verblijfsvergunning om bij uw partner te wonen, dan vervalt na een echtscheiding de grond voor die vergunning en kan de IND haar intrekken. Hebt u langer dan vijf jaar als partner in Nederland gewoond, of is er sprake van huiselijk geweld, overlijden van de partner of een minderjarig Nederlands kind, dan kunt u vaak een eigen vergunning krijgen.
Wat er precies gebeurt, hangt af van uw nationaliteit, de vergunning die u nu hebt en hoe lang u hier woont. Een vergunning voor onbepaalde tijd en de Nederlandse nationaliteit blijven na een scheiding gewoon bestaan.
Inhoudsopgave
Wat gebeurt er met een verblijfsvergunning bij uw partner?
Een vergunning voor verblijf bij een partner is afhankelijk van de relatie. Eindigt het huwelijk of het samenwonen, dan voldoet u niet meer aan de voorwaarden en kan de IND de vergunning intrekken of niet verlengen (artikel 18 en 19 Vreemdelingenwet 2000).
Daarbij telt de feitelijke situatie. Ook als de echtscheiding nog niet is uitgesproken, maar u niet meer samenwoont, kan de relatie voor de IND zijn beëindigd. Of u of uw partner de scheiding heeft aangevraagd, maakt niet uit.
Voordat de IND intrekt, kijkt zij of u op een andere grond mag blijven. Ook artikel 8 EVRM, het recht op gezinsleven, speelt een rol, bijvoorbeeld als u kinderen in Nederland hebt.
Moet u de scheiding melden bij de IND?
Ja. Wijzigingen die van belang zijn voor uw verblijfsrecht, zoals het einde van de relatie of verhuizing, geeft u binnen vier weken door aan de IND. Ook uw partner als referent heeft die plicht.
Wie niet of te laat meldt, kan een boete krijgen. Ook kan de IND bij een latere aanvraag twijfelen aan uw betrouwbaarheid. Meld daarom op tijd en vraag tegelijk een nieuwe vergunning aan als u wilt blijven.
Wanneer kunt u na de scheiding een eigen vergunning krijgen?
Na meer dan vijf jaar verblijf als echtgenoot of partner kunt u een verblijfsvergunning voor voortgezet verblijf aanvragen; de IND noemt die “humanitair niet-tijdelijk”. Daarnaast zijn er uitzonderingen bij geweld en overlijden.
Voortgezet verblijf na vijf jaar
Hebt u langer dan vijf jaar een vergunning voor verblijf bij uw partner gehad, dan kunt u voortgezet verblijf aanvragen. De vergunning is vijf jaar geldig en u mag daarmee vrij werken, zonder tewerkstellingsvergunning.
Na vijf jaar rechtmatig verblijf kunt u ook kijken naar een vergunning voor onbepaalde tijd. Daarvoor gelden extra eisen, zoals voldoende inkomen en het behalen van de inburgering. Voor Turkse onderdanen en hun gezinsleden kunnen door het associatierecht EU-Turkije andere regels gelden.
Huiselijk geweld, eergerelateerd geweld en achterlating
Bent u slachtoffer van huiselijk of eergerelateerd geweld, dan kunt u ook binnen die vijf jaar een eigen verblijfsvergunning aanvragen. U moet het geweld onderbouwen, bijvoorbeeld met een aangifte of verklaringen van hulpverleners. Voor vrouwen die tegen hun wil in het buitenland zijn achtergelaten, bestaat een vergelijkbare regeling.
Overlijden van de partner
Overlijdt uw partner, dan kunt u onder voorwaarden voortgezet verblijf krijgen, ook als u nog geen vijf jaar in Nederland woont.
Wat als u een minderjarig Nederlands kind hebt?
Als ouder van een minderjarig kind met de Nederlandse nationaliteit kunt u een afgeleid verblijfsrecht hebben. Dat geldt als uw kind van u afhankelijk is en Nederland zou moeten verlaten als u moet vertrekken.
Dit volgt uit het arrest Chavez-Vilchez (HvJ EU 10 mei 2017, C-133/15). De IND weegt onder meer of u de zorg en opvoeding feitelijk deelt, of de andere ouder de zorg alleen kan dragen en wat het belang van het kind is. Alleen kinderalimentatie betalen is meestal niet genoeg.
Kinderen met de Nederlandse nationaliteit houden hun verblijfsrecht. Voor kinderen met alleen een buitenlandse nationaliteit hangt hun verblijf meestal af van dat van de ouder bij wie zij wonen.
Wat geldt bij een scheiding van een EU-burger?
Bent u getrouwd met een EU-burger die in Nederland woont en werkt, dan gelden de Europese regels van Richtlijn 2004/38/EG. U behoudt uw verblijfsrecht na de scheiding als het huwelijk ten minste drie jaar heeft geduurd, waarvan één jaar in Nederland (artikel 13 lid 2).
Dat geldt ook als u het gezag over de kinderen van de EU-burger hebt, als u een omgangsrecht hebt met een minderjarig kind dat in Nederland moet blijven, of bij bijzonder schrijnende omstandigheden zoals huiselijk geweld. U moet dan wel werken, voldoende middelen hebben of zelf onder de EU-regels vallen. Bent u zelf EU-burger, dan heeft de scheiding geen invloed op uw verblijfsrecht.
Welke andere verblijfsdoelen zijn mogelijk?
Voldoet u niet aan de regels voor voortgezet verblijf, dan kunt u een vergunning voor een ander doel aanvragen. Elk doel heeft eigen eisen.
- Arbeid: als kennismigrant via een erkend referent met een salaris boven de geldende norm, of in loondienst met een tewerkstellingsvergunning; zie ons artikel over een werkvergunning aanvragen.
- Studie: met een inschrijving bij een erkende onderwijsinstelling en voldoende middelen.
- Verblijf bij een nieuwe partner, als die aan de inkomenseis voldoet.
- De Nederlandse nationaliteit via naturalisatie, na in de regel vijf jaar onafgebroken rechtmatig verblijf en een behaald inburgeringsexamen.
Doe de aanvraag voordat uw huidige vergunning is ingetrokken of afloopt. Zo blijft u tijdens de behandeling rechtmatig in Nederland. Meer over de procedure leest u in ons artikel over een verblijfsvergunning aanvragen.
Wat kunt u doen als de IND uw aanvraag afwijst?
U kunt binnen vier weken bezwaar maken (artikel 69 Vreemdelingenwet 2000); dat is korter dan de gewone zes weken in het bestuursrecht. Daarna staat beroep open bij de rechtbank en hoger beroep bij de Raad van State.
De IND beslist op een aanvraag in beginsel binnen 90 dagen; die termijn kan worden verlengd. Een afwijzing of intrekking gaat meestal samen met een terugkeerbesluit, met een vertrektermijn van in de regel vier weken. Of u tijdens bezwaar in Nederland mag blijven, hangt af van de situatie; soms moet u de rechter om een voorlopige voorziening vragen. Meer leest u in ons artikel over bezwaar of beroep tegen een IND-beslissing.
Waar let u op bij scheiding en verblijf?
- Controleer op uw verblijfsdocument welk verblijfsdoel u hebt en tot wanneer het geldt.
- Reken uit hoe lang u als partner rechtmatig in Nederland woont.
- Meld het einde van de relatie binnen vier weken bij de IND.
- Bewaar bewijs van uw zorg voor de kinderen en van eventueel geweld.
- Vraag een nieuwe vergunning aan voordat de oude vervalt, en noteer de bezwaartermijn van vier weken.
Wat kunnen wij voor u doen bij echtscheiding en verblijfsrecht?
- Beoordelen welke verblijfsmogelijkheden u na de scheiding hebt.
- De aanvraag voor voortgezet verblijf of een ander verblijfsdoel voorbereiden en indienen.
- Bezwaar en beroep instellen tegen een intrekking of afwijzing, en zo nodig een voorlopige voorziening vragen.
- De echtscheidingsprocedure en de afspraken over de kinderen afstemmen op uw verblijfspositie, via onze scheidingsadvocaat.
- Advies over verblijf en naturalisatie door onze immigratie advocaat.
Samengevat
- Een vergunning voor verblijf bij een partner vervalt als grond wanneer de relatie eindigt.
- Na meer dan vijf jaar als partner kunt u voortgezet verblijf aanvragen.
- Bij huiselijk geweld, overlijden of een minderjarig Nederlands kind kan dat eerder.
- Voor partners van EU-burgers gelden de regels van Richtlijn 2004/38/EG.
- Meld de scheiding binnen vier weken en maak binnen vier weken bezwaar tegen een afwijzing.
Veelgestelde vragen
Verlies ik mijn vergunning voor onbepaalde tijd door een scheiding?
Nee. Een vergunning voor onbepaalde tijd hangt niet af van uw relatie. De IND kan haar alleen intrekken op andere gronden, zoals fraude of een ernstig misdrijf.
Telt de periode van samenwonen voor het huwelijk mee?
Ja, als u in die periode al een verblijfsvergunning had voor verblijf bij deze partner. Het gaat om de jaren rechtmatig verblijf bij uw partner, niet alleen om de huwelijksduur.
Wat gebeurt er met het verblijf van mijn kinderen?
Kinderen met de Nederlandse nationaliteit mogen altijd blijven. Kinderen met een buitenlandse nationaliteit volgen meestal het verblijfsrecht van de ouder bij wie zij wonen; de IND weegt het belang van het kind mee.
Kan ik tijdens de scheiding al iets regelen?
Ja. U kunt een aanvraag voor een ander verblijfsdoel indienen zodra de relatie is beëindigd. Doe dat bij voorkeur voordat de IND een intrekkingsbesluit neemt.
Lees ook: recht op verblijf bij echtscheiding en Nederland verlaten of terugkeren met een verblijfsvergunning.
