Werkvergunning aanvragen in Nederland: TWV of GVVA?

Gepubliceerd op 19 januari 2021 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026

Een werkvergunning voor een werknemer van buiten de Europese Unie vraagt u aan als werkgever, niet de werknemer zelf. Werkt de werknemer ten hoogste 90 dagen in Nederland, dan vraagt u bij UWV een tewerkstellingsvergunning (TWV) aan. Werkt hij langer, dan is meestal een GVVA nodig: een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid bij de IND.

De belangrijkste uitzondering: voor kennismigranten, houders van de Europese blauwe kaart en een aantal andere groepen is geen werkvergunning nodig. Zij krijgen een verblijfsvergunning waarop staat dat zij vrij mogen werken. Hieronder leest u welke route bij uw situatie past, wat de arbeidsmarkttoets inhoudt, wanneer een melding volstaat en wat er geldt voor Britse werknemers na de Brexit.

Wat zegt de wet over werken zonder vergunning?

Volgens artikel 2 van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) mag u een vreemdeling in Nederland alleen laten werken als u een TWV heeft of als de werknemer een GVVA heeft voor werk bij u. Het verbod richt zich tot de werkgever, niet tot de werknemer.

Met vreemdeling bedoelt de wet hier iemand zonder de nationaliteit van een land van de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte (EER) of Zwitserland. Werknemers uit die landen hebben vrije toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt. Waar de grens ligt tussen dat vrije verkeer en de vergunningplicht, leest u in ons artikel over arbeidsmigratie binnen de EU.

Verblijf en arbeid zijn juridisch twee aparte vragen. Een werkvergunning regelt het werk. Wie langer dan 90 dagen in Nederland blijft, heeft daarnaast een verblijfsrecht nodig. Bij de GVVA zijn beide in één document samengevoegd.

Controleer altijd de arbeidsmarktaantekening

Op elk verblijfsdocument staat een aantekening over arbeid. Daaruit blijkt of de houder mag werken en of daarvoor nog een TWV nodig is. Staat er “arbeid vrij toegestaan, TWV niet vereist”, dan heeft u geen vergunning nodig. Staat er dat arbeid is toegestaan maar dat een TWV wel vereist is, dan mag de werknemer pas bij u beginnen als die vergunning er is.

Controleer die aantekening dus altijd, ook als het document zelf geldig is. Een geldige verblijfsvergunning betekent niet automatisch dat iemand bij u mag werken.

Heeft u een TWV of een GVVA nodig?

De vuistregel van UWV is eenvoudig: werk van ten hoogste 90 dagen vraagt om een TWV, langer werk om een GVVA. Toch is de duur niet het enige criterium; de keuze volgt uiteindelijk uit het verblijfsdoel en de aard van het werk.

De TWV vraagt u als werkgever aan bij UWV. U dient de aanvraag online in via het werkgeversportaal van UWV en logt daarvoor in met eHerkenning. Welke stukken u meestuurt, hangt af van de groep werknemers. De werknemer regelt zelf zijn verblijfsrecht, voor zover dat nodig is. Een TWV komt bijvoorbeeld in beeld bij kort seizoenswerk of een korte opdracht, of bij een werknemer die al een verblijfsvergunning heeft met de aantekening dat een TWV vereist is.

De GVVA is één aanvraag bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). UWV adviseert de IND over het arbeidsdeel en toetst daarbij dezelfde voorwaarden als bij een TWV. De werknemer ontvangt één document waaruit blijkt dat hij hier mag verblijven en bij u mag werken. Wie de aanvraag indient en of u als referent moet optreden, hangt af van het verblijfsdoel. Ga dat per situatie na voordat u de aanvraag voorbereidt.

Welke route geldt voor kennismigranten en de Europese blauwe kaart?

Voor een kennismigrant en voor de Europese blauwe kaart geldt een eigen toelatingsregime bij de IND. Deze routes lopen niet via een TWV of GVVA, en er is geen arbeidsmarkttoets.

Welke route openstaat, hangt onder meer af van uw positie als referent, het salaris en de functie. Voor de kennismigrantenregeling moet u als werkgever door de IND zijn erkend als referent. Als erkend referent heeft u eigen informatie- en zorgplichten; die beschrijven wij in ons artikel over de verplichtingen van werkgevers en kennismigranten.

Komt uw werknemer met een partner naar Nederland, dan is ook de positie van die partner van belang. Lees daarover ons artikel over de werkvergunning voor de partner van een kennismigrant.

Hoe werkt de arbeidsmarkttoets?

UWV toetst of er voor de functie werkzoekenden beschikbaar zijn in Nederland, de rest van de EER of Zwitserland. Is dat zo, of heeft u niet genoeg gedaan om hen te vinden, dan wordt de vergunning geweigerd.

De wet spreekt van “prioriteitgenietend aanbod”. Volgens artikel 8 van de Wav weigert UWV de vergunning als dat aanbod aanwezig is. Dat gebeurt ook als u niet kunt aantonen dat u voldoende moeite heeft gedaan om de vacature met dat aanbod te vervullen.

Ook het loon en uw eigen verleden tellen mee. UWV weigert de vergunning als de werknemer per maand minder verdient dan het minimumloon (artikel 8, eerste lid, onder f Wav). Volgens UWV moet het salaris bovendien passen bij de functie. Kreeg u in de vijf jaar vóór de aanvraag een bestuurlijke boete, bijvoorbeeld op grond van de Wav, de Wet minimumloon of de Arbeidstijdenwet? Dan kan UWV de aanvraag weigeren (artikel 9, eerste lid, onder l Wav).

In de praktijk betekent dit twee dingen. U meldt de vacature ten minste vijf weken vóór de aanvraag bij UWV. En u heeft volgens UWV ten minste drie maanden serieus gezocht naar een geschikte kandidaat binnen de EU, de EER of Zwitserland. Die zoektocht moet u met stukken kunnen onderbouwen, zoals advertenties, de inzet van uitzend- of wervingsbureaus en de gesprekken die u heeft gevoerd.

Wat verder van u wordt verwacht, hangt af van de functie en de omstandigheden. Voor een functie waarvoor veel kandidaten beschikbaar zijn, ligt de lat hoger dan voor een zeer specifieke functie. Reken er dus niet op dat voor elke werknemer en elke functie precies dezelfde eisen gelden.

Voor sommige groepen gelden aparte uitzonderingen op de toets. Denk aan bepaalde vormen van overplaatsing binnen een internationaal concern of bepaalde wetenschappelijke functies. Dat is geen algemene versoepeling. Laat per groep vaststellen welke uitzondering geldt en onder welke voorwaarden.

Wanneer heeft u geen tewerkstellingsvergunning nodig?

Het verbod geldt niet voor iedereen. Artikel 3 van de Wav en het Besluit uitvoering Wav noemen groepen voor wie geen vergunning nodig is, soms wel met een meldplicht.

Een voorbeeld staat in artikel 3, eerste lid, onder b van de Wav. Een vreemdeling met een verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige heeft geen TWV nodig, voor zover hij daadwerkelijk als zelfstandige werkt. Of iemand die verblijfsvergunning krijgt, is een andere vraag. Die wordt beoordeeld aan de hand van de voorwaarden voor die vergunning. Houd die twee vragen goed uit elkaar.

Daarnaast bestaan vrijstellingen op grond van verdragen en van het Besluit uitvoering Wav. In een aantal van die gevallen geldt wel een meldplicht. U meldt het werk dan schriftelijk, ten minste twee werkdagen voordat het begint. Een vrijstelling betekent dus niet altijd dat u niets hoeft te doen.

Mogen Britse werknemers na de Brexit zonder vergunning werken?

Alleen als zij onder het terugtrekkingsakkoord vallen of onder een specifieke regeling. Britse burgers die na 31 december 2020 naar Nederland zijn gekomen, vallen in beginsel onder de regels voor werknemers van buiten de EU.

Het Verenigd Koninkrijk trad op 31 januari 2020 uit de Europese Unie. Tijdens de overgangsperiode, die eindigde op 31 december 2020, bleef het Unierecht van toepassing. Het terugtrekkingsakkoord beschermt de rechten die Britse burgers vóór die datum hadden opgebouwd. Het geeft geen algemeen recht om in de toekomst in Nederland te komen werken. Wij onderscheiden daarom drie groepen.

Wat geldt voor Britse burgers die hier al woonden?

Wie vóór het einde van de overgangsperiode rechtmatig in Nederland verbleef en onder het akkoord valt, behoudt in beginsel het verblijfsrecht en de vrije toegang tot de arbeidsmarkt. Daarvoor is een verblijfsdocument onder het akkoord nodig. Daarop staat “arbeid vrij toegestaan, TWV niet vereist”. Bij duurzaam verblijf staat dezelfde aantekening. U mag zo iemand niet behandelen alsof voor het werk nog een vergunning nodig is.

Wat geldt voor Britse grensarbeiders?

Wie vóór 1 januari 2021 in Nederland echt werkte maar elders woonde, kan dat werk onder het akkoord voortzetten. Daarvoor bestaat een apart document met de vermelding “frontier worker” en dezelfde arbeidsmarktaantekening. Dat document legt een bestaand recht vast; het schept dat recht niet. De grensarbeider moet dus blijven voldoen aan de voorwaarden waarop het document berust.

Wat geldt voor Britse burgers die later zijn gekomen?

Wie na 31 december 2020 naar Nederland komt, kan aan het terugtrekkingsakkoord geen verblijfsrecht ontlenen. Op hem is het gewone beleid voor werknemers van buiten de EU van toepassing, tenzij een specifieke regeling of vrijstelling geldt.

De handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk verandert daar weinig aan. Die geeft geen algemeen recht op verblijf of werk. Zij bevat wel regels voor tijdelijke zakelijke dienstverlening, bijvoorbeeld voor een Britse zelfstandige die tijdelijk een dienst verricht voor een Nederlandse opdrachtgever.

Wat regelt het terugtrekkingsakkoord wel en niet?

Valt een werknemer onder het akkoord, dan kan hij zich tegenover u beroepen op zijn vrije toegang tot de arbeidsmarkt. Het akkoord garandeert niet vanzelf het behoud van zijn arbeidsovereenkomst, loon of functie. Dat blijft een arbeidsrechtelijke vraag.

Tegenover de IND kan hij een verblijfsdocument met een juiste arbeidsmarktaantekening vragen. Tegen een afwijzing of intrekking staan bezwaar en beroep open. Volgens artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht is de bezwaartermijn zes weken; in vreemdelingenzaken is die termijn in de regel vier weken, op grond van artikel 69 van de Vreemdelingenwet 2000.

Voor de sociale zekerheid geldt een aparte regeling. Tijdvakken van verzekering, werk en wonen in het Verenigd Koninkrijk van vóór het einde van de overgangsperiode kunnen worden samengeteld. Dat gaat over opgebouwde rechten, niet over het voortzetten van een arbeidsovereenkomst.

Twee situaties lopen in de praktijk vaak door elkaar. Treedt een Britse werknemer in dienst bij een Nederlandse werkgever, dan geldt de gewone route voor werknemers van buiten de EU, tenzij het akkoord van toepassing is. Blijft hij in dienst van een Britse werkgever en verricht hij tijdelijk diensten in Nederland, dan geldt een aparte regeling met eigen voorwaarden.

Hoe lang duurt de aanvraag en hoe lang is de vergunning geldig?

Reken voor de TWV op vijf weken na een volledige aanvraag, en daarvoor nog vijf weken voor het melden van de vacature. Volgens UWV is een werkvergunning voor een reguliere arbeidsplaats maximaal twee jaar geldig.

Voor seizoensarbeid in de land- en tuinbouw geldt een kortere termijn.

UWV beslist binnen vijf weken na ontvangst van een volledige aanvraag. Ontbreken er stukken, dan begint die termijn pas te lopen als het dossier compleet is. Bij een GVVA beslist de IND, na advies van UWV over het arbeidsdeel. Dan gelden de termijnen die bij het verblijfsdoel horen.

Tel daar de meldtermijn voor de vacature bij op, en de drie maanden die u volgens UWV moet zoeken. De voorbereiding begint dus ruim voor de gewenste startdatum. Een werkgever die een werknemer uit Azië of Amerika per volgende maand wil laten beginnen, is via deze route in de praktijk te laat.

Bewaak ook de einddatum van de vergunning. Vraag verlenging ruim op tijd aan. Laat de werknemer na de einddatum alleen doorwerken als vaststaat dat dat is toegestaan; het risico van een overtreding ligt bij u.

Wat zijn de gevolgen als een vergunning ontbreekt?

De Nederlandse Arbeidsinspectie kan u als werkgever een bestuurlijke boete opleggen. De arbeidsovereenkomst zelf blijft in beginsel geldig, en de werknemer houdt recht op loon.

Het is uw verantwoordelijkheid als werkgever om na te gaan of een vergunning nodig is, en om die aan te vragen en te verkrijgen. De werknemer moet op zijn beurt een verblijfsdocument hebben waarop de toegestane arbeid juist staat vermeld.

Het bestuursrechtelijke verbod en de civielrechtelijke plicht om loon te betalen bestaan naast elkaar. Een werknemer die zonder vergunning heeft gewerkt, kan zijn loon dus in beginsel gewoon opeisen. Wel kan het ontbreken van een vergunning onder omstandigheden een reden zijn om de arbeidsovereenkomst te laten ontbinden.

De Arbeidsinspectie handhaaft niet alleen de vergunningplicht, maar ook de meldplicht en de administratieve verplichtingen. Hoe u een boete voorkomt, beschrijven wij in ons artikel over boetes voor illegale tewerkstelling.

Welke administratie moet u bijhouden?

U stelt vóór de eerste werkdag de identiteit van de werknemer vast met een geldig document en bewaart een kopie in de loonadministratie. Treedt u op als referent, dan gelden extra bewaarplichten.

Bent u inhoudingsplichtig voor de loonheffingen, dan legt u bij de kopie ook de aard en het nummer van het document vast. Als referent bewaart u daarnaast onder meer de vergunning of het aanvullend document, de arbeidsovereenkomst, de loonstroken en het bewijs dat u het loon giraal heeft betaald.

Houd die stukken op orde voor de hele duur van het dienstverband en daarna zolang de wet dat voorschrijft. Bij een controle door de Arbeidsinspectie is de administratie vaak het eerste waar naar wordt gevraagd.

Waar let u als werkgever op?

Als werkgever draagt u het risico van een boete, dus de controles liggen vooral bij u.

• Meld de vacature ten minste vijf weken vóór de TWV-aanvraag bij UWV en bewaar het bewijs van uw wervingsinspanningen.
• Controleer vóór de eerste werkdag de arbeidsmarktaantekening op het verblijfsdocument en bewaar een kopie in de loonadministratie.
• Betaal ten minste het minimumloon en een salaris dat past bij de functie.
• Noteer de einddatum van de vergunning en vraag verlenging ruim op tijd aan.
• Doe bij een vrijstelling met meldplicht de melding ten minste twee werkdagen voordat het werk begint.

Waar let u als werknemer op?

Als werknemer controleert u vooral of uw document het werk bij deze werkgever toestaat.

• Kijk of op uw verblijfsdocument staat dat arbeid vrij is toegestaan, of dat een TWV vereist is.
• Begin pas met werken als de vergunning er is, als die nodig is.
• Een TWV geldt alleen voor de werkgever waarvoor hij is afgegeven; bij een nieuwe werkgever is een nieuwe vergunning nodig.
• Maak bezwaar tegen een afwijzing door de IND binnen vier weken (artikel 69 Vreemdelingenwet 2000).

Wat kunnen wij voor u doen bij een werkvergunning?

De juiste route hangt af van de werknemer, de functie en de duur van het werk. Wij helpen u daarbij als volgt.

• Wij bepalen welke route past: TWV, GVVA, kennismigrant, Europese blauwe kaart of een vrijstelling met meldplicht.
• Wij stellen het wervingsdossier voor de arbeidsmarkttoets samen, zodat u kunt aantonen dat u voldoende heeft gezocht (artikel 8 Wav).
• Wij controleren verblijfsdocumenten en arbeidsmarktaantekeningen, ook van Britse werknemers onder het terugtrekkingsakkoord.
• Wij maken binnen de wettelijke termijn bezwaar tegen een weigering door UWV of de IND en stellen zo nodig beroep in.
• Wij voeren verweer tegen een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie wegens overtreding van de Wav.

Samengevat

• U vraagt de werkvergunning als werkgever aan: een TWV bij UWV voor werk tot 90 dagen, in de regel een GVVA bij de IND voor langer werk.
• UWV weigert de vergunning als er geschikte werkzoekenden in de EU, de EER of Zwitserland zijn, of als u onvoldoende naar hen heeft gezocht.
• Meld de vacature ten minste vijf weken vóór de aanvraag bij UWV; UWV beslist binnen vijf weken na een volledige aanvraag.
• Kennismigranten, houders van de Europese blauwe kaart en Britse burgers onder het terugtrekkingsakkoord hebben geen werkvergunning nodig.
• Controleer altijd de arbeidsmarktaantekening op het verblijfsdocument en bewaar een kopie in uw administratie.

Veelgestelde vragen

De wettekst vindt u in de Wet arbeid vreemdelingen op wetten.overheid.nl. De actuele voorwaarden en het aanvraagformulier publiceert UWV.

Law & More adviseert werkgevers over de juiste route voor buitenlandse werknemers, over meldingen en over boetes van de Arbeidsinspectie; meer daarover leest u op onze pagina immigratierecht. Twijfelt u over uw positie? Leg uw situatie aan ons voor. Wij laten u binnen één werkdag weten wat uw opties zijn.