Curator bij faillissement: taken, bevoegdheden en gevolgen voor u

Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

De curator beheert en vereffent de failliete boedel voor de gezamenlijke schuldeisers (artikel 68 Faillissementswet). Hij werkt dus niet voor de failliet en ook niet voor één schuldeiser, en hij staat onder toezicht van een rechter-commissaris.

De rechtbank stelt de curator aan in het vonnis waarin zij het faillissement uitspreekt en benoemt daarbij de rechter-commissaris (artikel 14 Fw). Hieronder leest u welke taken en bevoegdheden de curator heeft en wat dat betekent voor bestuurders, werknemers, verhuurders en schuldeisers. De wettekst staat in de Faillissementswet op wetten.overheid.nl.

Wanneer wordt een curator aangesteld?

Een curator wordt aangesteld zodra de rechtbank het faillissement uitspreekt. Dat gebeurt op eigen aangifte van de schuldenaar, op verzoek van een of meer schuldeisers of op vordering van het openbaar ministerie (artikel 1 Fw).

De rechtbank toetst of de schuldenaar in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen. In de rechtspraak geldt daarnaast de eis van pluraliteit: er moeten meer schuldeisers zijn en ten minste één vordering moet opeisbaar zijn. In de praktijk is de curator een advocaat die de rechtbank op een lijst van insolventieadvocaten heeft geplaatst.

Het faillissement wordt gepubliceerd in het Centraal Insolventieregister. Daar kunnen schuldeisers en handelspartners nagaan wie de curator is en welke verslagen er liggen.

Verwar het faillissement niet met curatele. Ondercuratelestelling is een beschermingsmaatregel uit Boek 1 BW voor meerderjarigen die hun belangen niet zelf kunnen behartigen; de kantonrechter spreekt die uit. Het faillissement is een procedure over vermogen uit de Faillissementswet. De woorden lijken op elkaar, maar de gevolgen hebben niets met elkaar te maken.

Wat verliest de failliet door de faillietverklaring?

De failliet verliest van rechtswege de beschikking en het beheer over zijn vermogen, vanaf het begin van de dag waarop het vonnis wordt uitgesproken (artikel 23 Fw). Vanaf dat moment kan alleen de curator nog rechtsgeldig over de boedel beschikken.

Omdat de dag vanaf nul uur telt, vallen ook betalingen die eerder op die dag zijn gedaan onder het faillissement. Rechtshandelingen die de failliet daarna nog verricht, binden de boedel niet, tenzij de boedel erdoor is gebaat (artikel 24 Fw).

Lopende executies en gelegde beslagen vervallen door het faillissement (artikel 33 Fw). Het vermogen wordt als het ware bevroren op de datum van faillietverklaring. Een individuele schuldeiser kan dan niet meer voorrang halen door snel te handelen.

Bij een eenmanszaak is er geen scheiding tussen zakelijk en privévermogen; het faillissement raakt beide. Het faillissement van een vennootschap onder firma brengt niet vanzelf het faillissement van de vennoten mee. De Hoge Raad kwam op 6 februari 2015 terug van de oude regel dat dit wel zo was (ECLI:NL:HR:2015:251). Een schuldeiser moet het faillissement van elke vennoot afzonderlijk aanvragen en de rechter beoordeelt dat afzonderlijk. Bij een bv blijft het privévermogen van de bestuurder in beginsel buiten schot, tenzij er grond is voor bestuurdersaansprakelijkheid.

Welke taken heeft de curator?

De curator brengt eerst in kaart wat er is, verkoopt daarna de bezittingen en verdeelt de opbrengst over de schuldeisers. Daarnaast onderzoekt hij hoe het faillissement is ontstaan.

• Inventariseren. Hij maakt een boedelbeschrijving en een staat van baten en schulden. Hij neemt de administratie onder zich, blokkeert de bankrekeningen en beoordeelt welke overeenkomsten nog lopen. De failliet en de bestuurders moeten hem alle inlichtingen geven die hij vraagt (artikel 105 Fw).
• Verzilveren. Voorraad, machines, voertuigen, vorderingen op afnemers, intellectuele eigendom en vastgoed worden te gelde gemaakt, onderhands of bij openbare verkoop. Voor een onderhandse verkoop heeft hij machtiging van de rechter-commissaris nodig (artikel 176 Fw). Levert de verkoop van de onderneming als geheel meer op, dan onderzoekt de curator een doorstart.
• Onderzoeken. Sinds de Wet versterking positie curator (in werking per 1 juli 2017) moet de curator volgens artikel 68 Fw nagaan of er onregelmatigheden zijn die tot het faillissement hebben geleid. Hij informeert de rechter-commissaris daarover en doet zo nodig melding of aangifte.
• Verantwoorden. Hij brengt elke drie maanden openbaar verslag uit (artikel 73a Fw) en stelt aan het einde een uitdelingslijst op.

Bij zijn beheer weegt de curator ook maatschappelijke belangen mee, zoals werkgelegenheid bij een mogelijke doorstart. Het belang van de gezamenlijke schuldeisers blijft wel zijn eerste maatstaf.

Welke bevoegdheden heeft de curator tegenover derden?

De curator kan handelingen van vóór het faillissement die schuldeisers hebben benadeeld, vernietigen met de faillissementspauliana. Ook kan hij bestuurders aansprakelijk stellen voor het tekort in de boedel.

Een rechtshandeling die de schuldenaar onverplicht verrichtte en waarvan hij en, bij een handeling om baat, de wederpartij wisten of behoorden te weten dat schuldeisers zouden worden benadeeld, kan hij vernietigen op grond van artikel 42 Fw. Voor de betaling van een opeisbare schuld geldt de strengere maatstaf van artikel 47 Fw. Die betaling is alleen aantastbaar als de ontvanger wist dat het faillissement al was aangevraagd, of als de betaling het gevolg was van overleg om die schuldeiser te bevoordelen. Meer hierover leest u in ons artikel over de actio pauliana.

Tegenover de bestuurder kan de curator een vordering instellen wegens kennelijk onbehoorlijke taakvervulling (artikel 2:248 Boek 2 BW). Heeft het bestuur de boekhoudplicht of de publicatieplicht van de jaarrekening niet nageleefd, dan staat vast dat het zijn taak onbehoorlijk heeft vervuld. Er wordt dan ook vermoed dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Alleen onbehoorlijk bestuur in de drie jaar vóór het faillissement telt mee. Daarnaast kan de curator een civielrechtelijk bestuursverbod vorderen (artikel 106a Fw), dat maximaal vijf jaar duurt.

Dat vermoeden is weerlegbaar. De Rechtbank Oost-Brabant oordeelde op 19 november 2025 dat de bestuurders de administratieplicht hadden geschonden en omzet naar een privérekening hadden omgeleid (ECLI:NL:RBOBR:2025:7638). Toch wees de rechtbank de vordering voor het hele boedeltekort af: de bestuurders toonden aan dat een geschil over een vordering van een derde en oplopende fiscale schulden het faillissement hadden veroorzaakt. Over een subsidiaire schadevordering op grond van artikel 2:9 BW liep de zaak verder.

Wat gebeurt er met huur en andere lopende contracten?

Lopende overeenkomsten eindigen niet automatisch door het faillissement. Voor huur en arbeid gelden eigen regels; voor andere wederkerige overeenkomsten kan de wederpartij de curator dwingen te kiezen.

Bij huur geldt de overeengekomen of gebruikelijke termijn, maar een termijn van drie maanden is volgens artikel 39 Fw in elk geval voldoende. Is de huur vooruitbetaald, dan kan niet eerder worden opgezegd dan tegen het einde van de betaalde periode.

Voor lease, licenties, abonnementen en leveringscontracten geldt artikel 37 Fw. Kiest de curator voor nakoming, dan moet hij zekerheid stellen en wordt de verplichting een boedelschuld. Veel contracten bevatten ook een beding dat de wederpartij bij faillissement mag ontbinden. Of zo’n beding standhoudt, hangt af van de formulering en van de vraag of het de boedel onaanvaardbaar benadeelt.

Een leverancier met een eigendomsvoorbehoud meldt dat recht direct bij de curator, met de overeenkomst en de algemene voorwaarden. De goederen mogen niet zijn verwerkt of opgegaan in een andere zaak. Wie wacht tot de verkoop van de voorraad rond is, komt te laat.

Wat betekent het faillissement voor werknemers?

De curator kan de arbeidsovereenkomsten opzeggen met machtiging van de rechter-commissaris. Een opzegtermijn van zes weken is daarbij in elk geval voldoende (artikel 40 Fw).

Een ontslagvergunning van het UWV is niet nodig. Ook het opzegverbod tijdens ziekte staat niet aan de opzegging in de weg. Het loon en de premies vanaf de dag van faillietverklaring zijn boedelschulden, die met voorrang worden betaald voor zover de boedel toereikend is.

In de praktijk neemt het UWV de betaling over via de loongarantieregeling. Het UWV betaalt dan het achterstallige loon over ten hoogste dertien weken vóór de opzegging, het loon over de opzegtermijn tot ten hoogste zes weken, en het vakantiegeld en de niet-opgenomen vakantiedagen over ten hoogste een jaar. Meld u daarvoor tijdig bij het UWV.

Bij faillissement bestaat geen recht op een transitievergoeding (artikel 7:673c BW). Wordt de onderneming doorgestart, dan bepaalt de overnemende partij zelf wie zij een nieuw contract aanbiedt. De regels over overgang van onderneming gelden bij faillissement in beginsel niet (artikel 7:666 BW). Wat dat voor u betekent, staat in ons artikel over een doorstart na faillissement.

Hoe worden schuldeisers betaald en in welke volgorde?

Schuldeisers melden hun vordering aan bij de curator. De opbrengst wordt daarna verdeeld volgens een vaste rangorde, en in veel faillissementen blijft er voor gewone schuldeisers weinig of niets over.

Meld uw vordering schriftelijk met onderbouwende stukken en een opgave van eventuele voorrang, pand of hypotheek (artikel 110 Fw). De curator plaatst de vordering op de lijst van voorlopig erkende of betwiste vorderingen. Over betwiste vorderingen beslist uiteindelijk de rechter in een zogenoemde renvooiprocedure (artikel 122 Fw).

Tot wanneer kunt u uw vordering indienen?

De rechter-commissaris bepaalt de uiterste datum voor het indienen van vorderingen en de datum van de verificatievergadering (artikel 108 Fw). Tussen die twee data liggen ten minste veertien dagen.

Dient u later in, dan kan uw vordering nog worden geverifieerd als u haar uiterlijk twee dagen vóór de verificatievergadering bij de curator indient (artikel 127 Fw). De curator en de aanwezige schuldeisers kunnen daar dan wel bezwaar tegen maken.

Zijn er niet genoeg baten om zelfs de boedelschulden te voldoen, dan wordt het faillissement opgeheven wegens gebrek aan baten (artikel 16 Fw) of vereenvoudigd afgewikkeld (artikel 137a Fw). Wat u als schuldeiser nog kunt doen, leest u in ons artikel over de gevolgen van een faillissement voor schuldeisers.

Hoe verloopt de afwikkeling en wanneer eindigt het faillissement?

De curator verdeelt de opbrengst uiteindelijk via een uitdelingslijst. Het faillissement eindigt met de slotuitdeling, een akkoord of een opheffing.

De verslagen van artikel 73a Fw staan in het Centraal Insolventieregister. Ze geven schuldeisers zicht op de opbrengsten, de kosten en de te verwachten uitkering. Is er iets te verdelen, dan roept de rechter-commissaris een verificatievergadering bijeen waarop de vorderingen definitief worden vastgesteld. Daarna stelt de curator een uitdelingslijst op, die de rechter-commissaris goedkeurt en die een tijd ter inzage ligt. Schuldeisers kunnen daartegen in verzet komen.

Wordt de slotuitdelingslijst verbindend, dan eindigt het faillissement. Een rechtspersoon houdt dan op te bestaan, tenzij er later nog baten blijken te zijn. Een andere uitweg is het akkoord: de failliet biedt zijn schuldeisers een percentage van hun vordering aan tegen finale kwijting. Wordt het akkoord met de vereiste meerderheid aangenomen en door de rechtbank gehomologeerd, dan is het bindend voor alle concurrente schuldeisers, ook voor wie tegenstemde (artikel 157 Fw).

Wat doet de rechter-commissaris?

De rechter-commissaris houdt toezicht op het beheer en de vereffening door de curator (artikel 64 Fw). Hij is geen tweede curator, maar een controleur die machtigingen verleent en bevelen kan geven.

Voor een reeks handelingen heeft de curator machtiging nodig, onder meer voor het voeren van een procedure, het opzeggen van arbeidsovereenkomsten en de onderhandse verkoop van bezittingen. Bent u het als schuldeiser of als failliet oneens met een handeling van de curator, dan kunt u de rechter-commissaris vragen de curator een bevel te geven (artikel 69 Fw). Tegen een beschikking van de rechter-commissaris staat binnen vijf dagen beroep open bij de rechtbank (artikel 67 Fw).

De rechtbank stelt het salaris van de curator vast. Dat salaris is een boedelschuld en gaat dus voor op de vorderingen van gewone schuldeisers. Daarom gaat in kleine faillissementen de opbrengst vaak grotendeels op aan de afwikkeling zelf.

Wanneer wordt een faillissement een strafzaak?

Als er sprake is van faillissementsfraude. Die is strafbaar gesteld in titel XXVI van het Wetboek van Strafrecht, over benadeling van schuldeisers.

Het gaat dan bijvoorbeeld om het wegsluizen van goederen uit de boedel, het bevoordelen van één schuldeiser vlak voor het faillissement of het niet voeren en niet afgeven van een deugdelijke administratie. Ook wie weigert de curator de gevraagde inlichtingen te geven, kan strafrechtelijk worden aangepakt. De melding van onregelmatigheden door de curator leidt niet automatisch tot vervolging, maar is vaak wel het begin van een onderzoek door de FIOD of de politie.

Wat als de failliet een natuurlijke persoon is?

Een natuurlijke persoon houdt na het faillissement zijn restschulden. Voor hem bestaat daarom de wettelijke schuldsaneringsregeling, die kan eindigen met een schone lei.

Sinds 1 juli 2023 duurt een schuldsaneringstraject in beginsel achttien maanden in plaats van drie jaar. In die periode staat de schuldenaar onder toezicht van een bewindvoerder en een rechter-commissaris. Hij moet zich inspannen om inkomen te verwerven en draagt af wat boven het vrij te laten bedrag uitkomt. De rechtbank kan een lopend faillissement op verzoek omzetten in een schuldsanering. Wat dat voor schuldeisers betekent, leest u in ons artikel over schuldsanering en schuldeisers.

Wat doet u als schuldeiser in de eerste weken na het faillissement?

Bepaal uw positie zo vroeg mogelijk. De eerste weken na de faillietverklaring bepalen vaak hoeveel er nog te redden valt.

• Meld uw vordering schriftelijk bij de curator vóór de uiterste indieningsdatum (artikel 108 en 110 Fw), met factuur, overeenkomst en algemene voorwaarden.
• Roep een eigendomsvoorbehoud, pandrecht of retentierecht direct in, zolang de goederen nog herkenbaar aanwezig zijn.
• Stel de curator bij een lopend contract een redelijke termijn om te kiezen of hij nakomt (artikel 37 Fw).
• Volg de verslagen in het Centraal Insolventieregister en vraag de curator met een onderbouwing om een paulianeuze transactie of bestuurdersaansprakelijkheid te onderzoeken. Beide sporen kunnen de boedel vergroten.

Wat doet u als bestuurder wanneer de curator vragen stelt?

Werk volledig mee. Uw inlichtingenplicht volgt uit artikel 105 Fw, en weigeren kan leiden tot een bestuursverbod en strafrechtelijke vervolging.

• Draag de volledige administratie over en beantwoord vragen van de curator schriftelijk en tijdig.
• Controleer of de jaarrekeningen van de laatste drie jaar vóór het faillissement op tijd zijn gedeponeerd. Zo niet, dan geldt het bewijsvermoeden van artikel 2:248 lid 2 BW.
• Ga na of betalingen aan uzelf of aan verbonden partijen vlak voor het faillissement aantastbaar zijn (artikel 42 en 47 Fw).
• Verzamel stukken over de werkelijke oorzaken van het faillissement, zoals verloren klanten, een groot geschil of een marktdaling. Met zulke stukken weerlegden de bestuurders in de zaak van de Rechtbank Oost-Brabant het vermoeden.
• Reageer niet inhoudelijk op een aansprakelijkstelling voordat die is beoordeeld.

Hoe wij bestuurders en schuldeisers in een faillissement bijstaan

Meer over onze werkzaamheden leest u op de pagina van onze advocaat faillissement. Concreet doen wij het volgende.

• Wij melden uw vordering bij de curator aan, met de juiste onderbouwing en een beroep op voorrang of zekerheden.
• Wij beoordelen of u een eigendomsvoorbehoud, pandrecht of retentierecht kunt uitoefenen en maken dat recht bij de curator geldend.
• Wij toetsen of een betaling of overdracht die de curator terugvordert, werkelijk paulianeus is.
• Wij beoordelen een aansprakelijkstelling op grond van artikel 2:248 BW en bereiden het verweer voor, ook tegen het bewijsvermoeden.

De curator in vijf punten

• De curator werkt voor de gezamenlijke schuldeisers, niet voor de failliet of één schuldeiser.
• Vanaf nul uur op de dag van het vonnis verliest de failliet het beheer over zijn vermogen; beslagen vervallen.
• Het bewijsvermoeden van artikel 2:248 lid 2 BW is weerlegbaar als een andere oorzaak het faillissement verklaart.
• Huur en arbeid eindigen met verkorte termijnen: drie maanden en zes weken.
• Een vof-faillissement trekt de vennoten niet meer automatisch mee (Hoge Raad 2015).

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een faillissement?

Dat verschilt sterk. Een klein faillissement zonder baten kan binnen enkele maanden worden opgeheven. Een faillissement met vastgoed, procedures of een paulianaonderzoek duurt soms jaren. De driemaandelijkse verslagen van de curator geven zicht op de voortgang.

Kunnen schuldeisers een andere curator krijgen?

De rechtbank kan een curator ontslaan of vervangen, op voorstel van de rechter-commissaris of op verzoek van schuldeisers (artikel 73 Fw). Dat gebeurt zelden; meestal is een verzoek aan de rechter-commissaris om de curator een bevel te geven de eerste stap.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.