Due diligence bij bedrijfsovername: welke juridische risico’s mag u nooit negeren?

Wanneer u een bedrijf overneemt, kan één gemiste juridische check u later honderdduizenden euro’s kosten. Veel ondernemers richten zich vooral op de koopprijs en de financiële cijfers, maar vergeten dat juridische risico’s minstens zo belangrijk zijn.

Zonder grondig juridisch onderzoek loopt u het risico op verborgen schulden, lopende rechtszaken, ongeldige contracten of personeelsproblemen die pas na de overname aan het licht komen.

Due diligence is geen overbodige luxe maar een noodzakelijke bescherming voor uw investering. Het helpt u om problemen te ontdekken voordat u tekent.

Het geeft u ook een sterker uitgangspunt tijdens de onderhandelingen. Door bepaalde juridische risico’s van tevoren in kaart te brengen, kunt u de koopprijs aanpassen of extra garanties eisen van de verkoper.

In dit artikel leest u welke juridische risico’s u absoluut niet mag negeren bij een bedrijfsovername. We bespreken het complete due diligence proces, van contracten en personeelsregelingen tot fiscale valkuilen en IT-risico’s.

Waarom juridische due diligence essentieel is bij bedrijfsovername

Juridische due diligence beschermt u tegen verborgen risico’s en financiële verliezen bij een bedrijfsovername. Het onderzoek geeft u de tools om beter te onderhandelen en een eerlijke koopprijs vast te stellen.

Belangrijkste doelen van juridische due diligence

Een juridisch due diligence onderzoek brengt alle contracten, vergunningen en aansprakelijkheden van het bedrijf in kaart. U krijgt hierdoor een volledig beeld van de juridische staat van de onderneming die u wilt kopen.

Het onderzoek identificeert verborgen juridische risico’s die uw investering kunnen bedreigen. Denk aan lopende rechtszaken, ontbrekende vergunningen of contracten met ongunstige voorwaarden.

Belangrijke aandachtspunten bij juridische due diligence:

• Arbeidsovereenkomsten en ontslagrisico’s
• Intellectueel eigendomsrechten en licenties
• Leverancierscontracten en klantafspraken
• Pensioenverplichting en sociale lasten
• Milieuvergunningen en aansprakelijkheden
• Geschillen en claims tegen het bedrijf

Met deze informatie kunt u inschatten wat u werkelijk koopt. U voorkomt dat u later voor verrassingen komt te staan die veel geld kosten.

Onderzoeksplicht en mededelingsplicht bij overnames

Als koper heeft u een onderzoeksplicht bij bedrijfsovernames. Dit betekent dat u zelf actief moet onderzoeken wat u koopt.

De wet verwacht dat u kritische vragen stelt en documenten opvraagt. De verkoper heeft op zijn beurt een mededelingsplicht.

Hij moet relevante informatie over juridische risico’s delen, vooral als deze de waarde van het bedrijf beïnvloeden. Deze twee plichten werken samen.

U mag als koper niet blind varen op informatie van de verkoper. Tegelijk kan de verkoper zich niet verschuilen achter verzwegen problemen.

Bij geschillen na de overname kijkt de rechter of beide partijen hun plicht hebben vervuld. Heeft u als koper goed onderzoek gedaan?

Heeft de verkoper alle belangrijke feiten gemeld? Dit bepaalt wie aansprakelijk is voor ontdekte problemen.

Invloed op onderhandelingspositie en koopprijs

De resultaten van uw juridisch due diligence onderzoek versterken uw onderhandelingspositie direct. U kunt aangetoonde risico’s gebruiken om de koopprijs naar beneden bij te stellen.

Ontdekt u bijvoorbeeld lopende rechtszaken of ontbrekende vergunningen? Dan heeft u concrete argumenten om korting te vragen.

De verkoper kan deze bevindingen moeilijk weerleggen. Juridische risico’s vertalen zich in financiële waarde.

Een groot contract dat binnenkort afloopt vermindert de waarde van het bedrijf. Een geschil met een belangrijke leverancier doet hetzelfde.

U kunt ook eisen dat bepaalde problemen worden opgelost vóór de overname. Of u laat specifieke garanties opnemen in de koopovereenkomst.

Zo beschermt u zich tegen toekomstige claims. Zonder grondig juridisch onderzoek mist u deze hefbomen volledig.

U betaalt dan mogelijk te veel voor een bedrijf met verborgen juridische lasten.

Het due diligence proces tijdens een overname

Het due diligence-onderzoek verloopt in duidelijke fasen die elk hun eigen doel dienen. Een goede planning voorkomt dat u belangrijke informatie mist.

Dit zorgt voor een efficiënte afstemming tussen alle betrokken partijen.

Fasering en planning van het due diligence proces

Het due diligence proces begint zodra u een letter of intent heeft ondertekend. Deze fase duurt gemiddeld 6 tot 12 weken, afhankelijk van de grootte en complexiteit van het over te nemen bedrijf.

U start met het samenstellen van uw team. Dit team bestaat vaak uit advocaten voor de juridische due diligence, accountants voor de financiële due diligence, en specialisten voor de operationele due diligence en commerciële due diligence.

Bij sommige overnames kiest de verkoper voor een vendor due diligence, waarbij de verkoper zelf al een onderzoek laat uitvoeren. De planning omvat concrete tijdslijnen voor elk onderdeel.

Financiële analyse vraagt vaak de meeste tijd, gevolgd door juridische verificatie. U moet ook bepalen welke informatie prioriteit heeft.

Contracten met grote klanten, lopende rechtszaken en eigendomsrechten verdienen directe aandacht.

Belangrijke planningselementen:

• Data room toegang binnen 1-2 weken na start
• Tussentijdse rapportages elke 2 weken
• Management interviews in week 3-4
• Concept rapport na 6-8 weken
• Finale rapportage voor definitieve koopovereenkomst

Verzamelen, analyseren en beoordelen van informatie

De verkoper plaatst alle documenten in een digitale data room. U krijgt toegang tot financiële gegevens, contracten, personeelsdossiers, intellectuele eigendomsrechten en lopende procedures.

Uw team analyseert deze documenten systematisch. Bij juridische due diligence controleert u of alle vergunningen geldig zijn, of arbeidscontracten correct zijn opgesteld, en of er hangende rechtszaken zijn.

U beoordeelt ook of leverancierscontracten na de overname automatisch doorlopen of toestemming vereisen. Tijdens het overnameproces stelt u aanvullende vragen aan het management.

Deze vragen ontstaan uit uw documentanalyse. U vraagt om opheldering bij onduidelijke cijfers, onvolledige contracten of ontbrekende informatie.

Cruciale aandachtspunten tijdens analyse:

Het due diligence rapport en vervolgstappen

Het due diligence rapport bundelt alle bevindingen in een gestructureerd document. Dit rapport bevat geen mening over de aantrekkelijkheid van de overname, maar presenteert feiten en geïdentificeerde risico’s.

Uw adviseurs categoriseren risico’s als hoog, gemiddeld of laag. Een hoog risico kan zijn: een grote klant zonder schriftelijk contract of een hangende rechtszaak met substantiële financiële gevolgen.

Middelmatige risico’s omvatten vaak verouderde AVG-documentatie of ontbrekende onderhoudscontracten. Met dit rapport gaat u terug naar de onderhandelingstafel.

U gebruikt de bevindingen om de koopprijs bij te stellen, garanties in de koopovereenkomst op te nemen, of bepaalde risico’s uit te sluiten via vrijwaringen. Sommige problemen lost de verkoper op vóór de bedrijfsovername, andere regelt u via prijscorrecties.

Het rapport vormt ook de basis voor uw integratieplanning na de overname. U weet nu precies welke contracten heronderhandeld moeten worden en welke juridische aanpassingen direct nodig zijn.

Juridische risico’s die u nooit mag negeren

Bepaalde juridische risico’s kunnen een overname volledig laten mislukken of u later opzadelen met onverwachte kosten. Verborgen schulden, ongunstige contracten, lopende rechtszaken en compliance-tekortkomingen verdienen extra aandacht tijdens uw onderzoek.

Verborgen aansprakelijkheden en claims

Verborgen aansprakelijkheid vormt een van de grootste bedreigingen bij een bedrijfsovername. Deze risico’s zijn niet direct zichtbaar in de boekhouding maar kunnen u later alsnog financieel raken.

Denk aan onbetaalde belastingen, achterstallige premies voor sociale verzekeringen of garantieverplichtingen uit eerdere leveringen. Ook productaansprakelijkheid kan jarenlang na levering nog opduiken.

Wanneer een klant schade lijdt door een gebrekkig product, blijft de aansprakelijkheid bestaan. Verborgen claims ontstaan vaak door mondelinge afspraken die nooit zijn vastgelegd.

Een leverancier die stelt recht te hebben op schadevergoeding of een zakenpartner die beweert een samenwerkingsovereenkomst te hebben, kan uw overname duur maken.

Let vooral op:

• Openstaande fiscale verplichtingen die niet in de administratie staan
• Garanties en serviceafspraken waarvan de termijn nog loopt
• Aansprakelijkheden uit eerdere productleveringen of diensten
• Claims van voormalige werknemers of zakelijke partners

Vraag expliciet garanties en vrijwaringen voor deze risico’s op.

Contractuele verplichtingen en change of control clausules

Contractuele verplichtingen kunnen een overname bemoeilijken of zelfs onmogelijk maken. Veel contracten bevatten change of control clausules die de andere partij het recht geven het contract te beëindigen bij een eigendomswijziging.

Dit geldt vooral voor belangrijke klantcontracten, leveranciersovereenkomsten en huurcontracten. Wanneer uw grootste klant het recht heeft het contract op te zeggen na de overname, verliest u mogelijk uw belangrijkste inkomstenbron.

Onderzoek alle contracten grondig op deze clausules. Vraag of u grote contractpartijen vooraf mag informeren over de geplande overname.

Sommige klanten of leveranciers willen graag de nieuwe eigenaar ontmoeten voordat zij instemmen met voortzetting. Ook automatische verlengingen, opzegtermijnen en exclusiviteitsbedingen verdienen uw aandacht.

Een contract dat zich automatisch verlengt met vijf jaar kan u jarenlang binden aan ongunstige voorwaarden.

Lopende en dreigende rechtszaken

Lopende rechtszaken vormen een direct risico dat u niet mag onderschatten. Zelfs kleine procedures kunnen grote financiële gevolgen hebben wanneer de uitspraak ongunstig uitpakt.

Vraag de verkoper naar alle lopende procedures en geschillen. Dit omvat niet alleen formele rechtszaken maar ook arbitrages, tuchtprocedures of geschillen met de belastingdienst.

Een inspectie door de Belastingdienst kan leiden tot forse naheffingen. Dreigende rechtszaken zijn lastiger te ontdekken.

De verkoper heeft een meldingsplicht voor zaken die mogelijk tot procedures kunnen leiden. Denk aan een werknemer die heeft aangekondigd te gaan procederen of een klant die een formele klacht heeft ingediend.

Vraag specifiek naar:

• Alle lopende procedures bij rechtbanken of arbitrage-instituten
• Geschillen met de Belastingdienst of andere overheidsinstanties
• Klachten van klanten die kunnen escaleren
• Conflicten met werknemers of voormalige zakenpartners

Neem in de koopovereenkomst vrijwaringen op voor alle procedures die na de overname tot uitbetaling leiden.

Naleving van wet- en regelgeving (compliance)

Compliance-tekortkomingen kunnen leiden tot boetes, gedwongen bedrijfsstilleggingen of strafrechtelijke aansprakelijkheid. Als koper neemt u deze risico’s over tenzij u zich expliciet laat vrijwaren.

Controleer of het bedrijf beschikt over alle benodigde vergunningen en certificaten. Een restaurant zonder geldige horeca-exploitatievergunning mag niet open blijven.

Een productiebedrijf zonder milieuvergunning krijgt een dwangsom of stillegging opgelegd. Ook naleving van privacywetgeving (AVG), arbeidswetgeving en branchespecifieke regels vraagt aandacht.

Datalekken of het niet naleven van cao-verplichtingen kunnen tot forse boetes leiden. Bedrijven die internationaal handelen moeten voldoen aan sanctiewetgeving en exportcontroles.

Handel met bepaalde landen of personen kan verboden zijn. Overtredingen hiervan leiden tot strafrechtelijke vervolging.

Vraag een specialist om de compliance-status te beoordelen. Deze risico’s zijn complex en vragen gespecialiseerde kennis die verder gaat dan een standaard juridisch onderzoek.

Juridische aandachtspunten bij contracten en overeenkomsten

Contracten vormen de ruggengraat van elke onderneming en bepalen in grote mate de waarde en risico’s van een overname. U moet nauwkeurig onderzoeken welke rechten en verplichtingen automatisch overgaan naar u als koper.

Leverancierscontracten en commerciële contracten

Bij leverancierscontracten moet u controleren of er change of control clausules aanwezig zijn. Deze clausules geven leveranciers het recht om contracten te beëindigen zodra de eigenaar verandert.

Dat kan direct na de overname leiden tot wegvallende toeleveringen. Let op de looptijden en opzegtermijnen van belangrijke contracten.

Sommige leverancierscontracten bevatten automatische verlengingsclausules die u voor jaren aan ongunstige voorwaarden kunnen binden. Commerciële contracten met klanten verdienen speciale aandacht.

U wilt weten of er boeteclausules of aansprakelijkheidsbedingen in de koopovereenkomst staan. Check ook of de onderneming achterstanden heeft in leveringen of diensten die tot claims kunnen leiden.

Vergeet niet om de algemene voorwaarden van alle belangrijke contractpartijen door te nemen. Deze bevatten vaak verborgen risico’s zoals:

• Aansprakelijkheidsbeperkingen die niet in uw voordeel werken
• Niet-concurrentiebedingen
• Exclusiviteitsafspraken die toekomstige groei beperken

Huurovereenkomsten en eigendomsrechten

Controleer bij huurovereenkomsten altijd of de huur kan worden voortgezet na de bedrijfsovername. Veel verhuurders hebben in de huurovereenkomst opgenomen dat zij moeten instemmen met overdracht aan een nieuwe partij.

U moet vaststellen of de onderneming daadwerkelijk eigenaar is van bedrijfspanden of uitsluitend huurt. Bij eigendom controleert u het kadaster op hypotheken, beslagleggingen of erfdienstbaarheden die de waarde beïnvloeden.

Let op stilzwijgende verlengingen in huurcontracten. Deze kunnen u aan ongewenste locaties binden of juist zorgen dat u zonder bedrijfsruimte komt te zitten.

Check ook of er huurachterstanden zijn of geschillen over servicekosten lopen.

Licenties en intellectueel eigendom

Intellectueel eigendom zoals merken, octrooien en auteursrechten vormt vaak een belangrijk deel van de ondernemingswaarde. U moet verifiëren dat alle licenties geldig zijn geregistreerd op naam van de over te nemen onderneming.

Controleer of er gebruikslicenties zijn voor software, databases of technologie die niet overdraagbaar zijn. Sommige licenties vervallen automatisch bij een bedrijfsovername en moeten opnieuw worden onderhandeld.

Bij auteursrechten op websites, logo’s of marketingmateriaal moet u nagaan of deze echt bij het bedrijf liggen of bij externe partijen zoals webdesigners of reclamebureaus. Zonder juiste overdracht kunt u deze materialen na de overname niet meer gebruiken.

Let ook op lopende geschillen over intellectueel eigendom. Een merkenrechtszaak of octrooidispuut kan de waarde van uw investering aanzienlijk verminderen.

Arbeidsrechtelijke en personeelsrisico’s

Arbeidsrechtelijke aspecten vormen een groot deel van de juridische risico’s bij een bedrijfsovername. Van arbeidscontracten tot pensioenverplichtingen: elk detail kan invloed hebben op de koopprijs en toekomstige kosten.

Arbeidsovereenkomsten en arbeidsvoorwaarden

U moet alle arbeidsovereenkomsten grondig controleren voordat u een bedrijf overneemt. Let op de verschillende soorten contracten: vast, tijdelijk of oproepovereenkomsten.

Elk type brengt andere verplichtingen met zich mee. Bekijk de arbeidsvoorwaarden van alle medewerkers nauwkeurig.

Sommige werknemers hebben mogelijk afwijkende afspraken over salaris, bonussen of vakantiedagen. Deze individuele regelingen blijven vaak van kracht na de overname.

Bij een overgang van onderneming gaan alle rechten en plichten van bestaande arbeidscontracten automatisch over op u als nieuwe eigenaar. U kunt deze voorwaarden niet zomaar aanpassen.

Medewerkers behouden hun opgebouwde anciënniteit en alle andere rechten. Controleer ook afspraken over concurrentiebedingen, relatiebedingen en geheimhoudingsverklaringen.

Deze clausules kunnen uw bedrijfsvoering beïnvloeden na de overname.

Personeelsdossiers en collectieve regelingen

Complete en actuele personeelsdossiers geven u inzicht in de personele situatie. Vraag om alle documenten per medewerker: arbeidscontracten, functioneringsgesprekken, ziekteverzuim en disciplinaire maatregelen.

Let goed op lopende procedures of claims van werknemers. Denken aan:

• Vaststellingsovereenkomsten
• Conflicten over arbeidsvoorwaarden
• Ziektegevallen met re-integratieverplichtingen
• Lopende ontslagprocedures

Collectieve regelingen zoals bedrijfsregelingen over werktijden of thuiswerken blijven na de overname bestaan. U bent hieraan gebonden totdat u deze volgens de juiste procedure aanpast.

Pensioenregelingen en cao’s

Pensioenregelingen vormen vaak een grote financiële verplichting. U moet weten welke pensioenregelingen er lopen en wat uw verplichtingen zijn.

Sommige regelingen brengen aanzienlijke kosten met zich mee. Check of er een cao van toepassing is op het bedrijf.

Cao’s bevatten verplichte afspraken over salaris, werktijden en arbeidsvoorwaarden. U moet deze cao blijven toepassen na de overname.

Sommige bedrijven hebben een ondernemingscao of bedrijfseigen regelingen. Deze kunnen afwijken van de branche-cao en betere voorwaarden bevatten voor werknemers.

Vraag altijd om volledige documentatie van alle pensioenregelingen en cao-afspraken om verrassingen te voorkomen.

Documentatie, garanties en vrijwaringen bij de overname

Juridische documenten regelen de risicoverdeling tussen koper en verkoper tijdens een overname. De NDA beschermt vertrouwelijke informatie in de beginfase, terwijl garanties en vrijwaringen later concrete aansprakelijkheden vastleggen in de koopovereenkomst.

NDA en intentieverklaring (LOI)

Een NDA (Non-Disclosure Agreement) is het eerste juridische document dat u ondertekent. Dit geheimhoudingsverklaring voorkomt dat vertrouwelijke informatie over uw bedrijf naar concurrenten lekt.

De NDA regelt specifiek wat vertrouwelijk is en hoe lang die verplichting geldt. Meestal geldt een geheimhoudingsperiode van twee tot vijf jaar na afloop van de gesprekken.

De intentieverklaring (Letter of Intent of LOI) komt daarna. Dit document legt de belangrijkste voorwaarden vast zoals de indicatieve koopprijs, de beoogde structuur en het tijdpad.

Een LOI is meestal niet-bindend, behalve bepaalde clausules zoals de exclusiviteitsperiode en geheimhouding. Tijdens deze exclusiviteitsperiode mag u niet met andere partijen onderhandelen.

Garanties en vrijwaringen tijdens onderhandeling

Garanties zijn verklaringen van de verkoper over de toestand van het bedrijf. U vraagt als koper garanties over de juistheid van financiële cijfers, de geldigheid van contracten en de naleving van wet- en regelgeving.

De onderhandeling bepaalt welke garanties in de koopovereenkomst komen. Uw due diligence onderzoek toont welke risico’s u moet afdekken.

Vrijwaringen dekken specifieke bekende risico’s af. Ontdekt u tijdens due diligence een lopende rechtszaak? Dan vraagt u een vrijwaring waarbij de verkoper alle kosten voor zijn rekening neemt.

Onderhandel ook over limieten en drempels. Een cap begrenst de maximale aansprakelijkheid van de verkoper.

Een basket zorgt dat kleine claims niet tot procedures leiden.

Structurering van de koopovereenkomst (SPA, APA)

De koopovereenkomst legt alle afspraken definitief vast. Bij een aandelenverkoop gebruikt u een Share Purchase Agreement (SPA).

Bij verkoop van activa gebruikt u een Asset Purchase Agreement (APA). Een SPA regelt de overdracht van aandelen.

U koopt het hele bedrijf inclusief alle rechten, verplichtingen en eventuele verborgen schulden. Garanties en vrijwaringen zijn hier essentieel voor uw bescherming.

Een APA betekent dat u alleen specifieke activa koopt zoals machines, voorraden of klantrelaties. Schulden blijven bij de verkoper, tenzij u ze expliciet overneemt.

De koopovereenkomst bevat deze standaard onderdelen:

• Omschrijving van wat u koopt
• Koopprijs en betalingsvoorwaarden
• Garanties en vrijwaringen met beperkingen
• Opschortende voorwaarden zoals financiering
• Overdrachtsmodaliteiten en datum

Earn-out clausules koppelen een deel van de koopprijs aan toekomstige prestaties. Dit verdeelt risico’s bij onzekerheid over resultaten.

Een escrow account houdt een deel van de koopprijs apart voor eventuele claims. Dit geeft u zekerheid dat u schadevergoeding kunt claimen als garanties blijken te kloppen.

Fiscale en financiële juridische risico’s

Bij een bedrijfsovername kunnen fiscale en financiële problemen leiden tot onverwachte kosten en juridische geschillen. Deze risico’s raken direct aan de betaalbaarheid en haalbaarheid van de deal.

Fiscale verplichtingen en openstaande aangiften

U moet controleren of het over te nemen bedrijf alle aangiften correct en op tijd heeft ingediend. Ontbrekende of foutieve aangiften voor BTW, vennootschapsbelasting of loonheffingen kunnen leiden tot naheffingen en boetes.

Deze verplichtingen blijven vaak bestaan na de overname. Let op fiscale eenheden voor BTW of vennootschapsbelasting.

Bij een fiscale eenheid wordt u mogelijk hoofdelijk aansprakelijk voor belastingschulden van de hele groep. Dit risico blijft ook na de overname bestaan als de fiscale eenheid niet correct wordt opgeheven.

Controleer of het bedrijf onder toezicht staat van de Belastingdienst. Lopende fiscale controles of geschillen kunnen tot aanzienlijke claims leiden.

Vraag om afschriften van correspondentie met de Belastingdienst uit de afgelopen vijf jaar.

Verborgen fiscale risico’s en claims

Niet alle fiscale risico’s zijn direct zichtbaar in de boekhouding. De deelnemingsvrijstelling kan leiden tot niet-aftrekbare kosten bij aan- of verkoop van aandelen.

Ook renteaftrek bij overnamefinanciering kent strikte beperkingen door de earnings-strippingmaatregel. Verliesverrekening biedt fiscale voordelen, maar gaat verloren bij bepaalde wijzigingen in de bedrijfsactiviteiten.

Controleer of bestaande herinvesteringsreserves overdraagbaar zijn onder de voorwaarden van uw overname. Deze reserves vervallen vaak bij structuurwijzigingen.

Bij bedrijven met internationale activiteiten speelt verrekenprijsdocumentatie een belangrijke rol. Ontbrekende of onvolledige documentatie kan leiden tot correcties en boetes.

Vraag naar transfer pricing studies en belastingverdragen die van toepassing zijn.

Analyse jaarrekeningen, balans en kasstromen

De jaarrekeningen geven inzicht in de financiële gezondheid van het bedrijf. Bestudeer minimaal de laatste drie jaar en let op afwijkende patronen of plotselinge wijzigingen.

Controleer of de cijfers overeenkomen met ingediende belastingaangiften. De balans toont activa, passiva en het eigen vermogen.

Let op verborgen schulden, voorzieningen en niet-geactiveerde verplichtingen. Controleer waarderingen van voorraad, debiteuren en vaste activa kritisch.

Kasstromen laten zien of het bedrijf daadwerkelijk geld genereert. Een winstgevend bedrijf op papier kan toch liquiditeitsproblemen hebben.

Analyseer de operationele, investerings- en financieringsstromen apart. Vergelijk prognoses met gerealiseerde cijfers uit het verleden om de betrouwbaarheid te beoordelen.

Operationele en IT-gerelateerde juridische valkuilen

Operationele processen en IT-systemen vormen vaak blinde vlekken tijdens een overname. Contractuele verplichtingen, softwarelicenties en AVG-compliance kunnen ernstige juridische en financiële gevolgen hebben als u ze niet goed onderzoekt.

Contracten en risico’s in operationele processen

Bij operationele due diligence moet u alle contracten met leveranciers, onderaannemers en serviceproviders controleren. Veel overeenkomsten bevatten change-of-control clausules die automatisch ontbinding mogelijk maken bij een eigendomswissel.

Dit betekent dat belangrijke operationele relaties na de overname kunnen eindigen. Let ook op onderhoudscontracten voor apparatuur en machines.

Uitgesteld onderhoud vertegenwoordigt een verborgen kostenpost die pas na overname zichtbaar wordt. Vraag om een volledig overzicht van alle lopende verplichtingen en betalingsschema’s.

Belangrijke aandachtspunten:

• Leverancierscontracten – controleer looptijden en opzegmogelijkheden
• Change-of-control clausules – identificeer contracten die bij overname kunnen eindigen
• Onderhoudsstatus – inventariseer uitgestelde reparaties en vervangingen
• Serviceniveau-afspraken – beoordeel of deze realistisch en haalbaar zijn

Huur ook juridisch advies in om operationele risico’s die voortvloeien uit bestaande overeenkomsten te beoordelen.

IT-systemen, data en AVG-compliance

IT-systemen vormen een cruciaal onderdeel van iedere moderne onderneming. Controleer of alle softwarelicenties juridisch correct zijn verkregen en overdraagbaar zijn bij een overname.

Veel licenties zijn gebonden aan het oorspronkelijke bedrijf en vereisen heronderhandeling. De AVG stelt strenge eisen aan de verwerking van persoonsgegevens.

U moet nagaan of het over te nemen bedrijf compliant is. Denk aan een geldig verwerkersregister, privacy statements en beveiligingsmaatregelen.

Datalekken of AVG-overtredingen kunnen leiden tot boetes tot €20 miljoen of 4% van de jaaromzet.

IT-juridische checkpunten:

Vraag om documentatie over eerdere beveiligingsincidenten. Een onopgeloste datalek kan na overname uw verantwoordelijkheid worden.

Veelgestelde vragen

Bij een bedrijfsovername komen er veel juridische vragen op u af. Een grondig due diligence-onderzoek helpt u om verborgen risico’s te ontdekken en juridische problemen te voorkomen.

Wat zijn de cruciale onderdelen van een juridische due diligence bij een bedrijfsovername?

Een juridisch due diligence-onderzoek bestaat uit meerdere belangrijke onderdelen. U moet alle contracten en overeenkomsten controleren, inclusief leverancierscontracten en huurovereenkomsten.

Het onderzoek moet zich richten op vergunningen en licenties die het bedrijf nodig heeft om te werken. U controleert ook of er lopende rechtszaken of juridische geschillen zijn.

Intellectueel eigendom zoals patenten en handelsmerken vereist extra aandacht. Daarnaast bekijkt u de arbeidsovereenkomsten en mogelijke arbeidsrechtelijke kwesties.

Hoe identificeer ik verplichtingen en mogelijke aansprakelijkheden in bestaande contracten bij een overname?

U begint met het verzamelen van alle contracten die het bedrijf heeft afgesloten. Let vooral op clausules die betrekking hebben op wijziging van eigendom of zeggenschap.

Veel contracten bevatten een change of control clausule. Deze clausule kan betekenen dat de wederpartij het contract mag opzeggen bij een eigendomswissel.

U moet ook kijken naar garantieverplichtingen en boeteclausules in de contracten. Controleer de looptijd van contracten en eventuele verlenging- of opzeggingsvoorwaarden.

Schadevergoedingen of juridische aansprakelijkheden uit het verleden kunnen nog steeds doorwerken. Vraag daarom ook naar afgesloten zaken en schikkingen uit eerdere jaren.

Welke rol speelt intellectueel eigendom in het due diligence proces bij bedrijfsaankopen?

Intellectueel eigendom kan een groot deel van de bedrijfswaarde vertegenwoordigen. U moet controleren of alle patenten, handelsmerken en auteursrechten goed zijn geregistreerd.

Het is belangrijk om te weten of het bedrijf echt eigenaar is van het intellectueel eigendom. Soms blijken werknemers of externe partijen nog rechten te hebben op bepaalde creaties.

U controleert of er licentieovereenkomsten zijn waarbij het bedrijf intellectueel eigendom gebruikt van anderen. Deze overeenkomsten kunnen beperkingen opleggen aan het gebruik na de overname.

Let ook op lopende geschillen over intellectueel eigendom. Een inbreukzaak kan grote financiële gevolgen hebben voor uw investering.

Op welke wijze dienen arbeidsrechtelijke aspecten meegenomen te worden bij de due diligence?

U neemt alle arbeidsovereenkomsten van medewerkers door. Hierbij let u op afwijkende voorwaarden, bonusregelingen en vertrekvergoedingen.

Bij een bedrijfsovername gaan werknemers vaak automatisch over naar de nieuwe eigenaar. Dit betekent dat u alle bestaande arbeidsvoorwaarden moet respecteren.

Controleer of er cao-verplichtingen gelden voor het bedrijf. Een cao kan extra kosten met zich meebrengen die u vooraf moet kennen.

U vraagt naar lopende of eerdere conflicten met medewerkers of vakbonden. Ook ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid zijn relevante factoren voor uw beslissing.

Pensioenregelingen en andere secundaire arbeidsvoorwaarden kunnen aanzienlijke verplichtingen vormen. Zorg dat u weet wat deze regelingen u gaan kosten.

Hoe kunnen milieuregels en -risico’s invloed hebben op de bedrijfsovername?

Milieurisico’s kunnen grote financiële gevolgen hebben die pas na de overname zichtbaar worden. U moet onderzoeken of het bedrijf in het verleden milieuschade heeft veroorzaakt.

Bodemverontreiniging is een veelvoorkomend probleem bij industriële bedrijven. Als eigenaar kunt u aansprakelijk worden gesteld voor de sanering van vervuilde grond.

Controleer of het bedrijf over de juiste milieuvergunningen beschikt. Zonder geldige vergunningen mag het bedrijf mogelijk niet verder opereren.

U bekijkt ook of het bedrijf zich aan milieuwetgeving houdt. Overtredingen kunnen leiden tot boetes en gedwongen stillegging van activiteiten.

Vraag naar eerdere inspecties door overheidsinstanties en hun bevindingen. Deze rapporten geven inzicht in de naleving van milieuregels.

Welke stappen moeten worden ondernomen om te voldoen aan de regelgeving omtrent mededinging bij een overname?

Bij grotere overnames bent u verplicht om toestemming te vragen aan de mededingingsautoriteit. In Nederland is dit de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

De meldingsplicht geldt wanneer de gezamenlijke wereldwijde omzet boven bepaalde drempels komt. Ook moet de Nederlandse omzet van ten minste twee betrokken bedrijven boven een vastgesteld bedrag liggen.

U dient een melding in voordat u de overname volledig afrondt. De ACM beoordeelt of de overname leidt tot een te sterke marktpositie.

Het proces kan enkele weken tot maanden duren. Tijdens het onderzoek mag u de overname niet voltooien.

Neem contact op met een mededingingsrechtadvocaat als u twijfelt over de meldingsplicht. Het niet naleven van deze plicht kan leiden tot hoge boetes.