Productiecontracten: hoe regelt u kwaliteit, keuring en oplevering?

Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

In een productiecontract legt u kwaliteit en oplevering vast met meetbare specificaties, controlemomenten en een opleverprocedure; zonder die afspraken geldt de wet, waarin het werk als opgeleverd geldt zodra de opdrachtgever het uitdrukkelijk of stilzwijgend heeft aanvaard (artikel 7:758 BW). Bij een bouwwerk blijft de aannemer sinds de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen ook na oplevering aansprakelijk voor gebreken die bij de oplevering niet zijn ontdekt, tenzij die niet aan hem toe te rekenen zijn.

Hieronder leest u welk wettelijk kader geldt, hoe u kwaliteit meetbaar maakt, hoe de oplevering verloopt en wat u kunt doen als het werk niet voldoet. Een uitgebreide uitleg van de nieuwe bouwregels vindt u in ons artikel over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

Welk wettelijk kader geldt voor een productiecontract?

Dat hangt af van wat er wordt gemaakt. Gaat het om het tot stand brengen en opleveren van een werk van stoffelijke aard, zoals een gebouw, een installatie of een machine naar specificatie, dan is het meestal aanneming van werk (artikel 7:750 BW).

Levert de producent standaardproducten, dan is het in de regel koop en gelden de conformiteitsregels van artikel 7:17 BW. Bij maatwerk kan de grens tussen koop en aanneming lastig zijn; leg daarom in het contract vast welke regels gelden. In de bouw verwijzen partijen vaak naar standaardvoorwaarden, zoals de UAV 2012 of de UAV-GC 2005, die de wettelijke regels op onderdelen aanvullen of vervangen.

Hoe legt u kwaliteit meetbaar vast?

Kwaliteitseisen moeten zo concreet zijn dat een derde kan vaststellen of het werk eraan voldoet. Een omschrijving als “goede kwaliteit” leidt bijna altijd tot discussie.

• Technische specificaties met toleranties, bijvoorbeeld afmetingen in millimeters en vlakheid per meter.
• Verwijzing naar normen, zoals NEN-normen of NEN-EN 1090 voor staalconstructies, en naar de publiekrechtelijke eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving.
• Materiaaleisen: merk, type, kwaliteitsklasse en certificaten.
• Acceptatiecriteria: welke test of meting bepaalt of een onderdeel wordt goedgekeurd.
• Rangorde van documenten: welke tekening, bestek of bijlage voorgaat bij tegenstrijdigheid.

Zonder concrete afspraken moet de aannemer het werk goed en deugdelijk uitvoeren, volgens de eisen van goed vakmanschap. Een aannemer heeft daarbij een waarschuwingsplicht: ziet hij fouten in het ontwerp, de voorgeschreven materialen of de opdracht, dan moet hij de opdrachtgever daarvoor waarschuwen (artikel 7:754 BW). Zie ook ons artikel over het opstellen van een contract.

Hoe regelt u controles tijdens de uitvoering?

Door in het contract een controleplan op te nemen: wie keurt wat, wanneer en volgens welke methode. Leg vast wat er gebeurt als een controle een afwijking oplevert.

• Keuring van materialen bij levering, met certificaten.
• Controles vóór het afdekken of insluiten van onderdelen, zoals wapening of leidingwerk.
• Tussentijdse keuringen per fase of mijlpaal, met een schriftelijk verslag en foto’s.
• Een termijn voor herstel van afgekeurde onderdelen en de gevolgen voor de planning.
• Een procedure voor meer- en minderwerk: alleen schriftelijke opdrachten, met prijs en gevolgen voor de opleverdatum.

Voor bouwwerken in gevolgklasse 1, zoals de meeste eengezinswoningen en eenvoudige bedrijfspanden, controleert sinds 1 januari 2024 een onafhankelijke kwaliteitsborger of het bouwwerk aan de bouwtechnische regels voldoet. Die borging gaat over publiekrechtelijke eisen; uw contractuele kwaliteitsafspraken staan daar los van.

Hoe verloopt de oplevering?

De aannemer verklaart dat het werk klaar is; daarna keurt de opdrachtgever het binnen een redelijke termijn en keurt hij het goed of af. Keurt de opdrachtgever niet tijdig, of weigert hij zonder opgave van redenen, dan geldt het werk als opgeleverd (artikel 7:758 lid 1 BW).

• Leg de opneming vast in een proces-verbaal van oplevering, met een lijst van geconstateerde gebreken en een hersteltermijn.
• Met de oplevering gaat het risico van het werk over naar de opdrachtgever (artikel 7:758 lid 2 BW).
• Bij een bouwwerk voor een consument moet de aannemer een opleverdossier verstrekken (artikel 7:757a BW). Een consument mag ten hoogste 5% van de aanneemsom bij de notaris in depot storten als zekerheid voor herstel van opleveringsgebreken (artikel 7:768 BW).
• Leg bij een zakelijke opdrachtgever in het contract vast welke documenten bij oplevering moeten worden overgedragen, zoals tekeningen, keuringsrapporten en onderhoudsvoorschriften.

Blijft de aannemer na oplevering aansprakelijk?

Bij bouwwerken wel, voor gebreken die bij de oplevering niet zijn ontdekt, tenzij die niet aan de aannemer toe te rekenen zijn (artikel 7:758 lid 4 BW, sinds 1 januari 2024). Voor andere werken is de aannemer na oplevering in beginsel niet meer aansprakelijk voor gebreken die de opdrachtgever bij de oplevering redelijkerwijs had moeten ontdekken (artikel 7:758 lid 3 BW).

Tegenover een consument is lid 4 dwingend. Is de opdrachtgever een bedrijf, dan kan van lid 4 alleen worden afgeweken als dat uitdrukkelijk in de overeenkomst zelf is opgenomen; een afwijking die alleen in algemene voorwaarden staat, zoals de UAV 2012, is daarvoor onvoldoende. Er bestaat geen algemene wettelijke “garantietermijn” van een bepaald aantal jaren; wat u aan garantie afspreekt, legt u zelf vast.

Meld een gebrek binnen bekwame tijd nadat u het hebt ontdekt of had moeten ontdekken (artikel 6:89 BW). De vordering verjaart volgens artikel 7:761 BW twee jaar na die melding, en in elk geval twintig jaar na de oplevering.

Wat kunt u doen als het werk niet voldoet of te laat is?

U kunt herstel vorderen, en als dat uitblijft schadevergoeding of ontbinding. In de meeste gevallen moet u de wederpartij eerst schriftelijk in gebreke stellen met een redelijke termijn (artikel 6:82 BW).

• Nakoming of herstel: de aannemer moet het gebrek op eigen kosten verhelpen.
• Vervangende uitvoering: met machtiging van de rechter kunt u het werk door een ander laten herstellen op kosten van de aannemer (artikel 3:299 BW), tenzij het contract dat zonder rechter toestaat.
• Schadevergoeding bij een toerekenbare tekortkoming (artikel 6:74 BW).
• Ontbinding van het contract bij een tekortkoming die dat rechtvaardigt (artikel 6:265 BW).
• Boete bij te late oplevering, als die is afgesproken. De rechter kan een buitensporige boete matigen (artikel 6:94 BW).

Wilt u als opdrachtgever voortijdig stoppen, dan kunt u de aanneming opzeggen, maar u betaalt dan de prijs, verminderd met de besparingen die de aannemer door de opzegging heeft (artikel 7:764 BW). Meer over uw positie bij gebrekkig werk leest u in ons artikel aannemer levert slecht werk.

Waar let u als opdrachtgever op?

• Leg specificaties, normen en acceptatiecriteria vast in een bijlage met duidelijke rangorde.
• Neem keuringsmomenten op vóór het afdekken van onderdelen.
• Accepteer meerwerk alleen schriftelijk, met prijs en gevolgen voor de planning.
• Neem een proces-verbaal van oplevering op met hersteltermijnen en, als consument, gebruik het depot van 5%.
• Meld gebreken na oplevering direct schriftelijk en bewaar bewijs.
• Spreek een redelijke boete bij vertraging af en een duidelijke opleverdatum.

Waar let u als aannemer of producent op?

• Controleer of de specificaties en voorgeschreven materialen haalbaar zijn en waarschuw schriftelijk bij fouten (artikel 7:754 BW).
• Leg tussentijdse goedkeuringen van de opdrachtgever vast.
• Meld het werk schriftelijk gereed voor oplevering, zodat de termijn van artikel 7:758 BW gaat lopen.
• Wilt u tegenover een zakelijke opdrachtgever uw aansprakelijkheid na oplevering beperken, neem dat dan uitdrukkelijk op in het contract zelf; een verwijzing naar algemene voorwaarden zoals de UAV 2012 is voor artikel 7:758 lid 4 BW onvoldoende.
• Leg afspraken over geheimhouding van ontwerpen en productieprocessen vast; zie ook ons artikel over bedrijfsgeheimen.

Wat kunnen wij voor u doen bij een productiecontract?

Vanuit onze praktijk civiel recht kunnen wij:

• uw productie- of aannemingscontract opstellen of beoordelen, inclusief kwaliteits- en opleverclausules;
• toetsen hoe standaardvoorwaarden zoals de UAV 2012 uw positie veranderen;
• een ingebrekestelling of aansprakelijkstelling opstellen of beantwoorden;
• onderhandelen over herstel, meerwerk of een schikking;
• procederen bij de rechtbank of de Raad van Arbitrage voor de Bouw;
• termijnen bewaken, zoals de klachtplicht en de verjaring van artikel 7:761 BW.

Wilt u een bestaand contract laten nalopen, zie dan ook contract laten controleren.

Samengevat

• Een productiecontract is meestal aanneming van werk (artikel 7:750 BW); bij standaardproducten koop (artikel 7:17 BW).
• Maak kwaliteit meetbaar met specificaties, normen en acceptatiecriteria, en plan keuringsmomenten.
• Het werk geldt als opgeleverd na aanvaarding, of als de opdrachtgever niet tijdig keurt (artikel 7:758 lid 1 BW); dan gaat ook het risico over.
• Bij bouwwerken blijft de aannemer aansprakelijk voor gebreken die bij oplevering niet zijn ontdekt (artikel 7:758 lid 4 BW).
• Meld gebreken binnen bekwame tijd; de vordering verjaart twee jaar na de melding en uiterlijk twintig jaar na oplevering.

Veelgestelde vragen

Is een boete bij te late oplevering altijd geldig?

Een afgesproken boete is in beginsel geldig, maar de rechter kan haar matigen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist (artikel 6:94 BW). Leg vast vanaf welk moment de boete loopt en of zij in plaats van of naast schadevergoeding komt.

Wat als de opdrachtgever het werk niet wil keuren?

Keurt de opdrachtgever niet binnen een redelijke termijn na uw gereedmelding, of weigert hij zonder opgave van redenen, dan geldt het werk als opgeleverd (artikel 7:758 lid 1 BW).

Geldt de Wkb ook voor de bouw van een bedrijfshal?

De privaatrechtelijke wijzigingen, zoals de aansprakelijkheid voor bij oplevering niet ontdekte gebreken, gelden voor alle bouwwerken. De verplichte kwaliteitsborger geldt alleen voor bouwwerken in gevolgklasse 1.

Kan ik als zakelijke opdrachtgever een depot van 5% eisen?

Het wettelijke depot van artikel 7:768 BW geldt alleen voor consumenten. Zakelijke partijen kunnen een vergelijkbare inhouding of bankgarantie wel contractueel afspreken.