Tappen, hacken en cameratoezicht: wat mag de politie?

Gepubliceerd op 15 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026

De politie mag telefoons tappen, apparaten hacken en camera’s inzetten, maar alleen binnen grenzen die de wet precies trekt. Tappen en hacken mogen alleen bij verdenking van een ernstig misdrijf, op bevel van de officier van justitie en met voorafgaande schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris. De belangrijkste uitzondering: lichtere bevoegdheden, zoals vragen naar uw identiteitsbewijs, mag een agent zelfstandig toepassen.Deze regels staan vooral in het Wetboek van Strafvordering (Sv), de Politiewet 2012, de Gemeentewet en de Wet politiegegevens. Sinds 1 maart 2019 heeft de politie met de Wet computercriminaliteit III ook een wettelijke bevoegdheid om telefoons en computers binnen te dringen.De wet zoekt steeds een balans tussen veiligheid en privacy. U heeft recht op bescherming van uw persoonlijke levenssfeer, onder meer via artikel 10 van de Grondwet en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Tegelijk moet de politie ernstige criminaliteit effectief kunnen bestrijden. Daarom geldt: hoe dieper een middel ingrijpt in uw privacy, hoe zwaarder de voorwaarden en hoe hoger de instantie die toestemming geeft.

Inhoudsopgave

Welke bevoegdheden heeft de politie?

Een politieagent in uniform werkt achter een bureau met computerschermen die digitale gegevens en camerabeelden tonen.

De politie heeft lichte en zware opsporingsbevoegdheden. Voor zware middelen zoals tappen en hacken is altijd een bevel van de officier van justitie nodig, met een machtiging van de rechter-commissaris.

Welke digitale opsporingsbevoegdheden zijn er?

De politie mag telefoons tappen om gesprekken en berichten te onderscheppen. Dat mag alleen bij verdenking van een ernstig misdrijf, volgens artikel 126m Sv.Voor het binnendringen van computers en telefoons heeft de politie een aparte bevoegdheid in artikel 126nba Sv. Een speciaal daarvoor aangewezen politieteam voert deze hacks uit.Digitale opsporingsbevoegdheden:

Tappen van telefoon- en internetverkeer (artikel 126m Sv)
Binnendringen in een computer of telefoon op afstand (artikel 126nba Sv)
Vorderen van gegevens bij telecombedrijven en andere aanbieders
Opnemen van vertrouwelijke communicatie met een technisch hulpmiddel (artikel 126l Sv)

Camerabeelden die de politie zelf maakt of ontvangt, verwerkt zij volgens de Wet politiegegevens. Zij gebruikt die beelden voor de handhaving van de openbare orde en voor de opsporing van strafbare feiten.Hoe zwaarder de bevoegdheid, hoe strenger de voorwaarden. Voor alle digitale opsporingsmiddelen geldt dat de inzet noodzakelijk en in verhouding moet zijn.

Wie geeft toestemming: de officier van justitie of de rechter-commissaris?

Voor zware opsporingsbevoegdheden geeft de officier van justitie het bevel. Bij tappen, hacken en het opnemen van vertrouwelijke communicatie moet de rechter-commissaris daar vooraf schriftelijk mee instemmen.Voorbeelden van bevoegdheden waarvoor toestemming nodig is:

Telefoon tappen: bevel van de officier van justitie en machtiging van de rechter-commissaris
Computer of telefoon hacken: bevel van de officier van justitie en machtiging van de rechter-commissaris
Woning doorzoeken: in de regel door of met toestemming van de rechter-commissaris
Stelselmatig observeren van personen: bevel van de officier van justitie (artikel 126g Sv)

Lichtere bevoegdheden mag een agent zelf toepassen. Een voorbeeld is de vordering om een identiteitsbewijs te tonen, volgens artikel 8 van de Politiewet 2012.De rechter-commissaris is een onafhankelijke rechter. Hij toetst of de verdenking ernstig genoeg is en of het onderzoek het middel echt nodig heeft. Zo is er vooraf een rechterlijke controle op de zwaarste inbreuken op uw privacy.

Welke partijen zijn betrokken?

Bij de inzet van deze bevoegdheden zijn meerdere instanties betrokken. Elk heeft een eigen rol, van uitvoering tot toezicht.Een speciaal politieteam voert de hacks uit. In de praktijk werkt dit team landelijk, zodat de werkwijze en de expertise op één plek liggen. De Inspectie Justitie en Veiligheid houdt toezicht op de manier waarop de politie de hackbevoegdheid gebruikt en brengt daar jaarlijks verslag over uit.Betrokken partijen:

Politie: voert het onderzoek uit
Speciaal hackteam van de politie: voert de hacks uit
Officier van justitie: geeft het bevel
Rechter-commissaris: geeft vooraf een machtiging
Centrale toetsingscommissie en College van procureurs-generaal: toetsen en geven toestemming bij een hack
Inspectie Justitie en Veiligheid: houdt toezicht op de hackbevoegdheid

Telecombedrijven en andere aanbieders moeten soms gegevens aan de politie afgeven. Dat moeten zij alleen doen als er een geldige vordering van de officier van justitie ligt.

Wanneer mag de politie communicatie tappen?

Een politieagent in een controlekamer met meerdere computerschermen die digitale gegevens en camerabeelden tonen.

De politie mag alleen tappen bij verdenking van een ernstig misdrijf, als het onderzoek dit dringend vereist. Er is altijd een bevel van de officier van justitie nodig en een voorafgaande machtiging van de rechter-commissaris.

Bij welke misdrijven mag de politie tappen?

Het moet gaan om een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegestaan. Dat zijn volgens artikel 67 lid 1 Sv vooral misdrijven met een maximale gevangenisstraf van vier jaar of meer, plus een aantal met name genoemde misdrijven.Daarnaast moet het misdrijf door zijn aard of door de samenhang met andere misdrijven een ernstige inbreuk op de rechtsorde opleveren. Het misdrijf moet dus zwaar genoeg zijn om deze inbreuk op de privacy te rechtvaardigen.De politie kan dus niet zomaar besluiten om te gaan tappen. Het middel moet passen binnen de wet en het onderzoek moet het dringend vereisen.Voorwaarden voor tappen:

Verdenking van een misdrijf uit artikel 67 lid 1 Sv
Het misdrijf levert een ernstige inbreuk op de rechtsorde op
Het onderzoek vordert het tappen dringend
Bevel van de officier van justitie, na schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris

Hoe lang mag een tap duren?

Een tapbevel geldt voor ten hoogste vier weken. Het kan telkens met ten hoogste vier weken worden verlengd, steeds met een nieuwe machtiging van de rechter-commissaris.Het bevel is schriftelijk en vermeldt onder meer het misdrijf, de verdachte als dat mogelijk is en het nummer of de aansluiting die getapt wordt. Zonder machtiging van de rechter-commissaris is tappen niet toegestaan.Wordt u getapt, dan hoort u dat meestal niet direct. De wet bepaalt dat de betrokkene schriftelijk op de hoogte wordt gebracht zodra het belang van het onderzoek dat toelaat (artikel 126bb Sv). Bent u verdachte, dan komen de tapverslagen die voor de zaak van belang zijn in het strafdossier. Uw advocaat kan die stukken inzien en toetsen of de tap rechtmatig was.

Welke vormen van communicatie mag de politie tappen?

De tapbevoegdheid geldt voor alle communicatie die via een telecommunicatienetwerk of een telecommunicatiedienst loopt. Dat omvat zowel klassieke als moderne communicatiemiddelen.Voorbeelden van communicatie die getapt kan worden:

Telefoongesprekken
E-mailverkeer
Sms-berichten
Internetverkeer over een bepaalde aansluiting

Bij een internettap onderschept de politie het internetverkeer over een bepaalde lijn. Berichten in versleutelde apps zoals WhatsApp zijn via een gewone tap vaak niet leesbaar. Daarom zet de politie in zulke zaken soms de hackbevoegdheid in.Voor het opnemen van vertrouwelijke communicatie met een technisch hulpmiddel, zoals een verborgen microfoon, geldt artikel 126l Sv. Moet de politie daarvoor zonder toestemming een woning binnengaan, dan moet het gaan om een misdrijf met een maximumstraf van acht jaar of meer.

Wanneer mag de politie een computer of telefoon hacken?

Sinds 1 maart 2019 mag de politie onder strikte voorwaarden binnendringen in computers en telefoons van verdachten. Daarvoor is een bevel van de officier van justitie nodig, een machtiging van de rechter-commissaris en toestemming van het College van procureurs-generaal.

In welke situaties is hacken toegestaan?

De hackbevoegdheid staat in artikel 126nba Sv. De politie mag alleen hacken bij verdenking van een ernstig misdrijf uit artikel 67 lid 1 Sv dat een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert, en alleen als het onderzoek dit dringend vordert.Het bevel van de officier van justitie is schriftelijk. Het noemt onder meer het misdrijf, het apparaat dat wordt binnengedrongen, het doel van de hack en het technische hulpmiddel. De rechter-commissaris moet vooraf schriftelijk een machtiging geven.Het bevel geldt voor ten hoogste vier weken en kan telkens met ten hoogste vier weken worden verlengd. Volgens de aanwijzing van het Openbaar Ministerie legt de officier van justitie de inzet eerst voor aan de Centrale toetsingscommissie. Het College van procureurs-generaal geeft daarna toestemming.Voor twee doelen gelden zwaardere eisen. Wil de politie via een hack opgeslagen gegevens vastleggen of gegevens ontoegankelijk maken, dan moet het gaan om een misdrijf met een maximumstraf van acht jaar of meer, of om een misdrijf dat bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen. Voorbeelden van zaken waarin de bevoegdheid wordt ingezet:

Georganiseerde drugscriminaliteit
Witwassen
Ernstige cybercrime
Terroristische misdrijven
Mensenhandel

Een speciaal aangewezen politieteam voert de hacks uit. Dat team werkt landelijk, zodat de werkwijze en de technische kennis op één plek zijn gebundeld.

Welke apparaten kan de politie hacken?

De wet spreekt van een geautomatiseerd werk. Dat is elk apparaat dat gegevens opslaat, verwerkt en overdraagt.Mobiele apparaten:

Smartphones
Tablets
Smartwatches

Computers en servers:

Desktopcomputers
Laptops
Servers

Andere apparaten met internetverbinding:

Smart-tv’s
Beveiligingscamera’s
Slimme thermostaten

Artikel 126nba Sv noemt de doelen waarvoor de politie mag binnendringen. Het gaat onder meer om het vaststellen van kenmerken van het apparaat, het vastleggen van gegevens, het ontoegankelijk maken van gegevens en het uitvoeren van een tap of het stelselmatig volgen van de verdachte. Bij de zwaardere doelen gelden de strengere eisen die hierboven zijn genoemd.De hackbevoegdheid richt zich op het apparaat van een of meer bepaalde verdachten. Het is geen bevoegdheid om grote groepen mensen in de gaten te houden.

Welke risico’s heeft hacken door de politie?

Hacken door de politie brengt risico’s mee voor de privacy en de veiligheid van gegevens. De Inspectie Justitie en Veiligheid onderzoekt daarom elk jaar hoe de politie de bevoegdheid gebruikt.Risico’s die de inspectie noemt:

Gebruik van commerciële hacksoftware waarvan de politie de werking niet volledig kan controleren
Kans dat leveranciers van die software bij verzamelde gegevens kunnen komen
Onvoldoende informatiebeveiliging en vastlegging
Risico dat beschermde communicatie van geheimhouders wordt vastgelegd

Volgens het inspectieverslag over 2022 zette de politie commerciële hacksoftware in bij 25 van de 31 zaken. De inspectie wees erop dat de politie niet precies weet hoe die software werkt.Gesprekken tussen een verdachte en zijn advocaat vallen onder het verschoningsrecht. Volgens de inspectie moet de politie bij het afluisteren in elk geval een systeem van nummerherkenning hebben om zulke gesprekken te herkennen en te stoppen. Dat systeem was in 2022 nog niet ingericht.

Mag de politie kwetsbaarheden in software gebruiken?

Ja. Om een apparaat binnen te komen, maakt de politie gebruik van zwakke plekken in software. Dat kunnen beveiligingslekken zijn die de fabrikant nog niet heeft gedicht.Soms gaat het om lekken die bij de fabrikant nog helemaal onbekend zijn, zogenoemde zero-days. Het gebruik daarvan is omstreden, omdat een lek dat openblijft ook door criminelen kan worden misbruikt.De hackbevoegdheid geeft de politie geen recht om fabrikanten te verplichten achterdeurtjes in software of apparaten in te bouwen. Zulke achterdeurtjes zouden de digitale veiligheid van iedereen verzwakken.Vragen die in het debat terugkomen:

Moet de politie kwetsbaarheden melden aan fabrikanten?
Hoe lang mag de politie een lek geheimhouden?
Wat gebeurt er als criminelen hetzelfde lek misbruiken?

In augustus 2023 stelde de inspectie dat de politie voor het vierde jaar op rij verschillende regels onvoldoende naleeft. Zij vroeg de minister om te bepalen of de wet moet worden aangepast. De politie moest onder meer haar kwaliteitszorg, interne controle en informatiebeveiliging verbeteren.

Wanneer mag de politie camera’s inzetten?

De politie mag camera’s gebruiken voor de handhaving van de openbare orde en voor de opsporing van strafbare feiten. Welke regels gelden, hangt af van wie de camera plaatst en waarom.

Hoe werkt vast cameratoezicht op openbare plaatsen?

Vaste camera’s in de openbare ruimte worden meestal door de gemeente geplaatst. De burgemeester besluit daarover op grond van artikel 151c van de Gemeentewet, als de gemeenteraad hem die bevoegdheid heeft gegeven. De politie bekijkt de beelden vaak live.Vast cameratoezicht dient in de praktijk vooral:

de handhaving van de openbare orde
de veiligheid in uitgaansgebieden en winkelcentra
de opsporing van strafbare feiten die op beeld zijn vastgelegd

Bij vast cameratoezicht hangen de camera’s voor langere tijd op dezelfde plekken.Voorwaarden voor vast cameratoezicht:

Het toezicht is noodzakelijk voor de handhaving van de openbare orde
Het gebied en de duur zijn vastgelegd in een besluit van de burgemeester
Het toezicht is duidelijk kenbaar, bijvoorbeeld met borden
Beelden worden alleen gebruikt voor het doel waarvoor ze zijn gemaakt

De burgemeester moet kunnen onderbouwen waarom camera’s op een bepaalde plek nodig zijn. Camera’s kunnen dus niet zomaar overal worden opgehangen.Zodra de politie de beelden verwerkt, valt dat onder de Wet politiegegevens. Daarin staan strikte regels voor opslag, gebruik en verstrekking.

Mag de politie tijdelijk camera’s plaatsen bij onrust?

Ja. Bij bijzondere gebeurtenissen kan de politie tijdelijk camera’s inzetten, bijvoorbeeld tijdens een demonstratie, een groot evenement of een voetbalwedstrijd met verwachte ongeregeldheden.Deze tijdelijke inzet steunt op de algemene politietaak uit artikel 3 van de Politiewet 2012. De voorwaarden verschillen van vast cameratoezicht:

Beperkte duur
Een concrete aanleiding
Mobiele of verplaatsbare camera’s zijn mogelijk
Een deugdelijke motivering van de noodzaak

De politie beoordeelt vooraf of tijdelijke camera’s nodig zijn. Zij kijkt onder meer naar:

De verwachte drukte
Eerdere incidenten op dezelfde plek
Het soort evenement of bijeenkomst

Mobiele camera’s kunnen snel worden ingezet. Dat is vooral nuttig bij situaties die zich onverwacht ontwikkelen.Na afloop van de aanleiding moeten de camera’s weer weg. De beelden worden volgens vaste regels bewaard of vernietigd.

Wat is het verschil tussen cameratoezicht door de gemeente en door de politie?

Gemeente en politie hebben elk eigen bevoegdheden voor cameratoezicht. De gemeente beslist over vaste camera’s in de openbare ruimte. De politie mag zelf camera’s inzetten voor haar eigen taken.Cameratoezicht door de gemeente:

Geregeld in artikel 151c van de Gemeentewet
Gericht op de handhaving van de openbare orde
De burgemeester beslist over plaatsing en duur
De politie bekijkt en verwerkt de beelden vaak

Cameratoezicht door de politie:

Verwerking valt onder de Wet politiegegevens
Gericht op openbare orde en opsporing
Tijdelijke inzet op grond van artikel 3 Politiewet 2012
Voor heimelijke camera’s bij opsporing gelden de regels van het Wetboek van Strafvordering

Samenwerking tussen gemeente en politie komt veel voor. De gemeente plaatst de camera’s en regelt de borden. De politie bekijkt de beelden en verwerkt ze.Welke regels gelden, hangt af van wie de verantwoordelijkheid voor de beelden draagt. Voor de gemeente geldt de AVG. Zodra de politie de beelden voor haar taken verwerkt, geldt de Wet politiegegevens.

Welke rechten heeft u bij cameratoezicht?

U heeft specifieke rechten bij cameratoezicht. De overheid moet die rechten respecteren en passende waarborgen inbouwen.Uw belangrijkste rechten:

Weten dat er cameratoezicht is
Informatie over het doel van de camera’s
Een verzoek om inzage in gegevens over uzelf
Correctie of verwijdering van onjuiste gegevens

Vast gemeentelijk cameratoezicht moet kenbaar zijn. Meestal gebeurt dat met borden bij de ingang van het gebied, zodat u weet dat u gefilmd wordt.Voor cameratoezicht door de gemeente geldt de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming). Voor verwerking door de politie geldt de Wet politiegegevens. In beide gevallen moet de organisatie kunnen uitleggen waarom camera’s nodig zijn en hoe zij de privacy beschermt.Beelden mogen niet langer worden bewaard dan nodig. Voor gemeentelijk cameratoezicht bepaalt artikel 151c lid 9 van de Gemeentewet dat beelden uiterlijk na vier weken worden vernietigd. Dat is anders als de beelden nodig zijn voor de opsporing van een strafbaar feit.Heeft u een klacht over de verwerking van uw beelden? Dan kunt u zich eerst tot de gemeente of de politie wenden. Daarna kunt u een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens, die toezicht houdt op zowel de AVG als de Wet politiegegevens.

Wanneer mag de politie flexibel cameratoezicht en drones inzetten?

Gemeente en politie kunnen verplaatsbare camera’s en drones inzetten om de openbare orde te bewaken. Ook voor deze vormen van toezicht gelden regels, en de inzet moet voor het publiek kenbaar zijn.

Hoe werkt verplaatsbaar cameratoezicht?

De burgemeester kan op grond van artikel 151c Gemeentewet ook verplaatsbare camera’s inzetten. Dit heet flexibel cameratoezicht. De burgemeester wijst dan een gebied aan waarbinnen de camera’s mogen worden verplaatst.Deze vorm van toezicht heeft voor de gemeente een aantal voordelen:

Verplaatsing mogelijk: camera’s kunnen mee met overlast die zich verplaatst
Flexibele inzet: geschikt voor verschillende locaties en tijdstippen
Geen vaste installatie: de camera’s staan niet permanent op één plek

Ook de politie kan mobiel cameratoezicht inzetten. Dat gebeurt op grond van artikel 3 van de Politiewet 2012. Er moet dan een concrete aanleiding zijn die met de handhaving van de openbare orde te maken heeft.Belangrijke voorwaarden voor de politie:

De inzet is noodzakelijk voor de openbare orde
Er is een concrete aanleiding
De inzet is tijdelijk

Welke regels gelden voor drones van de politie?

De politie gebruikt drones onder meer bij evenementen, demonstraties en zoekacties. Een drone kan precies zo lang worden ingezet als het incident duurt, beweegt mee en kan ver inzoomen.Waarom de politie drones gebruikt:

Ze kunnen groepen volgen die zich verplaatsen
Ze kunnen ver inzoomen
De duur van de inzet is flexibel
Ze geven overzicht vanuit de lucht

Voor particuliere dronevliegers gelden sinds 2021 Europese regels. Zij mogen onder meer niet boven mensenmenigten vliegen en moeten afstand houden tot bebouwing en mensen.De politie heeft meer ruimte dan burgers. Voor politietaken gelden uitzonderingen op de gewone vliegregels. Die ruimte geldt alleen voor de uitvoering van de politietaak.Privacyregels bij drone-inzet:

De inzet moet in beginsel kenbaar zijn
Het doel van de inzet moet duidelijk zijn
De inzet moet in verhouding staan tot het doel

Hoe wordt het publiek geïnformeerd?

De inzet van flexibel cameratoezicht en drones moet transparant zijn. U mag weten wanneer en waarom deze middelen worden gebruikt.Bij drones is dat lastiger dan bij een vaste camera. De politie maakt de inzet daarom bekend, bijvoorbeeld via borden, berichten op sociale media of een melding van de gemeente. Er mag geen onduidelijkheid ontstaan over het doel van de drone.Wat de communicatie moet bevatten:

Een duidelijke melding dat de drone wordt ingezet
Informatie over het doel en de duur
Duidelijkheid of de beelden ook voor opsporing worden gebruikt

Cameratoezicht voor de openbare orde moet zichtbaar of kenbaar zijn. Heimelijk filmen is alleen mogelijk bij de opsporing van strafbare feiten, en dan alleen met de waarborgen van het Wetboek van Strafvordering. Zo blijft de privacy van burgers beschermd.Op de drone-inzet door de politie wordt toezicht gehouden, onder meer door het gezag dat over de inzet beslist en door de Autoriteit Persoonsgegevens voor de verwerking van de beelden.

Hoe worden beelden en gegevens verwerkt en beschermd?

De politie moet strenge regels volgen bij het verwerken van camerabeelden en andere persoonsgegevens. Die regels beschermen uw privacy en leggen duidelijke verantwoordelijkheden vast.

Wat regelt de Wet politiegegevens?

De Wet politiegegevens regelt hoe de politie persoonsgegevens, waaronder camerabeelden, mag verwerken. Dat geldt voor beelden van eigen camera’s en voor beelden die de politie van gemeentelijke camera’s ontvangt.Belangrijke voorwaarden:

De verwerking is noodzakelijk voor de politietaak
Bij een verwerking met een hoog privacyrisico wordt vooraf een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) gedaan
Mensen worden geïnformeerd over het cameratoezicht
Beelden worden niet langer bewaard dan nodig

De politie mag camerabeelden gebruiken om de openbare orde te handhaven. Zij mag de beelden ook bekijken om een strafbaar feit op te sporen.Bij gemeentelijk cameratoezicht worden de beelden uiterlijk na vier weken vernietigd. Is op de beelden een strafbaar feit te zien? Dan mogen ze langer worden bewaard voor het onderzoek naar dat feit.

Wie is verantwoordelijk voor de verwerking?

Voor de verwerking van politiegegevens is de korpschef van de politie verantwoordelijk. Hij moet ervoor zorgen dat de verwerking aan de wet voldoet. Dat geldt ook als de burgemeester beslist waar de camera’s komen.De korpschef moet onder meer:

Passende beveiligingsmaatregelen nemen
Alleen bevoegde personen toegang geven tot de beelden
Waar nodig een DPIA uitvoeren voor nieuwe camerasystemen
Afspraken vastleggen met externe partijen die gegevens voor de politie verwerken

Gemeente en politie werken bij cameratoezicht vaak samen. De gemeente plaatst bijvoorbeeld de borden die mensen informeren over de camera’s. De politie verzorgt het uitkijken en verwerken van de beelden.Externe bedrijven die beelden voor de politie bekijken of opslaan, moeten afspraken hierover ondertekenen. Zij mogen alleen werken volgens de instructies van de politie.

Welke rechten hebben verdachten en burgers?

U heeft rechten als de politie gegevens over u verwerkt. De politie moet informatie geven over het gebruik van camera’s en over uw privacyrechten.Belangrijke rechten:

Recht op informatie: u mag weten waarom gegevens worden verwerkt
Recht op kennisneming: u kunt vragen welke gegevens de politie over u heeft
Recht op correctie: onjuiste gegevens kunnen worden verbeterd of verwijderd

Deze rechten zijn niet onbeperkt. De politie kan een verzoek weigeren als dat nodig is voor een lopend onderzoek of om anderen te beschermen.De politie mag beelden alleen aan anderen verstrekken als de wet dat toestaat. Gemeenten hebben niet automatisch toegang tot alle politiebeelden.Bent u verdachte in een strafzaak? Dan kan uw advocaat verzoeken om camerabeelden aan het dossier toe te voegen of om ze te laten bekijken. De officier van justitie en eventueel de rechter beslissen daarover. De privacy van andere mensen in beeld speelt daarbij een rol.

Wat kunnen wij voor u doen bij tappen, hacken of cameratoezicht door de politie?

Als strafrechtadvocaat doen wij in zaken met tap-, hack- of camerabewijs onder meer het volgende:

Wij controleren of er een geldig bevel van de officier van justitie en een machtiging van de rechter-commissaris lag (artikel 126m en 126nba Sv).
Wij toetsen of de termijn van vier weken en de verlengingen zijn nageleefd.
Wij beoordelen of het bewijs rechtmatig is verkregen en voeren zo nodig verweer over uitsluiting van bewijs.
Wij vragen camerabeelden en tapverslagen op of verzoeken om aanvulling van het dossier.
Wij helpen u bij een klacht over de politie of een verzoek om inzage in uw politiegegevens.

Samengevat

Tappen (artikel 126m Sv) en hacken (artikel 126nba Sv) mogen alleen bij een ernstig misdrijf, op bevel van de officier van justitie en na machtiging van de rechter-commissaris.
Een tap- of hackbevel geldt ten hoogste vier weken en kan telkens met vier weken worden verlengd.
Voor een hack is daarnaast toestemming van het College van procureurs-generaal nodig, na advies van de Centrale toetsingscommissie.
Vast cameratoezicht in de openbare ruimte regelt de burgemeester via artikel 151c Gemeentewet; beelden worden in de regel na vier weken vernietigd.
U kunt een klacht over de politie indienen bij de politie zelf en daarna bij de Nationale ombudsman; over de verwerking van gegevens bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Veelgestelde vragen

De politie heeft bijzondere bevoegdheden voor tappen, hacken en cameratoezicht, maar die zijn aan strikte regels gebonden. Hieronder vindt u antwoorden op de vragen die wij het vaakst krijgen.

Wat zijn de juridische grenzen voor de politie bij het gebruik van tapmaatregelen?

De politie mag alleen tappen op bevel van de officier van justitie, na een schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris. Dat kan alleen bij verdenking van een ernstig misdrijf dat een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert.

Een tapbevel geldt voor ten hoogste vier weken. Het kan telkens met ten hoogste vier weken worden verlengd, met een nieuwe machtiging.

Het onderzoek moet het tappen dringend vereisen. De rechter-commissaris toetst dat vooraf.

Onder welke voorwaarden mag de politie cameratoezicht uitvoeren?

Voor cameratoezicht in de openbare ruimte is een wettelijke basis nodig. Voor vaste camera’s is dat artikel 151c van de Gemeentewet; voor tijdelijke inzet door de politie artikel 3 van de Politiewet 2012.

Camera’s mogen alleen worden geplaatst als dat nodig is voor de openbare orde. De noodzaak moet worden onderbouwd.

Het toezicht moet kenbaar zijn. Meestal gebeurt dat met borden of andere zichtbare aanduidingen.

Welke procedures moet de politie volgen bij een hackingoperatie?

Voor een hack is een schriftelijk bevel van de officier van justitie nodig en een voorafgaande machtiging van de rechter-commissaris. Daarnaast geeft het College van procureurs-generaal toestemming, na advies van de Centrale toetsingscommissie.

Het onderzoek moet de hack dringend vereisen. Het moet gaan om een ernstig misdrijf. Voor het vastleggen van opgeslagen gegevens of het ontoegankelijk maken daarvan is een misdrijf met een maximumstraf van acht jaar of meer nodig, of een misdrijf dat bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen.

Het bevel geldt voor ten hoogste vier weken en kan telkens met vier weken worden verlengd.

Hoe wordt er toezicht gehouden op de inzet van bijzondere opsporingsbevoegdheden door de politie?

De rechter-commissaris toetst vooraf de zwaarste bevoegdheden, zoals tappen en hacken. Het Openbaar Ministerie heeft het gezag over het opsporingsonderzoek en controleert de rechtmatigheid.

Op de hackbevoegdheid houdt de Inspectie Justitie en Veiligheid daarnaast toezicht, volgens artikel 126nba lid 7 Sv. Zij brengt daar jaarlijks verslag over uit.

In een strafzaak toetst uiteindelijk de strafrechter of het bewijs rechtmatig is verkregen.

Wat zijn de privacyrechten van burgers bij elektronisch toezicht door de politie?

U heeft recht op bescherming van uw persoonsgegevens. De politie mag alleen gegevens verwerken die nodig zijn voor haar taak.

Gegevens moeten goed beveiligd worden. De politie moet voorkomen dat onbevoegden er toegang toe krijgen.

Gegevens worden niet langer bewaard dan nodig. De bewaartermijnen staan in de Wet politiegegevens.

Kan een burger bezwaar maken tegen het gebruik van surveillance-technieken door de politie?

U kunt een klacht indienen bij de politie zelf, bijvoorbeeld via het klachtenformulier op de website van de politie.

Bent u niet tevreden over de afhandeling, dan kunt u terecht bij de Nationale ombudsman. Over de verwerking van persoonsgegevens kunt u een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Heeft u schade door onrechtmatig handelen van de politie, dan kunt u schadevergoeding vorderen bij de burgerlijke rechter. In een strafzaak kan uw advocaat aanvoeren dat onrechtmatig verkregen bewijs buiten beschouwing moet blijven.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina strafrecht advocaat.