Verrekenbeding in huwelijkse voorwaarden: wat als u nooit heeft verrekend

Rekenmachine en twee mappen op een eettafel naast een kop thee

Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Een periodiek verrekenbeding verplicht echtgenoten om elk jaar het overgespaarde inkomen te delen. Hebben zij dat nooit gedaan, dan wordt bij de echtscheiding vermoed dat al hun vermogen uit dat inkomen is gevormd (artikel 1:141 lid 3 BW). Alleen wat u aantoonbaar uit iets anders heeft, zoals een erfenis, schenking of vermogen van vóór het huwelijk, blijft buiten de verrekening.

Bij een finaal verrekenbeding wordt pas aan het einde van het huwelijk verrekend, volgens de afspraak in de akte. De wettelijke regels voor verrekenbedingen staan in de artikelen 1:132 tot en met 1:143 BW.

Een stel tekent samen een huwelijkscontract aan een houten tafel met juridische documenten en een pen.

Wat is een verrekenbeding?

Een verrekenbeding is een afspraak in huwelijkse voorwaarden. Ieder houdt zijn eigen vermogen, maar de echtgenoten delen wel een bepaald deel met elkaar. Het beding geeft een geldvordering, geen gezamenlijk eigendom.

Huwelijkse voorwaarden worden bij notariële akte gemaakt (artikel 1:115 BW) en ingeschreven in het huwelijksgoederenregister. Zonder huwelijkse voorwaarden geldt sinds 1 januari 2018 de beperkte gemeenschap van goederen. Een verrekenbeding zorgt dat de echtgenoot die minder verdient, bijvoorbeeld door zorgtaken, toch deelt in wat tijdens het huwelijk is gespaard.

Periodiek, finaal of koude uitsluiting: de verschillen

De twee hoofdvormen zijn het periodieke en het finale verrekenbeding. Echtgenoten kunnen ook elke verrekening uitsluiten. De tabel zet de verschillen naast elkaar.

VormWanneer verrekenen?Wat wordt gedeeld?Risico als niets gebeurt
Periodiek (Amsterdams) verrekenbedingElk jaar, tijdens het huwelijkOvergespaard inkomen na huishoudkosten, plus de opbrengst daarvanWettelijk vermoeden van art. 1:141 lid 3 BW: al het vermogen telt mee
Finaal verrekenbedingBij echtscheiding, en bij overlijden als de akte dat bepaaltWat de akte noemt, vaak alsof er een gemeenschap wasGeen jaarlijkse plicht; de akte bepaalt de afrekening
Koude uitsluitingNooitNiets, behalve wat samen op naam staatGeen verrekenvordering
Twee handen wisselen een getekend huwelijkscontract uit op een bureau met een trouwring ernaast.

Periodiek verrekenbeding (Amsterdams verrekenbeding)

Bij een periodiek verrekenbeding delen de echtgenoten elk jaar wat zij van hun inkomen overhouden na betaling van de kosten van de huishouding. Wat onder inkomen valt, bijvoorbeeld ook winst uit een onderneming, en wat tot de huishoudkosten hoort, bepaalt de akte.

Is overgespaard inkomen belegd, dan deelt ook de waardeontwikkeling van die belegging mee (artikel 1:141 lid 1 BW). Waardestijging van vermogen dat niet uit te verrekenen inkomen komt, zoals een geërfde woning, valt er in beginsel buiten.

Finaal verrekenbeding

Bij een finaal verrekenbeding wordt pas bij echtscheiding verrekend, en bij overlijden alleen als de akte dat bepaalt. Vaak wordt dan afgerekend alsof de echtgenoten in gemeenschap van goederen waren getrouwd, met uitzondering van bijvoorbeeld erfenissen en schenkingen.

Een finaal verrekenbeding kan ook naast een periodiek beding staan. Het werkt dan als vangnet voor wat tijdens het huwelijk niet is verrekend. Welke regeling voorgaat, staat in de akte.

Koude uitsluiting

Bij koude uitsluiting is er geen gemeenschap en geen verrekenbeding. Ieder houdt zijn eigen vermogen. Bij scheiding wordt alleen verdeeld wat de echtgenoten samen bezitten, zoals een woning op beider naam.

Wat gebeurt er als u het periodieke verrekenbeding niet uitvoert?

De verplichting vervalt niet. Bij de scheiding moet alsnog worden verrekend over alle jaren waarin dat is nagelaten (artikel 1:141 lid 1 BW). Daarbij geldt een wettelijk vermoeden dat werkt in het voordeel van de echtgenoot die verrekening vraagt.

Volgens artikel 1:141 lid 3 BW wordt het aanwezige vermogen vermoed te zijn gevormd uit wat verrekend had moeten worden. Dat is anders als de redelijkheid en billijkheid, gezien de aard en omvang van de verrekenplicht, iets anders meebrengen. Wie het vermoeden betwist, moet aantonen dat een deel uit iets anders komt, zoals vermogen van vóór het huwelijk, een erfenis of een schenking. Lukt dat niet, dan telt dat deel mee.

Dit raakt vooral ondernemers. Is het vermogen van een eigen bv of eenmanszaak gevormd met ingehouden winst, dan kan ook dat vermogen in de verrekening vallen. Meer hierover leest u in ons artikel over de waarde van een onderneming bij echtscheiding.

Een voorbeeld ter illustratie

Bij de scheiding heeft de ene echtgenoot € 300.000 aan spaargeld en beleggingen, de ander € 40.000. Er is nooit verrekend. De eerste kan aantonen dat € 60.000 uit een erfenis komt. Het te verrekenen vermogen is dan € 240.000 + € 40.000 = € 280.000. Bij gelijke delen heeft ieder recht op € 140.000. De echtgenoot met € 240.000 betaalt de ander dus € 100.000. Dit veronderstelt dat de akte een verdeling bij helften voorschrijft; lees altijd de eigen akte.

Hoe oordelen rechters over een beding dat nooit is uitgevoerd?

Twee recente uitspraken laten zien hoe zwaar het vermoeden weegt.

  • De Rechtbank Limburg (11 januari 2024, ECLI:NL:RBLIM:2024:1373) paste artikel 1:141 lid 3 BW toe op een beding dat nooit was uitgevoerd. Peildatum was de dag van indiening van het echtscheidingsverzoek. Na aftrek van schenkingen en een erfenis moest de man ruim € 487.000 aan de vrouw betalen, met wettelijke rente vanaf die peildatum.
  • De Rechtbank Rotterdam (8 juli 2024, ECLI:NL:RBROT:2024:7103) wees het beroep van de man op een vervalbeding af als onvoldoende onderbouwd. Ook zijn stelling dat partijen de werking van lid 3 niet kenden, hielp niet. Stamrechten, mede gehouden via zijn bv, werden als overgespaard inkomen in de verrekening betrokken.

De les uit beide zaken: wie wil aantonen dat vermogen buiten de verrekening valt, heeft stukken nodig. Onbekendheid met de regel is geen argument.

Hoe voert u een periodiek verrekenbeding elk jaar goed uit?

Bepaal elk jaar ieders inkomen, trek de huishoudkosten af en verdeel het verschil zoals de akte voorschrijft. Leg de uitkomst schriftelijk vast en laat beide echtgenoten tekenen.

Een juridisch professional bespreekt documenten met een stel in een moderne kantooromgeving.
  1. Stel per echtgenoot het inkomen vast volgens de definitie in de akte.
  2. Trek de kosten van de huishouding af die ieder heeft betaald (zie ook artikel 1:84 BW).
  3. Bereken per echtgenoot wat is overgespaard.
  4. Maak het verschil over of leg vast dat het bedrag als vordering blijft staan.

Bewaar loonstroken, jaaropgaven en bankafschriften. Zet een erfenis of schenking op een aparte rekening. Zo kunt u later aantonen dat dit geld buiten de verrekening valt.

Kunt u achterstallige verrekening nog herstellen?

Ja. Zolang het huwelijk bestaat, kunt u de verrekening over eerdere jaren alsnog uitvoeren of samen vastleggen hoe het staat. Echtgenoten leggen dat vaak vast in een vaststellingsovereenkomst.

U kunt de huwelijkse voorwaarden ook wijzigen, bijvoorbeeld door het periodieke beding te vervangen door een finaal beding. Daarvoor is een notariële akte nodig. Sinds 1 januari 2012 is goedkeuring van de rechter niet meer vereist (artikel 1:119 BW). Een wijziging raakt de verrekenvordering die al is ontstaan; laat die vooraf beoordelen.

Een verrekenbeding kan ook fiscale gevolgen hebben, onder meer voor de erfbelasting bij verrekening na overlijden. Wij geven geen fiscaal advies; laat dat beoordelen door een notaris of fiscalist.

Welke stukken heeft u nodig bij een verrekengeschil?

Het geschil draait om bewijs. Wat u nodig heeft, hangt af van uw positie.

U vraagt verrekeningVan u wordt verrekening gevraagd
De akte met de definitie van inkomen en huishoudkostenBewijs van vermogen van vóór het huwelijk
Een volledig vermogensoverzicht van de ander op de peildatumAktes en bankafschriften van erfenissen en schenkingen
Jaarrekeningen van een onderneming of bv van de anderSchriftelijke vastleggingen van eerdere verrekeningen
Een overzicht van pensioen en lijfrentesEen onafhankelijke waardering van de onderneming

Hoe wij helpen bij een verrekenbeding

  • Uw huwelijkse voorwaarden lezen en uitleggen wat het beding voor u betekent.
  • De verrekenvordering berekenen of een berekening van de ander controleren.
  • Onderhandelen over de afwikkeling en een vaststellingsovereenkomst opstellen.
  • Procederen over de verrekening in de echtscheidingsprocedure, via onze familierecht advocaat, in overleg met notaris en fiscalist.

Veelgestelde vragen

Geldt het verrekenbeding ook bij overlijden?

Dat hangt af van de tekst van de huwelijkse voorwaarden. Een finaal verrekenbeding geldt bij overlijden alleen als de akte dat bepaalt. Laat de gevolgen voor de erfenis en de erfbelasting beoordelen door een notaris.

Welke datum telt voor het vermogen dat wordt verrekend?

Volgens artikel 1:142 BW is dat de dag waarop het echtscheidingsverzoek is ingediend, zoals in de Limburgse uitspraak hierboven. De akte kan een andere datum bepalen; controleer dat eerst.

Lees ook: Echtscheiding bij ondernemers: bedrijfswaarde berekenen uitgelegd

Een vraag over scheiding of familierecht?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een familierechtadvocaat uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.

Een vraag over scheiding of familierecht?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een familierechtadvocaat uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.