Betalingsbelofte: hoe erkenning van een schuld de verjaring stuit

Gepubliceerd op 16 mei 2017 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026

Een betalingsbelofte is de toezegging van een schuldenaar dat hij een openstaande schuld zal voldoen. Juridisch geldt dat als een erkenning van de schuld, en artikel 3:318 BW bepaalt dat erkenning van het recht de verjaring van de rechtsvordering stuit. Een e-mail, een deelbetaling of een voorstel voor een betalingsregeling kan een vordering die op het punt staat te verjaren daardoor opnieuw jarenlang levend houden.

Wat is een betalingsbelofte juridisch gezien?

De wet kent de term betalingsbelofte niet als zelfstandig begrip. In de rechtspraktijk gebruikt men hem voor elke uiting waarmee een schuldenaar te kennen geeft dat hij de schuld erkent en zal betalen. Dat kan uitdrukkelijk, bijvoorbeeld in een schulderkenning of een vaststellingsovereenkomst, maar ook stilzwijgend: door te handelen op een manier die alleen te verklaren is als de schuld bestaat.

Het juridische belang zit niet in de belofte zelf. U kunt een vordering die uit de oorspronkelijke overeenkomst voortvloeit ook zonder die belofte innen. Het belang zit in het effect op de verjaring: zolang de schuldenaar de schuld blijft erkennen, verstrijkt de termijn waarbinnen u naar de rechter kunt stappen niet. Wilt u weten wat een vordering precies inhoudt en welke rechten daaraan vastzitten? Ons overzicht over wat een vordering inhoudt geeft de bredere context.

Welke verjaringstermijn geldt voor een geldvordering?

Voor de gewone geldvordering uit een overeenkomst geldt artikel 3:307 BW: de rechtsvordering tot nakoming verjaart door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag volgend op die waarop de vordering opeisbaar is geworden. Bij een geldlening met een afgesproken aflosdatum begint de klok dus te lopen op de dag na die datum. Is er geen opeisbaarheidsmoment afgesproken, dan gelden aparte regels en komt de lange termijn van artikel 3:306 BW van twintig jaar in beeld.

Naast deze hoofdregel kent titel 11 van Boek 3 BW kortere termijnen voor bijzondere vorderingen, bijvoorbeeld voor rente en andere periodieke betalingen. Welke termijn precies geldt, hangt af van de aard van de vordering en van het moment waarop die opeisbaar werd. In ons artikel over verjaring van vorderingen staan de termijnen en aanvangsmomenten uitgebreider uitgewerkt.

Hoe stuit een erkenning de verjaring?

Artikel 3:318 BW is kort: erkenning van het recht stuit de verjaring van de rechtsvordering tegen degene die het recht erkent. Er is geen vormvereiste. De erkenning hoeft niet schriftelijk te zijn, hoeft niet in een bepaalde vorm aan de schuldeiser te zijn gericht en hoeft de schuld niet in cijfers te benoemen. Beslissend is of de schuldenaar zich zo heeft gedragen dat u daaruit redelijkerwijs mocht afleiden dat hij de schuld erkende.

Die maatstaf verklaart waarom stuiting door erkenning in incassodossiers zo vaak de doorslag geeft. Een schuldenaar die om uitstel vraagt, over verlaging van de rente onderhandelt of een aflossingsvoorstel doet, bevestigt daarmee dat er iets te betalen valt. Dat hij de hoogte betwist, doet aan de erkenning van het bestaan van de schuld niet af.

Wanneer levert een e-mail of deelbetaling een erkenning op?

In de praktijk gaat het meestal om drie soorten gedragingen. De eerste is correspondentie: een e-mail of brief waarin de schuldenaar aangeeft te zullen betalen, om uitstel vraagt of een regeling voorstelt. De tweede is de deelbetaling: wie een deel van een schuld overmaakt, erkent daarmee doorgaans het geheel, tenzij hij er uitdrukkelijk bij zegt dat hij alleen dat deel verschuldigd acht. De derde is het stellen van zekerheid, bijvoorbeeld een pandrecht of een borgstelling voor de schuld.

Een voorbehoud van de schuldenaar maakt de erkenning niet automatisch krachteloos. Wie schrijft dat hij zal aflossen zodra zijn financiële situatie het toelaat, houdt weliswaar het tijdstip open, maar zegt tegelijk dat de schuld bestaat. Wel geldt: hoe vager de uiting, hoe meer bewijs u nodig heeft. Bewaar daarom de volledige e-mailwisseling met datum en afzender, niet alleen de zin die u goed uitkomt. Zijn de afspraken alleen mondeling gemaakt? Dan loopt u tegen dezelfde bewijsproblemen aan als bij mondelinge overeenkomsten.

Welke termijn gaat na de stuiting lopen?

Stuiting zet de teller niet stil, maar op nul. Na een stuiting begint een nieuwe verjaringstermijn te lopen. Artikel 3:319 BW bepaalt dat die nieuwe termijn gelijk is aan de oorspronkelijke, maar niet langer dan vijf jaren, en dat de verjaring in geen geval eerder intreedt dan het moment waarop de oorspronkelijke termijn zonder stuiting zou zijn verstreken.

Voor een gewone geldvordering betekent dat concreet: na elke erkenning heeft u opnieuw vijf jaar. Blijft de schuldenaar met tussenpozen betalen of bevestigen dat hij zal betalen, dan kan een vordering van lang geleden nog steeds afdwingbaar zijn. Dat is geen theoretisch geval, zoals de zaak verderop in dit artikel laat zien.

Kunt u stuiten zonder medewerking van de schuldenaar?

Ja. U bent niet afhankelijk van de bereidwilligheid van uw wederpartij. Artikel 3:317 BW geeft u als schuldeiser een eigen stuitingsmiddel: een schriftelijke aanmaning of een schriftelijke mededeling waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt. Ondubbelzinnig betekent dat de schuldenaar uit de brief moet kunnen opmaken dat u de vordering handhaaft en dat u zich het recht voorbehoudt om nakoming af te dwingen. Een vage herinnering met het verzoek om contact op te nemen voldoet daar niet aan.

Daarnaast stuit het instellen van een eis of een andere daad van rechtsvervolging de verjaring. Wilt u zeker zijn? Combineer een aangetekende stuitingsbrief met een heldere formulering, en zo nodig een dagvaarding. Let op: een stuitingsbrief is iets anders dan een ingebrekestelling en iets anders dan de veertiendagenbrief die nodig is om buitengerechtelijke kosten in rekening te kunnen brengen. Hoe dat laatste werkt, leest u in onze uitleg over het berekenen van incassokosten.

Wat besliste het gerechtshof Amsterdam over een betalingsbelofte per e-mail?

Het gerechtshof Amsterdam deed op 16 mei 2017 uitspraak in een zaak over een geldlening uit 2001 die op 31 december van dat jaar had moeten zijn terugbetaald (ECLI:NL:GHAMS:2017:1875). Dat gebeurde niet. Partijen bleven wel jarenlang corresponderen, de lener onderhandelde over verlaging van de rente en deed tussen september 2006 en december 2007 verscheidene deelbetalingen. Pas in 2013 stelde de advocaat van de uitlener hem in gebreke.

De lener voerde in hoger beroep aan dat de vordering was verjaard. Het hof volgde de rechtbank en oordeelde dat de verjaring was gestuit door een betalingsbelofte in de vorm van erkenning van de schuld. Die erkenning leidde het hof af uit de e-mails waarin de lener in stellige bewoordingen aangaf de lening te zullen aflossen, en uit de deelbetalingen zelf. Dat hij telkens een slag om de arm hield over het moment waarop hij zou aflossen, maakte dat niet anders: over het bestaan van de schuld en zijn voornemen af te lossen had hij geen misverstand laten bestaan.

Ook de overige verweren strandden. Het hof zag geen onduidelijkheid over het overeengekomen rentepercentage, omdat uit de eigen e-mails van de lener bleek dat ook hij ervan uitging dat dit percentage na de vervaldatum ongewijzigd zou blijven. Het argument dat partijen in 2011 een lagere slotbetaling zouden zijn overeengekomen ging evenmin op: dat de lener dat bedrag had geopperd, betekende niet dat de uitlener ermee had ingestemd en afstand had gedaan van het meerdere.

Wat als op de overeenkomst buitenlands recht van toepassing is?

In deze zaak beoordeelde het hof de stuiting niet naar Nederlands recht, maar naar het recht van de Amerikaanse staat Massachusetts. Dat is geen detail: verjaring wordt beheerst door het recht dat op de overeenkomst zelf van toepassing is, en dat recht kan sterk afwijken van het Nederlandse. Termijnen, de vraag of een deelbetaling stuit en de eisen aan een stuitingsbrief verschillen per rechtsstelsel.

Welk recht geldt, volgt bij grensoverschrijdende contracten uit de Rome I-verordening, Verordening (EG) nr. 593/2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst. Partijen mogen zelf een rechtskeuze maken; ontbreekt die, dan wijst de verordening het toepasselijke recht aan. Voor oudere overeenkomsten kan nog het daaraan voorafgaande verdragsregime gelden. Gaat het om inning binnen de Europese Unie, dan kan de Europese betalingsbevelprocedure een snelle route zijn; hoe die werkt, leest u in ons artikel over internationale incasso.

Wat kunt u doen om verjaring te voorkomen?

Leg per vordering vast wanneer die opeisbaar werd en welke termijn daarop van toepassing is. Stuur ruim voor het einde van die termijn een schriftelijke stuitingsmededeling die voldoet aan artikel 3:317 BW, en bewaar het verzendbewijs. Leg elke erkenning van de schuldenaar vast: bevestig een telefonisch toegezegde betalingsregeling per e-mail en vraag om een korte schriftelijke bevestiging.

Loopt de vordering al jaren? Ga dan niet af op de datum van de laatste factuur, maar reconstrueer de hele contactgeschiedenis. Een deelbetaling of een terloopse e-mail van jaren geleden kan de vordering hebben gered. Omgekeerd geldt hetzelfde: bent u als schuldenaar aangesproken op een oude schuld, controleer dan of ondertussen werkelijk rechtsgeldig is gestuit voordat u betaalt. Wie betaalt op een verjaarde vordering, kan dat bedrag doorgaans niet als onverschuldigd terugvorderen.

Waar let u als schuldeiser op?

• Noteer per vordering de datum waarop die opeisbaar werd en de verjaringstermijn; voor een gewone geldvordering is dat vijf jaar (artikel 3:307 BW).
• Stuur vóór het einde van de termijn een aangetekende stuitingsbrief waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt (artikel 3:317 BW).
• Bewaar e-mails, deelbetalingen en betalingsregelingen van de schuldenaar als bewijs van erkenning.
• Controleer bij een buitenlands element welk recht op de overeenkomst van toepassing is.

Waar let u als schuldenaar op?

• Zet bij een oude vordering alle contactmomenten en betalingen op een rij om te zien of de verjaring is gestuit.
• Een deelbetaling of betalingsvoorstel kan als erkenning gelden; betwist u een deel van de schuld, zeg dat dan uitdrukkelijk bij de betaling.
• Beroep u uitdrukkelijk op verjaring: de rechter past die niet uit zichzelf toe (artikel 3:322 lid 1 BW).
• Betaal niet op een mogelijk verjaarde vordering voordat u dit heeft laten controleren.

Wat kunnen wij voor u doen bij verjaring en een betalingsbelofte?

Verjaring en stuiting van vorderingen behandelen wij binnen ons werk in het civiel recht. Wij helpen u op deze punten:

• Wij berekenen per vordering wanneer de verjaring intreedt en of die is gestuit (artikelen 3:307 en 3:317 tot en met 3:319 BW).
• Wij stellen een stuitingsbrief op die voldoet aan artikel 3:317 BW.
• Wij beoordelen of e-mails, deelbetalingen of een betalingsregeling als erkenning van de schuld gelden (artikel 3:318 BW).
• Wij stellen bij een buitenlands element vast welk recht de verjaring beheerst (Rome I-verordening).
• Wij dagvaarden tijdig, of voeren namens de schuldenaar het verweer dat de vordering is verjaard.

Samengevat

• Een betalingsbelofte is een vorm van erkenning van de schuld en stuit de verjaring op grond van artikel 3:318 BW.
• Na stuiting loopt een nieuwe termijn van maximaal vijf jaar (artikel 3:319 BW).
• Ook een deelbetaling, een verzoek om uitstel of een betalingsregeling geldt als erkenning.
• U kunt ook zelf stuiten, zonder medewerking van de schuldenaar, met een schriftelijke mededeling op grond van artikel 3:317 BW.
• Bij een overeenkomst met een buitenlands element kan buitenlands recht de verjaring beheersen; controleer dit vóór u een stuitingsstrategie bepaalt.

Veelgestelde vragen

Stuit een betalingsregeling de verjaring?

Ja. Wie een betalingsregeling voorstelt of aangaat, erkent daarmee het bestaan van de schuld. Dat is een erkenning in de zin van artikel 3:318 BW en dus een stuitingsgrond. Vanaf dat moment loopt een nieuwe termijn van artikel 3:319 BW.

Moet een betalingsbelofte schriftelijk zijn?

Nee. Voor erkenning geldt geen vormvereiste; ook een mondelinge toezegging of een feitelijke gedraging kan de verjaring stuiten. Het probleem is het bewijs. Een aangetekende brief of een e-mail is daarom in de praktijk de verstandige route.

Wat is het verschil tussen stuiten en verlengen van de verjaring?

Stuiting laat een geheel nieuwe termijn beginnen. Verlenging schuift het einde van de lopende termijn op zonder dat er een nieuwe begint, en komt alleen voor in de bijzondere gevallen die de wet noemt, zoals gedurende het bestaan van bepaalde persoonlijke verhoudingen.

Kan ik na verjaring nog iets doen?

De vordering zelf blijft bestaan, maar u kunt nakoming niet meer afdwingen bij de rechter. Betaalt de schuldenaar alsnog vrijwillig, dan is die betaling geldig. In sommige gevallen kunt u zich nog beroepen op verrekening of op een zekerheidsrecht; dat vergt beoordeling per dossier.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.