Gepubliceerd op 30 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 september 2026
De partner van een kennismigrant krijgt geen aparte werkvergunning, maar een verblijfsvergunning voor verblijf bij familie of gezin. Op dat verblijfsdocument komt de arbeidsmarktaantekening arbeid vrij toegestaan, TWV niet vereist te staan. Daarmee mag de partner bij iedere werkgever aan de slag, zonder salariseis en zonder tewerkstellingsvergunning van het UWV. De aanvraag loopt via de IND.
Inhoudsopgave
Waarom is de positie van de partner zo belangrijk?
Voor werkgevers die internationaal personeel aantrekken, is de vraag of de partner mee mag komen en mag werken vaak doorslaggevend. Hoogopgeleide professionals verhuizen zelden alleen, en een partner die in Nederland geen kant op kan, is voor veel gezinnen reden om een aanbod af te slaan. De Nederlandse regeling is op dit punt ruimer dan die van veel andere landen, maar dat voordeel benut u alleen als de aanvraag klopt en op tijd is ingediend.
Het is nuttig het onderscheid scherp te houden. De kennismigrant zelf heeft een verblijfsvergunning voor arbeid in loondienst als kennismigrant, gekoppeld aan één erkende referent en aan een salariscriterium. De partner heeft een verblijfsvergunning voor verblijf bij familie of gezin, die niet aan een werkgever is gekoppeld en geen inkomenseis aan de partner zelf stelt. Het zijn twee verschillende vergunningen met verschillende voorwaarden, verschillende leges en verschillende risico's.
Die koppeling loopt wel één kant op: het verblijfsrecht van de partner is afgeleid van dat van de kennismigrant. Vervalt de vergunning van de kennismigrant, dan verliest de partner in beginsel ook zijn of haar verblijfsrecht. Dat maakt het verstandig om al bij aankomst te weten welke zelfstandige routes er bestaan, in plaats van pas te gaan zoeken wanneer het misgaat.
Wie komt in aanmerking voor verblijf bij een kennismigrant?
De IND stelt eisen aan zowel de referent als de partner. De referent, in dit geval de kennismigrant, moet een geldige verblijfsvergunning hebben, in Nederland wonen en beschikken over voldoende, zelfstandig en duurzaam inkomen. Aan die inkomenseis voldoet een kennismigrant vrijwel altijd: het salariscriterium voor kennismigranten ligt aanzienlijk hoger dan het normbedrag voor gezinshereniging.
Aan de kant van de partner gelden vier hoofdvoorwaarden. Beide partners zijn eenentwintig jaar of ouder. De partner beschikt over een geldig paspoort. Er is geen sprake van een gevaar voor de openbare orde of de nationale veiligheid. En er bestaat een huwelijk, een geregistreerd partnerschap of een duurzame en exclusieve relatie. Bij ongehuwde partners ondertekenen beiden bovendien een relatieverklaring.
Nederland erkent huwelijken en geregistreerde partnerschappen tussen personen van hetzelfde geslacht. Voor de beoordeling door de IND maakt het geslacht van de partners dus geen verschil; de voorwaarden zijn identiek. Komt de partner uit een land waar zo'n relatie niet wordt erkend of geregistreerd, dan zal de relatie langs de weg van de duurzame en exclusieve relatie moeten worden aangetoond.
Wat betekent een duurzame en exclusieve relatie?
Bij gehuwden of geregistreerde partners volstaat in beginsel de akte, mits die is gelegaliseerd en vertaald. Bij ongehuwd samenwonenden moet u aantonen dat de relatie echt, bestendig en exclusief is. De IND kijkt naar samenwoning, gedeelde financiële verplichtingen, de duur van de relatie, gezamenlijke kinderen en de wijze waarop de partners hun leven feitelijk delen. Beide partners vullen een uitgebreide relatievragenlijst in en die antwoorden worden met elkaar vergeleken.
Onderschat dit onderdeel niet. Vaag of tegenstrijdig ingevulde vragenlijsten zijn een van de meest voorkomende oorzaken van vertraging, en bij twijfel kan de IND een gehoor inplannen. Wordt schijnrelatie aangenomen, dan werkt dat door in latere aanvragen. Hoe u de relatie onderbouwt, beschrijven wij uitgebreid in ons artikel over het bewijzen van een duurzame en exclusieve relatie.
En de kinderen?
Minderjarige kinderen kunnen in dezelfde procedure meekomen als gezinslid en krijgen een vergelijkbare verblijfsvergunning. Is er een andere ouder die niet meeverhuist, dan verlangt de IND doorgaans een toestemmingsverklaring van die ouder of een gerechtelijke beslissing over het gezag. Voor meerderjarige kinderen ligt het beduidend moeilijker: zij worden in beginsel niet meer tot het gezin gerekend en komen alleen bij bijzondere omstandigheden in aanmerking.
Hoe verloopt de procedure bij de IND?
De eerste keuze is of u de aanvraag voor de partner tegelijk met die voor de kennismigrant indient of later. Tegelijk indienen is vrijwel altijd verstandiger: de IND behandelt de dossiers dan naast elkaar, het gezin reist samen in en er hoeft maar één keer documentatie te worden verzameld. Het nadeel is dat een afwijzing van de kennismigrantenaanvraag automatisch de bodem onder de partneraanvraag wegslaat.
Woont de partner buiten de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte of Zwitserland, dan is doorgaans een machtiging tot voorlopig verblijf nodig. Onderdanen van onder meer Australië, Canada, Japan, Monaco, Nieuw-Zeeland, Vaticaanstad, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Zuid-Korea zijn daarvan vrijgesteld. Is een machtiging vereist, dan verloopt de aanvraag via de gecombineerde procedure Toegang en Verblijf: u dient in Nederland één aanvraag in waarop de IND zowel over de machtiging als over de verblijfsvergunning beslist. De sticker wordt vervolgens afgegeven bij de Nederlandse ambassade of het consulaat in het land van verblijf.
Voor het traject met een machtiging tot voorlopig verblijf geldt in beginsel het basisexamen inburgering in het buitenland. De wet kent daarop een reeks vrijstellingen, die onder meer samenhangen met nationaliteit en met de verblijfstitel van de referent. Ga er niet zonder meer van uit dat uw partner het examen moet doen, maar evenmin dat een vrijstelling geldt: laat dit vóór de indiening toetsen, want een verkeerde aanname kost maanden.
Welke documenten heeft u nodig?
Het dossier bestaat uit paspoortkopieën van beide partners, bewijs van de relatie, een kopie van de verblijfsvergunning en de arbeidsovereenkomst van de kennismigrant, bewijs van huisvesting, een antecedentenverklaring van de partner en, bij een eerdere relatie, bewijs van ontbinding daarvan. Buitenlandse akten moeten zijn gelegaliseerd, met een apostille of via de ambassade, en zijn vertaald door een beëdigd vertaler naar het Nederlands, Engels, Duits of Frans.
Begin hier vroeg mee. Legalisatie is in een aantal landen een traject van weken tot maanden, en voor sommige landen gelden aanvullende eisen of verificatieonderzoek. Documenten die te oud zijn, worden niet geaccepteerd. In de praktijk is dit de stap waarop de meeste planningen stuklopen, niet de beoordeling door de IND zelf.
Wat kost het en hoe lang duurt het?
De leges bedragen in 2026 tweehonderdvierenvijftig euro voor een verblijfsvergunning voor verblijf bij familie of gezin en vierhonderddrieëntwintig euro voor de vergunning van de kennismigrant zelf. De IND stelt die bedragen elk jaar per 1 januari opnieuw vast. Daarbovenop komen de kosten van legalisatie, vertalingen en eventueel een verificatieonderzoek, die per land sterk verschillen.
De wettelijke beslistermijn voor een aanvraag voor verblijf bij partner is negentig dagen. Wordt de aanvraag door een erkend referent ingediend als onderdeel van een gezinsaanvraag bij de kennismigrantenprocedure, dan beslist de IND in de praktijk aanzienlijk sneller. Reken toch op uitloop bij onvolledige dossiers, aanvullende vragen over de relatie of drukte bij de ambassade.
Beslist de IND niet op tijd, houd er dan rekening mee dat de bestuursrechtelijke dwangsom bij te late beslissingen van de IND per 15 april 2025 is afgeschaft. De resterende route is een ingebrekestelling, gevolgd door beroep bij de rechtbank wegens niet tijdig beslissen. Dat is een reële stok achter de deur, maar het levert geen automatische vergoeding meer op.
Waarom heeft de partner geen tewerkstellingsvergunning nodig?
Op het verblijfsdocument van de partner komt de arbeidsmarktaantekening arbeid vrij toegestaan, TWV niet vereist. Die aantekening is de kern van de regeling. Voor een werkgever betekent zij dat er niets bij het UWV hoeft te worden aangevraagd, dat er geen arbeidsmarkttoets plaatsvindt en dat de gebruikelijke controle volstaat: identiteit vaststellen aan de hand van het originele verblijfsdocument, een kopie in de administratie bewaren en de aantekening controleren.
Die controle is geen formaliteit. De Wet arbeid vreemdelingen legt de verantwoordelijkheid voor rechtmatige tewerkstelling bij de werkgever, en dat begrip wordt ruim uitgelegd: ook een inlener of opdrachtgever kan als werkgever worden aangemerkt. Wie iemand zonder geldige arbeidsmarktaantekening laat werken, riskeert een bestuurlijke boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie, ook als er te goeder trouw is gehandeld. Stel daarom vóór de eerste werkdag de identiteit vast aan de hand van het originele document, bewaar een leesbare kopie in de personeelsadministratie en leg de einddatum van het document vast, zodat u tijdig een geldig vervolgdocument opvraagt.
De vrijheid is aanzienlijk ruimer dan die van de kennismigrant zelf. De kennismigrant is gebonden aan de erkende referent die hem heeft aangetrokken en aan een salariscriterium; voor de periode van 1 juli tot en met 31 december 2026 bedraagt dat criterium volgens de normbedragen van de IND 5.942 euro bruto per maand voor wie dertig jaar of ouder is en 4.357 euro voor wie jonger is, telkens exclusief vakantiegeld. Voor de partner geldt geen van die eisen. Deeltijdwerk, tijdelijk werk, werk onder het eigen opleidingsniveau, uitzendwerk of een baan bij een werkgever die geen erkend referent is: het mag allemaal.
De aantekening kent geen beperking naar soort werk, zodat ook werken als zelfstandige binnen het bereik valt zolang het verblijfsrecht bij de partner blijft bestaan. Wil de partner op termijn een zelfstandige verblijfstitel als ondernemer, dan is dat een aparte aanvraag met eigen voorwaarden. Laat de precieze ruimte in uw situatie bevestigen voordat u een onderneming inschrijft.
De partner is niet verplicht te werken. Nederlands leren, een opleiding volgen, vrijwilligerswerk doen of eerst wennen mag ook. Voor werkgevers is het goed om dat te weten: de aanname dat een meeverhuizende partner direct beschikbaar is voor de arbeidsmarkt, klopt lang niet altijd.
Wat moet er praktisch geregeld worden na aankomst?
Na aankomst haalt de partner het verblijfsdocument op bij een IND-loket en schrijft hij of zij zich in bij de gemeente in de basisregistratie personen. Bij die inschrijving wordt het burgerservicenummer verstrekt. Zonder dat nummer kan een werkgever geen loonaangifte doen, dus in de praktijk is de afspraak bij de gemeente de bottleneck; in drukke gemeenten kan het weken duren voordat er plek is. Plan die afspraak dus voordat het gezin aankomt.
Wie in Nederland woont of werkt, is in beginsel verplicht een Nederlandse zorgverzekering af te sluiten. Dat moet gebeuren binnen vier maanden nadat de verzekeringsplicht is ontstaan, met terugwerkende kracht tot dat moment. Internationals weten dit vaak niet en lopen zo tegen naheffingen en boetes aan. Een reisverzekering of een buitenlandse polis volstaat niet.
Werkt de partner, dan gelden gewoon de Nederlandse loonbelasting en de premies voor de sociale verzekeringen. Daarmee bouwt de partner ook rechten op: wie voldoende heeft gewerkt en premie heeft betaald, kan bij baanverlies aanspraak maken op een uitkering op grond van de Werkloosheidswet, net als iedere andere werknemer. Wie niet heeft gewerkt, bouwt geen rechten op.
De fiscale regeling voor ingekomen werknemers met een specifieke deskundigheid, in de wandeling de expatregeling, geldt niet automatisch voor de partner. De partner moet zelfstandig aan de voorwaarden voldoen, waaronder het sluiten van de arbeidsovereenkomst vanuit het buitenland, een salarisnorm en een afstandseis ten opzichte van de Nederlandse grens. Solliciteert de partner pas nadat hij of zij in Nederland is gaan wonen, dan is de regeling in de regel niet meer beschikbaar. Deze materie is fiscaal van aard en verandert regelmatig; laat de gevolgen daarom beoordelen door een fiscalist of raadpleeg de Belastingdienst.
Wat gebeurt er als de kennismigrant zijn baan verliest?
Dit is de meest voorkomende bron van onrust, en de regels zijn recent gewijzigd. Verliest een kennismigrant zijn baan terwijl de verblijfsvergunning nog geldig is, dan geldt een zoektermijn van maximaal drie maanden om een nieuwe werkgever te vinden die erkend referent is. Voor kennismigranten die op of na 22 mei 2026 werkloos zijn geworden en op dat moment ten minste twee jaar over de vergunning beschikten, is die zoektermijn verlengd tot maximaal zes maanden.
Vindt de kennismigrant binnen de zoektermijn een nieuwe erkende referent, dan blijft het verblijfsrecht in stand en verandert er voor de partner niets. Lukt dat niet, dan wordt de vergunning van de kennismigrant ingetrokken en verliest ook de partner de basis voor zijn of haar verblijf. Wat er in die situatie speelt, zetten wij uiteen in ons artikel over verlies van baan als kennismigrant.
Er zijn dan meestal nog opties, maar die vragen om snel handelen. Werkt de partner inmiddels zelf, dan kan de werkgever van de partner een kennismigrantenaanvraag doen, mits de partner aan het salariscriterium en de overige voorwaarden voldoet; de rollen keren dan om. Denkbaar is verder een aanvraag voor een ander verblijfsdoel, of een beroep op het recht op familie- en privéleven van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dat laatste is maatwerk en zelden de eenvoudigste weg. Voor werkgevers is dit ook een aandachtspunt in het licht van de meldings- en informatieplichten die horen bij de status van erkend referent.
En als de vergunning moet worden verlengd?
De verlenging van de vergunning van de partner volgt die van de kennismigrant. Dien de aanvraag ruim voor de einddatum in, want tijdig indienen zorgt ervoor dat het verblijf rechtmatig blijft terwijl de IND beslist. Bij de verlenging wordt opnieuw getoetst of aan de voorwaarden wordt voldaan: bestaat de relatie nog, woont het gezin feitelijk samen en beschikt de referent nog over voldoende, zelfstandig en duurzaam inkomen. Wijzigingen in de gezinssituatie of in het dienstverband moeten bovendien tussentijds aan de IND worden gemeld; bij een aanvraag door een erkend referent loopt die meldplicht via de werkgever.
Wat als de relatie eindigt?
Het verblijfsrecht van de partner is afgeleid van de relatie. Eindigt de relatie, dan meldt de referent dat aan de IND en vervalt in beginsel de grondslag voor de verblijfsvergunning. Dat betekent niet automatisch vertrek: de wet kent een regeling voor voortgezet verblijf op humanitaire gronden, waarbij onder meer de duur van het verblijf als partner meeweegt, en er bestaat een bijzondere voorziening voor slachtoffers van huiselijk of eergerelateerd geweld.
Daarnaast kunnen er zelfstandige routes zijn ontstaan. Wie langdurig en rechtmatig in Nederland heeft verbleven, kan in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd of voor naturalisatie, waarvoor naast de verblijfsduur onder meer het inburgeringsvereiste geldt. Ook kan een eigen arbeidsrelatie tot een zelfstandige verblijfstitel leiden. Welke termijnen en voorwaarden precies gelden, hangt sterk af van de situatie; laat dat tijdig beoordelen in plaats van af te wachten. Wij beschrijven de afwegingen in onze artikelen over echtscheiding en verblijfsrecht en over naturalisatie of een vergunning voor onbepaalde tijd.
Wat kunt u doen als de aanvraag wordt afgewezen?
Afwijzingen komen voor, meestal om een van vier redenen: twijfel over de echtheid of de exclusiviteit van de relatie, ontbrekende of niet correct gelegaliseerde documenten, onjuiste of onvolledige informatie in de aanvraag, of het wegvallen van de verblijfstitel van de referent. In veel gevallen gaat het om een herstelbaar gebrek in het dossier en niet om een principiële weigering.
Tegen een afwijzing staat bezwaar open bij de IND. De Vreemdelingenwet 2000 kent daarvoor een kortere termijn dan de zes weken die in het bestuursrecht gebruikelijk zijn; de geldende termijn staat altijd in de beschikking zelf, dus lees die meteen en handel direct. Wordt het bezwaar ongegrond verklaard, dan volgt beroep bij de rechtbank. Houd er rekening mee dat bezwaar en beroep in het vreemdelingenrecht niet vanzelfsprekend opschortende werking hebben; soms is een aanvullend verzoek om een voorlopige voorziening nodig om uitzetting te voorkomen.
Bouw uw bezwaar op rond het concrete verwijt in de beschikking. Twijfelt de IND aan de relatie, dan helpt het om aanvullend en objectief bewijs aan te leveren: gedeelde huisvesting, gezamenlijke financiële verplichtingen, communicatie over een langere periode en verklaringen die op controleerbare feiten zijn gebaseerd. Meer over de inkomens- en bewijskant leest u in ons artikel over gezinshereniging en de inkomenseis.
Wat kan de werkgever doen?
Werkgevers die erkend referent zijn, kunnen de gezinsaanvraag gelijk met de kennismigrantenaanvraag indienen. Dat is niet alleen sneller, het voorkomt ook dat een kandidaat zelf op zoek moet naar informatie en daarbij op verouderde of onjuiste bronnen stuit. Neem de positie van de partner daarom expliciet op in het aanbod: dat de partner mee kan komen, dat er geen tewerkstellingsvergunning nodig is en welke stappen wanneer worden gezet.
Maak vooraf duidelijke afspraken over de kosten. Wie betaalt de leges, de legalisaties, de vertalingen en een eventueel verificatieonderzoek? Er bestaat geen standaard, maar onduidelijkheid daarover leidt voorspelbaar tot wrijving in de eerste maanden. Let daarbij op één harde regel: de kosten van de kennismigrantenprocedure mogen niet zo op de werknemer worden afgewenteld dat het salaris onder het salariscriterium zakt.
Praktische ondersteuning weegt zwaar. Help met de afspraak bij de gemeente voor inschrijving en burgerservicenummer, wijs de weg in het zorgstelsel, geef contacten van beëdigd vertalers en wees realistisch over doorlooptijden. Wees tegelijk terughoudend met beloften over de uitkomst van een procedure: de beoordeling ligt bij de IND. De verplichtingen die op u als referent rusten, waaronder de administratie- en informatieplicht, staan los van de vergunning van de partner maar worden in hetzelfde toezicht meegenomen. Hoe de vergunning van de kennismigrant zelf tot stand komt, beschrijven wij in ons artikel over kennismigrant worden in Nederland en op de pagina van de IND over de kennismigrant.
Veelgestelde vragen over de partner van een kennismigrant
Heeft de partner een aparte werkvergunning nodig?
Nee. De verblijfsvergunning voor verblijf bij familie of gezin bevat de aantekening arbeid vrij toegestaan, TWV niet vereist. De werkgever hoeft niets bij het UWV aan te vragen en volstaat met identiteitscontrole aan de hand van het originele verblijfsdocument.
Mag de partner van werkgever wisselen?
Ja, zo vaak als hij of zij wil. De vergunning is niet aan een werkgever gekoppeld en er geldt geen salaris- of functie-eis. Dat is een wezenlijk verschil met de kennismigrant zelf, die aan een erkende referent en aan het salariscriterium is gebonden.
Moet de partner Nederlands spreken?
Voor de verblijfsvergunning zelf geldt geen taaleis. Voor het mvv-traject kan het basisexamen inburgering in het buitenland gelden, met een aantal wettelijke vrijstellingen. Voor een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd en voor naturalisatie geldt later wel een inburgeringsvereiste.
Hoe lang is de vergunning van de partner geldig?
In beginsel even lang als die van de kennismigrant. Wordt de vergunning van de kennismigrant verlengd, dan kan ook die van de partner worden verlengd. Dien een verlengingsaanvraag ruim voor de einddatum in; een verlopen document levert direct problemen op bij werkgever, gemeente en zorgverzekeraar.
Kunnen de kinderen ook meekomen?
Minderjarige kinderen kunnen in dezelfde procedure als gezinslid meekomen. Verhuist een gezaghebbende ouder niet mee, dan verlangt de IND doorgaans diens toestemming of een rechterlijke beslissing over het gezag. Meerderjarige kinderen komen slechts bij bijzondere omstandigheden in aanmerking.
Wat kost de aanvraag voor de partner?
De leges bedragen in 2026 tweehonderdvierenvijftig euro voor de verblijfsvergunning voor verblijf bij familie of gezin. De IND past de bedragen jaarlijks per 1 januari aan. Daarnaast betaalt u voor legalisatie en beëdigde vertaling van buitenlandse documenten.
Mag de partner een eigen onderneming beginnen?
De aantekening arbeid vrij toegestaan kent geen beperking naar soort werk, zodat ook werken als zelfstandige daaronder valt zolang het verblijf bij de partner voortduurt. Wilt u een verblijfstitel die losstaat van de relatie, dan is een aparte aanvraag als zelfstandig ondernemer nodig, met eigen voorwaarden.
Advies over verblijf bij een kennismigrant
De regeling is gunstig, maar staat of valt met de uitvoering. Een onvolledig gelegaliseerd document, een slordig ingevulde relatievragenlijst of een verkeerde aanname over het basisexamen kost maanden, en die maanden vallen precies samen met de periode waarin de kennismigrant al aan het werk is en het gezin nog niet. Het loont daarom om de aanvraag in één keer goed te doen.
De advocaten van Law & More beoordelen of uw partner in aanmerking komt, controleren en completeren het dossier, stellen de onderbouwing van de relatie op, dienen de aanvraag in en staan u bij in bezwaar en beroep als de IND afwijst. Wij adviseren zowel werkgevers als werknemers over de samenhang tussen de kennismigrantenvergunning en het verblijf van het gezin. Neem gerust contact met ons op via ons kantoor aan de Marconilaan 13 in Eindhoven, of bel +31 40 369 06 80. Wilt u eerst lezen wanneer juridische bijstand meerwaarde heeft, kijk dan bij ons artikel over een advocaat bij gezinshereniging.
