Gepubliceerd op 15 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Bij financiering van een bv vraagt de bank meestal een pandrecht op debiteuren, voorraden en inventaris, een hypotheek op het bedrijfspand en vaak ook een borgtocht of hoofdelijke aansprakelijkheid van de directeur-grootaandeelhouder. Met pand en hypotheek kan de bank zich bij wanbetaling met voorrang verhalen op die goederen, ook in faillissement. Met een persoonlijke zekerheid staat uw privévermogen op het spel als de bv niet betaalt.
Hieronder leest u hoe elke zekerheid werkt, wat de wet eist en waar u op let voordat u tekent. Zie ook ons algemene artikel over zekerheden bij leningen.
Inhoudsopgave
Zakelijke en persoonlijke zekerheden in één overzicht
Een zakelijke zekerheid, zoals pand of hypotheek, geeft de bank een recht op een bepaald goed. Een persoonlijke zekerheid, zoals borgtocht, geeft de bank een extra persoon die zij kan aanspreken.
| Zekerheid | Waarop | Hoe ontstaat zij | Wetsartikel |
|---|---|---|---|
| Stil pandrecht op vorderingen | Debiteuren van de bv | Notariële of geregistreerde onderhandse akte | art. 3:239 BW |
| Stil pandrecht op roerende zaken | Voorraad, machines, inventaris | Notariële of geregistreerde onderhandse akte | art. 3:237 BW |
| Hypotheek | Bedrijfspand, grond | Notariële akte en inschrijving in het Kadaster | art. 3:260 BW |
| Borgtocht | Privévermogen van de borg | Overeenkomst met de bank | art. 7:850 BW |
| Hoofdelijke aansprakelijkheid | Privévermogen van de medeschuldenaar | Medeondertekening van het krediet | art. 6:6 en 6:7 BW |
Pand en hypotheek zijn beperkte rechten die het goed volgen, ook als het wordt verkocht. Een pandhouder of hypotheekhouder mag het goed bij wanbetaling zelf laten verkopen en zich met voorrang uit de opbrengst betalen. In faillissement kan hij dat doen alsof er geen faillissement is (artikel 57 Faillissementswet). De rechter-commissaris kan wel een afkoelingsperiode van twee maanden afkondigen, die eenmaal met twee maanden kan worden verlengd (artikel 63a Fw).
Hoe werkt een pandrecht op debiteuren?
De bv verpandt haar vorderingen op klanten aan de bank. Meestal gebeurt dat stil, zodat klanten niets merken en gewoon aan de bv blijven betalen.
Een stil pandrecht ontstaat door een notariële akte of een geregistreerde onderhandse akte (artikel 3:239 BW). Banken laten daarom periodiek verpandingslijsten registreren bij de Belastingdienst. Stil verpanden kan in beginsel alleen voor vorderingen die al bestaan of rechtstreeks voortvloeien uit een bestaande rechtsverhouding. Pas als de bv in gebreke blijft, deelt de bank de verpanding mee aan de klanten; vanaf dat moment moeten zij aan de bank betalen.
Ook de vordering op de dga kan verpand zijn
Dat bleek in een zaak bij de rechtbank Limburg. Een bv tekende in 2008 als medekredietnemer een kredietovereenkomst met ING voor een andere vennootschap. Die overeenkomst vestigde als geregistreerde onderhandse akte ook een stil pandrecht. Daaronder viel een rekening-courantvordering van de bv op haar eigen bestuurder en enig aandeelhouder. Na het faillissement van de gefinancierde vennootschap in 2019 moest de bestuurder € 153.780 rechtstreeks aan de bank betalen. Een beroep op verrekening faalde, omdat hij pas na de mededeling van het pandrecht wilde verrekenen (Rb. Limburg 17 januari 2024, ECLI:NL:RBLIM:2024:303).
Een rekening-courantschuld aan uw eigen bv is dus niet alleen een interne kwestie. Is die vordering verpand, dan kan de bank haar bij u innen.
Hoe werkt een pandrecht op voorraden en inventaris?
Ook roerende zaken zoals voorraden, machines en inventaris kunnen stil worden verpand, zonder dat ze het bedrijf verlaten (artikel 3:237 BW). Daarvoor is ook een notariële of geregistreerde onderhandse akte nodig.
De kredietovereenkomst bepaalt meestal dat de bv voorraden in de normale bedrijfsuitoefening mag verkopen, en dat nieuwe voorraad weer onder het pandrecht valt. Verkoop van machines buiten de normale bedrijfsvoering vraagt dan toestemming van de bank. Bij wanbetaling verkoopt de bank de zaken in het openbaar, of onderhands met toestemming van de voorzieningenrechter (artikelen 3:250 en 3:251 BW). Meer over pandrecht bij een doorstart.
Hoe werkt een hypotheek op het bedrijfspand?
Een hypotheek ontstaat door een notariële akte die wordt ingeschreven in de openbare registers van het Kadaster (artikel 3:260 BW). De bv blijft eigenaar en mag het pand gewoon gebruiken.
Betaalt de bv niet, dan kan de bank het pand openbaar laten verkopen ten overstaan van een notaris, of onderhands met toestemming van de voorzieningenrechter (artikel 3:268 BW). De hypotheek wordt vaak ingeschreven voor een hoger bedrag dan de lening, om ook rente en kosten te dekken. Meer hierover leest u in hypotheekrecht in Nederland en executoriale verkoop van vastgoed.
Wat betekent een persoonlijke borgtocht voor de dga?
Bij een borgtocht verbindt u zich tegenover de bank om de schuld van de bv te betalen als de bv dat niet doet (artikel 7:850 BW). De bank hoeft niet eerst de bezittingen van de bv uit te winnen; zodra de bv tekortschiet, kan zij u aanspreken (artikel 7:855 BW).
De borgtocht volgt de hoofdschuld. Betaalt u, dan neemt u de vordering van de bank over en kunt u het bedrag op de bv verhalen; in een faillissement levert dat meestal weinig op. Verkoopt u later uw aandelen, dan loopt de borgtocht door, tenzij de bank u ontslaat. Leg dat ontslag schriftelijk vast.
De extra bescherming voor particuliere borgen, zoals een verplicht maximumbedrag (artikel 7:858 BW), geldt niet voor een bestuurder die alleen of samen met medebestuurders de meerderheid van de aandelen houdt en borg staat voor de normale bedrijfsuitoefening van de bv (artikel 7:857 BW).
Toestemming van uw echtgenoot: let op bij reddingskredieten
In dezelfde situatie is ook de toestemming van uw echtgenoot of geregistreerd partner niet nodig (artikel 1:88 lid 5 BW). Die uitzondering is smal. De Hoge Raad oordeelde op 18 december 2015 dat een overbruggingskrediet om een onderneming te redden van acute discontinuïteit niet zonder meer tot de normale bedrijfsuitoefening hoort (ECLI:NL:HR:2015:3606). Ontbreekt dan de toestemming, dan kan uw echtgenoot de borgtocht vernietigen. Meer hierover leest u in ons artikel over borgtocht zonder toestemming van uw echtgenoot.
Wat is het verschil met hoofdelijke aansprakelijkheid?
Wie zich hoofdelijk aansprakelijk verklaart, wordt zelf medeschuldenaar naast de bv. De bank kan hem voor het hele bedrag aanspreken (artikelen 6:6 en 6:7 BW). Na betaling heeft de medeschuldenaar een regresvordering op de bv voor het deel dat de bv intern had moeten dragen (artikel 6:10 BW).
Gaat u de schuld niet in uw eigen belang aan, dan zijn de regels voor borgtocht grotendeels ook op u van toepassing (artikel 7:850 lid 3 BW). Een “mede-aansprakelijkheidsverklaring” van de bank kan dus feitelijk als borgtocht werken.
Welke zekerheid past bij uw financiering?
Dat hangt af van wat de bv bezit en wat de financier eist. Een handelsbedrijf heeft vooral voorraden en debiteuren. Een dienstverlener heeft weinig activa, zodat de bank dan sneller een persoonlijke zekerheid vraagt.
Let ook op afspraken in de kredietovereenkomst die geen zekerheid heten maar wel beperken, zoals een negatieve-zekerheidsverklaring (geen zekerheden aan anderen geven) of een pari-passuverklaring (andere schuldeisers niet bevoordelen). Wie al zekerheden heeft gegeven, kan een nieuwe financier vaak alleen een lagere rang bieden.
Wat controleert u voordat u als dga tekent?
- Vraag een maximumbedrag in de borgtocht, ook als de wet dat voor u niet verplicht stelt.
- Controleer of de zekerheid ook toekomstige schulden dekt (een bankhypotheek of bankpand).
- Leg vast wanneer de bank de borgtocht beëindigt, bijvoorbeeld bij verkoop van uw aandelen.
- Laat uw echtgenoot meetekenen als niet zeker is dat de uitzondering van artikel 1:88 lid 5 BW geldt.
- Ga na of vorderingen van de bv op uzelf onder het bankpand vallen.
- Vraag na aflossing schriftelijk om vrijgave en laat een hypotheek doorhalen in het Kadaster.
Hulp bij zekerheden voor uw financiering
Onze advocaten ondernemingsrecht adviseren bv’s en bestuurders over financieringsdocumentatie.
- Wij beoordelen de kredietovereenkomst en de zekerheidsakten voordat u tekent.
- Wij onderhandelen over een maximumbedrag en de looptijd van een borgtocht.
- Wij brengen bestaande zekerheden en rangorde in kaart bij herfinanciering.
- Wij staan u bij als de bank een borg aanspreekt of tot executie overgaat.
Veelgestelde vragen
Mag de bv een gehypothekeerd pand verkopen?
Juridisch wel, maar de hypotheek blijft op het pand rusten. In de praktijk wordt de lening bij de verkoop afgelost en laat de bank de hypotheek doorhalen.
Zijn er meerdere borgen, voor welk deel staat u in?
Meestal voor het hele bedrag, tenzij iets anders is afgesproken. Na betaling kunt u het deel van de andere borgen op hen verhalen.
