Aansprakelijkheid voor AI-gegenereerde content: wie draagt de schade bij fouten?

Gepubliceerd op 27 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Voor fouten in AI-gegenereerde content is in de regel aansprakelijk wie de content publiceert of aan een klant levert, en niet de AI-tool: een AI-systeem is geen rechtspersoon en kan zelf niet worden aangesproken. De aanbieder van de tool is alleen aansprakelijk als hij zelf tekortschiet, bijvoorbeeld bij een gebrek in het systeem of als hij afspraken uit het contract niet nakomt, en ook dan beperkt hij zijn aansprakelijkheid meestal in zijn voorwaarden.

Dat geldt voor onjuiste informatie, misleidende teksten en inbreuk op auteursrecht. Hieronder leest u op welke wettelijke grondslagen u kunt worden aangesproken, wat de AI-verordening sinds 2026 van u vraagt en hoe u de risico’s in contracten en werkprocessen beperkt.

Op welke grondslag bent u aansprakelijk voor AI-content?

Er bestaan geen aparte aansprakelijkheidsregels voor AI-content: de gewone regels van het Burgerlijk Wetboek gelden. Het maakt voor de wet niet uit of een fout door een mens of door een AI-tool is gemaakt; beslissend is wie de content heeft gebruikt en of die partij zorgvuldig heeft gehandeld.

Onrechtmatige daad tegenover derden

Publiceert u AI-content die een ander schaadt, dan kan dat een onrechtmatige daad zijn volgens artikel 6:162 BW. Denk aan een tekst die een bedrijf ten onrechte beschuldigt, een productbeschrijving die consumenten misleidt of een afbeelding die het portretrecht van iemand schendt (artikel 21 Auteurswet).

Tegenover consumenten gelden daarnaast de regels over oneerlijke handelspraktijken in artikel 6:193a en verder BW. Een misleidende AI-tekst in een advertentie of webshop valt daaronder net zo goed als een tekst die een medewerker zelf heeft geschreven.

Wanprestatie tegenover uw opdrachtgever

Levert u content aan een klant, dan bent u aan uw contract gebonden. Bevat die content fouten, dan kan uw klant schadevergoeding vorderen wegens wanprestatie volgens artikel 6:74 BW, ongeacht of u de tekst zelf schreef of door een AI-tool liet maken.

Bent u adviseur, bureau of andere dienstverlener, dan moet u volgens artikel 7:401 BW de zorg van een goed opdrachtnemer in acht nemen. Een professional die AI-output ongecontroleerd doorstuurt, voldoet daar in de regel niet aan. Meer over de algemene regels leest u in ons artikel over aansprakelijkheid.

Aansprakelijkheid voor werknemers

Maakt een werknemer een fout met een AI-tool, dan is de werkgever tegenover derden aansprakelijk volgens artikel 6:170 BW, mits de fout verband houdt met de taak van de werknemer. Dat geldt ook als de werknemer de tool zonder toestemming gebruikte; zie ook ons artikel over AI-gebruik door werknemers en de risico’s voor de werkgever.

Wanneer is de aanbieder van de AI-tool aansprakelijk?

De aanbieder is aansprakelijk als hij zijn eigen contractuele verplichtingen niet nakomt of een gebrekkig product levert. Omdat bijna alle aanbieders in hun voorwaarden opnemen dat u de output zelf moet controleren, is een fout in een gegenereerde tekst meestal niet voor hun rekening.

Een beperking van aansprakelijkheid in algemene voorwaarden is niet onbeperkt geldig. Zo’n beding kan vernietigbaar zijn als het onredelijk bezwarend is (artikel 6:233 BW), en een beroep erop kan onaanvaardbaar zijn volgens de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 lid 2 BW), bijvoorbeeld bij opzet of bewuste roekeloosheid.

Voor productaansprakelijkheid verandert er iets. De nieuwe Europese richtlijn productaansprakelijkheid (Richtlijn (EU) 2024/2853) merkt software, waaronder AI-systemen, uitdrukkelijk aan als product. Lidstaten moeten haar uiterlijk 9 december 2026 omzetten; het Nederlandse wetsvoorstel ligt bij de Eerste Kamer.

Die regels gelden voor producten die na 9 december 2026 in de handel worden gebracht. Ze dekken schade door dood of letsel, schade aan zaken en verlies van gegevens; zuiver financiële schade door een foute tekst valt er niet onder. Daarvoor blijft u aangewezen op het contract met de aanbieder. Lees ook ons artikel over aansprakelijkheid bij fouten van kunstmatige intelligentie.

Rust er auteursrecht op AI-gegenereerde content?

Alleen als er voldoende menselijke creatieve inbreng is. De Auteurswet beschermt werken die een eigen intellectuele schepping van de maker zijn, zoals het Hof van Justitie EU heeft bepaald in de zaak Infopaq (HvJ EU 16 juli 2009, C-5/08, ECLI:EU:C:2009:465).

Een tekst of afbeelding die een AI-tool op basis van een korte prompt maakt, voldoet daar waarschijnlijk niet aan: de creatieve keuzes zijn dan door het systeem gemaakt. Er is nog geen Nederlandse uitspraak die dit beslist. Selecteert, bewerkt en combineert u de output zelf ingrijpend, dan kan het eindresultaat wel beschermd zijn.

Ideeën en stijlen zijn nooit beschermd, alleen de concrete uitwerking. Een tekst “in de stijl van” een bekende schrijver is dus geen inbreuk, zolang de AI geen herkenbare passages uit diens werk overneemt. Wie de rechten op de output contractueel krijgt, regelen de gebruiksvoorwaarden van de tool; zie ook ons artikel over de rechten op AI-gegenereerde content.

Wat als de AI-output inbreuk maakt op andermans auteursrecht?

Dan maakt u als publicerende partij zelf inbreuk, ook als u niet wist dat de output beschermd materiaal bevatte. De rechthebbende kan een verbod vorderen, en schadevergoeding of winstafdracht volgens artikel 27 en 27a Auteurswet.

Voor een verbod en verwijdering is uw kennis niet van belang. Voor schadevergoeding moet de inbreuk u kunnen worden toegerekend; wie AI-output zonder enige controle publiceert, zal zich daar moeilijk aan kunnen onttrekken. Hoe u een echte inbreuk herkent, leest u in ons artikel over auteursrechtinbreuk.

Mag een AI-model worden getraind op beschermde werken?

Tekst- en datamining is toegestaan volgens artikel 15o Auteurswet, tenzij de rechthebbende dat op passende wijze heeft voorbehouden, bijvoorbeeld met machineleesbare middelen. Aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden moeten sinds 2 augustus 2025 een beleid hebben om zulke voorbehouden te respecteren (artikel 53 lid 1 sub c AI-verordening).

Of training zonder toestemming rechtmatig was, is vooral een kwestie tussen rechthebbenden en aanbieders. Voor u als gebruiker telt wat u publiceert: de output zelf mag geen herkenbare delen van beschermde werken bevatten.

Wanneer is een platform aansprakelijk?

Een platform dat content van gebruikers opslaat, is volgens artikel 6 van de Digitaledienstenverordening (Verordening (EU) 2022/2065) niet aansprakelijk zolang het geen daadwerkelijke kennis van de onrechtmatige inhoud heeft. Na een melding moet het snel handelen; doet het dat niet, dan vervalt die bescherming.

Wat vraagt de AI-verordening van u?

De AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) geldt rechtstreeks in Nederland. Voor AI-content zijn vooral de transparantieplichten van artikel 50 van belang; die gelden sinds 2 augustus 2026.

• Aanbieders van systemen die direct met mensen communiceren, zoals chatbots, moeten duidelijk maken dat het om AI gaat, tenzij dat voor een redelijk opmerkzame persoon al duidelijk is (artikel 50 lid 1).
• Aanbieders van systemen die beeld, audio, video of tekst genereren, moeten de output machineleesbaar markeren als kunstmatig gemaakt (artikel 50 lid 2). Deze plicht geldt sinds 2 augustus 2026. Alleen voor systemen die al vóór die datum in de handel waren, geeft de Digital Omnibus (Verordening (EU) 2026/1744) een overgangstermijn tot 2 december 2026 (nieuw artikel 111 lid 4).
• Gebruikers die een deepfake publiceren, moeten bekendmaken dat het beeld of geluid kunstmatig is gemaakt of bewerkt (artikel 50 lid 4).
• Wie een AI-tekst publiceert om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang, moet vermelden dat de tekst kunstmatig is gemaakt, tenzij een mens de tekst redactioneel heeft gecontroleerd en iemand de redactionele verantwoordelijkheid draagt (artikel 50 lid 4).

Een gewone blog of productbeschrijving hoeft dus niet altijd een AI-label te krijgen. Overtreding van de transparantieplichten kan worden beboet met maximaal € 15 miljoen of 3% van de wereldwijde jaaromzet (artikel 99 lid 4). Wanneer deepfakes ook strafbaar zijn, leest u in ons artikel over deepfakes en spoofing.

Sinds 2 februari 2025 moeten organisaties die AI inzetten bovendien zorgen voor voldoende AI-geletterdheid van hun personeel (artikel 4). Het kabinet heeft in april 2026 een wetsvoorstel gepresenteerd waarin de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur een centrale rol in het toezicht krijgen. Verwerkt de tool persoonsgegevens, dan geldt daarnaast de AVG; zie ook ons artikel over datalekken door AI-tools.

Hoe beperkt u het risico in contracten?

Leg vast wie verantwoordelijk is voor controle van de output en wie de schade draagt bij inbreuk. Zonder afspraak valt het risico bij de partij die de content levert of publiceert.

Veel AI-aanbieders beperken hun aansprakelijkheid tot het bedrag van het abonnement. Sommige zakelijke licenties bieden een vrijwaring voor auteursrechtclaims, vaak alleen als u de ingebouwde filters gebruikt. Lees de voorwaarden dus voordat u een tool voor klantwerk inzet. Meer hierover in onze artikelen over AI-contracten en aansprakelijkheid en contracten met IT-leveranciers.

Controleer ook uw verzekering. Een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering dekt niet altijd schade door AI-gebruik of inbreuk op intellectueel eigendom; vraag uw verzekeraar dit schriftelijk te bevestigen.

Waar let u op als gebruiker of opdrachtgever?

• Laat elke AI-tekst vóór publicatie door een mens controleren op feiten, bronnen en herkenbare overgenomen passages.
• Bewaar de prompt, de ruwe output en de definitieve versie, zodat u kunt aantonen hoe zorgvuldig u heeft gewerkt.
• Stel een intern AI-beleid op: welke tools mogen, voor welke taken en met welke gegevens.
• Vraag uw bureau of freelancer schriftelijk of het AI gebruikt en neem een garantie en vrijwaring voor inbreuk op in het contract.
• Ga na of uw publicatie onder de labelplicht van artikel 50 lid 4 AI-verordening valt.

Waar let u op als bureau of leverancier van content?

• Vermeld in uw offerte of voorwaarden of en hoe u AI-tools gebruikt.
• Beperk uw aansprakelijkheid in uw algemene voorwaarden tot een redelijk bedrag en zorg dat de voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst ter hand zijn gesteld (artikel 6:234 BW).
• Beloof geen exclusieve rechten op output waarop mogelijk geen auteursrecht rust.
• Controleer of de licentie van de AI-tool commercieel gebruik voor klanten toestaat.

Voor bestuurders speelt nog een eigen vraag: wanneer zij persoonlijk aansprakelijk zijn als AI-beslissingen misgaan. Daarover leest u meer in ons artikel over bestuurdersaansprakelijkheid bij AI-beslissingen.

Wat kunnen wij voor u doen bij aansprakelijkheid voor AI-content?

• De gebruiksvoorwaarden en licentie van uw AI-tools beoordelen op aansprakelijkheid, rechten op output en vrijwaringen.
• Contracten met bureaus, freelancers en klanten opstellen of aanpassen, met heldere afspraken over AI-gebruik.
• Een intern AI-beleid opstellen dat aansluit bij de AI-verordening en de AVG.
• Een claim wegens auteursrechtinbreuk of onrechtmatige publicatie beoordelen en beantwoorden.
• Met de wederpartij onderhandelen en, als dat nodig is, voor u procederen; meer over onze aanpak leest u op de pagina ICT-recht advocaat.

Samengevat

• Wie AI-content publiceert of levert, is aansprakelijk voor fouten en inbreuk, op grond van artikel 6:162 of 6:74 BW.
• De AI-aanbieder is alleen aansprakelijk bij eigen tekortkoming en beperkt dat in zijn voorwaarden; de nieuwe productaansprakelijkheidsregels dekken geen zuiver financiële schade.
• Op output zonder menselijke creatieve inbreng rust waarschijnlijk geen auteursrecht.
• De transparantieplichten van artikel 50 AI-verordening gelden sinds 2 augustus 2026; voor systemen die al vóór die datum op de markt waren, geldt de markeringsplicht vanaf 2 december 2026.
• Menselijke controle, documentatie en goede contracten zijn de belangrijkste bescherming.

Veelgestelde vragen

Kan ik de AI-aanbieder aanspreken als ChatGPT of een andere tool een fout maakt?

Meestal niet met succes. De voorwaarden van de aanbieder leggen de controle bij u en beperken de aansprakelijkheid; alleen bij een gebrek in het systeem zelf of een tekortkoming in het contract is er een kans.

Moet ik elke AI-tekst als AI-tekst labelen?

Nee. Artikel 50 lid 4 AI-verordening verplicht een label voor deepfakes en voor teksten die het publiek informeren over zaken van algemeen belang, en die laatste plicht vervalt als een mens de tekst redactioneel heeft gecontroleerd.

Mag een ander mijn AI-afbeelding zomaar gebruiken?

Als er geen menselijke creatieve inbreng in zit, rust er waarschijnlijk geen auteursrecht op en kunt u gebruik moeilijk verbieden. Contractuele afspraken of andere rechten, zoals merkenrecht, kunnen wel bescherming bieden.

Ben ik als werkgever aansprakelijk als een werknemer AI verkeerd gebruikt?

Tegenover derden in de regel wel, volgens artikel 6:170 BW, als de fout verband houdt met de taak van de werknemer. Een intern AI-beleid en training beperken dat risico.