Gepubliceerd op 8 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Een ondernemer is in de regel niet verplicht om aangifte te doen van fraude of diefstal, maar het is bijna altijd verstandig: zonder aangifte keert de verzekeraar vaak niet uit en kan het Openbaar Ministerie niet vervolgen. Een wettelijke aangifteplicht geldt alleen voor bepaalde zeer ernstige misdrijven (artikel 160 Wetboek van Strafvordering); instellingen onder de Wwft hebben daarnaast een meldplicht van ongebruikelijke transacties bij de FIU-Nederland.
Iedereen die kennis heeft van een strafbaar feit mag aangifte doen (artikel 161 Sv), ook een bv of nv als benadeelde. Hieronder leest u hoe u dat goed voorbereidt, wat er daarna gebeurt en hoe u de schade kunt verhalen.
Inhoudsopgave
Wie doet de aangifte namens het bedrijf?
Een aangifte is een officiële melding van een strafbaar feit bij de politie of een andere opsporingsdienst. De opsporingsambtenaar is verplicht een aangifte op te nemen (artikel 163 Sv) en legt die vast in een proces-verbaal. De politie mag wel beslissen dat er onvoldoende aanknopingspunten zijn voor verder onderzoek.
Voor een rechtspersoon doet een bevoegde vertegenwoordiger aangifte, zoals een bestuurder of een gemachtigde medewerker. Neem een uittreksel uit het handelsregister of een schriftelijke machtiging mee. Een valse aangifte is strafbaar (artikel 188 Wetboek van Strafrecht).
Welke strafbare feiten spelen bij ondernemers?
De meest voorkomende zijn diefstal (artikel 310 Sr), verduistering, bijvoorbeeld door een werknemer die geld onder zich had (artikelen 321 en 322 Sr), oplichting (artikel 326 Sr) en valsheid in geschrifte, zoals valse facturen (artikel 225 Sr).
Het verschil doet ertoe voor wat u moet aantonen: bij diefstal is iets weggenomen, bij verduistering had de dader het al rechtmatig onder zich, en bij oplichting bent u met een list of valse hoedanigheid bewogen tot afgifte of betaling. Zie ook ons artikel over het verschil tussen diefstal, verduistering en oplichting.
Welke termijnen lopen er na de ontdekking?
Doe zo snel mogelijk aangifte nadat u het feit ontdekt. Er geldt geen algemene wettelijke termijn, maar bewijs zoals camerabeelden en logbestanden verdwijnt snel. Daarnaast lopen er andere termijnen die u niet mag missen.
| Wat | Termijn | Grondslag |
|---|---|---|
| Klacht bij een klachtdelict | In beginsel binnen drie maanden na kennisneming van het feit | art. 66 Sr |
| Melding aan de verzekeraar | Zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk; de polis kan een aangifte als voorwaarde stellen | art. 7:941 BW |
| Ontslag op staande voet bij interne fraude | Onverwijld, met gelijktijdige mededeling van de dringende reden | art. 7:677 en 7:678 BW |
| Verzoek werknemer om vernietiging van dat ontslag | Binnen twee maanden | art. 7:686a lid 4 BW |
| Verjaring van het recht tot strafvervolging | Afhankelijk van de strafbedreiging | art. 70 Sr |
Hoe bereidt u de aangifte voor?
Verzamel het bewijs en onderbouw de schade voordat u naar de politie gaat. Een volledige en geordende aangifte vergroot de kans dat de politie de zaak oppakt.
- Stel bewijs veilig: camerabeelden, logbestanden, e-mails, bankafschriften, facturen en inventarislijsten. Bewaar originelen en maak kopieën.
- Waarschuw bij een frauduleuze betaling, zoals CEO-fraude, direct uw bank; hoe sneller, hoe groter de kans dat geld nog kan worden tegengehouden.
- Maak een tijdlijn: wanneer gebeurde wat, en wanneer ontdekte u het?
- Bereken de schade met stukken, zoals aankoopbewijzen of de boekhouding.
- Doe aangifte op het politiebureau, of online via politie.nl voor de feiten waarvoor dat kan, zoals internetoplichting. Bij ernstige of ingewikkelde fraude maakt u een afspraak, zodat u het bewijs kunt toelichten.
- Lees het proces-verbaal na voordat u tekent en vraag om een kopie en het registratienummer.
Meer over het verzamelen van bewijs leest u in ons artikel over bewijs en digitale sporen bij vermogensdelicten.
Wat gebeurt er na de aangifte?
De politie beoordeelt of er voldoende aanknopingspunten zijn voor onderzoek; het Openbaar Ministerie beslist uiteindelijk of het vervolgt. Een rechtspersoon die rechtstreeks schade lijdt, geldt als slachtoffer en heeft recht op informatie over de voortgang (artikelen 51a en 51ac Sv).
Vervolgt het OM niet, dan kunt u als rechtstreeks belanghebbende een klacht indienen bij het gerechtshof (artikel 12 Sv). Volgens het Openbaar Ministerie legt u de zaak dan rechtstreeks aan het gerechtshof voor; een advocaat is daarvoor niet verplicht. Het hof kan het OM bevelen alsnog te vervolgen. Lees meer in ons artikel over wat u kunt doen als de politie of het OM niet verdergaat.
Hoe krijgt u de schade vergoed?
Via de strafzaak of via een civiele procedure. In de strafzaak kunt u zich voegen als benadeelde partij en schadevergoeding vorderen (artikel 51f Sv); de rechter kan de verdachte dan ook een schadevergoedingsmaatregel opleggen (artikel 36f Sr).
Is de vordering ingewikkeld, dan kan de strafrechter haar niet-ontvankelijk verklaren en kunt u naar de civiele rechter. Daar kunt u ook zonder strafzaak de dader aansprakelijk stellen op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) en beslag laten leggen om verhaal veilig te stellen.
Fraude door een werknemer: aangifte en ontslag apart
Handel snel maar zorgvuldig, want arbeidsrecht, privacyrecht en strafrecht lopen door elkaar. Ontslag op staande voet moet onverwijld worden gegeven, met mededeling van de dringende reden (artikelen 7:677 en 7:678 BW). “Onverwijld” laat ruimte voor een kort, zorgvuldig onderzoek en het horen van de werknemer, maar niet voor uitstel zonder reden.
Hoe dat uitpakt, laat de kantonrechter in Haarlem (7 maart 2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:3334) zien. Een apotheker had volgens de werkgever 368 extra uren in het tijdregistratiesysteem gezet, buiten de interne controle om. De werkgever ontdekte dat op 17 september 2024, gaf haar tot 23 september om te reageren en ontsloeg haar twee uur na haar verklaring. De kantonrechter vernietigde het ontslag: de reden stond al eerder vast, en de werkgever had een minder ingrijpende maatregel moeten overwegen. De rechter ontbond de arbeidsovereenkomst wel per 1 april 2025 wegens ernstig verwijtbaar handelen, zonder transitievergoeding.
Een intern onderzoek naar e-mail of camerabeelden moet bovendien voldoen aan de AVG; heimelijk cameratoezicht is alleen bij een concreet vermoeden en onder strikte voorwaarden toegestaan. De aangifte en het ontslag zijn twee aparte trajecten: een sepot door het OM betekent niet dat het ontslag ongeldig is, en omgekeerd. Wacht met het ontslag dus niet op de uitkomst van de strafzaak. Zie ook ons artikel over fraude binnen een onderneming.
Wat regelt u als ondernemer direct na de ontdekking?
- Stel bewijs veilig, vóórdat systemen worden overschreven of camerabeelden worden gewist.
- Controleer de meldingstermijn en de aangiftevoorwaarde in uw verzekeringspolis.
- Ga na of het om een klachtdelict gaat en dien dan binnen drie maanden een klacht in.
- Laat bij interne fraude het onderzoek en een eventueel ontslag op staande voet vooraf juridisch toetsen.
- Voeg u als benadeelde partij in de strafzaak, of bereid een civiele vordering voor.
Onze bijstand bij fraude of diefstal in uw onderneming
- Beoordelen welke strafbare feiten aan de orde zijn en welk bewijs nodig is.
- Opstellen van een schriftelijke aangifte of klacht en u bijstaan bij de politie.
- Begeleiden van een intern onderzoek en een eventueel ontslag op staande voet.
- Vorderen van schadevergoeding als benadeelde partij of in een civiele procedure, met beslag.
- Indienen van een artikel 12 Sv-klacht bij niet-vervolging, als strafrechtadvocaat.
Veelgestelde vragen
Moet ik als accountant of bank fraude melden?
Instellingen die onder de Wwft vallen, zoals banken, accountants en belastingadviseurs, moeten ongebruikelijke transacties melden bij de FIU-Nederland. Dat is een meldplicht en geen aangifte; wilt u als benadeelde dat er wordt vervolgd, dan doet u daarnaast zelf aangifte.
Lees ook: aangifte doen bij de politie en oplichting herkennen en voorkomen.
