Aangifte van fraude of diefstal als ondernemer: wanneer en hoe?

Gepubliceerd op 8 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026

Een ondernemer is in de regel niet verplicht om aangifte te doen van fraude of diefstal, maar het is bijna altijd verstandig: zonder aangifte keert de verzekeraar vaak niet uit en kan het Openbaar Ministerie niet vervolgen. Een wettelijke aangifteplicht geldt alleen voor bepaalde zeer ernstige misdrijven (artikel 160 Wetboek van Strafvordering); instellingen onder de Wwft hebben daarnaast een meldplicht van ongebruikelijke transacties bij de FIU-Nederland.

Iedereen die kennis heeft van een strafbaar feit mag aangifte doen (artikel 161 Sv), ook een bv of nv als benadeelde. Hieronder leest u hoe u dat goed voorbereidt, wat er daarna gebeurt en hoe u de schade kunt verhalen.

Wat is een aangifte en wie doet die namens het bedrijf?

Een aangifte is een officiële melding van een strafbaar feit bij de politie of een andere opsporingsdienst. De opsporingsambtenaar is verplicht een aangifte op te nemen (artikel 163 Sv) en legt die vast in een proces-verbaal.

Voor een rechtspersoon doet een bevoegde vertegenwoordiger aangifte, zoals een bestuurder of een gemachtigde medewerker. Neem een uittreksel uit het handelsregister of een schriftelijke machtiging mee. Een valse aangifte is strafbaar (artikel 188 Wetboek van Strafrecht).

Welke strafbare feiten spelen bij ondernemers?

De meest voorkomende zijn diefstal (artikel 310 Sr), verduistering, bijvoorbeeld door een werknemer die geld onder zich had (artikel 321 en 322 Sr), oplichting (artikel 326 Sr) en valsheid in geschrifte, zoals valse facturen (artikel 225 Sr).

Het verschil doet ertoe voor wat u moet aantonen: bij diefstal is iets weggenomen, bij verduistering had de dader het al rechtmatig onder zich, en bij oplichting bent u met een list of valse hoedanigheid bewogen tot afgifte of betaling. Zie ook ons artikel over het verschil tussen diefstal, verduistering en oplichting.

Wanneer moet u aangifte doen?

Zo snel mogelijk nadat u het feit ontdekt. Er geldt geen algemene wettelijke termijn, maar bewijs zoals camerabeelden en logbestanden verdwijnt snel, en verzekeraars stellen termijnen in hun polis.

• Klachtdelicten: sommige strafbare feiten worden alleen vervolgd na een klacht van de benadeelde. De klacht moet in beginsel binnen drie maanden na kennisneming van het feit worden gedaan (artikel 66 Sr).
• Verzekering: u moet de verzekeraar zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk inlichten (artikel 7:941 BW); de polis kan een aangifte als voorwaarde stellen.
• Verjaring: het recht tot strafvervolging verjaart na een termijn die afhangt van de strafbedreiging (artikel 70 Sr).

Hoe bereidt u de aangifte voor?

Door het bewijs te verzamelen en de schade te onderbouwen voordat u naar de politie gaat. Een volledige en geordende aangifte vergroot de kans dat de politie de zaak oppakt.

1. Stel bewijs veilig: camerabeelden, logbestanden, e-mails, bankafschriften, facturen en inventarislijsten. Bewaar originelen en maak kopieën.
2. Waarschuw bij een frauduleuze betaling direct uw bank; hoe sneller, hoe groter de kans dat geld nog kan worden tegengehouden.
3. Maak een tijdlijn: wanneer gebeurde wat, en wanneer ontdekte u het?
4. Bereken de schade met stukken, zoals aankoopbewijzen of de boekhouding.
5. Doe aangifte op het politiebureau, of online via politie.nl voor de feiten waarvoor dat kan, zoals internetoplichting.
6. Lees het proces-verbaal na voordat u tekent en vraag om een kopie en het registratienummer.

Meer over het verzamelen van bewijs leest u in ons artikel over bewijs en digitale sporen bij vermogensdelicten.

Wat gebeurt er na de aangifte?

De politie beoordeelt of er voldoende aanknopingspunten zijn voor onderzoek; het Openbaar Ministerie beslist uiteindelijk of het vervolgt. Een rechtspersoon die rechtstreeks schade lijdt, geldt als slachtoffer en heeft recht op informatie over de voortgang (artikel 51a en 51ac Sv).

Vervolgt het OM niet, dan kunt u als rechtstreeks belanghebbende een klacht indienen bij het gerechtshof (artikel 12 Sv). Het hof kan het OM bevelen alsnog te vervolgen. Lees meer in ons artikel over wat u kunt doen als de politie of het OM niet verdergaat.

Hoe krijgt u de schade vergoed?

Via de strafzaak of via een civiele procedure. In de strafzaak kunt u zich voegen als benadeelde partij en schadevergoeding vorderen (artikel 51f Sv); de rechter kan de verdachte dan ook een schadevergoedingsmaatregel opleggen.

Is de vordering ingewikkeld, dan kan de strafrechter haar niet-ontvankelijk verklaren en kunt u naar de civiele rechter. Daar kunt u ook zonder strafzaak de dader aansprakelijk stellen op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) en beslag laten leggen om verhaal veilig te stellen.

Wat doet u bij fraude door een werknemer?

Handel snel maar zorgvuldig, want arbeidsrecht, privacyrecht en strafrecht lopen door elkaar. Ontslag op staande voet moet onverwijld worden gegeven, met mededeling van de dringende reden (artikel 7:677 en 7:678 BW).

“Onverwijld” laat ruimte voor een kort, zorgvuldig onderzoek en het horen van de werknemer. De werknemer kan het ontslag binnen twee maanden bij de kantonrechter aantasten (artikel 7:681 en 7:686a lid 4 BW). Een intern onderzoek naar e-mail of camerabeelden moet bovendien voldoen aan de AVG; heimelijk cameratoezicht is alleen bij een concreet vermoeden en onder strikte voorwaarden toegestaan.

De aangifte en het ontslag zijn twee aparte trajecten. Een sepot door het OM betekent niet dat het ontslag ongeldig is, en omgekeerd. Zie ook ons artikel over fraude binnen een onderneming.

Waar let u op als ondernemer?

• Stel bewijs direct veilig, vóórdat systemen worden overschreven of camerabeelden worden gewist.
• Controleer de meldingstermijn en de aangiftevoorwaarde in uw verzekeringspolis.
• Ga na of het om een klachtdelict gaat en dien dan binnen drie maanden een klacht in.
• Laat bij interne fraude het onderzoek en een eventueel ontslag op staande voet vooraf juridisch toetsen.
• Voeg u als benadeelde partij in de strafzaak, of bereid een civiele vordering voor.

Wat kunnen wij voor u doen bij fraude of diefstal in uw onderneming?

• Beoordelen welke strafbare feiten aan de orde zijn en welk bewijs nodig is.
• Opstellen van een schriftelijke aangifte of klacht en u bijstaan bij de politie.
• Begeleiden van een intern onderzoek en een eventueel ontslag op staande voet.
• Vorderen van schadevergoeding als benadeelde partij of in een civiele procedure, met beslag.
• Indienen van een artikel 12 Sv-klacht bij niet-vervolging, als strafrechtadvocaat.

Samengevat

• Een algemene aangifteplicht bestaat niet; artikel 160 Sv geldt alleen voor bepaalde zeer ernstige misdrijven.
• Doe zo snel mogelijk aangifte en stel bewijs veilig; voor klachtdelicten geldt een termijn van drie maanden (artikel 66 Sr).
• De politie moet een aangifte opnemen (artikel 163 Sv).
• Schade verhaalt u als benadeelde partij in de strafzaak (artikel 51f Sv) of via de civiele rechter.
• Bij niet-vervolging kunt u klagen bij het gerechtshof (artikel 12 Sv).

Veelgestelde vragen

Mag de politie weigeren mijn aangifte op te nemen?

Nee, de politie is verplicht een aangifte op te nemen (artikel 163 Sv). De politie mag wel beslissen dat er onvoldoende aanknopingspunten zijn voor verder onderzoek.

Kan ik online aangifte doen?

Voor een aantal feiten wel, zoals internetoplichting. Voor ernstige of ingewikkelde fraude maakt u een afspraak op het politiebureau, zodat u het bewijs kunt toelichten.

Moet ik een frauderende werknemer aangeven voordat ik hem ontsla?

Nee. Aangifte en ontslag zijn aparte trajecten. Het ontslag op staande voet moet wel onverwijld worden gegeven, dus wacht niet op de uitkomst van de strafzaak.

Wat als mijn bedrijf slachtoffer is van CEO-fraude?

Vraag uw bank direct de betaling zo mogelijk terug te halen, doe aangifte van oplichting (artikel 326 Sr) en meld het bij uw verzekeraar. Leg alle e-mails en telefoonnummers vast.

Lees ook: aangifte doen bij de politie en oplichting herkennen en voorkomen.