Overwerk: wanneer u verplicht bent en wanneer overuren worden betaald

Gepubliceerd op 8 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Overwerk is toegestaan binnen de grenzen van de Arbeidstijdenwet: voor werknemers van 18 jaar en ouder maximaal 12 uur per dienst, 60 uur per week en gemiddeld 48 uur per week over 16 weken. Een wettelijk recht op een overwerktoeslag bestaat niet. Of en hoe overuren worden betaald, volgt uit de arbeidsovereenkomst of cao. De belangrijkste uitzondering: elk gewerkt uur moet ten minste tegen het wettelijk minimumuurloon worden betaald, en bovenmatig overwerk kan ook zonder afspraak vergoed moeten worden.

Of u overwerk mag weigeren, hangt af van de afspraken en van wat redelijk is (artikel 7:611 BW). Hieronder leest u wat de wet zegt over werk- en rusttijden, wanneer overwerk mag worden opgedragen, hoe rechters oordelen over onbetaalde overuren en wat u vastlegt om uw positie te bewijzen.

Wat telt als overwerk, en wat als meerwerk?

Overwerk is werk boven de arbeidsduur die in uw arbeidsovereenkomst of cao is afgesproken. De Arbeidstijdenwet gebruikt het begrip niet. Die wet regelt alleen het maximum aantal uren en de minimale rust, los van de vraag of uren overuren zijn.

Voor een parttimer met een contract van 24 uur is elk uur daarboven extra werk, ook als de week ver onder de 40 uur blijft. Veel cao’s noemen dat meerwerk en geven pas een toeslag boven de voltijdsnorm. Een werkgever mag parttimers daarbij niet zonder objectieve rechtvaardiging ongunstiger behandelen dan voltijders (artikel 7:648 BW). Meer over deeltijd leest u bij een werknemer die parttime wil werken.

Hoeveel uur mag u met overwerk maximaal maken?

De grenzen van de Arbeidstijdenwet gelden voor het totaal aan gewerkte uren, overuren inbegrepen. Een cao of bedrijfsregeling mag binnen de wet andere afspraken maken, maar niet boven de wettelijke maxima uitkomen. Voor bijzondere sectoren, zoals de zorg, het vervoer en aanwezigheidsdiensten, bevat het Arbeidstijdenbesluit afwijkende regels.

Stand van de wettekst in 2026. Bron: Arbeidstijdenwet op wetten.overheid.nl.

Welke rust en pauzes houdt u over bij lange dagen?

Na een dienst heeft u in elke periode van 24 uur ten minste 11 uur onafgebroken rust. Eens per zeven dagen mag dat worden ingekort tot 8 uur als de aard van het werk of de bedrijfsomstandigheden dat vereisen. Per week heeft u ten minste 36 uur aaneengesloten rust, of 72 uur per twee weken, eventueel opgedeeld in perioden van ten minste 32 uur.

Werkt u langer dan 5,5 uur, dan heeft u recht op 30 minuten pauze, eventueel in twee keer een kwartier. Werkt u langer dan 10 uur, dan is dat 45 minuten, eventueel in drie keer een kwartier. Pauzes tellen niet als arbeidstijd. Juist bij overwerk wordt de pauze vaak overgeslagen; de wet staat dat niet toe.

Wat geldt bij zwangerschap?

Een zwangere werkneemster en een werkneemster die kort geleden is bevallen, heeft volgens de Arbeidstijdenwet recht op aangepaste werktijden en extra pauzes. Zij hoeft geen nachtdiensten te draaien. Een algemeen recht om elk overwerk te weigeren kent de wet niet, maar de werkgever moet wel rekening houden met haar gezondheid.

Wanneer mag de werkgever overwerk opdragen?

Staat in de arbeidsovereenkomst of cao dat u bij drukte overwerk moet verrichten, dan bent u daaraan in beginsel gebonden, binnen de grenzen van de Arbeidstijdenwet. Ook zonder zo’n afspraak kan de werkgever op grond van zijn instructierecht (artikel 7:660 BW) incidenteel overwerk vragen als de bedrijfsomstandigheden dat redelijkerwijs vergen.

Of een opdracht redelijk is, hangt af van de aanleiding, de aankondigingstermijn, hoe vaak het voorkomt en uw persoonlijke situatie. Goed werknemerschap (artikel 7:611 BW) brengt mee dat u bij een acute storing of ziekte van collega’s in de regel meewerkt. Structureel overwerk door slechte planning hoeft u niet zonder meer te accepteren. Zie ook als uw baas over de schreef gaat.

Mag u overwerk weigeren vanwege zorgtaken?

Zorgtaken zijn een omstandigheid die de werkgever moet meewegen. De Arbeidstijdenwet verplicht hem bij het vaststellen van werktijden rekening te houden met zorgtaken en de persoonlijke situatie van de werknemer. Bij een acute noodsituatie thuis kunt u calamiteitenverlof of kort verzuimverlof opnemen (artikel 4:1 Wet arbeid en zorg).

Weigert u een redelijke opdracht zonder goede reden, dan kan dat tot een waarschuwing leiden en bij herhaling tot verdergaande maatregelen. Leg uw bezwaar daarom schriftelijk en met uitleg vast, met de datum en de opdracht waar het om ging.

Heeft u recht op betaling van overuren?

De wet regelt geen overwerktoeslag. Heeft de werkgever het overwerk opgedragen of er bewust mee ingestemd, dan is voor die uren in beginsel loon verschuldigd: het gewone uurloon of wat uw contract of cao bepaalt. Een opdracht hoeft niet altijd uitdrukkelijk te zijn. Wist de werkgever van het overwerk en liet hij het gebeuren, dan kan dat als een stilzwijgende opdracht gelden.

Sinds 1 januari 2024 geldt een wettelijk minimumuurloon. Per 1 juli 2026 is dat voor werknemers van 21 jaar en ouder € 14,99 bruto per uur, zonder vakantiebijslag (bron: Rijksoverheid, bedragen minimumloon). Elk gewerkt uur, ook een overuur, moet ten minste tegen dat uurloon worden betaald. Een afspraak dat overwerk “is inbegrepen” mag het loon per uur niet onder dat minimum brengen.

Wat als in uw contract staat dat overwerk in het salaris is inbegrepen?

Zo’n beding is geldig en komt vooral voor in hogere functies. Het heeft wel een grens. De kantonrechter in Haarlem oordeelde op 15 januari 2025 dat het beding in beginsel leidend is, maar dat 154 overuren in ongeveer vier maanden bovenmatig waren. Die uren moest de werkgever op grond van goed werkgeverschap alsnog vergoeden (ECLI:NL:RBNHO:2025:136). Het gewone, beperkte overwerk bleef onder het beding vallen.

Is er geen heldere afspraak, dan legt de rechter het contract uit naar wat partijen redelijkerwijs mochten verwachten. Daarbij spelen de functie, de hoogte van het salaris en de omvang van het overwerk mee. Werkt u uit eigen beweging langer zonder dat de werkgever erom vroeg of ervan wist, dan is er meestal geen recht op extra loon.

Hoe bewijst u onbetaalde overuren?

De werknemer die loon voor overuren vordert, moet die uren aannemelijk maken. Omdat de werkgever een deugdelijke urenregistratie moet bijhouden, legt de rechter die bewijslast niet te zwaar. De kantonrechter in Arnhem wees op 20 juli 2022 een vordering voor overuren grotendeels toe op basis van gedetailleerde urenoverzichten, vliegtickets, berichten en reisschema’s (ECLI:NL:RBGEL:2022:4069). De rechter vond dat het overwerk stilzwijgend was opgedragen. Een deel van het reizen en overwerk hoorde volgens hem wel bij de functie en het salaris; de werkgever moest € 80.000 bruto betalen.

In dezelfde zaak verwierp de kantonrechter het verweer dat de werknemer te laat had geklaagd. Alleen tijdsverloop is niet genoeg voor rechtsverwerking. Mondelinge toezeggingen blijven wel lastig te bewijzen; zie bewijsproblemen bij mondelinge afspraken over loon of overwerk.

Hoe werkt tijd-voor-tijd?

Bij tijd-voor-tijd krijgt u vrije uren in plaats van geld. Dat kan alleen als het is afgesproken in de arbeidsovereenkomst of cao. Leg vast binnen welke termijn de uren moeten worden opgenomen en wat er gebeurt met uren die bij het einde van het dienstverband nog openstaan. In de Haarlemse zaak uit 2025 slaagde het beroep van de werkgever op tijd-voor-tijd niet, omdat hij de compensatie onvoldoende onderbouwde.

Een loonvordering voor onbetaalde overuren verjaart na vijf jaar (artikel 3:308 BW). Wacht daarom niet tot het einde van het dienstverband met het opeisen van uren die u structureel niet betaald krijgt. Een schriftelijke aanmaning stuit de verjaring.

Moet de werkgever de uren registreren?

Ja. De werkgever moet een deugdelijke registratie van arbeids- en rusttijden bijhouden en bewaren, zodat de Nederlandse Arbeidsinspectie die kan controleren (artikel 4:3 Arbeidstijdenwet). Het Hof van Justitie van de EU oordeelde in de zaak CCOO (14 mei 2019, C-55/18) dat lidstaten werkgevers moeten verplichten tot een objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem om de dagelijkse arbeidstijd te meten.

De Arbeidsinspectie kan bij overtreding een boete opleggen. Voor de werknemer is de registratie bovendien het belangrijkste bewijs bij een loonvordering. Ontbreekt een registratie, dan komt dat in een procedure snel voor rekening van de werkgever. Zie ook wat een werkgever mag controleren.

Wat als overwerk tot overbelasting leidt?

De werkgever moet beleid voeren om werkdruk als psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen of te beperken (artikel 3 lid 2 Arbowet). Leidt structureel overwerk tot uitval, dan kan de werkgever aansprakelijk zijn als hij onvoldoende maatregelen trof (artikel 7:658 BW).

Meld klachten tijdig bij uw leidinggevende en de bedrijfsarts, en leg vast wanneer u dat deed. Meer daarover leest u bij werkstress en de zorgplicht van de werkgever.

Wat regelt u als werkgever in een overwerkregeling?

• Leg in contract of personeelsreglement vast wanneer overwerk kan worden opgedragen en hoe het wordt vergoed: geld, toeslag of tijd-voor-tijd.
• Spreekt u af dat overwerk in het salaris is inbegrepen, houd het overwerk dan beperkt; bovenmatig overwerk kan alsnog vergoed moeten worden.
• Registreer arbeids- en rusttijden en bewaar de registratie voor de Arbeidsinspectie en voor een eventuele procedure.
• Controleer dat geen enkel uur onder het minimumuurloon uitkomt en behandel parttimers bij toeslagen niet zonder rechtvaardiging anders.

Wat legt u als werknemer vast als u overwerkt?

• Lees in uw contract en cao of overwerk verplicht is en wat de vergoeding is.
• Houd per dag bij hoeveel uur u werkte, waaraan, en wie het overwerk opdroeg of ervan wist.
• Bewaar e-mails, berichten en agenda’s die het overwerk ondersteunen.
• Maak bezwaar tegen structureel overwerk schriftelijk en vorder onbetaalde uren binnen vijf jaar.

Hoe helpen wij bij een geschil over overuren?

• Uw contract en cao beoordelen op overwerkplicht en vergoeding.
• Een overwerkregeling of werktijdenreglement opstellen dat past binnen de Arbeidstijdenwet.
• Een loonvordering voor onbetaalde overuren berekenen en onderbouwen met de beschikbare stukken.
• Procederen bij de kantonrechter, met onze arbeidsrechtadvocaten, en de verjaringstermijn bewaken.

Veelgestelde vragen

Mag mijn werkgever overwerk eisen op korte termijn?

Bij een echte noodsituatie meestal wel, op grond van goed werknemerschap (artikel 7:611 BW). Bij een voorzienbare piek moet de werkgever tijdig plannen en rekening houden met uw persoonlijke omstandigheden.

Wat gebeurt er met niet-opgenomen tijd-voor-tijd-uren bij ontslag?

Dat hangt af van de regeling. Is niets geregeld, dan is uitbetaling van opgebouwde maar niet gecompenseerde uren bij het einde van het dienstverband het uitgangspunt, omdat het om verdiend loon gaat. Ook die vordering verjaart na vijf jaar.

Lees ook: rechten en plichten van de werkgever en hybride werken.