Gepubliceerd op 4 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026
De ACM beslist als geschilbeslechter over geschillen tussen netbeheerders en hun klanten, bijvoorbeeld over een geweigerde aansluiting of transportcapaciteit (artikel 5.4 Energiewet). Over een individuele klacht van een consument tegen zijn energieleverancier beslist de ACM niet; daarvoor zijn de Geschillencommissie Energie en de rechter.
Daarnaast is de ACM toezichthouder: zij verleent leveringsvergunningen, stelt tarieven voor netbeheer vast en treedt op tegen overtredingen, waaronder misleidende duurzaamheidsclaims. Sinds 1 januari 2026 baseert zij dat grotendeels op de Energiewet, die de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet heeft vervangen.
Inhoudsopgave
Over welke geschillen beslist de ACM?
De ACM beslist over geschillen waarin een netbeheerder een wettelijke plicht zou hebben geschonden. Iedere belanghebbende kan zo’n geschil aanvragen: een bedrijf, een projectontwikkelaar, maar ook een particulier.
- een geweigerde of vertraagde aansluiting;
- een weigering of aanhouding van transportcapaciteit bij netcongestie;
- de technische voorwaarden of kosten van een aansluiting;
- de toepassing van codes, zoals de Netcode elektriciteit en de regels over voorrang op de wachtlijst;
- tarieven en voorwaarden van een gesloten distributiesysteem; zie ons artikel over tarieven van een gesloten distributiesysteem.
Een recent voorbeeld is het geschilbesluit van 3 april 2026 in de zaak van Energienet ITC en Sunvest Ontwikkeling tegen Liander (ACM/25/196049). De ACM oordeelde dat Liander een transportaanvraag mocht weigeren wegens gebrek aan capaciteit, maar dat de weigering onvoldoende was gemotiveerd. Meer over dit soort zaken leest u in ons artikel over netcongestie en transportcapaciteit.
Hoe verloopt een geschilprocedure bij de ACM?
U legt het probleem eerst voor aan de netbeheerder. Lost die het niet op, dan dient u een geschilaanvraag in bij de ACM, die beide partijen hoort en een bindend besluit neemt.
- U dient een schriftelijke aanvraag in met een omschrijving van het geschil, de stukken en wat u van de ACM verlangt.
- De ACM stuurt de aanvraag naar de netbeheerder, die schriftelijk kan reageren.
- De ACM kan een hoorzitting houden waarin beide partijen hun standpunt toelichten.
- De ACM neemt een besluit over de vraag of de netbeheerder in strijd met de wet of de codes heeft gehandeld.
Tegen het besluit staan rechtsmiddelen open, uiteindelijk bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Gaan meerdere aanvragen over hetzelfde geschil, dan kan de ACM ze samen behandelen. Een geschilbesluit gaat over de wettelijke plichten van de netbeheerder; schadevergoeding vordert u bij de civiele rechter.
Waar kunt u terecht met een klacht over uw energieleverancier?
Bij de leverancier zelf, daarna bij de Geschillencommissie Energie of de kantonrechter. De ACM gebruikt meldingen van consumenten wel om te bepalen waar zij gaat handhaven.
Consumenten kunnen bij ACM ConsuWijzer informatie vinden over hun rechten en een melding doen. Lost de ACM daarmee uw individuele probleem niet op, dan blijft de klachtroute via de leverancier de aangewezen weg. Hoe die werkt, leest u in ons artikel over een klacht over uw energieleverancier.
Welke toezichtstaken heeft de ACM in de energiemarkt?
De ACM verleent vergunningen aan leveranciers die aan huishoudens en kleinzakelijke klanten leveren, en reguleert de tarieven van netbeheerders. Zij houdt ook toezicht op de naleving van de Energiewet en de codes.
- Vergunningen: een leverancier moet onder meer financieel en organisatorisch in staat zijn te leveren. De ACM kan een vergunning intrekken.
- Tarieven netbeheer: de ACM stelt de methode en de jaarlijkse tarieven voor transport en aansluiting vast.
- Codes: de ACM stelt de technische en commerciële codes vast, zoals de Netcode elektriciteit.
- Warmte: voor warmtelevering stelt de ACM maximumtarieven vast; zie ons artikel over warmtelevering en compensatie bij storingen.
- Leveringszekerheid: valt een leverancier om, dan zorgt de regeling voor leveringszekerheid ervoor dat de klanten bij andere leveranciers worden ondergebracht.
Voor gas geldt sinds 1 juli 2018 dat nieuwbouwwoningen in de regel niet meer op het gasnet worden aangesloten. Bestaande aansluitingen blijven bestaan.
Welke handhavingsmiddelen heeft de ACM?
De ACM kan een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom opleggen en een bindende aanwijzing geven. Ook kan zij toezeggingen van een bedrijf bindend verklaren.
Bij haar onderzoek heeft de ACM de bevoegdheden van de Algemene wet bestuursrecht, zoals het vorderen van inlichtingen en inzage in documenten (artikelen 5:16 en 5:17 Awb). Bedrijven moeten daaraan meewerken (artikel 5:20 Awb). Tegen een sanctiebesluit staan bezwaar en beroep open. Meer over de procedure leest u in ons artikel over bestuursrechtelijke handhaving.
Hoe pakt de ACM misleidende duurzaamheidsclaims aan?
De ACM toetst groene claims aan het verbod op oneerlijke handelspraktijken (artikel 6:193a en volgende BW). In haar Leidraad duurzaamheidsclaims staan vijf vuistregels: maak duidelijk welk voordeel u bedoelt, onderbouw de claim met feiten, vergelijk eerlijk, wees concreet over uw eigen inspanningen en gebruik beeld en keurmerken zorgvuldig.
Een energieleverancier die “100% groen” claimt, moet dat kunnen onderbouwen, bijvoorbeeld met garanties van oorsprong. Richtlijn (EU) 2024/825 scherpt dit aan. Nederland heeft haar omgezet in de Implementatiewet richtlijn betere duurzaamheidsinformatie voor consumenten (Stb. 2026, 152), die sinds 16 juli 2026 geldt en onder meer de lijst van verboden praktijken in artikel 6:193g BW uitbreidt. Daardoor zijn onder meer algemene milieuclaims zonder erkende onderbouwing verboden. Meer over verantwoord ondernemen leest u in onze artikelen over duurzaam ondernemen en ESG.
Waar let u op als u een geschil bij de ACM overweegt?
- Ga na of het om een netbeheerder gaat; over leveranciers beslist de ACM niet in individuele zaken.
- Leg het probleem eerst schriftelijk voor aan de netbeheerder en bewaar zijn reactie.
- Verzamel de aanvraag, offertes, technische gegevens en correspondentie.
- Formuleer precies welke plicht volgens u is geschonden en wat de ACM moet beslissen.
- Houd rekening met de doorlooptijd in uw projectplanning.
Wat kunnen wij voor u doen bij een geschil met de ACM of een netbeheerder?
- Beoordelen of uw geschil onder de geschilbeslechting van de ACM valt.
- Een geschilaanvraag opstellen en u bijstaan tijdens de hoorzitting.
- U bijstaan bij een onderzoek of sanctietraject van de ACM.
- Procederen tegen een besluit van de ACM, ook bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
- Schade door een onrechtmatige weigering verhalen bij de civiele rechter, vanuit onze praktijk als advocaat energierecht.
Samengevat
- De ACM beslist over geschillen met netbeheerders (artikel 5.4 Energiewet).
- Consumentenklachten over leveranciers gaan naar de Geschillencommissie Energie of de rechter.
- De ACM verleent vergunningen, stelt nettarieven en codes vast en handhaaft.
- Groene claims toetst de ACM aan het verbod op oneerlijke handelspraktijken; sinds 16 juli 2026 gelden strengere regels uit Richtlijn (EU) 2024/825.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een geschilprocedure bij de ACM?
Dat hangt af van de complexiteit van de zaak en of er een hoorzitting nodig is. Reken erop dat een besluit maanden op zich kan laten wachten en neem dat mee in uw planning.
Kan de ACM een netbeheerder verplichten mij aan te sluiten?
De ACM kan vaststellen dat de netbeheerder in strijd met de wet heeft gehandeld en hem opdragen opnieuw en juist te beslissen. Dat besluit is bindend voor de netbeheerder.
Kan ik bij de ACM schadevergoeding krijgen?
Nee. Schadevergoeding vordert u bij de civiele rechter. Een geschilbesluit van de ACM kan daarbij wel als onderbouwing dienen.
