Wat is ESG en welke regels gelden voor uw bedrijf?

Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 27 september 2026

ESG staat voor Environment, Social en Governance: milieu, mens en bestuur. Het is een raamwerk om de duurzaamheid en integriteit van een onderneming te meten; de Europese rapportageplicht (CSRD) richt zich na de Omnibus-richtlijn van 2026 alleen nog op grote ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en een netto-omzet boven 450 miljoen euro.

Voor de meeste mkb-bedrijven is ESG dus geen directe wettelijke plicht. Toch krijgen zij er vaak mee te maken, via vragen van banken, investeerders en grote afnemers. Daarnaast gelden er regels die voor iedere onderneming tellen, zoals het verbod op misleidende duurzaamheidsclaims en de algemene zorgplicht van bestuurders. Hieronder leest u wat ESG inhoudt, welke regels gelden en wat u als ondernemer concreet kunt doen.

Wat betekenen de drie letters van ESG?

De E gaat over de invloed van uw bedrijf op het milieu, de S over de omgang met mensen en de G over de manier waarop het bedrijf wordt bestuurd. Samen geven ze een beeld van de prestaties van een organisatie naast de financiële cijfers.

ESG is ontstaan in de beleggingswereld. Investeerders wilden risico’s zichtbaar maken die niet in een jaarrekening staan, zoals klimaatrisico’s, arbeidsconflicten in de keten of zwak toezicht. Inmiddels is het begrip ook in wetgeving terechtgekomen. Daardoor is ESG niet langer alleen een kwestie van imago, maar deels van naleving.

Is ESG voor uw onderneming wettelijk verplicht?

Een verplichting om over ESG te rapporteren geldt alleen voor grote ondernemingen die onder de Europese Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) vallen. Andere regels uit de ESG-sfeer, zoals die over duurzaamheidsclaims, arbeidsomstandigheden en bestuur, gelden wel voor bijna iedere onderneming.

De CSRD verplicht ondernemingen om in hun bestuursverslag te rapporteren over duurzaamheid, volgens Europese rapportagestandaarden (de ESRS). Oorspronkelijk zou de plicht stap voor stap gaan gelden voor alle grote ondernemingen en beursgenoteerde mkb-bedrijven. De Europese Unie heeft dat in 2025 en 2026 sterk ingeperkt. Eerst werd de invoering voor de latere groepen met twee jaar uitgesteld. Daarna volgde de Omnibus-richtlijn (EU) 2026/470, gepubliceerd op 26 februari 2026.

Volgens de toelichting van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland valt een onderneming voortaan alleen onder de CSRD als zij gemiddeld meer dan 1.000 werknemers heeft en een netto-omzet van meer dan 450 miljoen euro. Die nieuwe grenzen gelden vanaf boekjaar 2027. Ondernemingen die al over 2024 moesten rapporteren, maar straks buiten de nieuwe grenzen vallen, kunnen voor de boekjaren 2025 en 2026 een vrijstelling krijgen; Nederland is van plan die mogelijkheid te gebruiken.

Nederland heeft de CSRD zelf nog niet volledig in de wet omgezet. Het wetsvoorstel ter implementatie ligt nog bij de Tweede Kamer, en de lidstaten moeten de Omnibus-wijzigingen uiterlijk 19 maart 2027 hebben verwerkt. Valt uw onderneming rond de grenzen, laat dan per boekjaar vaststellen of en wanneer u moet rapporteren. De rapportagestandaarden zelf worden in de loop van 2026 vereenvoudigd.

Moet u als mkb-bedrijf rekening houden met ESG?

Ja, meestal indirect. Grote afnemers en banken die zelf moeten rapporteren of hun risico’s willen kennen, vragen informatie aan hun leveranciers en klanten.

De Omnibus-richtlijn beperkt die informatiedruk. Een onderneming die onder de CSRD valt, mag van kleinere partners in de keten in beginsel niet meer informatie vragen dan de vrijwillige standaard voor het mkb (VSME) bevat. Voor een mkb-bedrijf is het daarom verstandig om die standaard als uitgangspunt te nemen. Wie de basisgegevens over energieverbruik, personeel en bestuur op orde heeft, kan vragen van afnemers en financiers snel beantwoorden.

Ook in contracten komt ESG steeds vaker terug. Grote afnemers nemen gedragscodes voor leveranciers op, met verplichtingen over arbeidsomstandigheden, milieu en anti-corruptie. Zulke bepalingen zijn gewone contractuele verplichtingen: schendt u ze, dan kan de afnemer nakoming of schadevergoeding vorderen of de overeenkomst ontbinden. Lees ze daarom even kritisch als de prijs- en aansprakelijkheidsbepalingen, en onderhandel als een verplichting voor uw bedrijf niet uitvoerbaar is.

Wat valt onder de E van Environment?

De milieupijler gaat over de volledige ecologische voetafdruk van een onderneming. Het gaat om meer dan CO2-uitstoot: ook energie- en waterverbruik, afval, grondstoffen en de invloed op de natuur tellen mee.

Bij de beoordeling van de milieupijler kijken afnemers en financiers meestal naar deze onderwerpen:

• energieverbruik en het aandeel hernieuwbare energie;
• uitstoot van broeikasgassen, in de eigen bedrijfsvoering en in de keten;
• waterverbruik en lozingen;
• afval, hergebruik en circulair ontwerp;
• de invloed op ecosystemen en biodiversiteit.

Een deel hiervan is al gewone wetgeving. Onder de Omgevingswet gelden bijvoorbeeld regels voor lozingen, emissies en bodembescherming. Bedrijven met een groot energieverbruik hebben een energiebesparingsplicht en een informatieplicht tegenover het bevoegd gezag. Voor zulke vragen kunt u ook terecht bij onze energierechtadvocaten.

Klimaat is ook een aansprakelijkheidsvraag geworden. In de zaak van Milieudefensie tegen Shell oordeelde het gerechtshof Den Haag op 12 november 2024 dat grote ondernemingen een eigen verantwoordelijkheid hebben om hun uitstoot te beperken (ECLI:NL:GHDHA:2024:2099). Het hof legde Shell wel geen concreet reductiepercentage op. Die uitspraak raakt vooral de grootste uitstoters, maar laat zien dat de maatschappelijke zorgvuldigheidsnorm van artikel 6:162 BW ook klimaatbelangen kan omvatten.

Wanneer is een groene claim misleidend?

Een duurzaamheidsclaim is misleidend als zij niet klopt, niet te onderbouwen is of zo vaag is dat de consument er een verkeerd beeld van krijgt. Dat geldt voor iedere onderneming, groot of klein.

Volgens artikel 6:193c BW is een handelspraktijk misleidend als zij onjuiste of misleidende informatie bevat en de gemiddelde consument daardoor een besluit neemt dat hij anders niet had genomen. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht en heeft een leidraad over duurzaamheidsclaims gepubliceerd. De kern: maak duidelijk op welk deel van het product of de dienst de claim slaat, onderbouw haar met feiten en houd die onderbouwing actueel.

De Europese regels worden strenger. Op grond van richtlijn (EU) 2024/825 worden algemene claims als “klimaatneutraal” of “milieuvriendelijk” zonder erkende onderbouwing verboden, net als eigen duurzaamheidslabels zonder certificering. De Eerste Kamer nam de Nederlandse implementatiewet op 26 mei 2026 aan. Controleer daarom nu uw website, verpakkingen en reclame. Een onderneming die met een onterechte claim adverteert, loopt het risico op een boete van de ACM en op claims van concurrenten of consumenten.

Wat valt onder de S van Social?

De sociale pijler gaat over de manier waarop een onderneming omgaat met mensen: eigen medewerkers, klanten, leveranciers en de omgeving. Een groot deel daarvan is in Nederland al wettelijk geregeld.

Bij medewerkers gaat het om eerlijke arbeidsvoorwaarden, een veilige werkplek en gelijke behandeling. De Arbeidsomstandighedenwet verplicht iedere werkgever tot een risico-inventarisatie en -evaluatie en tot beleid tegen psychosociale arbeidsbelasting, zoals ongewenst gedrag. De Algemene wet gelijke behandeling verbiedt onderscheid naar onder meer geslacht, afkomst en seksuele gerichtheid. Voor vragen over deze verplichtingen kunt u terecht bij onze arbeidsrechtadvocaten.

Nieuw is de Europese richtlijn loontransparantie. Die verplicht werkgevers onder meer om sollicitanten informatie te geven over het beloningsniveau en om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen te rapporteren. De richtlijn had uiterlijk 7 juni 2026 in nationale wet moeten zijn omgezet. Het Nederlandse wetsvoorstel is nog in behandeling; de beoogde invoering is 1 januari 2027, maar mogelijk wordt dat later.

Bij klanten gaat het om productveiligheid, eerlijke marketing en zorgvuldige omgang met persoonsgegevens volgens de AVG. Bij leveranciers gaat het om de arbeidsomstandigheden in de keten. De Europese richtlijn over gepaste zorgvuldigheid in de keten (CSDDD) is door de Omnibus-richtlijn beperkt tot ondernemingen met meer dan 5.000 werknemers en een netto-omzet boven 1,5 miljard euro. Die ondernemingen moeten vanaf 26 juli 2029 aan de regels voldoen. Zij zullen hun leveranciers wel om informatie en contractuele toezeggingen vragen.

Wat valt onder de G van Governance?

Governance gaat over de manier waarop een onderneming wordt bestuurd, gecontroleerd en verantwoord. Zonder goed bestuur blijven plannen voor milieu en mens vaak losse initiatieven.

Onder governance vallen onder meer de samenstelling van bestuur en raad van commissarissen, onafhankelijk toezicht en het voorkomen van tegenstrijdige belangen. Ook het beloningsbeleid, de rechten van aandeelhouders en beleid tegen omkoping en fraude horen erbij. Een deel daarvan staat in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Volgens artikel 2:9 BW moet iedere bestuurder zijn taak behoorlijk vervullen; bij een ernstig verwijt kan hij persoonlijk aansprakelijk zijn tegenover de vennootschap. Meer over de aansprakelijkheid binnen een besloten vennootschap leest u in een apart artikel.

Voor beursgenoteerde vennootschappen gelden extra regels. Zij volgen de Nederlandse Corporate Governance Code volgens het principe “pas toe of leg uit”. Sinds 1 januari 2022 geldt voor hun raad van commissarissen een ingroeiquotum: ten minste een derde vrouwen en een derde mannen. Grote NV’s en BV’s moeten daarnaast passende streefcijfers opstellen voor de verhouding tussen mannen en vrouwen in bestuur, raad van commissarissen en subtop, en daarover rapporteren.

Governance raakt ook de interne regels. Denk aan een klokkenluidersregeling, die volgens de Wet bescherming klokkenluiders verplicht is voor werkgevers met 50 of meer werknemers. Denk ook aan een integriteitsbeleid en aan heldere bevoegdheden. Wanneer zo’n beleid wettelijk verplicht is, leest u in ons artikel over een compliancebeleid.

Waarom vragen banken en investeerders naar ESG?

Omdat ESG-risico’s financiële risico’s kunnen worden. Een bedrijf met veel uitstoot, slechte arbeidsomstandigheden in de keten of zwak toezicht loopt meer kans op boetes, claims, productiestops of reputatieschade.

Banken en beleggers moeten zelf ook rapporteren over de duurzaamheid van hun financieringen en beleggingen. Europese regels zoals de verordening over duurzaamheidsinformatie in de financiële sector (SFDR) verplichten hen daartoe. Daarom vragen zij bij een financiering of investering steeds vaker naar uw uitstoot, uw beleid en uw bestuur. Soms koppelen zij de rente of andere voorwaarden aan duurzaamheidsdoelen.

Bij een overname of investering doet de koper meestal een due diligence-onderzoek. Daarin komen milieurisico’s, arbeidsrechtelijke kwesties en integriteitsrisico’s aan bod. Wat daar boven water komt, kan leiden tot een lagere prijs, extra garanties of een afgeblazen transactie. Een onderneming die haar ESG-gegevens op orde heeft, komt daar beter doorheen.

Ook klanten en werknemers letten op ESG. Een aantoonbaar beleid kan helpen om opdrachten te winnen en personeel te behouden. Dat werkt alleen als het beleid echt wordt uitgevoerd; een beleid dat alleen op papier bestaat, levert eerder het risico op van een misleidende claim.

Hoe begint u met ESG in uw onderneming?

Begin met de vraag welke ESG-onderwerpen voor uw bedrijf en uw omgeving echt het verschil maken. Leg die vast, meet ze en neem ze op in uw bestuur en uw contracten.

Een praktische aanpak ziet er zo uit:

1. Maak een analyse van de onderwerpen die voor uw sector en uw keten het meest relevant zijn. Grote ondernemingen onder de CSRD doen dat via een zogeheten dubbele materialiteitsanalyse: welke invloed heeft uw bedrijf op mens en milieu, en welke financiële risico’s loopt u zelf?
2. Verzamel betrouwbare gegevens over die onderwerpen. Gebruik de VSME-standaard als u een mkb-bedrijf bent.
3. Stel meetbare doelen op en wijs binnen de directie iemand aan die verantwoordelijk is.
4. Controleer uw bestaande contracten, algemene voorwaarden en externe communicatie op ESG-verplichtingen en duurzaamheidsclaims.
5. Evalueer jaarlijks en pas uw beleid aan als de regels of uw activiteiten veranderen.

Bij vragen over fiscale regelingen rond verduurzaming verwijzen wij u naar een fiscalist; wij richten ons op de juridische kant.

Samengevat

• ESG staat voor Environment, Social en Governance: milieu, mens en bestuur.
• De CSRD-rapportageplicht geldt na de Omnibus-richtlijn alleen nog voor ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en een netto-omzet boven 450 miljoen euro, vanaf boekjaar 2027.
• Mkb-bedrijven krijgen vooral indirect met ESG te maken, via afnemers, banken en investeerders; de VSME-standaard is een goed uitgangspunt.
• Regels over duurzaamheidsclaims, arbeidsomstandigheden, gelijke behandeling en bestuur gelden voor bijna iedere onderneming.
• Begin met een analyse van de onderwerpen die voor uw bedrijf het meest relevant zijn en controleer uw contracten en claims.

Veelgestelde vragen over ESG

Is ESG alleen voor grote, beursgenoteerde bedrijven?

Nee. De rapportageplicht geldt alleen voor grote ondernemingen, maar zij vragen informatie aan hun leveranciers. Ook banken en investeerders vragen ernaar. Regels over groene claims en arbeidsomstandigheden gelden bovendien voor iedere onderneming.

Wat is het verschil tussen ESG en mvo?

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) is een breed begrip voor de intentie om rekening te houden met mens en milieu. ESG is concreter: een raamwerk met meetbare onderwerpen dat investeerders en wetgevers gebruiken om prestaties te vergelijken. In de praktijk overlappen de twee sterk.

Wat is een dubbele materialiteitsanalyse?

Een analyse van twee kanten: welke invloed heeft uw onderneming op mens en milieu, en welke duurzaamheidsrisico’s hebben financiële gevolgen voor uw onderneming? Ondernemingen onder de CSRD rapporteren over de onderwerpen die op een van beide punten materieel zijn.

Wat gebeurt er als een duurzaamheidsclaim niet klopt?

De ACM kan optreden tegen misleidende handelspraktijken en een boete opleggen. Daarnaast kunnen concurrenten of consumentenorganisaties naar de rechter stappen. Laat claims daarom vooraf controleren en bewaar de onderbouwing.

Law & More adviseert ondernemingen over contracten, bestuur, compliance en duurzaamheidsclaims; zie ook onze pagina over ondernemingsrecht. Twijfelt u over uw positie? Leg uw situatie aan ons voor. Wij laten u binnen één werkdag weten wat uw opties zijn.