Standaard NDA: vier zwakke plekken en hoe u ze herstelt

Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Een standaard NDA beschermt u vaak minder dan u denkt. De grootste risico’s zijn een vage omschrijving van wat vertrouwelijk is, een onduidelijk doel en het ontbreken van een boete, waardoor u bij een schending zelf uw schade moet bewijzen.

Daarnaast bindt een NDA alleen de partijen die hem ondertekenen. Werknemers, adviseurs en investeerders van de wederpartij vallen er niet vanzelf onder. Een NDA is dus geen formaliteit, maar een contract dat u op de situatie afstemt. Dat voorkomt veel juridische valkuilen voor ondernemers.

Wat regelt een NDA, en wat regelt de wet al?

Een NDA (non-disclosure agreement) of geheimhoudingsovereenkomst is een contract waarin partijen afspreken welke informatie geheim blijft en waarvoor de ontvanger die mag gebruiken. Het is een gewone overeenkomst, waarop de algemene regels van Boek 6 BW van toepassing zijn.

Een NDA is eenzijdig als maar één partij informatie deelt, en wederzijds als beide partijen gevoelige gegevens uitwisselen. Bedrijven sluiten een NDA vooral bij verkennende gesprekken: een overname, een investering, een licentie of een nieuwe samenwerking. Meer over de basis leest u in onze uitleg over de geheimhoudingsovereenkomst.

Wanneer is uw informatie een bedrijfsgeheim?

Een NDA werkt naast de Wet bescherming bedrijfsgeheimen (Wbb), die sinds 23 oktober 2018 geldt. Volgens artikel 1 Wbb is informatie een bedrijfsgeheim als zij aan drie eisen voldoet:

1. zij is geheim, dus niet algemeen bekend of gemakkelijk toegankelijk in de kring die er normaal mee werkt;
2. zij heeft handelswaarde omdat zij geheim is;
3. de rechthebbende heeft redelijke maatregelen genomen om haar geheim te houden.

Een goede NDA is zo’n redelijke maatregel. Zonder NDA of andere beveiliging loopt u het risico dat de rechter oordeelt dat uw informatie geen bedrijfsgeheim is. De Wbb geeft bij onrechtmatige verkrijging of openbaarmaking onder meer recht op een verbod, het uit de handel nemen van inbreukmakende goederen en schadevergoeding. De NDA voegt daar contractuele afspraken aan toe, zoals een boete en teruggave van documenten. Het verschil met intellectuele eigendomsrechten leest u in ons artikel over vertrouwelijkheid en intellectueel eigendom.

Vier zwakke plekken in een standaard NDA

De vier zwakke plekken die wij het vaakst tegenkomen, staan in de tabel. Daaronder leest u per punt wat u eraan doet.

Hoe omschrijft u vertrouwelijke informatie?

Een definitie als “alle informatie die partijen uitwisselen” lijkt ruim, maar leidt tot discussie. In het Haviltex-arrest van 13 maart 1981 (ECLI:NL:HR:1981:AG4158) besliste de Hoge Raad dat een contract niet puur taalkundig wordt uitgelegd. Beslissend is wat partijen redelijkerwijs uit de bepalingen mochten afleiden en van elkaar mochten verwachten. Een vage definitie maakt die uitleg onvoorspelbaar.

Beschrijf daarom de categorieën die u wilt beschermen, zoals financiële gegevens, klantenlijsten, prijsafspraken, broncode of technische specificaties. Spreek af dat u documenten als “vertrouwelijk” markeert en mondeling gedeelde informatie binnen een vaste termijn, bijvoorbeeld tien werkdagen, schriftelijk bevestigt. Neem de gebruikelijke uitzonderingen op: informatie die al openbaar is, die de ontvanger al kende, die hij zelfstandig ontwikkelde of rechtmatig van een derde kreeg. Regel ook wat er gebeurt als een wet of rechter de ontvanger tot openbaarmaking verplicht.

Hoe legt u het doel vast?

De ontvanger mag de informatie alleen gebruiken voor het doel in de NDA. Een doel als “mogelijke zakelijke samenwerking” geeft weinig houvast. Omschrijf het concreet, bijvoorbeeld “het beoordelen van een mogelijke koppeling van software A aan platform B”. Dan is ook aan te tonen wanneer de ontvanger de informatie voor iets anders gebruikt. Leg vast dat de NDA geen plicht schept om verder te contracteren en dat er geen licentie of eigendom overgaat.

Welke looptijden legt u vast?

Scheid de looptijd van de NDA zelf van de duur van de geheimhoudingsplicht. De plicht kan na afloop van de gesprekken nog jaren doorlopen. Marktinformatie veroudert snel; een productieproces of recept blijft jarenlang waardevol. Voor echte bedrijfsgeheimen kan de plicht gelden zolang de informatie geheim is. Leg ook vast wanneer de termijn begint en wat er na afloop met documenten en kopieën gebeurt: teruggeven of vernietigen, en dat schriftelijk bevestigen.

Hoe hoog mag de boete zijn?

Zonder boetebeding moet u bij een schending uw werkelijke schade bewijzen. Bij gelekte informatie is dat lastig, omdat de schade later en indirect ontstaat. Een boetebeding (artikel 6:91 BW) maakt de sanctie vooraf duidelijk. Let op: volgens artikel 6:92 BW treedt de boete in plaats van schadevergoeding, tenzij u afspreekt dat u daarnaast uw volledige schade mag vorderen. Neem die aanvulling uitdrukkelijk op.

De rechter kan een boete matigen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist (artikel 6:94 BW). In Intrahof/Bart Smit van 27 april 2007 (ECLI:NL:HR:2007:AZ6638) besliste de Hoge Raad dat een wanverhouding tussen boete en schade daarvoor niet genoeg is. Matiging is pas aan de orde als toepassing van het beding tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt. Een bedrag dat in verhouding staat tot het belang, houdt dus in de regel stand.

Wie is aan de NDA gebonden?

Alleen de partijen die tekenen. Werknemers, adviseurs en groepsmaatschappijen van de wederpartij zijn niet zelf gebonden. De wederpartij is wel aansprakelijk als de informatie via hen uitlekt: volgens artikel 6:76 BW staat een schuldenaar in voor de personen die hij bij de uitvoering inschakelt.

Omschrijf de partijen volledig, met statutaire naam, KvK-nummer en adres. Bepaal of de NDA ook geldt voor groepsmaatschappijen en wie de informatie mag inzien. Spreek af dat de ontvanger zijn medewerkers en adviseurs schriftelijk tot dezelfde geheimhouding verplicht. Voor uw eigen werknemers is een NDA met een zakenpartner geen vervanging van een geheimhoudingsbeding in de arbeidsovereenkomst; zo’n beding maakt de verplichting uit artikel 7:611 BW (goed werknemerschap) concreet.

Wat vraagt een NDA bij een overname of investering?

Bij een overname of investeringsronde wordt veel meer informatie gedeeld dan bij een gewone samenwerking. Bij een due diligence krijgt de koper toegang tot een dataroom met contracten, personeelsgegevens en financiële cijfers. De NDA moet regelen welke adviseurs en financiers de informatie mogen zien, hoe lang de koper documenten mag bewaren en wat er gebeurt als de deal niet doorgaat.

Vaak komen er afspraken bij, zoals een verbod om personeel of klanten van de verkoper te benaderen. Worden persoonsgegevens gedeeld, dan moet de NDA aansluiten bij de AVG. Een voorbeeld ter illustratie: een investeerder wil de informatie delen met zijn eigen fondsen en financiers, maar de standaard NDA verbiedt dat. Een bepaling die die ontvangers uitdrukkelijk toelaat onder dezelfde geheimhouding lost dat op. Bij een samenwerking of joint venture spelen vergelijkbare vragen.

Waarom moet u reverse engineering uitdrukkelijk verbieden?

Omdat de wet het anders toestaat. Volgens artikel 3 lid 1 Wbb is het onderzoeken, ontleden of testen van een product dat de ontvanger rechtmatig heeft gekregen, geen onrechtmatige verkrijging van een bedrijfsgeheim. Alleen een contractueel verbod sluit dat uit.

Leg daarnaast vast dat de ontvanger geen gebruiksrecht krijgt op software of broncode, behalve voor het afgesproken doel. Regel wie de rechten krijgt op aanpassingen, afgeleide werken en wat partijen samen ontwikkelen in de verkennende fase. Een residual knowledge-clausule, die de ontvanger toestaat algemene kennis te gebruiken die in het geheugen is blijven hangen, is gunstig voor de ontvanger en een risico voor de verstrekker.

Bij uitvindingen is geheimhouding extra belangrijk. Een octrooi vereist nieuwheid; wordt de uitvinding vóór de aanvraag openbaar, dan kan die verloren gaan. Een NDA helpt voorkomen dat een presentatie aan een mogelijke partner als openbaarmaking geldt. Leg ook vast dat de ontvanger geen octrooi mag aanvragen op basis van uw informatie. Voor ICT-contracten kunt u terecht bij onze ICT-recht advocaten.

Vertrouwelijke informatie gelekt: de stappen

Handel snel. Hoe langer u wacht, hoe moeilijker het wordt om verspreiding te stoppen en spoedeisend belang voor een kort geding aan te tonen.

1. Leg vast welke informatie is gelekt, wanneer u dat ontdekte en waaruit dat blijkt: e-mails, downloadlogs, een opvallend gelijk product of een verklaring van een klant.
2. Dreigt bewijs te verdwijnen, vraag de voorzieningenrechter dan verlof voor conservatoir bewijsbeslag.
3. Stuur een sommatie: gebruik staken, informatie teruggeven of vernietigen, boete betalen, met een korte termijn.
4. Vorder in kort geding een verbod met dwangsom, als de wederpartij niet of onvoldoende reageert.
5. Vorder de boete en eventuele aanvullende schade in een bodemprocedure.

De Wbb biedt daarnaast eigen maatregelen, zoals een verbod op gebruik van het geheim en het uit de handel nemen van producten die erop zijn gebaseerd. Tijdens de procedure kan de rechter de toegang tot stukken beperken om het geheim te beschermen. Bewaar daarom altijd een overzicht van welke informatie u wanneer en aan wie heeft verstrekt. Voor een schadeclaim na een lek kunt u ook terecht bij onze specialisten in aansprakelijkheidsrecht.

Neem in de NDA een rechtskeuze en een forumkeuze op, zeker als de wederpartij in het buitenland zit. Bij internationale partijen kan arbitrage een alternatief zijn: de procedure is vertrouwelijk en de uitspraak is in veel landen eenvoudiger ten uitvoer te leggen.

Mag een medewerker van de wederpartij opgedane kennis later gebruiken?

Algemene kennis, ervaring en vaardigheden vallen niet onder de bescherming van bedrijfsgeheimen; dat volgt ook uit de definitie in artikel 1 Wbb. Concrete geheimen, zoals een klantenbestand of een recept, blijven wel beschermd. Een specialist die bij verkennende gesprekken inzicht kreeg in uw werkwijze, mag zijn vakkennis blijven gebruiken, maar uw documenten en cijfers niet meenemen of doorgeven. Wilt u meer bescherming, spreek dan af dat de wederpartij meldt welke medewerkers toegang hadden en hen schriftelijk aan geheimhouding bindt.

Een standaard NDA ontvangen: wat controleert u per rol?

Gebruik een standaardtekst als vertrekpunt, niet als eindproduct. Wat u controleert, hangt af van de vraag of u informatie geeft of ontvangt. Laat bij twijfel juridisch advies over contracten inwinnen of de NDA op maat opstellen.

U deelt de informatie

• Markeer documenten als vertrouwelijk en bevestig mondeling gedeelde informatie binnen een vaste termijn schriftelijk.
• Neem een boetebeding op en spreek af dat u daarnaast uw volledige schade mag vorderen (artikel 6:92 BW).
• Verbied reverse engineering uitdrukkelijk (artikel 3 Wbb staat het anders toe).
• Houd een overzicht bij van welke informatie u wanneer aan wie heeft verstrekt.

U ontvangt de informatie

• Controleer of de uitzonderingen voor openbare, al bekende en zelf ontwikkelde informatie erin staan.
• Kijk of u de informatie mag delen met uw adviseurs, financiers en groepsmaatschappijen.
• Zoek naar bepalingen die niets met geheimhouding te maken hebben, zoals exclusiviteit of een concurrentieverbod.
• Deelt u zelf ook informatie, vraag dan om een wederzijdse NDA in plaats van een eenzijdige met zware boetes voor u.

Hoe Law & More helpt bij een NDA

• Wij stellen een eenzijdige of wederzijdse NDA op, met een concreet doel en een heldere definitie.
• Wij beoordelen een ontvangen NDA op onevenwichtige boetes, exclusiviteit of een verborgen concurrentieverbod.
• Wij regelen bij een overname of investering de dataroom, de positie van adviseurs en financiers en de teruggave van documenten.
• Wij sturen bij een lek een sommatie, vragen zo nodig verlof voor bewijsbeslag en vorderen in kort geding een verbod.

Een NDA beoordelen in vijf punten

• Een NDA is een redelijke maatregel in de zin van artikel 1 Wbb en versterkt zo uw wettelijke positie.
• Vage definities worden uitgelegd naar wat partijen redelijkerwijs mochten verwachten (Haviltex, 1981).
• Een boete vervangt de schadevergoeding, tenzij u afspreekt dat u beide mag vorderen (artikel 6:92 BW).
• De rechter matigt een boete alleen bij een buitensporig resultaat (Intrahof/Bart Smit, 2007).
• Zonder uitdrukkelijk verbod is reverse engineering van een rechtmatig verkregen product toegestaan.

Law & More stelt geheimhoudingsovereenkomsten op en beoordeelt NDA’s die ondernemers van een wederpartij ontvangen, ook bij overnames en investeringen. Meer over onze aanpak leest u op de pagina van onze ondernemingsrechtadvocaten.