Intentieverklaring (LOI of MOU): wanneer is die bindend en wanneer niet?

Gepubliceerd op 25 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026

Een intentieverklaring (Letter of Intent of Memorandum of Understanding) is niet vanzelf vrijblijvend: of zij bindt, hangt af van de inhoud en van wat partijen redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten, niet van de titel. Ook een duidelijk niet-bindende intentieverklaring kan gevolgen hebben, omdat het afbreken van vergevorderde onderhandelingen in uitzonderlijke gevallen tot schadevergoeding leidt.

Daarnaast bevat bijna elke LOI onderdelen die wel bindend zijn bedoeld, zoals geheimhouding, exclusiviteit en kostenverdeling. Hieronder leest u hoe de rechter dat beoordeelt en hoe u een intentieverklaring opstelt die doet wat u wilt.

Wat is een intentieverklaring?

Een intentieverklaring is een document waarin partijen de uitgangspunten van een voorgenomen transactie vastleggen voordat zij de definitieve overeenkomst sluiten. De wet kent het begrip niet; het is een praktijkdocument dat valt onder de gewone regels van het verbintenissenrecht in Boek 6 BW.

Andere namen zijn Letter of Intent (LOI), Memorandum of Understanding (MOU), heads of terms of term sheet. Zie voor het verschil met een term sheet ons artikel term sheet of intentieverklaring.

Een LOI komt vooral voor bij bedrijfsovernames, vastgoedtransacties, investeringen en samenwerkingsverbanden. Bij een overname legt de LOI meestal de indicatieve koopprijs, de transactiestructuur, de planning van het due diligence-onderzoek, een exclusiviteitsperiode en de voorwaarden voor de definitieve koop vast.

Wanneer is een intentieverklaring bindend?

Een intentieverklaring is een bindende overeenkomst als partijen over de wezenlijke punten overeenstemming hebben en gebonden wilden zijn. Of dat zo is, beoordeelt de rechter aan de hand van wat partijen verklaarden en wat zij daaruit over en weer mochten afleiden (artikelen 3:33, 3:35 en 6:217 BW).

Bij de uitleg kijkt de rechter niet alleen naar de letterlijke tekst, maar ook naar de bedoeling van partijen en de omstandigheden (de Haviltex-maatstaf, HR 13 maart 1981, ECLI:NL:HR:1981:AG4158). Bij professionele partijen die met juridische hulp een gedetailleerd document opstellen, krijgt de tekst wel meer gewicht.

• Aanwijzingen voor binding: concrete afspraken over prijs, object en levering, formuleringen als “partijen komen overeen”, ondertekening door bevoegde personen en het begin van de uitvoering.
• Aanwijzingen tegen binding: een uitdrukkelijke niet-bindendheidsclausule, open wezenlijke punten, formuleringen als “streven naar” en voorbehouden zoals goedkeuring door de raad van commissarissen of een bank.

Ontbreekt alleen de prijs, dan kan er bij een koop toch een overeenkomst zijn. Artikel 7:4 BW bepaalt dat de koper dan een redelijke prijs verschuldigd is, tenzij uit de afspraken volgt dat partijen over de prijs nog moesten onderhandelen.

Mag u onderhandelingen na een LOI afbreken?

In beginsel wel: iedere partij mag onderhandelingen afbreken, tenzij dat op grond van het gerechtvaardigd vertrouwen van de ander of andere omstandigheden onaanvaardbaar is. Dat is de maatstaf die de Hoge Raad sinds het arrest Plas/Valburg (HR 18 juni 1982, ECLI:NL:HR:1982:AG4413) hanteert en in het Strandhotel-arrest heeft bevestigd (HR 20 december 2019, ECLI:NL:HR:2019:2026).

In het Strandhotel-arrest benadrukte de Hoge Raad dat de vrijheid om af te breken het uitgangspunt is en dat de rechter terughoudend moet zijn met het aannemen van onaanvaardbaarheid. Relevant zijn onder meer hoe ver de onderhandelingen waren, de verwachtingen die zijn gewekt en of er nieuwe omstandigheden zijn opgetreden.

Is afbreken onaanvaardbaar, dan kan de ander schadevergoeding vorderen. Dat zijn meestal de gemaakte kosten; in uitzonderlijke gevallen ook de gederfde winst. Een niet-bindendheidsclausule en een uitdrukkelijk recht om zonder opgave van redenen te stoppen, maken een geslaagd beroep op gerechtvaardigd vertrouwen veel moeilijker.

Welke bepalingen in een LOI zijn meestal wel bindend?

Procesafspraken worden doorgaans uitdrukkelijk bindend gemaakt, ook als de hoofdtransactie dat niet is. Het is verstandig in de LOI per bepaling aan te geven of zij bindt.

• Geheimhouding: de informatie die tijdens het onderzoek wordt gedeeld, blijft vertrouwelijk, ook als de transactie niet doorgaat. Zie ook geheimhouding bij samenwerking.
• Exclusiviteit: de verkoper onderhandelt gedurende een vaste periode, vaak enkele weken tot enkele maanden, niet met anderen.
• Kosten: wie betaalt de eigen adviseurs, en is er een vergoeding als een partij afhaakt (een break fee)? Een break fee kan als boetebeding gelden, dat de rechter kan matigen (artikel 6:94 BW).
• Rechtskeuze en bevoegde rechter: vooral van belang bij buitenlandse partijen.
• Non-solicitation of concurrentiebeperkingen: deze moeten binnen de grenzen van het mededingingsrecht blijven (artikel 6 Mededingingswet).

Hoe werken voorbehouden en voorwaarden in een LOI?

Een opschortende voorwaarde stelt de werking van een verbintenis uit tot een onzekere gebeurtenis plaatsvindt; een ontbindende voorwaarde laat haar vervallen als die gebeurtenis plaatsvindt (artikel 6:22 BW). Typische voorwaarden zijn financiering, goedkeuring door de ACM, advies van de ondernemingsraad en een bevredigend due diligence-onderzoek.

Een voorbehoud beschermt alleen als het concreet is. Verhindert een partij zelf dat de voorwaarde wordt vervuld, dan kan de voorwaarde als vervuld gelden (artikel 6:23 lid 1 BW). Een vaag voorbehoud als “goedkeuring directie” werkt slecht als de directie zelf aan tafel zit. Zie ook het financieringsvoorbehoud.

Een adviesplichtig besluit, zoals de overdracht van zeggenschap over de onderneming, moet de ondernemer op een zodanig tijdstip aan de ondernemingsraad voorleggen dat het advies nog wezenlijke invloed kan hebben (artikel 25 WOR). Neem daarom in de LOI op dat de definitieve overeenkomst pas wordt getekend na het advies.

Waar let u op als koper of verkoper?

Een koper wil vooral exclusiviteit en ruimte om te stoppen; een verkoper wil serieuze intentie en bescherming van zijn bedrijfsinformatie.

Waar let u als koper op?

• Is de koopprijs uitdrukkelijk indicatief en afhankelijk van het due diligence-onderzoek?
• Is de exclusiviteit bindend en lang genoeg voor het onderzoek?
• Staat er een duidelijk recht om zonder schadevergoeding te stoppen?
• Zijn de voorwaarden (financiering, ACM, ondernemingsraad) concreet omschreven?

Waar let u als verkoper op?

• Is de geheimhouding bindend, ook voor adviseurs en financiers van de koper?
• Is de exclusiviteit beperkt in tijd en eindigt zij automatisch?
• Is er een verbod om tijdens en na de onderhandelingen uw personeel of klanten te benaderen?
• Is vastgelegd wie de kosten draagt als de koper afhaakt?

Hoe voorkomt u ongewenste binding?

Leg in de LOI uitdrukkelijk vast welke bepalingen bindend zijn en dat de rest pas bindt bij ondertekening van een definitieve overeenkomst. Gedraag u daarnaast in lijn met die tekst.

1. Neem een niet-bindendheidsclausule op, met een opsomming van de bepalingen die wel binden.
2. Formuleer de hoofdafspraken als voornemen (“partijen beogen”) en niet als toezegging.
3. Neem een einddatum op waarna de LOI vervalt als er geen definitieve overeenkomst is.
4. Begin niet met de uitvoering, zoals het overnemen van personeel of klanten, voordat de definitieve overeenkomst is getekend.
5. Bewaar e-mails en gespreksverslagen: bij een geschil bepalen die mede hoe de LOI wordt uitgelegd.

Wat kunnen wij voor u doen bij een intentieverklaring?

• Een LOI of MOU opstellen waarin per bepaling duidelijk is of zij bindt.
• Een LOI van de wederpartij beoordelen op ongewenste binding, exclusiviteit en kostenrisico’s.
• De onderhandelingen begeleiden tot en met de definitieve koop- of samenwerkingsovereenkomst.
• Beoordelen of het afbreken van onderhandelingen onaanvaardbaar was en een schadeclaim instellen of afweren.
• Adviseren over transacties en samenwerkingen; zie onze pagina advocaat ondernemingsrecht.

Samengevat

• De inhoud en de verwachtingen van partijen bepalen of een LOI bindt, niet de titel.
• Geheimhouding, exclusiviteit en kostenafspraken worden meestal uitdrukkelijk bindend gemaakt.
• Afbreken van onderhandelingen mag in beginsel, maar kan onaanvaardbaar zijn (Strandhotel, ECLI:NL:HR:2019:2026).
• Concrete voorbehouden en een niet-bindendheidsclausule beperken het risico.

Veelgestelde vragen

Is een ondertekende LOI altijd bindend?

Nee. Ondertekening is een aanwijzing, maar beslissend is of partijen over de wezenlijke punten gebonden wilden zijn. Een duidelijke niet-bindendheidsclausule weegt zwaar.

Kan de rechter mij verplichten verder te onderhandelen?

Dat is mogelijk als afbreken onaanvaardbaar is, maar het komt zelden voor. Meestal gaat het om vergoeding van kosten of, uitzonderlijk, gederfde winst.

Wat is het verschil tussen een LOI en een MOU?

Juridisch geen: beide zijn intentieverklaringen. Een MOU wordt vaker gebruikt bij samenwerkingen tussen organisaties, een LOI bij overnames en vastgoed.

Geldt de geheimhouding nog als de deal niet doorgaat?

Ja, als dat zo is afgesproken. Leg daarom vast hoe lang de geheimhouding na het einde van de onderhandelingen doorloopt, bijvoorbeeld twee jaar.

Lees ook: term sheet en due diligence in het investeringsproces