Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026
In de beperkte gemeenschap van goederen, die sinds 1 januari 2018 geldt voor wie zonder huwelijkse voorwaarden trouwt, blijft wat u vóór het huwelijk alleen bezat van u; wat u tijdens het huwelijk verwerft, wordt gemeenschappelijk en bij scheiding bij helfte verdeeld (artikel 1:94 en 1:100 BW). De belangrijkste uitzondering: goederen die u vóór het huwelijk al samen had, zoals een samen gekochte woning, vallen wel in de gemeenschap.
Bij een kort huwelijk met een groot vermogen draait het daarom om bewijs. Kan niet worden vastgesteld aan wie een goed toebehoort, dan geldt het als gemeenschapsgoed.
Inhoudsopgave
Wat valt in de beperkte gemeenschap?
Alles wat u tijdens het huwelijk verwerft, plus wat u vóór het huwelijk al samen had. Buiten de gemeenschap blijven uw voorhuwelijkse privégoederen, erfenissen en schenkingen en pensioenrechten waarop de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding van toepassing is (artikel 1:94 BW).
Vruchten van privégoederen, zoals huur uit een privéwoning of dividend op privé-aandelen, blijven in beginsel ook privé. Uw salaris en andere inkomsten uit arbeid tijdens het huwelijk vallen wel in de gemeenschap.
Wie vóór 2018 zonder huwelijkse voorwaarden trouwde, valt nog onder de algehele gemeenschap; de wetswijziging werkt niet terug. Stel dus eerst de trouwdatum vast. Wat het oude regime betekent, leest u bij gemeenschap van goederen bij scheiding.
Telt de duur van het huwelijk mee voor de verdeling?
Nee. Ieder krijgt de helft van de gemeenschap, ongeacht wie wat inbracht en hoe lang het huwelijk duurde (artikel 1:100 BW). Een huwelijk van acht maanden leidt tot dezelfde verdeelsleutel als een huwelijk van achttien jaar; alleen de omvang van de gemeenschap verschilt.
De gemeenschap eindigt op de dag dat het echtscheidingsverzoek wordt ingediend (artikel 1:99 BW). Wat daarna wordt verworven, valt erbuiten. Een beroep op de redelijkheid en billijkheid om van de verdeling bij helfte af te wijken, slaagt alleen in uitzonderlijke gevallen.
Waarom is een kort huwelijk riskant bij groot vermogen?
Omdat privévermogen snel vermengt met gemeenschapsvermogen. Zodra dat gebeurt, kan ook een huwelijk van enkele maanden tot een grote afrekening leiden.
- Voorhuwelijks spaargeld op een gezamenlijke rekening is niet meer herkenbaar als privé.
- Een erfenis die opgaat aan de verbouwing van een gezamenlijke woning wordt een vergoedingsrecht in plaats van een privégoed.
- Een woning die u vóór het huwelijk samen kocht, valt volledig in de gemeenschap, hoe scheef de inbreng ook was.
Kocht u de woning vóór het huwelijk alleen, dan blijft zij privé, ook als uw partner meebetaalt aan de hypotheek; die betalingen leveren hooguit een vergoedingsrecht op. Zie ook een scheiding met een koophuis.
Wie moet bewijzen dat vermogen privé is?
De echtgenoot die stelt dat een goed privé is. Kan tussen de echtgenoten niet worden vastgesteld aan wie een goed toebehoort, dan geldt het als gemeenschapsgoed (artikel 1:94 BW).
Begin daarom vóór het huwelijk met een inventarisatie op de huwelijksdatum: bankafschriften, eigendomsakten, taxaties en effectenoverzichten. Banken bewaren afschriften niet onbeperkt, en een waardering op een datum jaren geleden is duur en aanvechtbaar. Een privérekening waarop alleen privévermogen staat en waaruit niets naar de huishouding gaat, is het sterkste bewijs.
Hoe werken vergoedingsrechten?
Gebruikt u privégeld voor een goed van de gemeenschap of van de ander, dan ontstaat een vergoedingsrecht (artikel 1:87 BW). Die vergoeding beweegt mee met de waarde van het goed, in dezelfde verhouding als uw bijdrage destijds.
Stak u eigen geld in de gezamenlijke woning en steeg die in waarde, dan deelt u in die stijging. Daalde de woning, dan krijgt u minder terug, maar bij verbruiksgoederen of besteding zonder toestemming geldt ten minste het nominale bedrag. Leg elke inbreng vast: bedrag, rekening, goed en datum. Tussen echtgenoten loopt de verjaring niet zolang het huwelijk duurt (artikel 3:321 BW).
Wat geldt voor erfenissen, schenkingen en een onderneming?
Erfenissen en schenkingen vallen sinds 2018 van rechtswege buiten de gemeenschap. Alleen als de erflater of schenker uitdrukkelijk bepaalt dat ze gemeenschappelijk worden (een insluitingsclausule), is dat anders.
Die bescherming is zo sterk als uw administratie. Wordt een geërfd bedrag gemengd met salaris op een gezamenlijke rekening, dan resteert hooguit een vergoedingsrecht, mits u de herkomst kunt aantonen.
Een onderneming die u vóór het huwelijk had, blijft privé. Wel kan de gemeenschap recht hebben op een redelijke vergoeding voor uw arbeid in die onderneming, voor zover u daarvoor geen redelijk inkomen ontving (artikel 1:95a BW). Is er gemeenschapsgeld in het bedrijf gestoken, dan ontstaat bovendien een vergoedingsrecht. Lees meer bij de waardering van een onderneming bij echtscheiding.
Hoe zit het met schulden?
Schulden die u vóór het huwelijk alleen had, blijven privé; schulden die u vóór het huwelijk samen aanging en schulden van tijdens het huwelijk zijn in beginsel gemeenschapsschulden. Onderling draagt ieder daarvan de helft (artikel 1:100 BW).
Na ontbinding blijft u volledig aansprakelijk voor de gemeenschapsschulden die u zelf aanging. Voor schulden van de ander kan op u niet meer worden verhaald dan wat u uit de verdeling krijgt (artikel 1:102 BW). Een zorgvuldig echtscheidingsconvenant beperkt dat risico.
Wat kunt u met huwelijkse voorwaarden regelen?
Met huwelijkse voorwaarden wijkt u van het wettelijke stelsel af. U kunt kiezen voor koude uitsluiting, een periodiek of finaal verrekenbeding, of een stelsel waarin alleen bepaalde vermogensbestanddelen buiten de gemeenschap blijven; de akte wordt altijd door een notaris opgemaakt (artikel 1:115 BW).
Ook tijdens het huwelijk kunt u voorwaarden aangaan of wijzigen; rechterlijke goedkeuring is sinds 1 januari 2012 niet meer nodig. Tegenover derden werken ze pas na inschrijving in het huwelijksgoederenregister. Een periodiek verrekenbeding dat niet is uitgevoerd, kan bij scheiding alsnog tot een grote afrekening leiden (artikel 1:141 lid 3 BW). Zie huwelijksvoorwaarden en de onderneming en huwelijkse voorwaarden bij scheiding.
Wat doet u als vermogen wordt verzwegen?
Een echtgenoot die opzettelijk een goed van de gemeenschap verzwijgt, zoekmaakt of verborgen houdt, verbeurt zijn aandeel in dat goed aan de ander (artikel 1:135 lid 3 BW; zie ook artikel 3:194 lid 3 BW). Het goed komt dan volledig toe aan de andere echtgenoot.
De sanctie vereist opzet; een vergeten rekening valt er niet onder. Duiken na de verdeling onbekende goederen op, dan kunt u de rechter vragen die alsnog te verdelen. Vraag bij een groot vermogen om een volledige opgave met stukken en laat beide partijen in het convenant verklaren dat die opgave volledig is.
Waar let u op als vermogende partner?
- Maak op de huwelijksdatum een inventaris met stukken.
- Houd privévermogen, erfenissen en schenkingen op aparte rekeningen.
- Leg elke inbreng van privégeld in gemeenschappelijke goederen schriftelijk vast.
- Overweeg huwelijkse voorwaarden, ook tijdens het huwelijk.
Waar let u op als minder vermogende partner?
- Vraag om bewijs van elk goed dat de ander privé noemt.
- Ga na of u meebetaalde aan privégoederen van de ander; dat kan een vergoedingsrecht opleveren.
- Controleer of artikel 1:95a BW een vergoeding geeft bij een privéonderneming.
- Vraag een volledige vermogensopgave met afschriften op de peildatum.
Wat kunnen wij voor u doen bij de verdeling van een groot vermogen?
- Het vermogen in kaart brengen en vaststellen wat privé en wat gemeenschappelijk is.
- Vergoedingsrechten en de vergoeding van artikel 1:95a BW berekenen.
- Onderhandelen over de verdeling en het convenant opstellen.
- Procederen over verdeling, verzwegen vermogen of verrekening.
- Huwelijkse voorwaarden beoordelen, met ondersteuning van onze familierechtadvocaat.
Samengevat
- Sinds 2018 blijft voorhuwelijks privévermogen buiten de gemeenschap; samen gekochte goederen van vóór het huwelijk niet.
- De gemeenschap wordt bij helfte verdeeld, ongeacht de duur van het huwelijk.
- Wat u niet als privé kunt bewijzen, geldt als gemeenschapsgoed.
- Privégeld in gemeenschapsgoederen levert een meebewegend vergoedingsrecht op (artikel 1:87 BW).
- Opzettelijk verzwegen vermogen komt volledig toe aan de ander (artikel 1:135 lid 3 BW).
Veelgestelde vragen
Valt huur of dividend uit mijn privévermogen in de gemeenschap?
In beginsel niet: vruchten van privégoederen blijven privé (artikel 1:94 BW). Salaris en andere inkomsten uit arbeid vallen wel in de gemeenschap.
Vallen erfenissen in de beperkte gemeenschap?
Nee, tenzij de erflater of schenker uitdrukkelijk bepaalt dat ze gemeenschappelijk worden. Een uitsluitingsclausule is sinds 2018 dus niet meer nodig.
Kan ik tijdens het huwelijk nog huwelijkse voorwaarden maken?
Ja, bij notariële akte en zonder rechterlijke goedkeuring. Tegenover derden werken ze pas na inschrijving in het huwelijksgoederenregister.
Telt een huwelijk van een paar maanden anders bij de verdeling?
Nee. De verdeling is altijd bij helfte (artikel 1:100 BW); alleen de omvang van wat in de gemeenschap is gevallen, is bij een kort huwelijk vaak kleiner.
