Nieuwe batterijverordening: plichten voor fabrikanten en importeurs

Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 september 2026

De nieuwe batterijverordening is verordening (EU) 2023/1542 van 12 juli 2023 inzake batterijen en afgedankte batterijen. Zij trad op 17 augustus 2023 in werking, trekt de oude batterijenrichtlijn 2006/66/EG in en wijzigt richtlijn 2008/98/EG en de markttoezichtverordening (EU) 2019/1020. Fabrikanten, importeurs en distributeurs krijgen er producteisen, informatieplichten, registratie en producentenverantwoordelijkheid mee opgelegd.

Waarom een verordening en geen richtlijn?

Het verschil is voor uw praktijk wezenlijk. De oude regels stonden in richtlijn 2006/66/EG, die elke lidstaat zelf moest omzetten. Dat leverde vijfentwintig verschillende nationale regimes op, met eigen definities, eigen registers en eigen etiketteringseisen. Een verordening werkt daarentegen rechtstreeks in alle lidstaten, zonder tussenkomst van de nationale wetgever.

Dat betekent dat u zich niet langer op een Nederlandse omzettingswet kunt beroepen en dat u die ook niet hoeft af te wachten. De verplichting vloeit rechtstreeks voort uit de verordeningstekst zelf. Nederlandse regelgeving blijft alleen nog nodig voor de zaken die de verordening aan de lidstaten overlaat, zoals de aanwijzing van toezichthouders en de vaststelling van sancties.

Tegelijk is de verordening geen document dat u in een middag doorneemt. Zij kent een uitgebreid overgangsregime waarin verplichtingen per onderwerp en per batterijcategorie op verschillende momenten van toepassing worden. Ga daarom nooit af op een samenvatting: controleer per verplichting in de slotbepalingen en de overgangsbepalingen van de verordening welke datum voor uw producten geldt.

Welke batterijen vallen eronder?

Het toepassingsgebied is zeer ruim: de verordening geldt voor alle batterijen die in de Unie in de handel worden gebracht of in gebruik worden genomen, ongeacht herkomst, vorm, gewicht of samenstelling. Ook batterijen die al in een ander product zijn ingebouwd vallen eronder. Wie een apparaat met een vaste accu importeert, is voor die accu dus zelf marktdeelnemer onder de verordening.

De verordening onderscheidt vijf categorieen, elk met een eigen pakket eisen:

• draagbare batterijen, voor algemeen gebruik, oplaadbaar of niet-oplaadbaar;
• batterijen voor lichte vervoermiddelen, zoals elektrische fietsen en steps;
• batterijen voor elektrische voertuigen, de tractiebatterijen;
• start-, verlichtings- en ontstekingsbatterijen, kortweg SLI-batterijen;
• industriele batterijen, onder meer voor industriele toepassingen, communicatie-infrastructuur, landbouw en energieopslag.

De categorie voor lichte vervoermiddelen is nieuw ten opzichte van de oude richtlijn en vult een gat dat in de praktijk voor veel onduidelijkheid zorgde. Bepaal die indeling zorgvuldig en leg de motivering vast: de categorie bepaalt welke productvereisten, welke inzameldoelstellingen en welke informatieverplichtingen gelden. Een verkeerde indeling zet uw hele nalevingsdossier op het verkeerde spoor.

Verplichtingen van de fabrikant

De fabrikant draagt de zwaarste last. Hij moet de batterij ontwerpen en produceren volgens de duurzaamheids-, prestatie- en veiligheidseisen van de verordening, een conformiteitsbeoordelingsprocedure doorlopen, technische documentatie opstellen en bewaren, een EU-conformiteitsverklaring opmaken en de CE-markering aanbrengen. Die systematiek is dezelfde als bij andere Europese productregelgeving; wat wij daarover schrijven in ons artikel over CE-markering in de praktijk geldt hier onverkort.

Daarnaast gelden informatieverplichtingen. Batterijen moeten worden voorzien van etiketten en van een QR-code die toegang geeft tot productinformatie. De verordening voert ook een digitaal batterijpaspoort in voor bepaalde categorieen, waarin gegevens over samenstelling, prestaties, herkomst en einde-levensduurbehandeling worden ontsloten. Dat paspoort is geen etiket maar een datastructuur: u zult de gegevens moeten kunnen leveren in de vorm en op het moment die de verordening voorschrijft.

Een derde blok betreft de milieuprestatie: een verklaring over de koolstofvoetafdruk, minimumaandelen gerecycleerd materiaal voor bepaalde metalen, en eisen aan levensduur en verwijderbaarheid. Ook hier geldt dat de data waarop deze eisen van toepassing worden per categorie verschillen en gefaseerd zijn ingevoerd. Plan uw productontwikkeling op de vroegste datum die voor uw portfolio relevant is, niet op de laatste.

Etikettering en informatie aan de eindgebruiker

De verordening schrijft voor welke gegevens op of bij de batterij moeten staan. Het gaat onder meer om identificatie van de fabrikant, het batterijtype, de chemische samenstelling, de capaciteit en de gevaarlijke stoffen die de batterij bevat, aangevuld met het symbool voor gescheiden inzameling en, waar van toepassing, de symbolen voor cadmium en lood. Die informatie moet duurzaam en leesbaar zijn aangebracht en, waar de afmetingen dat niet toelaten, op de verpakking of in de begeleidende documentatie.

De taal is geen detail. Informatie voor de eindgebruiker moet worden verstrekt in een taal die de afnemers in de betrokken lidstaat gemakkelijk kunnen begrijpen; voor de Nederlandse markt betekent dat in de praktijk het Nederlands. Een Engelstalige handleiding bij een consumentenproduct is dus een tekortkoming, ook als het product technisch volledig aan de eisen voldoet.

Wordt de batterij online aangeboden, dan moet dezelfde informatie voor het sluiten van de koop zichtbaar zijn op de aanbiedingspagina. Verkoop via een marktplaats ontslaat u daar niet van: de verplichting rust op de marktdeelnemer die het product aanbiedt, niet op het platform. Controleer daarom of uw productfeeds dezelfde gegevens bevatten als het fysieke etiket, want afwijkingen daartussen zijn voor een toezichthouder eenvoudig vast te stellen.

Verplichtingen van de importeur en de distributeur

De importeur is degene die een batterij uit een derde land in de Unie in de handel brengt. Hij mag dat alleen doen als hij heeft geverifieerd dat de fabrikant de conformiteitsbeoordeling heeft uitgevoerd en de technische documentatie beschikbaar is. Verder moet hij zijn naam en contactgegevens op de batterij of op de verpakking vermelden en de conformiteitsverklaring gedurende de voorgeschreven termijn beschikbaar houden.

Er is een belangrijke valkuil. Wie een batterij onder eigen naam of merk op de markt brengt, of een batterij zodanig wijzigt dat de conformiteit in het geding komt, wordt zelf als fabrikant aangemerkt en neemt daarmee het volledige fabrikantenpakket over. Voor private label en voor herverpakking is dat een risico dat men zelden vooraf inschat. Wat er misgaat als de documentatie dan niet klopt, beschrijven wij in ons artikel over non-compliante producten en gebrekkige CE-markering.

De distributeur heeft een lichter maar niet vrijblijvend pakket: hij controleert of de vereiste markering, documentatie en gebruiksinformatie aanwezig zijn en of de opslag- en vervoersomstandigheden de conformiteit niet aantasten. Signaleert hij dat een batterij niet voldoet, dan moet hij optreden en de bevoegde autoriteiten informeren. Passief doorverkopen is geen verdediging.

Verwijderbaarheid en vervangbaarheid

Een van de meest zichtbare vernieuwingen betreft het ontwerp van apparaten. Draagbare batterijen die in een product zijn ingebouwd, moeten door de eindgebruiker eenvoudig kunnen worden verwijderd en vervangen, met gereedschap dat algemeen verkrijgbaar is en zonder dat daarvoor speciale hulpmiddelen of hitte nodig zijn. Voor batterijen van lichte vervoermiddelen geldt een vergelijkbare eis, waarbij vervanging door een onafhankelijke vakman mogelijk moet zijn.

De verordening kent op deze eis begrensde uitzonderingen, bijvoorbeeld voor apparaten die in een natte omgeving moeten functioneren of waar continuiteit van de stroomvoorziening om veiligheidsredenen noodzakelijk is. Wie zich op zo een uitzondering beroept, moet dat onderbouwen in de technische documentatie. Een beroep dat pas tijdens een inspectie wordt bedacht, overtuigt zelden.

Voor productontwikkelaars is dit een ontwerpeis en geen etiketteringskwestie. Verlijmde accu s, behuizingen die alleen destructief te openen zijn en firmware die een vervangen accu weigert, staan op gespannen voet met de verordening. Betrek daarom de juridische toets bij het ontwerp en niet pas bij de conformiteitsbeoordeling, wanneer aanpassen een herontwerp betekent.

Producentenverantwoordelijkheid en inzameling

Naast de productregels legt de verordening een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid op. Wie batterijen voor het eerst in een lidstaat op de markt brengt, moet zich in die lidstaat registreren en organiseren dat afgedankte batterijen kosteloos worden ingezameld en verwerkt, of zich daarvoor aansluiten bij een collectieve organisatie. Die verantwoordelijkheid geldt per lidstaat: verkopen in vijf landen betekent registratie in vijf landen.

De verordening stelt bovendien inzameldoelstellingen en recyclingrendementen vast, met specifieke terugwinningspercentages voor materialen als lithium, kobalt, nikkel en lood. Deze doelen lopen gefaseerd op. Voor u als producent vertaalt zich dat in een aantoonbaarheidsplicht: u moet met gegevens kunnen onderbouwen wat er is ingezameld en verwerkt, en die gegevens rapporteren aan de bevoegde instantie.

Denk bij internetverkoop ook aan de figuur van de aangewezen vertegenwoordiger. Een producent zonder vestiging in een lidstaat waar hij wel verkoopt, moet daar iemand aanwijzen die de producentenverantwoordelijkheid namens hem draagt. Verkoop rechtstreeks aan consumenten via een platform ontslaat u dus niet van registratie in het land van de afnemer.

Zorgvuldigheid in de toeleveringsketen

Een van de meest ingrijpende onderdelen is het hoofdstuk over zorgvuldigheidsverplichtingen in de toeleveringsketen. Marktdeelnemers boven een bepaalde omvang moeten een beleid voeren gericht op de risico s die samenhangen met de winning en verwerking van kobalt, lithium, nikkel en natuurlijk grafiet: mensenrechten, arbeidsomstandigheden, milieu en bedrijfsethiek. Dat beleid moet worden vastgesteld, uitgevoerd, geverifieerd en openbaar gemaakt.

Ook hier geldt dat het moment waarop deze verplichtingen van toepassing worden door de Uniewetgever is aangepast. Controleer de geldende tekst van de verordening voordat u een datum in uw planning zet. Wat wel vaststaat, is de richting: de onderbouwing moet uit uw keten komen, en dat regelt u contractueel. Hoe u dat afdwingbaar maakt bij leveranciers, leest u in ons artikel over duurzaamheidsclausules in contracten.

Onderschat de doorlooptijd niet. Informatie over de herkomst van grondstoffen ligt vaak drie of vier schakels stroomopwaarts, bij partijen met wie u geen contract hebt. Wie pas begint als de verplichting geldt, loopt tegen leveranciers aan die niets hoeven en niets willen leveren. Nieuwe of te verlengen inkoopcontracten zijn het natuurlijke moment om de informatieplicht in te bouwen.

Hergebruik, tweede leven en energieopslag

Steeds meer tractiebatterijen krijgen na hun leven in een voertuig een tweede toepassing als stationaire energieopslag. Juridisch is dat geen voortzetting maar een nieuw begin: een batterij die wordt hergebruikt of gereviseerd, wordt in beginsel beschouwd als een product dat opnieuw in de handel wordt gebracht. De marktdeelnemer die dat doet, neemt daarmee de verplichtingen van de fabrikant op zich, inclusief conformiteitsbeoordeling, documentatie en producentenverantwoordelijkheid.

Dat is voor veel partijen in deze markt een onaangename verrassing, omdat zij zichzelf als dienstverlener zien en niet als producent. De praktische consequentie is dat u toegang moet hebben tot de oorspronkelijke gegevens van de batterij, en dat u die niet krijgt tenzij u dat vooraf hebt geregeld. Neem de overdracht van technische gegevens en van de historie van de batterij daarom op in het contract waarmee u de batterij verwerft.

Let ook op de raakvlakken met het energierecht. Grootschalige opslag achter of voor de meter vraagt een aansluiting, roept vragen op over netcongestie en kan onder eigen vergunningregimes vallen. De verordening regelt het product, niet de plaatsing ervan; die twee sporen moeten allebei kloppen voordat een installatie in bedrijf kan.

Toezicht, sancties en aansprakelijkheid

Het markttoezicht op productregelgeving als deze ligt in Nederland bij de Inspectie Leefomgeving en Transport. Op grond van de markttoezichtverordening (EU) 2019/1020 kan een toezichthouder documentatie opvragen, monsters nemen, het op de markt aanbieden beperken of verbieden, en het uit de handel nemen of terugroepen van producten gelasten. De sancties zelf stellen de lidstaten vast; zij moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.

Naast bestuursrechtelijke handhaving loopt het civiele spoor. Veroorzaakt een gebrekkige batterij schade, dan is de producent risicoaansprakelijk op grond van de regeling voor productaansprakelijkheid in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, vanaf artikel 6:185. Die aansprakelijkheid staat los van de vraag of u aan de batterijverordening voldeed: naleving is geen vrijbrief, en niet-naleving maakt het bewijs van een gebrek voor de benadeelde eenvoudiger.

Houd er rekening mee dat dit aansprakelijkheidsregime verandert. Richtlijn (EU) 2024/2853 van 23 oktober 2024 vervangt de richtlijn productaansprakelijkheid uit 1985 en geldt voor producten die na 9 december 2026 in de handel worden gebracht. Wat dat voor uw positie betekent, zetten wij uiteen in ons overzicht van productaansprakelijkheid en van regres in de productketen.

Houd bij dat alles de bewaartermijnen in het oog. De verordening verlangt dat de technische documentatie en de EU-conformiteitsverklaring gedurende een vaste periode na het in de handel brengen van de laatste batterij beschikbaar blijven voor de toezichthouder. Die termijn loopt dus door nadat u een product uit uw assortiment hebt gehaald en overleeft in de praktijk vaak de leverancier die de gegevens heeft aangeleverd. Neem de dossiers daarom op in uw eigen archief in plaats van te vertrouwen op een portaal van een derde, en leg vast wie binnen uw organisatie verantwoordelijk is voor het beheer ervan.

Wat u nu moet regelen

Begin met een inventarisatie: welke batterijen brengt u in de handel, in welke categorie vallen zij, in welke lidstaten worden zij aangeboden en in welke hoedanigheid treedt u op, als fabrikant, importeur, distributeur of aangewezen vertegenwoordiger. Die rolbepaling is de sleutel tot alles wat daarna komt, want elke rol heeft een eigen pakket verplichtingen.

Leg vervolgens per product een technisch dossier aan en beleg intern wie het bijhoudt. Controleer of uw leveranciersovereenkomsten u het recht geven de onderliggende gegevens op te vragen en te delen met een toezichthouder, en of zij voorzien in vrijwaring wanneer een leverancier onjuiste gegevens aanlevert. Zorg dat u een procedure hebt liggen voor het geval een batterij achteraf niet blijkt te voldoen, zoals wij beschrijven in ons artikel over productrecall in de maakindustrie.

Kijk tot slot over de Uniegrens heen. Levert u ook aan het Verenigd Koninkrijk, dan geldt daar een eigen regime met eigen markeringen en eigen documentatie; wij behandelen dat in ons stuk over UKCA en export naar het Verenigd Koninkrijk. Een dossier dat voor de Unie klopt, is daarmee niet automatisch elders bruikbaar.

Veelgestelde vragen

Advies over de batterijverordening

De batterijverordening raakt uw productdossier, uw inkoopcontracten en uw positie tegenover de toezichthouder tegelijk. De advocaten van Law & More in Eindhoven bepalen in welke hoedanigheid u onder de verordening valt, toetsen uw documentatie en leverancierscontracten en staan u bij wanneer een toezichthouder vragen stelt of een maatregel aankondigt. Neem gerust contact met ons op.