Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Een retailer die een voedingsmiddel onder zijn eigen merk verkoopt, geldt naast de fabrikant als producent en is tegenover de consument aansprakelijk voor schade door een gebrekkig product (artikel 6:187 lid 2 BW). De fabrikant blijft verantwoordelijk voor de voedselveiligheid tijdens de productie; wie de schade uiteindelijk draagt, regelt u in het private-labelcontract.
Voor de informatie op het etiket is de retailer verantwoordelijk, omdat het product onder zijn naam op de markt komt (artikel 8 Verordening (EU) 1169/2011). Hieronder leest u hoe de verantwoordelijkheden zijn verdeeld, welke regels gelden en wat u in het contract vastlegt.
Inhoudsopgave
Wat is private label, en waarin verschilt het van white label?
Een private-labelproduct is een voedingsmiddel dat een externe fabrikant maakt op specificatie van de retailer, en dat onder het merk van de retailer wordt verkocht. De retailer bepaalt receptuur, kwaliteitseisen en verpakking. De naam van de fabrikant staat meestal niet op de verpakking.
Bij white label koopt de retailer een bestaand standaardproduct en zet daar alleen zijn eigen etiket op, zonder eigen specificaties. Juridisch is het verschil kleiner dan het lijkt: in beide gevallen presenteert de retailer zich met zijn merk als producent. De afspraken over receptuur en exclusiviteit zijn bij private label wel veel belangrijker.
Wie is aansprakelijk: de fabrikant of de retailer?
Beide, maar op verschillende gronden en tegenover verschillende partijen.
| Verhouding | Grondslag | Wie is aansprakelijk? |
|---|---|---|
| Consument tegenover fabrikant en retailer (schade door een gebrekkig product) | Productaansprakelijkheid, artikel 6:185 en 6:187 lid 2 BW | De fabrikant en de retailer die zijn merk op het product zet; de consument kan kiezen wie hij aanspreekt |
| Consument tegenover de winkel (product voldoet niet) | Non-conformiteit bij consumentenkoop, artikel 7:17 BW | De verkoper |
| Retailer tegenover fabrikant | Het private-labelcontract en artikel 7:25 BW (verhaal in de keten) | De fabrikant voor productiefouten, voor zover het contract niets anders regelt |
| Overheid tegenover beide | Warenwet en Europese levensmiddelenregels | Ieder voor zijn eigen schakel; de retailer voor het etiket |
Voor productaansprakelijkheid hoeft de consument geen schuld te bewijzen. Hij moet het gebrek, de schade en het verband daartussen aantonen. De vordering verjaart drie jaar nadat de benadeelde de schade, het gebrek en de producent kende of had moeten kennen (artikel 6:191 lid 1 BW). Het recht vervalt tien jaar nadat de producent het product in het verkeer bracht (artikel 6:191 lid 2 BW). Bewaar uw productiedossiers en kwaliteitscontroles daarom ten minste die tien jaar.
De retailer kan de consument dus niet naar de fabrikant doorverwijzen. Hij handelt de claim af en verhaalt de schade daarna op de fabrikant. Of dat lukt, hangt vooral af van het contract. Meer over verhaal in de keten leest u in ons artikel over aansprakelijkheid bij slechte levering in de keten.
Actueel: nieuwe regels voor productaansprakelijkheid vanaf 9 december 2026
De Europese richtlijn herziening productaansprakelijkheid (Richtlijn (EU) 2024/2853) moet in Nederland worden omgezet. Het wetsvoorstel daarvoor (Kamerstuk 36906) is op 3 maart 2026 gepubliceerd (Implementatiewet richtlijn herziening productaansprakelijkheid; zie ook Rijksoverheid, nader rapport van 27 februari 2026). Wie zich met naam of merk als fabrikant presenteert, blijft volgens het voorstel onder het begrip fabrikant vallen. De kring van aansprakelijken wordt breder, onder meer met importeurs en fulfilmentdienstverleners bij fabrikanten buiten de EU, en er komen bewijsvermoedens voor het gebrek en het oorzakelijk verband. De nieuwe regels gelden niet voor producten die vóór 9 december 2026 in de handel zijn gebracht.
Welke regels gelden voor voedselveiligheid en etiket?
Private-labelproducten vallen onder dezelfde regels als merkproducten. De belangrijkste:
- Verordening (EG) 178/2002 (algemene levensmiddelenverordening): basisregels voor voedselveiligheid en traceerbaarheid. Elke onderneming moet kunnen aangeven van wie zij grondstoffen kreeg en aan wie zij leverde.
- Verordening (EG) 852/2004 (levensmiddelenhygiëne): elke voedselonderneming werkt met een voedselveiligheidssysteem op basis van HACCP.
- Verordening (EU) 1169/2011 (voedselinformatie): wat op het etiket moet en wie daarvoor verantwoordelijk is.
- Verordening (EU) 2015/2283 (nieuwe voedingsmiddelen) als een product of ingrediënt nieuw is op de Europese markt.
- De Warenwet en de bijbehorende besluiten vullen de Europese regels aan.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht. Zij neemt monsters, legt boetes op en kan producten uit de handel laten halen. Productielocaties moeten bij de NVWA geregistreerd of erkend zijn.
Wat moet op het etiket?
| Verplichte informatie | Toelichting |
|---|---|
| Benaming | De wettelijke of gebruikelijke naam, of een beschrijving |
| Ingrediëntenlijst | In afnemende volgorde van gewicht |
| Allergenen | Duidelijk te onderscheiden in de ingrediëntenlijst |
| Houdbaarheid | Ten minste houdbaar tot of te gebruiken tot |
| Bewaar- en gebruiksvoorschriften | Waar nodig voor veilig gebruik |
| Naam en adres | Van de verantwoordelijke ondernemer, bij private label meestal de retailer |
| Voedingswaarde | Per 100 gram of 100 milliliter (artikelen 32 en 33 Verordening 1169/2011) |
| Land van oorsprong | Bij bepaalde producten, of als weglaten zou misleiden |
Alle verplichte informatie staat in het Nederlands als u in Nederland verkoopt. Gezondheidsclaims mogen alleen als zij op de Europese lijst van toegestane claims staan. Misleidende informatie is verboden; voor duurzaamheidsclaims gelden bovendien de regels over misleidende reclame, zie ons artikel over greenwashing en de boete die op de loer ligt.
Een EAN-code van de fabrikant maakt hem nog geen merkhouder
Gebruikt de retailer de EAN-code van de fabrikant, dan blijft het private-labelmerk van de retailer. Leg dat toch uitdrukkelijk vast. De retailer kan zijn merk laten registreren bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom.
Welke verpakkingsregels komen eraan?
De Europese verpakkingsverordening (Packaging and Packaging Waste Regulation, PPWR) is in februari 2025 in werking getreden en geldt grotendeels vanaf 12 augustus 2026. Verschillende eisen gaan gefaseerd in, zoals regels over recyclebaarheid, etikettering van de materiaalsamenstelling en hergebruik. Controleer per eis vanaf welke datum die voor uw verpakking geldt.
Onder de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid betaalt degene die verpakt product op de markt brengt mee aan inzameling en recycling. Bij private label is dat meestal de retailer. Spreek daarom af wie de kosten van aangepaste of duurzamere verpakkingen draagt; zie ook ons artikel over circulariteit en milieucompliance.
Wat legt u vast in het private-labelcontract?
De wet verdeelt de verantwoordelijkheid tegenover de consument en de overheid. Het contract verdeelt de rekening. Regel ten minste:
| Onderwerp | Wat u regelt |
|---|---|
| Specificaties | Receptuur, grondstoffen, kwaliteitsnormen en toleranties, meetbaar beschreven |
| Wijzigingen | Wie wijzigingen in receptuur of verpakking mag voorstellen en wie ze schriftelijk goedkeurt |
| Etiket | De fabrikant levert de gegevens; de retailer keurt de etikettekst schriftelijk goed |
| Kwaliteitscontrole | Audits, certificering zoals BRC of IFS, laboratoriumtests en wie die betaalt |
| Terugroepen | Wie besluit, wie de NVWA informeert, wie de kosten draagt en hoe snel gegevens worden gedeeld |
| Aansprakelijkheid | Vrijwaring voor productiefouten, een maximumbedrag, uitsluiting van gevolgschade en een verzekeringsplicht |
| Prijs | Een indexeringsclausule voor grondstof- en energiekosten |
| Beëindiging | Restvoorraden, verpakkingsmateriaal, mallen, productdossiers en certificaten |
Een beperking van aansprakelijkheid werkt niet bij opzet of bewuste roekeloosheid. Gebruikt u algemene voorwaarden, controleer dan of ze echt van toepassing zijn geworden; zie ons artikel over algemene voorwaarden opstellen en over garantieclausules in commerciële contracten.
Wie is eigenaar van de receptuur?
Zonder afspraak blijft een bestaande receptuur van de fabrikant. Wat samen wordt ontwikkeld, leidt snel tot discussie. Een receptuur is als zodanig zelden auteursrechtelijk beschermd; de bescherming loopt vooral via geheimhouding (Wet bescherming bedrijfsgeheimen) en contractuele afspraken. Leg daarom vast:
- wie eigenaar wordt van nieuwe recepturen, formuleringen en verpakkingsontwerpen;
- of de fabrikant hetzelfde product ook voor een concurrent mag maken (exclusiviteit);
- welke informatie vertrouwelijk is en hoe lang de geheimhouding na afloop doorloopt;
- of de retailer de receptuur na beëindiging bij een andere fabrikant mag laten maken.
Meer over geheimhouding leest u in ons artikel over de geheimhoudingsovereenkomst.
Waar let u op als fabrikant, en waar als retailer?
De belangen lopen op een paar punten uiteen.
| Fabrikant | Retailer |
|---|---|
| Leg vast dat bestaande recepturen van u blijven | Leg exclusiviteit en geheimhouding van de receptuur vast |
| Laat de etikettekst schriftelijk goedkeuren door de retailer | Controleer de etikettekst zelf; u bent er verantwoordelijk voor |
| Beperk aansprakelijkheid voor gevolgschade en terugroepkosten tot een maximumbedrag | Bedong een vrijwaring voor productiefouten en terugroepkosten |
| Neem een prijsaanpassing op voor grondstof- en energiekosten | Eis HACCP, traceerbaarheid en een erkende certificering |
| Regel een afnameverplichting of minimale volumes | Regel wat er bij beëindiging met voorraden en productdossiers gebeurt |
Hoe wij helpen bij private label
- Wij stellen private-labelovereenkomsten op of beoordelen het concept van de wederpartij, met afspraken over specificaties, receptuur, exclusiviteit en beëindiging.
- Wij verdelen de aansprakelijkheid voor productiefouten, etiket en terugroepacties tussen fabrikant en retailer.
- Wij toetsen het etiket aan Verordening (EU) 1169/2011.
- Wij staan u bij als de NVWA een maatregel of boete oplegt, ook in bezwaar.
- Wij handelen aansprakelijkheidsvragen en verhaalsacties in de keten af.
In het kort
- Wie zijn merk op een voedingsmiddel zet, is tegenover de consument aansprakelijk als producent (artikel 6:187 lid 2 BW).
- De retailer is verantwoordelijk voor het etiket (artikel 8 Verordening 1169/2011).
- Het contract bepaalt wie de schade en de terugroepkosten uiteindelijk draagt.
- Voor producten die vanaf 9 december 2026 in de handel komen, gelden nieuwe regels voor productaansprakelijkheid.
Veelgestelde vragen
Moet de naam van de fabrikant op de verpakking?
Nee, dat is meestal niet verplicht. Op de verpakking staat de naam en het adres van de ondernemer onder wiens naam het product op de markt komt; bij private label is dat meestal de retailer. Voor bepaalde dierlijke producten geldt wel een identificatiemerk van de erkende productielocatie.
Hoe lang bewaart u kwaliteitsdocumenten?
Bewaar ze ten minste tien jaar na het in de handel brengen van het product. Zo lang kan een producent op grond van artikel 6:191 lid 2 BW worden aangesproken.
Mag de fabrikant hetzelfde product aan een concurrent leveren?
Ja, tenzij u exclusiviteit afspreekt. Let wel op de grenzen van het mededingingsrecht als de exclusiviteit lang duurt of een groot deel van de markt afsluit.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.
