Voorarrest: gronden, termijnen, schorsing en vergoeding achteraf

Gepubliceerd op 25 augustus 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Voorarrest is de vrijheidsbeneming van een verdachte voordat de strafrechter over de zaak heeft beslist. Het mag alleen bij de misdrijven van artikel 67 Sv en op een van de gronden van artikel 67a Sv, en het mag niet langer duren dan de straf die u redelijkerwijs te wachten staat.

Voorarrest omvat drie fasen: de ophouding voor onderzoek, de inverzekeringstelling en de voorlopige hechtenis. Elke fase heeft een eigen beslisser en een eigen maximale duur. Hieronder leest u wanneer voorarrest is toegestaan, hoe lang het mag duren, hoe u eruit kunt komen en welke vergoeding u na afloop kunt vragen.

Voorarrest is een dwangmiddel, geen straf

Voorarrest dient om het onderzoek en de rechtsgang te beschermen. Wie in voorarrest zit, geldt nog altijd als onschuldig. Dat volgt uit de onschuldpresumptie van artikel 6 lid 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Wordt u later veroordeeld tot een vrijheidsstraf, dan trekt de rechter de tijd in voorarrest daarvan af (artikel 27 Sr). Eindigt de zaak zonder straf, dan kunt u een vergoeding vragen; daarover verderop meer.

Actueel: het nieuwe Wetboek van Strafvordering is aangenomen, maar treedt pas in werking op een datum die bij koninklijk besluit wordt bepaald (streefdatum 2029). De artikelnummers in dit artikel zijn de nummers die nu gelden. De wettekst vindt u op wetten.overheid.nl.

Wie beslist in welke fase, en hoe lang?

Na de aanhouding wordt u voorgeleid aan de (hulp)officier van justitie. Die kan u ophouden voor onderzoek en daarna de inverzekeringstelling bevelen. Wil het Openbaar Ministerie u langer vasthouden, dan moet een rechter beslissen.

Bron voor bewaring en gevangenhouding: rechtspraak.nl, Voorlopige hechtenis (geraadpleegd 29 oktober 2026). De raadkamer kan het bevel tot gevangenhouding geven voor 30 tot 90 dagen en een korter bevel verlengen, tot in totaal 90 dagen. Na de uitspraak van de strafrechter kan de gevangenhouding nog doorlopen, bijvoorbeeld tijdens het hoger beroep.

U hoort soms dat het voorarrest elke vier weken opnieuw wordt getoetst. Dat klopt niet. Het ritme volgt de wettelijke fasen: de toets van de rechter-commissaris, de bewaring, de gevangenhouding met de verlengingen, en ten slotte de zitting. Wel kan de verdediging op elk moment om opheffing of schorsing vragen. Hoe lang het geheel kan duren, werkten wij uit in ons artikel over de duur van de voorlopige hechtenis.

Bij welke verdenkingen is voorlopige hechtenis mogelijk?

Voorlopige hechtenis mag alleen in de gevallen die artikel 67 Sv limitatief noemt. Daarnaast moeten er ernstige bezwaren tegen u bestaan.

De hoofdregel is dat het moet gaan om een misdrijf waarop volgens de wet een gevangenisstraf van vier jaar of meer staat. Daarnaast noemt artikel 67 Sv een reeks specifieke misdrijven met een lager strafmaximum, zoals bepaalde vormen van bedreiging, mishandeling en verduistering.

Voor verdachten zonder vaste woon- of verblijfplaats in Nederland geldt een aparte regeling (artikel 67 lid 2 Sv). Bij hen kan voorlopige hechtenis ook bij misdrijven met een lagere straf. De reden is het risico dat zij niet op de zitting verschijnen.

Naast een geval uit artikel 67 Sv zijn ernstige bezwaren nodig (artikel 67 lid 3 Sv). De verdenking moet dus stevig zijn; het redelijke vermoeden van schuld dat voor een aanhouding volstaat, is niet genoeg. Ontbreken ernstige bezwaren, dan wijst de rechter-commissaris de vordering tot bewaring af, hoe zwaar het feit ook is.

De gronden van artikel 67a Sv en het anticipatiegebod

De rechter moet een grond uit artikel 67a Sv aanwijzen: vluchtgevaar, gewichtige redenen van maatschappelijke veiligheid of het belang van het onderzoek. Zonder zo’n grond geen voorlopige hechtenis.

• Vluchtgevaar: uit uw gedrag of omstandigheden blijkt dat u zich aan de vervolging of de straf zult onttrekken.
• De twaalfjaarsgrond: een misdrijf met een strafmaximum van twaalf jaar of meer dat de rechtsorde ernstig heeft geschokt.
• Herhalingsgevaar: het gevaar dat u bepaalde misdrijven opnieuw pleegt, en de recidivegrond bij vermogensdelicten.
• De onderzoeksgrond: het risico dat u getuigen beïnvloedt of bewijs laat verdwijnen, anders dan via uw eigen verklaringen.

De onderzoeksgrond vervalt zodra het onderzoek op dat punt klaar is. Een raadsman wijst daar bij elke volgende raadkamerzitting op.

Artikel 67a lid 3 Sv bevat een belangrijke rem: het anticipatiegebod. De rechter geeft geen bevel tot voorlopige hechtenis als ernstig rekening moet worden gehouden met een kortere vrijheidsstraf dan de duur van de hechtenis. Het voorarrest mag dus niet langer duren dan de straf die u redelijkerwijs te wachten staat.

De rechter moet zijn beslissing op uw zaak toesnijden

Een standaardformule is niet genoeg. In zijn arrest van 9 november 2021 (ECLI:NL:HR:2021:1662) herhaalde de Hoge Raad dat een beslissing over voorlopige hechtenis een motivering moet bevatten die op de concrete zaak is toegesneden. Dat volgt uit artikel 24 lid 1 Sv en artikel 78 lid 2 Sv, en geldt ook als de hechtenis na het vonnis wordt voortgezet. Ontbreekt zo’n motivering, dan is dat een punt voor de verdediging.

Eerder vrij: opheffing of schorsing

Bij opheffing vervalt de hechtenis, omdat de grond is weggevallen. Bij schorsing blijft het bevel bestaan, maar mag u onder voorwaarden naar huis (artikel 80 Sv). U kunt op elk moment tijdens bewaring of gevangenhouding om opheffing of schorsing vragen, mondeling op een zitting of schriftelijk.

Opheffing ligt voor de hand als het onderzoek is afgerond of als de ernstige bezwaren zijn verzwakt. De Rechtspraak licht de procedure voor opheffing of schorsing toe.

Aan een schorsing verbindt de rechter altijd algemene voorwaarden. U verschijnt op elke zitting waar uw aanwezigheid nodig is. U onttrekt zich niet aan de uitvoering van een eventuele straf. En u werkt mee aan het vaststellen van uw identiteit.

Daarnaast kan de rechter bijzondere voorwaarden opleggen. Denk aan een contactverbod, een gebiedsverbod, een meldplicht bij de politie, elektronisch toezicht met een enkelband, een behandelverplichting of het stellen van zekerheid. Welke voorwaarden rechters stellen, beschrijven wij in ons artikel over de voorwaarden voor schorsing van de voorlopige hechtenis.

Wat een schorsingsverzoek sterk maakt

Een schorsingsverzoek staat of valt met het alternatief dat u aanbiedt. Een vast adres, werk of een opleiding, een hulpverleningstraject dat al loopt en familie die zich borg stelt, geven de rechter concrete redenen om het risico aanvaardbaar te vinden. Een verzoek dat alleen op uw persoonlijke omstandigheden wijst, zonder waarborgen, slaagt zelden. Overtreedt u na een schorsing de voorwaarden, dan kan de schorsing worden opgeheven.

Uw rechten vanaf de aanhouding

U heeft recht op een advocaat en u mag zwijgen (artikel 29 Sv). Daarnaast heeft u recht op inzage in de stukken, een tolk en medische zorg.

U heeft recht op bijstand van een raadsman, ook voor en tijdens het politieverhoor. Bij misdrijven waarvoor voorlopige hechtenis mogelijk is, krijgt u een raadsman toegevoegd zodra de inverzekeringstelling is bevolen (artikel 40 Sv). Gebruik dat recht voordat u een verklaring aflegt. Wat u in de eerste uren zegt, bepaalt vaak de rest van het dossier. Wij schreven daarover in ons artikel over het politieverhoor.

U bent niet verplicht vragen te beantwoorden, en de politie moet u daar voor het verhoor op wijzen (artikel 29 lid 2 Sv). Uw zwijgen mag niet als bewijs tegen u worden gebruikt. Wel kan blijvend zwijgen meewegen als het dossier om uitleg vraagt. Wanneer zwijgen verstandig is, leest u in ons artikel over het zwijgrecht.

Verder heeft u recht op kennisneming van de processtukken (artikel 30 Sv), op bijstand van een tolk, op medische zorg en op het informeren van een familielid over uw detentie. In sommige zaken legt de officier van justitie beperkingen op. Contact met de buitenwereld loopt dan tijdelijk alleen via uw advocaat. Die beperkingen zijn ingrijpend en de verdediging kan ertegen opkomen. Eindigt de zaak later zonder straf, dan tellen dagen met beperkingen zwaarder mee in de vergoeding.

Na afloop: aftrek van straf of vergoeding van de Staat

Volgt een veroordeling tot een vrijheidsstraf, dan trekt de rechter de tijd in verzekering en in voorlopige hechtenis daarvan af (artikel 27 Sr). Eindigt de zaak zonder straf of maatregel, bijvoorbeeld door vrijspraak of een sepot, dan kunt u als gewezen verdachte vergoeding vragen van de schade door de vrijheidsbeneming (artikel 533 Sv). Artikel 530 Sv regelt daarnaast een vergoeding voor de kosten van uw advocaat en uw reiskosten.

Let op de termijn: u dient het verzoek in binnen drie maanden na de beëindiging van de zaak. Daarna kunt u geen vergoeding meer vragen. De rechter kent een vergoeding toe voor zover dat billijk is. Meer daarover leest u in ons artikel over schadevergoeding na vrijspraak.

De standaardbedragen per dag

Bron: het formulier verzoekschriften ex artikel 533 Sv en 530 Sv van de Rechtspraak, versie december 2025 (geraadpleegd 29 oktober 2026). De bedragen zijn forfaitair; de rechter kan ervan afwijken.

Hoe dat uitpakt, laat een beslissing van de rechtbank Noord-Holland van 5 februari 2025 (ECLI:NL:RBNHO:2025:1847) zien. Na vier dagen inverzekeringstelling kende de rechtbank € 2.000 toe, meer dan de standaardvergoeding, omdat uit medische stukken bleek dat de detentie de verzoekster zwaarder had getroffen dan gemiddeld. Het gevraagde bedrag van € 15.000 vond de rechtbank bovenmatig, onder meer omdat een deel van de schade andere oorzaken had. De advocaatkosten werden wel volledig vergoed.

Waarom de eerste dagen beslissend zijn

In de eerste dagen valt de beslissing over wat u verklaart, of er beperkingen komen en of een schorsingsverzoek direct kans maakt. Al tijdens de inverzekeringstelling toetst de rechter-commissaris of die rechtmatig is (artikel 59a Sv), en daarna volgt meteen de beslissing over de bewaring.

Een advocaat voert verweer bij de rechter-commissaris en de raadkamer, bereidt een schorsingsverzoek voor met concrete waarborgen en bewaakt na afloop de termijn van drie maanden voor het verzoek om vergoeding. Wat dat in elke fase inhoudt, leest u op de pagina over een strafrechtadvocaat inschakelen.

Wat wij doen bij voorarrest

• Wij staan u bij tijdens het politieverhoor en bij de voorgeleiding aan de rechter-commissaris.
• Wij voeren verweer op elke raadkamerzitting, onder meer over de ernstige bezwaren, de gronden van artikel 67a Sv en de motivering.
• Wij stellen een schorsingsverzoek op met concrete waarborgen (artikel 80 Sv) en komen op tegen beperkingen.
• Wij dienen na afloop binnen drie maanden het verzoek om vergoeding in (artikel 533 en 530 Sv).

Voorarrest in vijf punten

• Voorlopige hechtenis vereist een geval uit artikel 67 Sv, ernstige bezwaren en een grond uit artikel 67a Sv.
• Het anticipatiegebod verbiedt voorarrest dat langer duurt dan de te verwachten straf.
• Elke beslissing moet op uw zaak zijn toegesneden (HR 9 november 2021).
• Schorsing slaagt vooral met concrete waarborgen, zoals een vast adres, werk en een meldplicht.
• Na een zaak zonder straf geldt een standaardvergoeding van € 120 tot € 160 per dag (stand december 2025), aan te vragen binnen drie maanden.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina strafrecht advocaat.