Gepubliceerd op 19 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Na een vonnis kan de winnende partij de uitspraak laten uitvoeren door een gerechtsdeurwaarder, maar pas nadat het vonnis officieel aan de verliezende partij is betekend (artikel 430 lid 3 Rv). Die uitvoering heet executie; de belangrijkste uitzondering is dat hoger beroep de executie stillegt, tenzij de rechter het vonnis uitvoerbaar bij voorraad heeft verklaard.
In dit artikel leest u welke stappen de deurwaarder zet, welke termijnen gelden, op welke bezittingen beslag mogelijk is, hoeveel u bij loonbeslag in 2026 minimaal overhoudt en hoe u zich als schuldenaar tegen executie kunt verweren. Meer over de executie zelf leest u ook op onze pagina over executie van een vonnis.
Inhoudsopgave
Wanneer mag een vonnis worden uitgevoerd?
Een vonnis mag worden uitgevoerd zodra het een executoriale titel is en aan de schuldenaar is betekend. Een executoriale titel is een officieel afschrift van het vonnis, de zogeheten grosse, met bovenaan de woorden “In naam van de Koning” (artikel 430 Rv).
Of u direct mag executeren, hangt af van de vraag of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard (artikel 233 Rv). In de meeste civiele vonnissen staat die verklaring. U mag dan executeren, ook als de andere partij nog hoger beroep kan instellen of al heeft ingesteld.
Staat die verklaring er niet in, dan schorst een hoger beroep de tenuitvoerlegging (artikel 350 Rv). De termijn voor hoger beroep is drie maanden na de uitspraak (artikel 339 Rv). Bij een verstekvonnis heeft de gedaagde vier weken om verzet te doen (artikel 143 Rv); lees daarover meer in ons artikel over het verstekvonnis.
Executeert u een vonnis dat later in hoger beroep wordt vernietigd, dan draagt u zelf het risico. U moet dan terugbetalen wat u heeft ontvangen en soms ook de schade vergoeden die de executie heeft veroorzaakt.
De stappen van vonnis tot opbrengst
| Stap | Wat er gebeurt | Wettelijke basis |
|---|---|---|
| 1. Betekening | De deurwaarder betekent de grosse en beveelt binnen twee dagen te betalen | Art. 430 en 439 Rv |
| 2. Beslag | Na die twee dagen: beslag op roerende zaken, loon, banktegoed, aandelen of onroerende zaken | Art. 439 e.v., 474b e.v., 475 e.v. en 502 e.v. Rv |
| 3. Aankondiging | De verkoop wordt vooraf aangekondigd, zodat de schuldenaar nog kan betalen | Afhankelijk van het soort beslag |
| 4. Verkoop | Openbare veiling van roerende zaken; een woning via de notaris | Art. 514 e.v. Rv |
| 5. Verdeling | Eerst de executiekosten, daarna de schuldeisers naar rang | Boek 3 BW en Rv |
Wat doet de deurwaarder bij de betekening van het vonnis?
De deurwaarder brengt het vonnis officieel ter kennis van de schuldenaar en beveelt hem om binnen twee dagen te betalen (artikel 439 Rv). Pas als die termijn ongebruikt is verstreken, mag de deurwaarder beslag leggen.
De betekening gebeurt bij exploot: een officiële akte van de deurwaarder. Hij overhandigt het exploot aan de schuldenaar zelf of laat het achter op diens woonplaats, bijvoorbeeld bij een huisgenoot (artikel 46 Rv). Treft hij niemand aan, dan laat hij het exploot in een gesloten envelop achter (artikel 47 Rv).
Woont de schuldenaar niet meer op het bekende adres, dan zoekt de deurwaarder het actuele adres op in de Basisregistratie Personen. Een bedrijf wordt betekend op het adres van de vestiging, zoals dat in het Handelsregister staat.
Op welke bezittingen kan de deurwaarder beslag leggen?
De deurwaarder kan beslag leggen op vrijwel alles wat de schuldenaar bezit of tegoed heeft. Welk beslag hij kiest, hangt af van wat er te halen is en van de kosten.
- Beslag op roerende zaken, zoals een auto, machines of inboedel (artikel 439 e.v. Rv). De deurwaarder maakt een proces-verbaal op en kan de zaken later openbaar laten verkopen.
- Derdenbeslag op loon, uitkering of banktegoed (artikel 475 e.v. Rv). De werkgever of bank moet dan aan de deurwaarder betalen in plaats van aan de schuldenaar.
- Beslag op aandelen op naam in een bv of nv (artikel 474b e.v. Rv). Aandelen zijn geen roerende zaken; de deurwaarder legt dit beslag via de vennootschap.
- Beslag op onroerende zaken, zoals een woning of bedrijfspand (artikel 502 e.v. Rv). Het beslag wordt ingeschreven in de openbare registers van het Kadaster.
Hoeveel houdt u over bij loonbeslag?
Bij loonbeslag houdt de schuldenaar altijd een deel over: de beslagvrije voet (artikel 475b e.v. Rv). Sinds 1 januari 2021 wordt die volgens een vereenvoudigde berekening vastgesteld. De wet kent per huishoudsituatie een maximum; de werkelijke voet hangt af van inkomen en situatie.
| Huishouden | Maximale beslagvrije voet per 1 juli 2026 | Per 1 januari 2026 |
|---|---|---|
| Alleenstaand zonder kinderen | € 2.208,48 | € 2.191,42 |
| Alleenstaande ouder | € 2.543,75 | € 2.526,69 |
| Gehuwd of samenwonend zonder kinderen | € 2.905,79 | € 2.881,41 |
| Gehuwd of samenwonend met kinderen | € 3.179,68 | € 3.155,31 |
Bron: rijksoverheid.nl, beslagvrije voet controleren (artikel 475da Rv).
Wat gebeurt er met conservatoir beslag na het vonnis?
Een conservatoir beslag dat u tijdens of vóór de procedure liet leggen, gaat na het vonnis van rechtswege over in een executoriaal beslag. Dat gebeurt zodra u een executoriale titel heeft die vatbaar is voor tenuitvoerlegging en die aan de schuldenaar is betekend (onder meer artikel 704 Rv).
Bij derdenbeslag moet het vonnis ook aan de derde worden betekend, bijvoorbeeld aan de bank. Meer over het bewarende beslag zelf leest u in ons begrip conservatoir beslag.
Wijst de rechter uw vordering af, dan vervalt het conservatoire beslag. U loopt dan het risico dat u de schade van de schuldenaar moet vergoeden.
Hoe verloopt een executieverkoop?
Betaalt de schuldenaar ook na het beslag niet, dan worden de beslagen goederen verkocht en gaat de opbrengst naar de schuldeisers. Roerende zaken verkoopt de deurwaarder op een openbare veiling; een woning wordt via een notaris geveild (artikel 514 e.v. Rv). Lees meer in ons artikel over de executoriale verkoop van vastgoed.
Uit de opbrengst worden eerst de kosten van de executie betaald. Daarna volgen de schuldeisers in de volgorde van hun rang: een hypotheekhouder gaat bijvoorbeeld voor een gewone schuldeiser. Blijft er geld over, dan krijgt de schuldenaar dat terug; is de opbrengst te laag, dan blijft een restschuld bestaan.
Hoe kunt u executie als schuldenaar tegenhouden?
U kunt de executie laten schorsen in een kort geding bij de voorzieningenrechter; dat heet een executiegeschil (artikel 438 Rv). Loopt er hoger beroep, dan kunt u het gerechtshof ook vragen de uitvoerbaarheid bij voorraad te schorsen (artikel 351 Rv).
De rechter schorst niet snel. Hij doet dat in de regel alleen als het vonnis op een kennelijke juridische of feitelijke misslag berust, of als er na het vonnis feiten zijn ontstaan die tot een noodtoestand leiden. Is hoger beroep niet meer mogelijk, dan kan de rechter alleen ingrijpen bij misbruik van de bevoegdheid om te executeren (artikel 3:13 BW).
Gaat het mis bij de executie zelf, bijvoorbeeld omdat beslag is gelegd op goederen van een ander, dan kan dat ook in een executiegeschil aan de orde komen. Lees verder in ons artikel over verzet tegen onterecht beslag en over de procedure in kort geding.
Verzet tegen een verstekvonnis: let op de eerste beslaguitbetaling
Is het vonnis bij verstek gewezen, dan kunt u verzet doen. De termijn van vier weken kan ook gaan lopen door de executie zelf. Bij beslag op loon of uitkering geldt de eerste uitbetaling aan de beslaglegger als tenuitvoerlegging (artikel 144 onder b Rv). De kantonrechter Rotterdam verklaarde op 23 mei 2025 (ECLI:NL:RBROT:2025:6014) een verzet tegen een verstekvonnis uit 2014 niet-ontvankelijk: de eerste uitbetaling uit een beslag bij het UWV was op 14 november 2024, het verzet kwam pas op 19 december 2024.
De Hoge Raad oordeelde op 24 november 2023 (ECLI:NL:HR:2023:1627) dat de verzettermijn ook in consumentenzaken geldt als uit het verstekvonnis niet blijkt dat de rechter op oneerlijke bedingen heeft getoetst. Is de termijn verstreken, dan wordt het vonnis definitief.
Welke kosten en termijnen gelden bij executie?
De kosten van de deurwaarder liggen vast in het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders en worden elk jaar aangepast. U schiet die kosten als opdrachtgever voor, maar de deurwaarder verhaalt ze op de schuldenaar.
Een vonnis blijft twintig jaar lang uitvoerbaar (artikel 3:324 BW). Voor de rente over de veroordeling geldt een kortere verjaringstermijn van vijf jaar. De wettelijke rente bedraagt sinds 1 januari 2026 4% per jaar bij niet-handelstransacties en sinds 1 juli 2026 10,4% bij handelstransacties (rijksoverheid.nl).
Hoe lang de executie duurt, hangt vooral af van wat er te halen is. Een bankbeslag levert vaak binnen enkele weken iets op, terwijl de verkoop van een woning maanden kan duren. Heeft de schuldenaar geen inkomen of vermogen, dan raadt de deurwaarder verdere executie soms af om onnodige kosten te voorkomen.
Gaat het vonnis niet over geld maar over een handeling, zoals het afgeven van een zaak of het staken van een activiteit, dan helpt beslag niet. De rechter kan dan een dwangsom opleggen die de schuldenaar verbeurt zolang hij niet nakomt (artikel 611a Rv).
Wat regelt u als schuldeiser voordat de deurwaarder begint?
- Controleer of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard (artikel 233 Rv).
- Laat de grosse betekenen en wacht de termijn van twee dagen na het bevel tot betaling af (artikel 439 Rv).
- Laat een eerder gelegd conservatoir beslag tijdig overgaan door het vonnis ook aan de derde te betekenen.
- Weeg het risico af als er hoger beroep loopt: wordt het vonnis vernietigd, dan moet u terugbetalen.
Wat controleert u als schuldenaar zodra het exploot binnenkomt?
- Noteer de termijn voor hoger beroep (drie maanden, artikel 339 Rv) of verzet (vier weken, artikel 143 Rv).
- Lees in het exploot welk bedrag wordt gevorderd en controleer de rente en kosten.
- Controleer bij loonbeslag of de beslagvrije voet juist is berekend (artikel 475b e.v. Rv).
- Overweeg snel een kort geding als het vonnis op een kennelijke fout berust (artikel 438 Rv).
Wat kunnen wij doen bij de executie van een vonnis?
Wij begeleiden zowel schuldeisers als schuldenaren in de fase na het vonnis; meer over onze aanpak leest u op de pagina civiel recht advocaat.
- Wij beoordelen of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is en welke termijnen voor hoger beroep of verzet nog lopen.
- Wij geven de deurwaarder opdracht tot betekening en kiezen samen met hem het meest zinvolle beslag.
- Wij controleren of een conservatoir beslag juist is overgegaan in executoriaal beslag (artikel 704 Rv).
- Wij voeren een executiegeschil in kort geding (artikel 438 Rv) of vragen het hof om schorsing (artikel 351 Rv).
- Wij controleren de opgevoerde executiekosten aan de hand van het tarievenbesluit voor deurwaarders.
Veelgestelde vragen
Hoe lang kan een vonnis worden uitgevoerd?
Een vonnis verjaart na twintig jaar (artikel 3:324 BW). De rente over het toegewezen bedrag verjaart wel na vijf jaar.
Wie betaalt de kosten van de deurwaarder?
De opdrachtgever schiet de kosten voor. De deurwaarder verhaalt de kosten van betekening en executie daarna op de schuldenaar, volgens de wettelijke tarieven.