Gepubliceerd op 5 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
De politie moet uw aangifte opnemen (artikel 163 Sv), maar hoeft niet in elke zaak een onderzoek te starten. Besluit het Openbaar Ministerie (OM) daarna niet te vervolgen, dan kunt u als rechtstreeks belanghebbende binnen drie maanden beklag doen bij het gerechtshof; zolang er geen beslissing is, kunt u vooral nieuwe informatie aanleveren en om uitleg vragen.
Dat een aangifte niet tot onderzoek leidt, voelt voor veel slachtoffers als een afwijzing. Het zegt weinig over hoe ernstig uw zaak voor u is. Hieronder leest u hoe politie en OM keuzes maken, welke rechten u als aangever heeft en welke stappen u kunt zetten als uw aangifte blijft liggen.
Inhoudsopgave
Geregistreerd, maar geen onderzoek: wat dat betekent
Meestal is de aangifte geregistreerd, maar komt er voorlopig geen opsporingsonderzoek. De aangifte blijft in de systemen staan en kan later alsnog worden gebruikt, bijvoorbeeld als er nieuwe informatie opduikt of als er meer aangiftes tegen dezelfde persoon binnenkomen.
Aangifte of melding
Met een aangifte deelt u de politie officieel mee dat er een strafbaar feit is gepleegd. U legt een verklaring af die wordt vastgelegd en die u ondertekent (artikel 161 en 163 Sv). Een aangifte kan de basis vormen voor opsporing en vervolging. Met een melding brengt u de politie alleen op de hoogte, bijvoorbeeld van overlast. Een melding leidt niet tot een proces-verbaal van aangifte.
De politie mag uw aangifte niet weigeren
Volgens artikel 163 van het Wetboek van Strafvordering (Sv) zijn opsporingsambtenaren verplicht een aangifte van een strafbaar feit te ontvangen. De politie mag dus niet weigeren omdat een zaak klein is of weinig kans op succes lijkt. Gaat het niet om een strafbaar feit, maar bijvoorbeeld om een zakelijk conflict, dan kan de politie u doorverwijzen. Wordt u ten onrechte weggestuurd, dan kunt u een klacht indienen bij de politie en daarna bij de Nationale ombudsman.
Uw rechten als slachtoffer, ook zonder onderzoek
De rechten van slachtoffers staan in artikel 51a en volgende Sv. U heeft onder meer recht op:
- een afschrift van uw aangifte;
- informatie over de stand van zaken, zoals de beslissing om niet verder te onderzoeken of niet te vervolgen;
- doorverwijzing naar Slachtofferhulp Nederland;
- bijstand van een advocaat bij het contact met politie en OM.
Vraag bij het doen van aangifte naar het registratienummer. Met dat nummer kunt u later navragen wat ermee is gebeurd en aanvullende informatie laten koppelen.
Waarom een aangifte blijft liggen
De politie kan niet alle aangiftes onderzoeken en stelt prioriteiten. Drie factoren bepalen of een zaak wordt opgepakt: de aanknopingspunten, de ernst van het feit en de capaciteit.
Te weinig opsporingsindicaties
De politie kijkt eerst of er opsporingsindicaties zijn: aanwijzingen die een onderzoek kansrijk maken. Denk aan een bekende of beschreven dader, getuigen, camerabeelden, sporen of gegevens van een bankrekening of telefoonnummer. Ontbreken die, dan wordt de aangifte meestal alleen geregistreerd.
De politie mag ook niet zomaar alles opvragen. Beelden die een winkelier of buurman vrijwillig afgeeft, kan zij gewoon ontvangen. Wil zij een bedrijf verplichten opgeslagen gegevens af te geven, dan is een bevel van de officier van justitie nodig. Artikel 126nd Sv staat dat alleen toe bij verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten; dat zijn in de regel feiten met een strafmaximum van vier jaar of meer (artikel 67 Sv).
Ernst en prioriteiten
Welke feiten voorrang krijgen, wordt mede bepaald door afspraken tussen OM, politie en gemeenten. Geweld, woninginbraak, zedenzaken en ondermijnende criminaliteit krijgen doorgaans meer aandacht dan een fietsendiefstal of een kleine vernieling. Het onderscheid tussen een misdrijf en een overtreding speelt ook een rol. Een herhaald patroon, bijvoorbeeld meerdere aangiftes tegen dezelfde persoon, kan een zaak hoger op de lijst brengen.
Capaciteit
De tijd van de politie gaat ook naar noodhulp, openbare orde en grote onderzoeken. Voor zaken als cybercrime zijn specialisten nodig, en die zijn schaars. Dat verklaart waarom een aangifte die op zichzelf serieus is, toch kan blijven liggen.
Van aangifte tot beslissing: de mogelijke uitkomsten
Na de aangifte beoordeelt de politie de ernst, de aanwijzingen en de kans om een verdachte te vinden. Volgt geen onderzoek, dan hoort u dat in de regel per brief. Start de politie wel een onderzoek, dan kan zij getuigen horen, camerabeelden verzamelen, sporen onderzoeken en een verdachte verhoren. Het OM heeft de leiding over de opsporing en beslist over vervolging.
| Uitkomst | Wat het betekent | Wat u kunt doen |
|---|---|---|
| Alleen registratie | Geen onderzoek wegens te weinig aanknopingspunten of prioriteit | Nieuwe informatie aanleveren; om uitleg vragen |
| Dagvaarding | De zaak gaat naar de strafrechter | Voegen als benadeelde partij (art. 51f Sv) |
| Strafbeschikking | Het OM legt zelf een straf op, zoals een geldboete of taakstraf | Navragen of schadevergoeding is meegenomen |
| Sepot | Het OM ziet af van vervolging, bijvoorbeeld wegens onvoldoende bewijs of omdat vervolging niet opportuun is | Beklag bij het gerechtshof (art. 12 Sv) |
| Voorwaardelijk sepot | Geen vervolging, mits de verdachte zich aan voorwaarden houdt | Melden als voorwaarden worden overtreden; beklag is mogelijk |
De officier weegt de ernst van het feit, het bewijs, de kans op een veroordeling en de belangen van het slachtoffer. Meer over die afweging leest u in ons artikel over seponeren, dagvaarden of schikken. Besluit het OM niet te vervolgen, dan moet het u als slachtoffer daarvan op de hoogte stellen.
Situaties waarin vaak weinig gebeurt
Fietsendiefstal, telefoondiefstal en kleine vernielingen
Zonder getuigen of beelden wordt zo’n aangifte meestal alleen geregistreerd. Een woninginbraak wordt serieuzer genomen, maar zonder sporen of getuigen stopt ook dat onderzoek vaak snel. Registratie is toch zinvol: de politie gebruikt aangiftes om patronen te zien, en uw verzekeraar vraagt vaak om een proces-verbaal van aangifte.
Online fraude met onbekende daders
Bij phishing, nepwebshops en identiteitsfraude werken daders vaak met valse gegevens of vanuit het buitenland. Zonder een Nederlandse bankrekening of bekend telefoonnummer kan de politie weinig. Noteer daarom rekeningnummers, websites, e-mailadressen, schermafbeeldingen en betaalbewijzen. Neem bij een betaling aan een oplichter direct contact op met uw bank; soms kan een betaling nog worden tegengehouden. Meld een nepwebshop of phishingbericht ook bij de Fraudehelpdesk. Meldingen samen kunnen het de moeite waard maken een dader op te sporen.
Een conflict dat eigenlijk civiel is
Een zakenpartner die niet betaalt of een aannemer die slecht werk levert, pleegt meestal geen misdrijf maar schiet tekort in een overeenkomst (artikel 6:74 BW). Dan gaat de politie niet verder en bent u aangewezen op de civiele rechter. Waar de grens ligt, leest u in ons artikel over de grens tussen civiel recht en strafrecht.
Klachtdelicten: zonder klacht binnen drie maanden geen vervolging
Sommige feiten mogen alleen worden vervolgd als het slachtoffer daar uitdrukkelijk om vraagt. Voorbeelden zijn belediging, smaad en laster (artikel 269 Sr), belaging (artikel 285b Sr) en diefstal binnen het gezin of de familie (artikel 316 Sr). U dient de klacht in door bij de aangifte uitdrukkelijk te verzoeken om vervolging. Volgens artikel 66 van het Wetboek van Strafrecht moet dat binnen drie maanden nadat u van het feit kennis kreeg. Ontbreekt een tijdige klacht, dan kan het OM niet vervolgen.
Een stilgevallen aangifte weer in beweging brengen
Stap 1: concrete aanvullingen aanleveren
Laat nieuwe informatie als aanvulling op uw aangifte vastleggen, met vermelding van het registratienummer. Denk aan:
- camerabeelden van winkels, buren of uw eigen deurbel; vraag die snel op, want ze worden vaak na korte tijd overschreven;
- namen en contactgegevens van getuigen;
- foto’s van schade of letsel, en een verklaring van uw huisarts;
- berichten, e-mails, betaalbewijzen en schermafbeeldingen.
Pleeg zelf geen strafbare feiten bij het verzamelen van bewijs, bijvoorbeeld door iemand te confronteren of zonder toestemming een computer binnen te dringen (artikel 138ab Sr).
Stap 2: uitleg vragen of klagen over de behandeling
Vraag schriftelijk aan de politie waarom er geen onderzoek volgt. Bent u niet tevreden over hoe u bent behandeld, dan kunt u een klacht indienen via de klachtenprocedure van de politie en daarna bij de Nationale ombudsman. Een klacht gaat over bejegening en werkwijze. Zij dwingt de politie niet om alsnog onderzoek te doen.
Stap 3: het OM om een schriftelijke beslissing vragen
U kunt de officier van justitie schriftelijk vragen de zaak te beoordelen. Leg uit om welk feit het gaat, welk bewijs er is en waarom vervolging volgens u gerechtvaardigd is. Vraag uitdrukkelijk om een schriftelijke beslissing. Die heeft u nodig als u daarna naar het gerechtshof wilt.
Stap 4: beklag bij het gerechtshof (artikel 12 Sv)
Besluit het OM een strafbaar feit niet te vervolgen of een vervolging niet voort te zetten, dan kunt u als rechtstreeks belanghebbende beklag doen bij het gerechtshof. Volgens het Openbaar Ministerie is die procedure toegankelijk zonder advocaat. In het beklagschrift legt u uit waarom de beslissing onjuist is. Het hof vraagt het OM om een verslag, hoort u meestal in een besloten zitting en kan bevelen dat alsnog wordt vervolgd.
U moet het beklag indienen binnen drie maanden nadat u van de beslissing in kennis bent gesteld (artikel 12k Sv). Heeft u geen kennisgeving ontvangen, dan loopt die termijn niet. Het hof toetst eerst of er een vervolgingsbeletsel is, en daarna of vervolging haalbaar en opportuun is. Hoe dat uitpakt, laat een beslissing van het Gerechtshof Den Haag van 20 maart 2025 (ECLI:NL:GHDHA:2025:410) zien. Het hof wees een beklag tegen een sepot af omdat de zaak al door een buitenlandse rechter was beoordeeld; aan haalbaarheid en opportuniteit kwam het hof daardoor niet meer toe. Meer over deze procedure leest u in ons artikel over de artikel 12-procedure.
Schadevergoeding: via het strafproces of de civiele rechter
Voegen als benadeelde partij
Komt de zaak bij de strafrechter, dan kunt u zich volgens artikel 51f Sv voegen als benadeelde partij en schadevergoeding vorderen. De strafrechter beslist dan in hetzelfde vonnis over uw vordering, als die eenvoudig genoeg is om mee te beoordelen. Wordt de vordering toegewezen, dan kan de rechter een schadevergoedingsmaatregel opleggen (artikel 36f Sr). Betaalt de dader niet binnen acht maanden, dan schiet de Staat het bedrag onder voorwaarden geheel of gedeeltelijk aan u voor.
De dader zelf aanspreken
Blijft vervolging uit, dan kunt u de dader op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) zelf aanspreken bij de civiele rechter. U moet dan weten wie de dader is, en de onrechtmatige daad, de schade en het verband daartussen stellen en zo nodig bewijzen. De civiele rechter hanteert niet de strafrechtelijke maatstaf van wettig en overtuigend bewijs. Een uitgebreide uitleg vindt u in ons artikel over naar de rechter stappen voor schadevergoeding. Houd rekening met griffierecht en proceskosten, en met de kans dat een dader zonder inkomen of vermogen niet kan betalen.
Termijnen voor de aangever op een rij
| Termijn | Duur | Wetsartikel |
|---|---|---|
| Klacht bij een klachtdelict | 3 maanden nadat u van het feit kennis kreeg | Art. 66 Sr |
| Beklag tegen niet-vervolging | 3 maanden na kennisgeving van de beslissing | Art. 12k Sv |
| Voorschot schadevergoedingsmaatregel | Na 8 maanden zonder volledige betaling door de dader | Art. 36f Sr |
Onze hulp bij een aangifte die blijft liggen
Onze strafrechtadvocaten staan zowel verdachten als slachtoffers bij.
- Wij vullen uw aangifte aan met concrete nieuwe informatie, onder vermelding van het registratienummer.
- Wij vragen de officier van justitie gemotiveerd om een schriftelijke vervolgingsbeslissing.
- Wij stellen een beklagschrift op voor het gerechtshof (artikel 12 Sv).
- Wij voegen u als benadeelde partij in het strafproces (artikel 51f Sv); voor letselschade verwijzen wij u naar een letselschadespecialist.
In het kort
- De politie moet uw aangifte opnemen (artikel 163 Sv), maar beslist zelf of zij een onderzoek start.
- Opsporingsindicaties zoals beelden, getuigen of een rekeningnummer bepalen vaak of een zaak wordt opgepakt.
- Bij een klachtdelict moet u binnen drie maanden uitdrukkelijk om vervolging vragen.
- Tegen een sepot doet u binnen drie maanden beklag bij het gerechtshof; het hof toetst ook vervolgingsbeletselen en opportuniteit.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina strafrecht advocaat.