Claims als ‘gezond’ en ‘natuurlijk’: wat mag er op het etiket?

Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026

Een voedings- of gezondheidsclaim zoals ‘rijk aan calcium’ of ‘goed voor de botten’ mag alleen op het etiket als die in de Europese lijst van toegestane claims staat (Verordening 1924/2006). Voor ‘natuurlijk’ en ‘puur’ bestaat geen wettelijke definitie, maar ook die termen mogen niet misleiden (Verordening 1169/2011).

Bedrijven mogen alleen voedings- en gezondheidsclaims op etiketten zetten als ze voldoen aan strikte Europese regels. Medische claims zijn trouwens helemaal verboden.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit let streng op deze regels en kan bedrijven aanpakken die te ver gaan. Zo weet u als consument dat claims op voedselverpakkingen niet zomaar uit de lucht zijn gegrepen.

Wat zijn claims als ‘gezond’ en ‘natuurlijk’ op etiketten?

Claims op voedseletiketten zijn uitspraken over de voedingswaarde of gezondheidseffecten van producten. Ze helpen u keuzes maken, maar vallen onder strenge Europese regels.

Wat is het verschil tussen een voedingsclaim en een gezondheidsclaim?

Voedingsclaims beschrijven de voedingswaarde van een product. Denk aan vitamines, mineralen, vezels of calorieën.

Voorbeelden van voedingsclaims:

• “Rijk aan calcium”
• “Weinig vet”
• “Hoog vezelgehalte”

Gezondheidsclaims zeggen dat een voedingsmiddel goed is voor uw gezondheid. Ze leggen een link tussen voeding en lichamelijke functies.

Toegestane gezondheidsclaims:

• “Calcium draagt bij aan sterke botten”
• “Ter ondersteuning van de spijsvertering”

Medische claims zijn niet toegestaan op voedseletiketten. Dus iets als “glucosamine herstelt beschadigd kraakbeen” mag u niet tegenkomen.

Bedrijven moeten zich houden aan het EU-repertorium van voedings- en gezondheidsclaims. Alleen wetenschappelijk bewezen claims zijn toegestaan.

Wat betekent ‘natuurlijk’ op een etiket?

Voor ‘natuurlijk’ als algemene productclaim bestaat geen wettelijke definitie; alleen voor bijvoorbeeld ‘natuurlijk aroma’ gelden Europese eisen. Producenten gebruiken het vooral als marketingtrucje.

Andere termen zoals “puur”, “ambachtelijk” of “vers” zijn ook niet echt gereguleerd. De Consumentenbond vraagt al jaren om duidelijke regels voor zulke begrippen.

Zonder richtlijnen kunnen bedrijven consumenten makkelijk op het verkeerde been zetten. Een product met ‘natuurlijk’ op het etiket hoeft niet gezonder te zijn.

Het kan gewoon veel suiker, vet of zout bevatten. Laat u dus niet gek maken door mooie woorden.

Kritisch blijven is belangrijk. Die termen klinken lekker, maar zeggen eigenlijk weinig over de échte kwaliteit van het product.

Hoe beïnvloeden claims uw keuze?

Etiketten met claims beïnvloeden uw koopgedrag behoorlijk. Veel mensen denken dat producten met gezondheidsclaims automatisch gezond zijn.

Dat is niet altijd zo. Een koekje met extra calcium kan bijvoorbeeld nog steeds vol suiker zitten.

Belangrijke punten voor consumenten:

• Een claim betekent niet dat het hele product gezond is
• Check altijd de volledige ingrediëntenlijst
• Kijk naar de voedingswaarde per 100 gram

Bedrijven mogen gezondheidsclaims zelfs op ongezonde producten zetten. Een reep met veel suiker kan gewoon als “eiwitrijk” verkocht worden.

De NVWA houdt toezicht op misleidende claims. Ziet u iets verdachts? U kunt het melden bij deze toezichthouder.

Welke Europese regels gelden voor claims?

EU-wetgeving vormt de basis voor alle claims op voedingsmiddelen in Nederland. De Europese Commissie en EFSA bepalen wat mag, terwijl de NVWA controleert.

Wat regelen de EU-verordeningen 1924/2006 en 1169/2011?

De EU-verordening 1924/2006 regelt alle voedings- en gezondheidsclaims in Europa. Deze wet bepaalt welke uitspraken fabrikanten op verpakkingen mogen zetten.

Alleen goedgekeurde claims uit het officiële EU-register zijn toegestaan. Het product moet aan specifieke eisen voldoen om een claim te mogen dragen.

Claims mogen volgens EU-verordening 1169/2011 nooit misleidend, verwarrend of dubbelzinnig zijn. Dit geldt voor alle vrijwillige voedselinformatie op etiketten.

Medische claims zijn helemaal uit den boze. Uitspraken zoals “herstelt beschadigd kraakbeen” mogen fabrikanten en importeurs niet gebruiken.

De EU-regels gelden voor iedereen die voedsel verkoopt binnen Europa. Zowel producenten als importeurs moeten zich eraan houden.

Wat doen de Europese Commissie en EFSA?

De Europese Commissie maakt de wetten voor claims op voedingsmiddelen. Zij bepaalt welke regels in alle EU-landen gelden.

De EFSA (European Food Safety Authority) beoordeelt aanvragen voor nieuwe gezondheidsclaims. Dit wetenschappelijke orgaan checkt of claims kloppen.

EFSA gebruikt algemeen aanvaarde wetenschappelijke gegevens om claims te beoordelen. Alleen claims met bewezen heilzame effecten krijgen groen licht.

In het EU-claimsregister staan alle toegestane en afgekeurde claims. De Europese Commissie werkt dit register regelmatig bij.

Fabrikanten kunnen nieuwe claims aanvragen bij EFSA. Dat proces duurt vaak jaren—de controles zijn streng.

Hoe houdt de NVWA toezicht?

De NVWA kijkt of bedrijven zich in Nederland aan de EU-regels houden. Inspecteurs controleren etiketten, websites en reclames van voedingsmiddelen.

Ze letten vooral op misleidende of verboden claims. Consumenten kunnen verdachte claims melden bij de NVWA.

De NVWA heeft een Handboek Voedings- en gezondheidclaims gemaakt. Dit document helpt bedrijven de regels te snappen.

Gaat het mis? Dan kan de NVWA boetes uitdelen of producten uit de schappen halen.

Welke claims zijn toegestaan?

De EU heeft strenge regels voor claims op voedselproducten. Alleen claims die op de officiële lijst staan mogen gebruikt worden.

Aan welke voorwaarden moet een claim voldoen?

Fabrikanten mogen alleen claims gebruiken die in het EU-repertorium van voedings- en gezondheidsclaims staan. Deze lijst bevat alle toegestane beweringen.

Voor elke claim gelden specifieke eisen. Het product moet genoeg van een voedingsstof bevatten om de claim te mogen voeren.

Claims moeten altijd kloppen en mogen niet misleidend zijn. Ze mogen geen verwarring veroorzaken over de werkelijke voedingswaarden.

Een voedingsclaim betekent niet automatisch dat een product gezond is. Een koekje met extra calcium kan alsnog vol suiker en vet zitten.

Welke claims zijn bijvoorbeeld toegestaan?

Voedingsclaims benoemen de aanwezigheid van voedingsstoffen. Voorbeelden:

• “Bron van vitamine C”
• “Hoog in ijzer”
• “Bevat vitamine B12”

Gezondheidsclaims leggen een link tussen een voedingsstof en een gezondheidseffect:

• “Calcium draagt bij aan het behoud van sterke botten”
• “Vitamine C helpt bij de weerstand”
• “Ijzer draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid”

Medische claims zijn altijd verboden. Zeggen dat een product “beschadigd kraakbeen herstelt” mag gewoon niet.

Waarom moet een claim wetenschappelijk onderbouwd zijn?

Alle toegestane claims zijn wetenschappelijk onderbouwd. De Europese Voedselveiligheidsautoriteit controleert het bewijs voordat claims een vinkje krijgen.

Nieuwe claims doorlopen een uitgebreide toetsingsprocedure. Bedrijven moeten studies aanleveren die hun bewering ondersteunen.

De voedingswaarden op het etiket moeten kloppen met de werkelijke samenstelling. Controles checken of producten echt bevatten wat ze beloven.

Voor gezonde mensen die gevarieerd eten, bieden producten met gezondheidsclaims meestal geen extra voordelen. Maar als aanvulling op een gezond voedingspatroon kunnen ze wel handig zijn.

Welke claims zijn verboden?

Bedrijven mogen niet alles roepen over hun voedingsproducten. Misleidende uitspraken zijn verboden.

Medische claims over voeding kunnen bedrijven duur komen te staan—de NVWA deelt dan forse boetes uit.

Wanneer is een claim misleidend?

Claims op voedselverpakkingen mogen nooit misleidend, verwarrend of dubbelzinnig zijn. Dit staat duidelijk in de Europese wetgeving.

Voorbeelden van verboden misleidende claims:

• Overdreven gezondheidsbeloften zonder wetenschappelijk bewijs
• Vage termen zoals “supervoeding” of “wonderproduct”
• Suggesties dat het product essentieel is voor goede gezondheid

De claim mag ook nooit de indruk wekken dat het niet eten van een product de gezondheid kan schaden. Dit soort druk op consumenten is misleiding.

Bedrijven moeten op de verpakking vermelden hoeveel van het product nodig is voor het beloofde effect. Ze moeten ook duidelijk maken dat gevarieerd en evenwichtig eten belangrijk blijft.

Waarom zijn medische claims verboden?

Medische claims zijn volledig verboden bij levensmiddelen en voedingssupplementen. Deze regel geldt streng voor alle vormen van reclame.

Verboden medische claims:

• “Glucosamine herstelt beschadigd kraakbeen”
• “Helpt bij de behandeling van diabetes”
• “Voorkomt hartziekten”
• “Geneest artritis”

Als een supplement suggereert ziektes te behandelen, genezen of voorkomen, dan overtreedt het de wet. In zulke gevallen beschouwen instanties het supplement soms zelfs als geneesmiddel.

Bedrijven kunnen daardoor hun product niet meer als voedingssupplement verkopen.

Welke sancties kan de NVWA opleggen?

De NVWA houdt streng toezicht op claims bij voedingsproducten. Ze controleren of bedrijven zich aan de regels houden.

Bij overtredingen grijpen ze direct in. Bedrijven krijgen te maken met verschillende sancties:

Mogelijke sancties:

• Waarschuwingen en dwangsommen
• Boetes tot tienduizenden euro’s
• Verbod op verkoop van het product
• Terugroepen van producten uit winkels

Consumenten kunnen klachten melden bij de NVWA. Dit kan via hun website of telefonisch.

De NVWA onderzoekt elke melding over onjuiste claims. Ook online reclame valt hieronder.

Webshops en sociale media moeten zich dus aan dezelfde wetten houden als fysieke verpakkingen.

Hoe zet u een claim correct op het etiket?

Claims moeten correct op voedseletiketten staan volgens strikte regels. De juiste presentatie van verplichte informatie, ingrediënten en voedingswaarden bepaalt of een claim mag.

Hoe presenteert u een claim?

Elke claim op het etiket moet duidelijk leesbaar zijn. De lettergrootte moet groot genoeg zijn.

Claims mogen niet misleidend of verwarrend zijn. Ze horen op dezelfde plek als de hoofdinformatie over het product.

Belangrijke regels voor claims:

• Gebruik heldere, eenvoudige taal
• Plaats claims niet apart van productinformatie
• Vermijd kleine lettertjes voor belangrijke details
• Zorg dat claims kloppen met de werkelijke inhoud

De NVWA checkt of etiketten aan de regels voldoen. Bedrijven die foute claims gebruiken krijgen een waarschuwing of boete.

Claims over gezondheid hebben extra eisen. Ze moeten gebaseerd zijn op wetenschappelijk bewijs dat de EU heeft goedgekeurd.

Hoe vermeldt u ingrediënten en allergenen?

Ingrediënten moeten volledig op het etiket staan. Deze lijst bepaalt vaak of claims als ‘natuurlijk’ of ‘puur’ zijn toegestaan.

Allergeninformatie is verplicht voor:

• Melk en melkproducten
• Gluten
• Noten
• Eieren
• Soja

Allergenen moeten vetgedrukt in de ingrediëntenlijst staan. Dit geldt ook als ze er maar een beetje in zitten.

Claims moeten altijd kloppen met de echte ingrediënten.

Veel bedrijven vermelden daarnaast vrijwillig dat er sporen van allergenen in kunnen zitten. Vaak gebeurt dit met zinnen als ‘kan sporen van noten bevatten’.

Welke voedingswaarden moeten op het etiket?

De voedingswaardentabel moet altijd per 100 gram of 100 ml op het etiket staan. Claims over voeding mogen alleen als ze kloppen met deze waarden.

Verplichte voedingsinformatie:

• Energie (calorieën)
• Vetten, waarvan verzadigde vetten
• Koolhydraten, waarvan suikers
• Eiwitten
• Zout

Bedrijven mogen ook per portie informatie geven. De portiegrootte moet dan wel realistisch zijn voor normaal gebruik.

Een claim als ‘weinig vet’ mag alleen als het product minder dan 3 gram vet per 100 gram bevat. Voor dranken geldt 1,5 gram per 100 ml.

Claims over suiker, zout of vezels hebben allemaal eigen limieten. Die limieten staan vast in Europese regels.

Welke ontwikkelingen komen eraan?

De regels rond claims op levensmiddelen veranderen snel. Strengere controles en nieuwe EU-wetgeving komen eraan.

Worden de controles strenger?

De Rekenkamer vindt dat de huidige controles op voedings- en gezondheidsclaims niet goed genoeg zijn. Ze pleit voor strengere regels voor claims als “natuurlijk” en “puur”.

De NVWA krijgt meer bevoegdheden om tegen misleidende claims op te treden. Hierdoor controleren ze bedrijven vaker op etiketten en reclame.

Standaardisatie wordt belangrijker. Claims als “100% natuurlijk” op cola en snoep moeten beter gedefinieerd worden.

De Consumentenbond heeft al duidelijke richtlijnen gevraagd. Fabrikanten zullen hun claims beter moeten onderbouwen met wetenschappelijk bewijs.

Komen er regels voor ‘natuurlijk’ en ‘zuiver’?

Of en wanneer de Europese Commissie definities vaststelt voor vage begrippen als “natuurlijk” en “zuiver”, staat nog niet vast.

Komt die EU-wetgeving er, dan geeft zij specifieke definities voor veelgebruikte termen. Zo kunnen bedrijven niet meer hun eigen interpretatie gebruiken.

Clean labeling krijgt strengere regels. Producenten mogen niet zomaar “natuurlijk” op hun producten zetten zonder bewijs.

De nieuwe regels gelden straks voor alle EU-landen. Iedereen moet zich dan aan dezelfde spelregels houden.

Wat kunnen fabrikanten en importeurs nu al doen?

Fabrikanten doen er goed aan hun claims nu al te controleren. Wacht niet tot de nieuwe regels ingaan.

Begin met het verzamelen van bewijs voor alle claims op producten. Importeurs zijn verantwoordelijk voor producten uit landen buiten de EU.

Ze moeten zorgen dat buitenlandse leveranciers aan de EU-regels voldoen.

De regels worden complexer en fouten kunnen flink in de papieren lopen.

Houd rekening met deze stappen:

• Controleer alle huidige claims op wetenschappelijk bewijs
• Train medewerkers over nieuwe regelgeving
• Werk samen met leveranciers aan compliant etiketten
• Bereid alternatieve bewoordingen voor als claims niet toegestaan blijken

Waar let u als consument op?

• Kijk naar de voedingswaardetabel per 100 gram, niet alleen naar de claim.
• Lees de ingrediëntenlijst; allergenen staan daarin benadrukt.
• Wees kritisch op ‘natuurlijk’ en ‘puur’: daarvoor bestaat geen wettelijke definitie.
• Meld een verdachte claim bij de NVWA.

Waar let u als producent of importeur op?

• Gebruik alleen claims uit het EU-register, in de goedgekeurde bewoording of een formulering met dezelfde betekenis.
• Controleer of het product aan de voorwaarden van de claim voldoet, zoals minder dan 3 gram vet per 100 gram voor ‘weinig vet’.
• Vermeld bij een gezondheidsclaim het belang van gevarieerde voeding en de hoeveelheid die nodig is voor het effect (art. 10 lid 2 Verordening 1924/2006).
• Zorg dat ook uw webshop en sociale media aan dezelfde regels voldoen.

Wat kunnen wij voor u doen bij claims op etiketten?

Wij adviseren producenten, importeurs en handelaren over claims en procederen tegen de NVWA. Meer over onze aanpak leest u op de pagina bestuursrecht advocaat.

• Wij toetsen etiketten, websites en reclame aan de Verordeningen 1924/2006 en 1169/2011.
• Wij beoordelen of een claim in de EU-lijst staat en of uw bewoording daar niet te ver van afwijkt.
• Wij stellen een zienswijze op tegen een voorgenomen boete of last onder dwangsom van de NVWA.
• Wij maken bezwaar en gaan in beroep tegen een besluit van de NVWA.
• Wij leggen in contracten met leveranciers en importeurs vast wie verantwoordelijk is voor het etiket.

Samengevat

• Alleen voedings- en gezondheidsclaims uit de EU-lijst zijn toegestaan (Verordening 1924/2006).
• Medische claims over het voorkomen, behandelen of genezen van ziekten zijn verboden.
• Voor ‘natuurlijk’ en ‘puur’ bestaat geen wettelijke definitie, maar ze mogen niet misleiden (Verordening 1169/2011).
• ‘Weinig vet’ mag alleen bij minder dan 3 gram vet per 100 gram, of 1,5 gram per 100 ml voor dranken.
• De NVWA houdt toezicht en kan waarschuwen, boetes opleggen en producten uit de handel laten halen.

Veelgestelde vragen