Gepubliceerd op 25 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Online gedrag is strafbaar als het onder een omschrijving in het Wetboek van Strafrecht valt, zoals binnendringen in een computer (artikel 138ab Sr), een DDoS-aanval (artikel 138b Sr), het vernielen of versleutelen van gegevens (artikel 350a Sr), oplichting (artikel 326 Sr) of afpersing (artikel 317 Sr). Er is wel steeds opzet nodig en het handelen moet wederrechtelijk zijn: wie met toestemming van de eigenaar een systeem test, pleegt geen computervredebreuk.
De straf hangt af van het delict en van de omstandigheden. Hieronder leest u welke vormen van cybercrime het meest voorkomen, welke maximumstraffen de wet noemt, hoe rechters oordelen en wat u kunt doen als slachtoffer of als verdachte.
Inhoudsopgave
Wat valt onder cybercrime?
Cybercrime is geen apart misdrijf, maar een verzamelnaam voor strafbare feiten waarbij computers of internet een rol spelen. Het gaat om delicten die zich richten op computers zelf, zoals hacken, en om gewone delicten die via internet worden gepleegd, zoals oplichting, bedreiging en smaad.
De meeste regels staan in het Wetboek van Strafrecht en zijn uitgebreid met de Wet computercriminaliteit III, die op 1 maart 2019 in werking trad. Een overzicht van de vormen van cybercriminaliteit zoals phishing en ransomware vindt u in een apart artikel.
Welke maximumstraffen noemt de wet?
Het wetsartikel bepaalt het maximum; de rechter blijft daar in de praktijk meestal ver onder. De tabel geeft de maxima voor de meest voorkomende delicten.
| Gedrag | Wetsartikel | Maximale gevangenisstraf |
|---|---|---|
| Binnendringen in een computer (hacken) | 138ab lid 1 Sr | 2 jaar of geldboete vierde categorie |
| Hacken en gegevens overnemen of rekenkracht gebruiken | 138ab lid 2 en 3 Sr | 4 jaar |
| Gegevens wissen, versleutelen of onbruikbaar maken | 350a lid 1 Sr | 2 jaar; bij ernstige schade 4 jaar (lid 2) |
| Oplichting, zoals phishing of een nepwebwinkel | 326 Sr | 4 jaar |
| Afpersing, zoals losgeld bij ransomware | 317 Sr | 9 jaar |
Wanneer is hacken strafbaar?
Hacken is strafbaar als iemand opzettelijk en wederrechtelijk een computersysteem binnendringt (artikel 138ab Sr). Het maakt niet uit of er een beveiliging is gekraakt of een gestolen wachtwoord is gebruikt: ook binnendringen met een valse sleutel of valse hoedanigheid valt eronder.
Ook wie wel een eigen inlog heeft, kan computervredebreuk plegen. De Hoge Raad oordeelde op 30 november 2021 over een politieagent die met zijn eigen inloggegevens personen opzocht in een politiesysteem en de informatie doorgaf aan criminelen. Misbruik van een autorisatie die voor een ander doel is gegeven, kan binnendringen met een valse sleutel opleveren (ECLI:NL:HR:2021:1691).
Is ethisch hacken ook strafbaar?
Wie zonder toestemming binnendringt, pleegt in beginsel computervredebreuk, ook met goede bedoelingen. Het Openbaar Ministerie houdt bij de beslissing om te vervolgen wel rekening met verantwoorde melding van een kwetsbaarheid aan de eigenaar, maar dat is geen garantie dat u niet wordt vervolgd.
Welke straf staat op een DDoS-aanval of ransomware?
Een DDoS-aanval, waarbij een website of netwerk wordt platgelegd, is strafbaar op grond van artikel 138b Sr. Voor zwaardere vormen, bijvoorbeeld een aanval met ernstige gevolgen, noemt de wet een hoger maximum dan voor de basisvorm.
Het versleutelen, wissen of onbruikbaar maken van gegevens valt onder artikel 350a Sr. Eist de dader daarna losgeld, dan is ook sprake van afpersing (artikel 317 Sr), ook als de dreiging bestaat uit het ontoegankelijk maken van gegevens.
Wanneer is phishing of online fraude oplichting?
Phishing en nepwebwinkels zijn meestal oplichting: iemand met een valse naam, listige kunstgrepen of een samenweefsel van verdichtsels bewegen tot het afgeven van geld of gegevens (artikel 326 Sr). Wie goederen of diensten via internet verkoopt en bewust niet levert, kan ook vallen onder het aparte artikel over online handelsfraude (artikel 326e Sr).
Rechters straffen georganiseerde fraude zwaar. Op 31 januari 2025 veroordeelde de rechtbank Zeeland-West-Brabant een verdachte van bankhelpdeskfraude voor medeplegen van computervredebreuk in de internetbankieromgeving van klanten, oplichting en witwassen tot 36 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf (ECLI:NL:RBZWB:2025:499).
Ook het voorbereiden is strafbaar. De rechtbank Amsterdam veroordeelde op 25 oktober 2022 een man die phishingtools en -servers voorhanden had en gebruikte (artikel 139d Sr). Samen met witwassen en valsheid in geschrift leverde dat 24 maanden gevangenisstraf op, waarvan 8 voorwaardelijk (ECLI:NL:RBAMS:2022:6138). Tips om fraude te herkennen staan in ons artikel over internetfraude en phishing.
Wanneer is online bedreigen, stalken of shamen strafbaar?
Bedreiging, belaging en belediging zijn via internet net zo strafbaar als op straat. Het gaat dan om bedreiging (artikel 285 Sr), stalking (artikel 285b Sr) en smaad, laster en belediging (artikelen 261 tot en met 266 Sr). Sinds 1 januari 2024 is ook doxing strafbaar (artikel 285d Sr).
Het zonder toestemming verspreiden van seksueel beeldmateriaal van een ander is apart strafbaar gesteld; sinds de Wet seksuele misdrijven staat dat in artikel 254ba Sr. Meer hierover leest u in ons artikel over online pesten en shamen.
Welke straffen legt de rechter in de praktijk op?
De rechter kiest een straf binnen het wettelijke maximum en houdt rekening met de schade, de rol van de verdachte en zijn strafblad. Mogelijk zijn een geldboete, een taakstraf van maximaal 240 uur (artikel 22c Sr) of gevangenisstraf, al dan niet voorwaardelijk.
Een veroordeling komt op uw strafblad en kan een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) in de weg staan. Voor jongeren die voor het eerst met een licht hackdelict in aanraking komen, bestaat het alternatieve traject Hack_Right.
Wat doet u direct als u slachtoffer bent van online fraude of een hack?
- Bewaar e-mails, chatberichten, screenshots met datum en tijd en betaalbewijzen voordat u iets verwijdert.
- Blokkeer betaalpassen en wijzig wachtwoorden direct, en meld fraude meteen bij uw bank.
- Doe aangifte bij de politie; voor online oplichting kan dat vaak online.
- Geef in de aangifte aan dat u schadevergoeding wilt, zodat u zich in de strafzaak als benadeelde partij kunt voegen (artikel 51f Wetboek van Strafvordering).
Wat doet u als de politie u verdenkt van cybercrime?
- U heeft het recht om te zwijgen (artikel 29 Sv) en het recht om vóór het eerste verhoor een advocaat te spreken.
- Geef geen wachtwoorden of toegangscodes af zonder eerst met uw advocaat te overleggen.
- Vraag na het verhoor om een kopie van uw verklaring en lees die zorgvuldig.
- Houd de brieven van het Openbaar Ministerie bij; tegen een strafbeschikking moet u binnen twee weken verzet doen.
Wat kunnen wij doen in een cybercrimezaak?
Onze strafrechtadvocaten staan verdachten bij en helpen slachtoffers bij het verhalen van hun schade.
- Wij staan u bij tijdens het politieverhoor en bespreken vooraf of u een verklaring aflegt.
- Wij beoordelen of het onderzoek naar uw computer of telefoon rechtmatig was en of het bewijs bruikbaar is.
- Wij toetsen of de feiten echt onder de tenlastegelegde artikelen vallen, bijvoorbeeld of er sprake was van opzet en wederrechtelijkheid.
- Wij stellen als slachtoffer uw vordering als benadeelde partij op en onderbouwen de schade.
Veelgestelde vragen
Is inloggen met het wachtwoord van een ander strafbaar?
Ja, als u dat opzettelijk en zonder toestemming doet. Binnendringen met een valse sleutel of valse hoedanigheid valt onder computervredebreuk (artikel 138ab Sr).
Krijg ik een strafblad voor cybercrime?
Ja, een veroordeling of strafbeschikking voor een misdrijf komt in de justitiële documentatie. Dat kan gevolgen hebben voor een VOG, vooral bij functies in de ICT of met toegang tot gegevens.
