Overuren en overwerktoeslag: wanneer u recht hebt op betaling

Gepubliceerd op 11 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Overuren zijn de uren die u werkt boven de arbeidsduur uit uw arbeidsovereenkomst of cao. De wet geeft geen recht op een overwerktoeslag; die volgt alleen uit uw cao, contract of personeelsreglement. Elk gewerkt uur moet wel ten minste het wettelijk minimumuurloon opleveren, en de Arbeidstijdenwet begrenst hoeveel u mag werken.

Hieronder leest u wanneer uren als overwerk gelden, welke grenzen en bedragen per 1 juli 2026 gelden, of u overwerk mag weigeren en hoe een kantonrechter in 2022 344 onbetaalde overuren alsnog toewees.

Meerwerk of overwerk: vanaf welk uur telt de toeslag?

Overuren beginnen waar uw contractuele arbeidsduur ophoudt. Veel cao’s maken daarbij onderscheid tussen meerwerk en overwerk.

Werkt u volgens uw contract 36 uur en draait u er 40, dan zijn dat vier extra uren. In veel cao’s heten de uren tussen uw eigen contractomvang en de voltijdse arbeidsduur meerwerk. Pas de uren daarboven gelden als overwerk. Meerwerk wordt dan vaak tegen het gewone uurloon betaald; de toeslag geldt alleen voor overwerk.

Voor deeltijders pakt dat vaak ongunstig uit. Wie een contract van 24 uur heeft en 40 uur werkt, maakt volgens die systematiek zestien uur meerwerk en nog geen overwerk. Artikel 7:648 BW verbiedt onderscheid tussen deeltijders en voltijders op grond van arbeidsduur, tenzij dat objectief gerechtvaardigd is. Of een cao-regeling daaraan voldoet, hangt af van die rechtvaardiging. Dat is een vraag over uw arbeidsvoorwaarden. Wilt u uw contracturen juist laten aanpassen, lees dan ons artikel over het recht op parttime werken.

Let ook op structureel overwerk. Werkt u langere tijd stelselmatig meer uren dan in uw contract staat, dan kan uw arbeidsomvang feitelijk zijn gegroeid. Artikel 7:610b BW bevat een rechtsvermoeden: heeft de arbeidsovereenkomst ten minste drie maanden geduurd, dan wordt de omvang van de arbeid in een maand vermoed gelijk te zijn aan het gemiddelde over de drie voorafgaande maanden. Dat raakt niet alleen uw loon, maar ook uw loon bij ziekte en een latere transitievergoeding.

De grenzen van de Arbeidstijdenwet in een tabel

De Arbeidstijdenwet begrenst niet de beloning, maar de belasting. Voor werknemers van 18 jaar en ouder gelden deze maxima en rusttijden tegelijk (Arbeidstijdenwet, hoofdstuk 5).

Die grenzen gelden naast elkaar. Een week van 60 uur kan dus alleen als de gemiddelden over vier en zestien weken daarna nog worden gehaald. De Rijksoverheid geeft een overzicht van de werk- en rusttijden.

Voor sectoren als de zorg en het vervoer gelden afwijkende regels in het Arbeidstijdenbesluit. Ook bij cao kan van sommige normen worden afgeweken, maar niet onbeperkt: de Europese arbeidstijdenrichtlijn (2003/88/EG) stelt grenzen die ook een cao niet mag doorbreken. Overschrijdt uw werkgever de grenzen, dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven, los van de vraag of de uren worden betaald. Meer daarover leest u in ons artikel over de gevolgen van een schending van de Arbeidstijdenwet.

Mag uw werkgever u verplichten over te werken?

Binnen redelijke grenzen wel. U mag weigeren als het overwerk de Arbeidstijdenwet schendt of redelijkerwijs niet van u kan worden gevergd.

Volgens artikel 7:660 BW mag de werkgever redelijke voorschriften geven over het verrichten van de arbeid. Staat er een overwerkbepaling in uw contract of cao, dan is overwerk in beginsel afdwingbaar, zolang het redelijk is. Ontbreekt zo’n bepaling, dan hangt het af van de omstandigheden. Incidenteel overwerk bij een calamiteit ligt anders dan een structureel beroep op uw avonden.

Weigeren mag in elk geval als het overwerk de Arbeidstijdenwet zou schenden. Ook zorgtaken, medische beperkingen of een opeenstapeling van diensten kunnen een weigering rechtvaardigen. Weigert u op zo’n grond, dan is dat geen werkweigering en mag de werkgever u daarvoor niet straffen. Loopt de discussie op, dan wordt het een arbeidsconflict waarin de redelijkheid van de opdracht wordt afgewogen tegen de gevolgen voor u.

Vergeet de medezeggenschap niet. Een regeling over arbeids- en rusttijden is volgens artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden instemmingsplichtig. Voert de werkgever een nieuwe overwerk- of roosterregeling in zonder instemming, dan kan de ondernemingsraad binnen een maand nadat hij daarvan op de hoogte is, een beroep doen op de nietigheid van dat besluit (artikel 27 lid 5 WOR).

Waar staat uw recht op een overwerktoeslag?

Niet in de wet. Een toeslag voor overwerk, avonden, weekenden of feestdagen volgt alleen uit uw cao, arbeidsovereenkomst, personeelsreglement of een vaste praktijk binnen het bedrijf.

Kijk daarom eerst welke cao op uw arbeidsovereenkomst van toepassing is. Is die cao algemeen verbindend verklaard, dan geldt hij ook als uw werkgever geen lid is van de werkgeversvereniging die hem heeft afgesloten.

De regelingen lopen sterk uiteen. De ene cao kent een opslag op het uurloon die per dagdeel verschilt, de andere een vaste maandelijkse overwerkvergoeding, en weer een andere alleen compensatie in vrije tijd. Sommige cao’s sluiten werknemers boven een bepaalde salarisschaal uit van de overwerkregeling, omdat overwerk geacht wordt in het salaris te zijn verwerkt. Zo’n uitsluiting mag, maar moet dan wel echt in de regeling staan. Een mondelinge mededeling dat overwerk erbij hoort, is niet genoeg.

Is er niets geregeld, dan zijn de uren niet gratis. U hebt recht op loon voor de gewerkte uren (artikel 7:610 BW), alleen zonder toeslag. Weigert de werkgever ook dat, dan gaat het om achterstallig loon. Wanneer een werkgever iets op uw loon mag inhouden, leest u in ons artikel over loon inhouden. Meer over overwerk in het algemeen leest u in de juridische kant van overwerk.

Het minimum per overuur en de rente bij te late betaling

Sinds 1 januari 2024 geldt één wettelijk minimumuurloon, hoe lang uw volledige werkweek ook is. Dat minimum geldt voor elk gewerkt uur, dus ook voor overuren en meerwerk. Voor werknemers jonger dan 21 jaar is het bedrag lager.

Bronnen: bedragen minimumloon (Rijksoverheid) en hoogte wettelijke rente (Rijksoverheid). De Rijksoverheid bevestigt ook dat u over meer- en overuren recht hebt op het wettelijk minimumloon. Een werkgever mag overuren dus niet onbetaald laten of zo laag afrekenen dat het loon per uur onder het minimum zakt.

Vakantiebijslag telt niet mee voor de vraag of het minimumloon is gehaald; die komt erbovenop. Bij structureel overwerk is dat relevant, omdat de grondslag voor de vakantiebijslag vaak ruimer is dan alleen het basissalaris. Controleer op uw loonstrook of de overwerkuren zijn meegenomen.

Betaalt uw werkgever het loon te laat, dan geldt de wettelijke verhoging van artikel 7:625 BW. Die geldt als het loon niet uiterlijk op de derde werkdag na de betaaldag is betaald, loopt daarna per dag op en bedraagt ten hoogste de helft van het achterstallige bedrag. De rechter kan de verhoging matigen. Daarnaast is over het achterstallige bedrag wettelijke rente verschuldigd.

Uitbetalen of tijd voor tijd: wie kiest?

Beide zijn toegestaan, maar de werkgever kiest niet alleen. Welke vorm geldt, volgt uit de cao of uw arbeidsovereenkomst.

Staat in uw cao of contract dat overuren worden uitbetaald, dan kan de werkgever niet eenzijdig overstappen op compensatie in vrije tijd. Dat is een wijziging van een arbeidsvoorwaarde. Daarvoor heeft hij uw instemming nodig, of een geldig beroep op een eenzijdig wijzigingsbeding met een zwaarwichtig belang (artikel 7:613 BW).

Spreekt u tijd voor tijd af, leg dan vast binnen welke termijn u de uren opneemt en wat er gebeurt als dat niet lukt. Verstandig is de afspraak dat niet-opgenomen uren na die termijn alsnog worden uitbetaald.

Let op het verschil met vakantiedagen. Wettelijke vakantiedagen vervallen in beginsel zes maanden na het jaar waarin ze zijn opgebouwd (artikel 7:640a BW). Compensatie-uren voor overwerk zijn geen wettelijke vakantiedagen en kennen die korte vervaltermijn niet. Worden ze in de administratie toch als verlof geboekt, dan kunt u ongemerkt aanspraken kwijtraken.

Ook bij tijd voor tijd moet de werkgever over de gewerkte uren in een betaalperiode ten minste het minimumuurloon betalen. Zakt het uitbetaalde bedrag in een maand onder het minimum omdat uren zijn omgezet in verlof, dan is dat niet toegestaan.

Rekenvoorbeeld: zo berekent u de uitbetaling

U vermenigvuldigt het aantal overuren met uw uurloon en telt daar de toeslag uit uw cao of contract bij op. Is er geen toeslag afgesproken, dan krijgt u het gewone uurloon, maar nooit minder dan € 14,99 bruto per uur (21 jaar en ouder, per 1 juli 2026).

Het toeslagpercentage van 25 is fictief. Welk percentage voor u geldt, staat in uw cao of arbeidsovereenkomst. Controleer daarna uw loonstrook. Volgens artikel 7:626 BW moet de werkgever bij elke loonbetaling de bedragen specificeren waaruit het loon is samengesteld. Uitbetaalde overuren en toeslagen horen daar dus zichtbaar op te staan. Ontbreken ze, vraag dan schriftelijk om uitleg.

Hoe bewijst u uw overuren, en wat deed de kantonrechter in Den Haag?

Wie loon vordert, moet stellen en zo nodig bewijzen dat de uren zijn gewerkt (artikel 150 Rv). Een eigen registratie, e-mails en roosters zijn daarbij het belangrijkste bewijs.

De werkgever moet volgens de Arbeidstijdenwet een deugdelijke registratie van de arbeids- en rusttijden bijhouden (artikel 4:3 Atw). Ontbreekt die, dan werkt dat in een procedure eerder in zijn nadeel dan in het uwe.

Hoe dat uitpakt, laat een uitspraak van de kantonrechter in Den Haag van 12 januari 2022 zien (ECLI:NL:RBDHA:2022:148). Een werkneemster vorderde bij het einde van haar dienstverband betaling van 344 overuren. De werkgever beriep zich op een termijn van één maand om overuren in te dienen. De werkgever had echter per e-mail geschreven dat overuren “gewoon” gedeclareerd konden worden. Volgens de kantonrechter mocht zij daarop vertrouwen. Hij wees € 6.050,96 bruto toe, met vakantiebijslag, wettelijke rente en een gematigde wettelijke verhoging van 10%.

Houd daarom zelf bij wat u werkt: begin- en eindtijd, de reden van het overwerk en wie het heeft opgedragen of goedgekeurd. Bevestig een opdracht tot overwerk kort per e-mail, ook als die mondeling is gegeven. Bewaar roosters, inlogtijden en berichten waaruit blijkt dat u aan het werk was. Welke problemen ontstaan zonder die vastlegging, leest u in ons artikel over bewijsproblemen bij mondelinge afspraken over loon of overwerk.

Let ook op de verjaring. Een vordering tot betaling van loon verjaart volgens artikel 3:308 BW na vijf jaar. Wie jarenlang onbetaalde uren laat oplopen, verliest het oudste deel daarvan. Een schriftelijke aanmaning waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op betaling voorbehoudt, stuit de verjaring (artikel 3:317 BW).

Openstaande overuren in de eindafrekening

Bij het einde van het dienstverband horen openstaande overuren en compensatie-uren in de eindafrekening. Uitbetaling in geld is dan het uitgangspunt, omdat opnemen in vrije tijd niet meer mogelijk is.

In de eindafrekening horen het loon over de laatste periode, de opgebouwde vakantiebijslag, de niet-opgenomen vakantiedagen (artikel 7:641 BW) en de openstaande overuren. De Haagse zaak hierboven laat zien dat juist bij de eindafrekening discussie ontstaat over uren die nooit zijn ingediend.

Vergelijk de eindafrekening met uw eigen registratie. Klopt die niet, reageer dan snel en schriftelijk. Hebt u ook recht op een transitievergoeding, houd er dan rekening mee dat een vaste overwerkvergoeding kan meetellen in het loon waarop die vergoeding wordt berekend. Het maximum van de transitievergoeding is in 2026 € 102.000, of een jaarsalaris als dat hoger is (Rijksoverheid). Hoe de berekening werkt, leest u in ons artikel over de transitievergoeding berekenen.

Worden overuren zwaarder belast?

Nee. Overuren worden niet zwaarder belast dan gewone uren, al lijkt dat op uw loonstrook soms wel zo.

Over een eenmalige uitbetaling houdt de werkgever loonheffing in volgens de tabel voor bijzondere beloningen van de Belastingdienst. Het percentage past bij uw verwachte jaarinkomen, waardoor de inhouding op die ene uitbetaling hoog oogt. Uiteindelijk wordt over uw hele jaarinkomen afgerekend in de aangifte inkomstenbelasting.

Wel kan een hoger jaarinkomen doorwerken in inkomensafhankelijke regelingen, zoals toeslagen en heffingskortingen. Reken dat door met de rekenhulpen van de Belastingdienst of vraag een fiscalist om advies. Law & More adviseert over de arbeidsrechtelijke kant en niet over uw belastingaangifte.

Wat de werknemer en de werkgever elk moeten vastleggen

Als werknemer, voordat u een loonvordering instelt

• Zoek op welke cao op uw arbeidsovereenkomst van toepassing is en wat die regelt over meerwerk, overwerk en toeslagen.
• Noteer per dag uw begin- en eindtijd en bevestig een opdracht tot overwerk kort per e-mail.
• Controleer op uw loonstrook of overuren en toeslagen apart zijn vermeld (artikel 7:626 BW).
• Stuit de verjaring van vijf jaar met een schriftelijke aanmaning (artikel 3:308 en 3:317 BW).

Als werkgever, voordat u overwerk opdraagt

• Leg in het contract of personeelsreglement vast wanneer u overwerk mag opdragen en hoe het wordt gecompenseerd.
• Houd een deugdelijke registratie van de arbeids- en rusttijden bij (artikel 4:3 Atw).
• Formuleer een indieningstermijn voor overuren duidelijk en doorkruis die niet met losse toezeggingen per e-mail.
• Vraag instemming van de ondernemingsraad voor een nieuwe overwerk- of roosterregeling (artikel 27 WOR).

Hoe wij helpen bij een geschil over overuren

• Wij lezen uw cao en arbeidsovereenkomst na en stellen vast vanaf welk uur overwerk begint en of er een toeslag geldt.
• Wij rekenen de achterstallige uren en toeslagen door, tot vijf jaar terug.
• Wij stellen de aanmaning op die de verjaring stuit, en vorderen zo nodig de wettelijke verhoging en rente.
• Wij stellen voor werkgevers een overwerk- en registratieregeling op en bereiden de instemmingsaanvraag aan de ondernemingsraad voor.

Overuren in vijf punten

• Een overwerktoeslag staat niet in de wet, maar in uw cao, contract of personeelsreglement.
• Elk gewerkt uur levert ten minste € 14,99 bruto op (21 jaar en ouder, per 1 juli 2026).
• Deeltijders die alleen “meerwerk” zonder toeslag krijgen, kunnen zich mogelijk beroepen op artikel 7:648 BW.
• Een toezegging per e-mail kan een interne indieningstermijn opzij zetten, zoals de kantonrechter in Den Haag in 2022 oordeelde.
• Compensatie-uren vervallen niet zoals wettelijke vakantiedagen; laat ze niet als verlof boeken.

Discussies over overuren gaan zelden over één maand. De arbeidsrechtadvocaten van Law & More beoordelen wat uw cao en contract regelen en rekenen de achterstallige aanspraken door. Ook werkgevers helpen wij, bijvoorbeeld bij een sluitende overwerk- en registratieregeling.