Overuren en overwerktoeslag: wanneer heeft u recht op betaling?

Gepubliceerd op 11 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026

Overuren zijn de uren die u werkt boven de arbeidsduur uit uw arbeidsovereenkomst of cao. De wet geeft geen recht op een overwerktoeslag; die volgt alleen uit uw cao, contract of personeelsreglement, maar elk gewerkt uur moet wel ten minste het wettelijk minimumuurloon opleveren en de Arbeidstijdenwet begrenst hoeveel u mag werken.

Hieronder leest u wanneer uren als overwerk gelden, welke grenzen de wet stelt, of u overwerk mag weigeren en hoe u onbetaalde uren alsnog opeist.

Wat zijn overuren en wanneer beginnen ze?

Overuren beginnen waar uw contractuele arbeidsduur ophoudt. Veel cao’s maken daarbij onderscheid tussen meerwerk en overwerk.

Werkt u volgens uw contract 36 uur en draait u er 40, dan zijn dat vier extra uren. In veel cao’s heten de uren tussen uw eigen contractomvang en de voltijdse arbeidsduur meerwerk. Pas de uren daarboven gelden als overwerk. Meerwerk wordt dan vaak tegen het gewone uurloon betaald; de toeslag geldt alleen voor overwerk.

Voor deeltijders pakt dat vaak ongunstig uit. Wie een contract van 24 uur heeft en 40 uur werkt, maakt volgens die systematiek zestien uur meerwerk en nog geen overwerk. Artikel 7:648 BW verbiedt onderscheid tussen deeltijders en voltijders, tenzij dat objectief gerechtvaardigd is. Of een cao-regeling daaraan voldoet, hangt af van de rechtvaardiging. Dat is een vraag over uw arbeidsvoorwaarden. Wilt u uw contracturen juist laten aanpassen, lees dan ons artikel over het recht op parttime werken.

Let ook op structureel overwerk. Werkt u langere tijd stelselmatig meer uren dan in uw contract staat, dan kan uw arbeidsomvang feitelijk zijn gegroeid. Artikel 7:610b BW bevat een rechtsvermoeden: de omvang van de arbeid in een maand wordt vermoed gelijk te zijn aan het gemiddelde over de drie voorafgaande maanden. Dat raakt niet alleen uw loon, maar ook uw loon bij ziekte en een latere transitievergoeding.

Welke grenzen stelt de Arbeidstijdenwet?

De Arbeidstijdenwet begrenst niet de beloning, maar de belasting. Voor werknemers van 18 jaar en ouder gelden vier maxima tegelijk.

Volgens de Arbeidstijdenwet werkt u ten hoogste:

• 12 uur per dienst;
• 60 uur per week;
• gemiddeld 55 uur per week over vier weken;
• gemiddeld 48 uur per week over zestien weken.

Die grenzen gelden naast elkaar. Een week van 60 uur kan dus alleen als de gemiddelden over vier en zestien weken daarna nog worden gehaald.

Daarnaast gelden rusttijden. Tussen twee diensten zit in beginsel elf uur aaneengesloten rust. Die mag eenmaal per zeven dagen worden ingekort tot acht uur als de aard van het werk dat vereist. Per zeven dagen hebt u recht op 36 uur aaneengesloten rust, of op 72 uur per veertien dagen in blokken van ten minste 32 uur. De Rijksoverheid geeft een overzicht van de werk- en rusttijden.

Voor sectoren als de zorg, het vervoer en de horeca gelden afwijkende regels in het Arbeidstijdenbesluit. Ook bij cao kan van sommige normen worden afgeweken, maar niet onbeperkt: de Europese arbeidstijdenrichtlijn stelt grenzen die ook een cao niet mag doorbreken. Overschrijdt uw werkgever de grenzen, dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven, los van de vraag of de uren worden betaald. Meer daarover leest u in ons artikel over de gevolgen van een schending van de Arbeidstijdenwet.

Mag uw werkgever u verplichten over te werken?

Binnen redelijke grenzen wel. U mag weigeren als het overwerk de Arbeidstijdenwet schendt of redelijkerwijs niet van u kan worden gevergd.

Volgens artikel 7:660 BW mag de werkgever redelijke voorschriften geven over het verrichten van de arbeid. Staat er een overwerkbepaling in uw contract of cao, dan is overwerk in beginsel afdwingbaar, zolang het redelijk is. Ontbreekt zo’n bepaling, dan hangt het af van de omstandigheden. Incidenteel overwerk bij een calamiteit ligt anders dan een structureel beroep op uw avonden.

Weigeren mag in elk geval als het overwerk de Arbeidstijdenwet zou schenden. Ook zorgtaken, medische beperkingen of een opeenstapeling van diensten kunnen een weigering rechtvaardigen. Weigert u op zo’n grond, dan is dat geen werkweigering en mag de werkgever u daarvoor niet straffen. Loopt de discussie op, dan wordt het een arbeidsconflict waarin de redelijkheid van de opdracht wordt afgewogen tegen de gevolgen voor u.

Vergeet de medezeggenschap niet. Een regeling over arbeids- en rusttijden is volgens artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden instemmingsplichtig. Voert de werkgever een nieuwe overwerk- of roosterregeling in zonder instemming van de ondernemingsraad, dan kan de ondernemingsraad binnen een maand nadat hij daarvan op de hoogte is, een beroep doen op de nietigheid van dat besluit. Dat is een bruikbaar aanknopingspunt als een regeling eenzijdig wordt opgelegd.

Hebt u recht op een overwerktoeslag?

Niet op grond van de wet. Een toeslag voor overwerk, avonden, weekenden of feestdagen volgt alleen uit uw cao, arbeidsovereenkomst, personeelsreglement of een vaste praktijk binnen het bedrijf.

Kijk daarom eerst welke cao op uw arbeidsovereenkomst van toepassing is. Is die cao algemeen verbindend verklaard, dan geldt hij ook als uw werkgever geen lid is van de werkgeversvereniging die hem heeft afgesloten.

De regelingen lopen sterk uiteen. De ene cao kent een opslag op het uurloon die per dagdeel verschilt, de andere een vaste maandelijkse overwerkvergoeding, en weer een andere alleen compensatie in vrije tijd. Sommige cao’s sluiten werknemers boven een bepaalde salarisschaal uit van de overwerkregeling, omdat overwerk geacht wordt in het salaris te zijn verwerkt. Zo’n uitsluiting mag, maar moet dan wel echt in de regeling staan. Een mondelinge mededeling dat overwerk erbij hoort, is niet genoeg.

Is er niets geregeld, dan zijn de uren niet gratis. U hebt recht op loon voor de gewerkte uren, alleen zonder toeslag. Weigert de werkgever ook dat, dan gaat het om achterstallig loon. Wanneer een werkgever iets op uw loon mag inhouden, leest u in ons artikel over loon inhouden.

Meer over de juridische kant van overwerk in het algemeen leest u in ons artikel de juridische kant van overwerk.

Wat is het wettelijke minimum voor overuren?

Sinds 1 januari 2024 geldt één wettelijk minimumuurloon, hoe lang uw volledige werkweek ook is. Voor werknemers jonger dan 21 jaar is het bedrag lager. Dat minimum geldt voor elk gewerkt uur, dus ook voor overuren en meerwerk.

De Rijksoverheid bevestigt dat u ook over meer- en overuren recht hebt op het wettelijk minimumloon. Een werkgever mag overuren dus niet onbetaald laten of tegen een lager tarief afrekenen als het loon per uur daardoor onder het minimum zakt.

Vakantiebijslag telt niet mee voor de vraag of het minimumloon is gehaald; die komt erbovenop. Bij structureel overwerk is dat relevant, omdat de grondslag voor de vakantiebijslag vaak ruimer is dan alleen het basissalaris. Controleer op uw loonstrook of de overwerkuren zijn meegenomen.

Betaalt uw werkgever het loon te laat, dan hebt u recht op de wettelijke verhoging van artikel 7:625 BW. Die geldt als het loon niet uiterlijk op de derde werkdag na de betaaldag is betaald, loopt daarna per dag op en bedraagt ten hoogste de helft van het achterstallige bedrag. De rechter kan de verhoging matigen. Daarnaast is over het achterstallige bedrag wettelijke rente verschuldigd.

Krijgt u overuren uitbetaald of gecompenseerd in vrije tijd?

Beide zijn toegestaan, maar de werkgever kiest niet alleen. Welke vorm geldt, volgt uit de cao of uw arbeidsovereenkomst.

Staat in uw cao of contract dat overuren worden uitbetaald, dan kan de werkgever niet eenzijdig overstappen op compensatie in vrije tijd. Dat is een wijziging van een arbeidsvoorwaarde. Daarvoor heeft hij uw instemming nodig, of een geldig beroep op een eenzijdig wijzigingsbeding met een zwaarwichtig belang (artikel 7:613 BW).

Spreekt u tijd voor tijd af, leg dan vast binnen welke termijn u de uren opneemt en wat er gebeurt als dat niet lukt. Verstandig is de afspraak dat niet-opgenomen uren na die termijn alsnog worden uitbetaald.

Let op het verschil met vakantiedagen. Wettelijke vakantiedagen vervallen in beginsel zes maanden na het jaar waarin ze zijn opgebouwd (artikel 7:640a BW). Compensatie-uren voor overwerk zijn geen wettelijke vakantiedagen en kennen die korte vervaltermijn niet. Worden ze in de administratie toch als verlof geboekt, dan kunt u ongemerkt aanspraken kwijtraken.

Ook bij tijd voor tijd moet de werkgever over de gewerkte uren in een betaalperiode ten minste het minimumuurloon betalen. Zakt het uitbetaalde bedrag in een maand onder het minimum omdat uren zijn omgezet in verlof, dan is dat niet toegestaan.

Hoe berekent u de uitbetaling van overuren?

U vermenigvuldigt het aantal overuren met uw uurloon en telt daar de toeslag uit uw cao of contract bij op. Is er geen toeslag afgesproken, dan krijgt u het gewone uurloon.

Een voorbeeld met een fictieve cao-toeslag van 25 procent: u verdient € 20 bruto per uur en werkt vier uur over. U ontvangt dan 4 × € 20 × 1,25 = € 100 bruto. Welk percentage voor u geldt, staat in uw cao of arbeidsovereenkomst.

Controleer daarna uw loonstrook. Volgens artikel 7:626 BW moet de werkgever bij elke loonbetaling de bedragen specificeren waaruit het loon is samengesteld. Uitbetaalde overuren en toeslagen horen daar dus zichtbaar op te staan. Ontbreken ze, vraag dan schriftelijk om uitleg.

Hoe bewijst u uw overuren?

Wie loon vordert, moet stellen en zo nodig bewijzen dat de uren zijn gewerkt. Een eigen registratie, e-mails en roosters zijn daarbij het belangrijkste bewijs.

Bewijs is in de praktijk het grootste struikelblok, zeker als afspraken mondeling zijn gemaakt. De werkgever moet volgens de Arbeidstijdenwet een deugdelijke registratie van de arbeids- en rusttijden bijhouden. Ontbreekt die, dan werkt dat in een procedure eerder in zijn nadeel dan in het uwe.

Houd toch zelf bij wat u werkt: begin- en eindtijd, de reden van het overwerk en wie het heeft opgedragen of goedgekeurd. Bevestig een opdracht tot overwerk kort per e-mail, ook als die mondeling is gegeven. Bewaar roosters, inlogtijden en berichten waaruit blijkt dat u aan het werk was. Welke problemen ontstaan zonder die vastlegging, leest u in ons artikel over bewijsproblemen bij mondelinge afspraken over loon of overwerk.

Let ook op de verjaring. Een vordering tot betaling van loon verjaart volgens artikel 3:308 BW na vijf jaar. Wie jarenlang onbetaalde uren laat oplopen, verliest het oudste deel daarvan. Een schriftelijke aanmaning waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op betaling voorbehoudt, stuit de verjaring.

Wat gebeurt er met openstaande overuren bij ontslag?

Bij het einde van het dienstverband horen openstaande overuren en compensatie-uren in de eindafrekening. Uitbetaling in geld is dan het uitgangspunt.

In de eindafrekening horen het loon over de laatste periode, de opgebouwde vakantiebijslag, de niet-opgenomen vakantiedagen en de openstaande overuren. Opnemen in vrije tijd is na het einde van het dienstverband niet meer mogelijk.

Vergelijk de eindafrekening met uw eigen registratie. Klopt die niet, reageer dan snel en schriftelijk. Een aanspraak die pas maanden later voor het eerst wordt genoemd, roept onnodig discussie op. Hebt u ook recht op een transitievergoeding, houd er dan rekening mee dat structureel overwerk kan meetellen in het loon waarop die vergoeding wordt berekend. Hoe dat werkt, leest u in ons artikel over de transitievergoeding berekenen.

Worden overuren zwaarder belast?

Nee. Overuren worden niet zwaarder belast dan gewone uren, al lijkt dat op uw loonstrook soms wel zo.

Over een eenmalige uitbetaling houdt de werkgever loonheffing in volgens de tabel voor bijzondere beloningen. Het percentage past bij uw verwachte jaarinkomen, waardoor de inhouding op die ene uitbetaling hoog oogt. Uiteindelijk wordt over uw hele jaarinkomen afgerekend in de aangifte inkomstenbelasting.

Wel kan een hoger jaarinkomen doorwerken in inkomensafhankelijke regelingen, zoals toeslagen en heffingskortingen. Of dat in uw situatie opweegt tegen de extra uren, hangt af van uw persoonlijke omstandigheden. Reken dat door met de rekenhulpen van de Belastingdienst of vraag een fiscalist om advies. Law & More adviseert over de arbeidsrechtelijke kant en niet over uw belastingaangifte.

Waar let u als werknemer op?

• Zoek op welke cao op uw arbeidsovereenkomst van toepassing is en wat die regelt over meerwerk, overwerk en toeslagen.
• Noteer per dag uw begin- en eindtijd en bevestig een opdracht tot overwerk kort per e-mail.
• Controleer op uw loonstrook of overuren en toeslagen apart zijn vermeld (artikel 7:626 BW).
• Stuit de verjaring van vijf jaar met een schriftelijke aanmaning (artikel 3:308 BW).

Waar let u als werkgever op?

• Leg in het contract of personeelsreglement vast wanneer u overwerk mag opdragen en hoe het wordt gecompenseerd.
• Houd een deugdelijke registratie van de arbeids- en rusttijden bij, zoals de Arbeidstijdenwet voorschrijft.
• Controleer of elk gewerkt uur ten minste het wettelijk minimumuurloon oplevert, ook bij compensatie in vrije tijd.
• Vraag instemming van de ondernemingsraad voor een nieuwe overwerk- of roosterregeling (artikel 27 WOR).

Wat kunnen wij voor u doen bij overuren en overwerktoeslag?

Wij staan werknemers en werkgevers bij als er onenigheid is over overuren, toeslagen of compensatie in vrije tijd.

• Wij lezen uw cao en arbeidsovereenkomst na en stellen vast of u recht heeft op een toeslag en vanaf welk uur overwerk begint.
• Wij rekenen de achterstallige uren en toeslagen door, tot vijf jaar terug (artikel 3:308 BW).
• Wij controleren of over elk gewerkt uur ten minste het wettelijk minimumuurloon is betaald.
• Wij stellen de aanmaning op die de verjaring stuit, en vorderen zo nodig de wettelijke verhoging van artikel 7:625 BW.
• Wij toetsen of een opdracht tot overwerk redelijk is en binnen de grenzen van de Arbeidstijdenwet blijft.
• Wij stellen voor werkgevers een overwerk- en registratieregeling op en bereiden de instemmingsaanvraag aan de ondernemingsraad voor.

Samengevat

• Er is geen wettelijk recht op een overwerktoeslag; die volgt alleen uit uw cao, contract of personeelsreglement.
• Over elk gewerkt uur, ook overuren, hebt u recht op ten minste het wettelijk minimumuurloon.
• De Arbeidstijdenwet begrenst uw werktijd tot 12 uur per dienst en 60 uur per week, met lagere gemiddelden over langere periodes.
• Overwerk mag u weigeren als het de wet schendt of redelijkerwijs niet van u kan worden gevergd.
• Houd uw uren zelf bij en stuit de verjaring van vijf jaar tijdig.

Veelgestelde vragen

Discussies over overuren gaan zelden over één maand. De arbeidsrechtadvocaten van Law & More beoordelen wat uw cao en contract regelen, rekenen de achterstallige aanspraken door en stellen de aanmaning of loonvordering op. Ook werkgevers helpen wij, bijvoorbeeld bij een sluitende overwerk- en registratieregeling.