Vakantie met kinderen na scheiding: toestemming, formulier en rechter

Gepubliceerd op 28 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Heeft u samen met uw ex-partner het gezag, dan heeft u voor elke reis met uw kind naar het buitenland diens toestemming nodig, ook voor een weekend over de grens. Voor een vakantie binnen Nederland, of als u alleen het gezag heeft, is die toestemming niet nodig.

Leg de toestemming vast op het toestemmingsformulier van de Koninklijke Marechaussee en neem een kopie van het identiteitsbewijs van de andere ouder mee. Weigert uw ex-partner, of is hij of zij onbereikbaar, dan kunt u de rechter om vervangende toestemming vragen; rechtbanken gaan ervan uit dat een vakantie met een ouder in beginsel in het belang van het kind is.

Wanneer heeft u toestemming nodig?

Dat hangt af van twee dingen: de bestemming en de gezagssituatie.

De Marechaussee schrijft op haar website dat het meenemen van een kind naar het buitenland zonder toestemming kinderontvoering is. Dat is ook de reden dat er aan de grens en op luchthavens op wordt gecontroleerd.

Gezamenlijk gezag: de meest voorkomende situatie

Was u getrouwd of had u een geregistreerd partnerschap, dan heeft u samen het gezag. Dat geldt ook als u niet getrouwd was en de vader het kind op of na 1 januari 2023 heeft erkend. Na een echtscheiding blijft het gezamenlijk gezag bestaan (artikel 1:251 BW), tenzij de rechter anders heeft beslist. Wie het ouderlijk gezag heeft, kunt u nagaan via het gezagsregister.

Bij gezamenlijk gezag beslist u samen over belangrijke zaken, zoals school, medische behandelingen, de woonplaats en reizen naar het buitenland. Een vakantie binnen Nederland in de dagen dat de kinderen volgens de omgangsregeling bij u zijn, valt daar niet onder.

Het toestemmingsformulier

Met het toestemmingsformulier laat u zien dat de andere ouder met gezag akkoord is. Een WhatsApp-bericht of een los briefje is aan de grens vaak niet genoeg. Het formulier staat op de website van de Marechaussee.

Op het formulier vult u in:

• de gegevens van het kind, de meereizende volwassene en de ouder die toestemming geeft;
• de reisperiode en de bestemming;
• het verblijfadres, zoals een hotel of camping;
• de datum en handtekening van de ouder die toestemming geeft.

Laat de andere ouder geen blanco formulier tekenen. Hij of zij mag weten waar het kind verblijft en mag weigeren te tekenen zolang de reisgegevens ontbreken. Het formulier geldt voor de reis die u invult. Voor een volgende vakantie vult u een nieuw formulier in.

Checklist voor de handbagage

• het ingevulde en ondertekende toestemmingsformulier;
• een kopie van het paspoort of de identiteitskaart van de ouder die toestemming geeft;
• het geldige paspoort of de identiteitskaart van uw kind;
• een uittreksel uit de BRP of het gezagsregister waaruit blijkt wie het gezag heeft; bij eenhoofdig gezag is dit uw belangrijkste bewijsstuk;
• een internationale geboorteakte als uw kind een andere achternaam heeft dan u;
• de overlijdensakte als de andere ouder is overleden.

Sommige landen stellen eigen eisen aan reizende minderjarigen, ook als u er alleen doorheen reist. Controleer dat vooraf voor uw bestemming.

Een paspoort voor uw kind na de scheiding

Voordat u kunt reizen, heeft uw kind een geldig reisdocument nodig. Bij gezamenlijk gezag moeten beide ouders toestemming geven voor de aanvraag van een paspoort of identiteitskaart. Dat kan door samen naar het loket te gaan, of door een schriftelijke toestemmingsverklaring met een kopie van het identiteitsbewijs van de afwezige ouder mee te nemen.

Werkt uw ex-partner niet mee aan de aanvraag, dan kunt u de rechter vragen om vervangende toestemming voor het reisdocument. Begin daar op tijd mee. Een weigering is vaak een eerste signaal dat het conflict escaleert; lees ook ons artikel over een vechtscheiding of een vriendschappelijke scheiding.

Uw ex weigert of reageert niet: vervangende toestemming

Als overleg niet lukt, kunt u via een advocaat de rechter vragen om vervangende toestemming voor de reis (artikel 1:253a BW). Is de reis al geboekt en staat het vertrek dichtbij, dan gebeurt dat meestal in kort geding. De rechter neemt dan de beslissing die de andere ouder weigert te nemen.

De rechter zet het belang van het kind voorop. Toestemming wordt eerder gegeven als:

• u de andere ouder tijdig en volledig over de reis heeft geïnformeerd;
• de bestemming veilig is en er geen negatief reisadvies geldt;
• de reis het contact met de andere ouder niet onredelijk verstoort, of u gemiste omgangstijd compenseert;
• er geen concrete aanwijzingen zijn dat u niet terugkomt.

Een reëel risico op ontvoering, een onveilige bestemming of strijd met de vakantieafspraken in het ouderschapsplan kunnen reden zijn om het verzoek af te wijzen.

Rechtbank Rotterdam, 7 juli 2026

In ECLI:NL:RBROT:2026:8989 wilde een moeder met haar kind ruim een maand naar Marokko. De vader zei de vakantie niet te willen tegenhouden, maar voelde zich machteloos omdat hij geen contact met het kind had. De voorzieningenrechter oordeelde dat een vakantie in beginsel in het belang van het kind is. Alleen bijzondere omstandigheden, zoals een ernstige belemmering van het contact met de andere ouder, kunnen dat anders maken. Frustratie over het ontbrekende contact was daarvoor niet genoeg; de moeder kreeg vervangende toestemming. Haar verzoek om de vader daarnaast een dwangsom op te leggen werd afgewezen, omdat het te vaag was.

Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 10 juli 2026

In ECLI:NL:RBZWB:2026:7451 wilde een moeder met haar twee kinderen naar Griekenland. De vader reageerde niet op haar berichten, stond ingeschreven op een briefadres en verscheen niet in de procedure. De voorzieningenrechter gaf bij verstek vervangende toestemming. De kinderen woonden bij de moeder, de reis doorkruiste de contactregeling niet en de Raad voor de Kinderbescherming stemde in. Deze zaak laat zien dat een onbereikbare ouder geen reden is om de vakantie te laten schieten, maar dat u wel naar de rechter moet.

Wat kost het en hoe lang duurt het?

Het griffierecht voor een procedure met een onbepaalde waarde bij de rechtbank bedraagt per 1 januari 2026 € 341 voor een natuurlijk persoon en € 93 bij een inkomen onder de wettelijke grens (bron: rechtspraak.nl). Hoe snel de rechter beslist, hangt af van de rechtbank en van de spoed. Begin ruim voor de geplande vertrekdatum: vraag eerst schriftelijk toestemming en stap direct naar een advocaat als die uitblijft.

Wie een vaste vakantieregeling in het ouderschapsplan vastlegt, voorkomt de meeste discussies vooraf. Leg daarin bijvoorbeeld vast hoeveel weken ieder van u per jaar met de kinderen op vakantie mag en binnen welke termijn u de andere ouder informeert.

Zonder toestemming reizen: de risico’s

Het lijkt misschien verleidelijk om het erop te wagen als uw ex dwarsligt. Dat is onverstandig, om drie redenen:

• Aan de grens: de Marechaussee kan u tegenhouden als u het formulier niet kunt tonen. De kosten van tickets en accommodatie bent u dan meestal kwijt.
• Strafrechtelijk: het onttrekken van een minderjarige aan het gezag kan strafbaar zijn, ook voor een ouder die zelf het gezag heeft (artikel 279 Sr). Uw ex-partner kan aangifte doen.
• Civielrechtelijk: de rechter kan u bevelen direct terug te keren, eventueel op straffe van een dwangsom. Een eigenmachtige reis kan ook meewegen bij latere beslissingen over het gezag of de hoofdverblijfplaats.

Blijft u na de vakantie met het kind in het buitenland, dan is sprake van internationale kinderontvoering. Meer daarover leest u in ons artikel over een ouder die het kind zonder toestemming meeneemt naar het buitenland.

Bijzondere situaties

• Reizen met opa en oma: ook dan is toestemming nodig van de ouders met gezag. U gebruikt hetzelfde formulier, met de grootouders als meereizende personen.
• Schoolreis naar het buitenland: de school vraagt meestal zelf toestemming. Controleer of beide ouders met gezag hebben getekend.
• Andere ouder onvindbaar: probeer via de gemeente een adres te achterhalen en leg uw pogingen vast. Lukt het niet, dan vraagt u de rechter om vervangende toestemming, zoals in de Bredase zaak hierboven.
• Verhuizen in plaats van vakantie: voor een definitieve verhuizing met de kinderen gelden andere maatstaven. Lees daarover ons artikel over een ouder die verhuist zonder toestemming en over co-ouderschap bij een internationale verhuizing. Woont een van u al in het buitenland, dan speelt co-ouderschap op afstand.

Rustig op vakantie: afspraken voor, tijdens en na de reis

Informeer uw ex-partner ruim van tevoren over uw plannen, met de vluchtgegevens en het verblijfadres. Houd de communicatie zakelijk; dat vergroot de kans op medewerking. Spreek af wanneer het kind tijdens de vakantie met de andere ouder belt of videobelt, en zorg dat u bereikbaar bent voor noodgevallen. Breng het kind op de afgesproken tijd terug. Te laat terugkomen schaadt het vertrouwen en maakt toestemming voor een volgende reis lastiger. Komen u en uw ex er structureel niet uit, lees dan ook over eenhoofdig gezag na een scheiding.

Wat wij doen als de toestemming vastloopt

• Wij stellen vast hoe het gezag is geregeld en welke documenten u voor uw reis nodig heeft.
• Wij sturen uw ex-partner een onderbouwd verzoek om toestemming, met reisperiode, bestemming en verblijfadres.
• Wij vragen bij weigering of onbereikbaarheid de rechter om vervangende toestemming, zo nodig in kort geding.
• Wij vragen vervangende toestemming voor een paspoort of identiteitskaart als uw ex-partner niet meewerkt.
• Wij leggen een vaste vakantieregeling vast in het ouderschapsplan.

Vakantie met kinderen na scheiding in vijf punten

• Bij gezamenlijk gezag heeft u voor elke reis naar het buitenland toestemming van de andere ouder nodig.
• Binnen Nederland en bij eenhoofdig gezag is geen toestemming nodig; bij eenhoofdig gezag neemt u bewijs van uw gezag mee.
• Gebruik het formulier van de Marechaussee en neem een kopie van het identiteitsbewijs van de andere ouder mee.
• Rechters gaan ervan uit dat een vakantie met een ouder in beginsel in het belang van het kind is (Rb. Rotterdam, 7 juli 2026).
• Weigert of zwijgt uw ex-partner, dan kan de voorzieningenrechter vervangende toestemming geven.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina scheidingsadvocaat.