Gepubliceerd op 6 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Betaalt u een strafbeschikking niet, dan int het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) het bedrag met twee aanmaningen met verhoging, daarna via een deurwaarder en uiteindelijk, met machtiging van de rechter, via gijzeling. Niet betalen is geen bezwaar: wie het niet eens is met de strafbeschikking, moet binnen 14 dagen verzet doen bij de officier van justitie (artikel 257e Sv).
De registratie in de justitiële documentatie volgt uit de strafbeschikking zelf, niet uit het al dan niet betalen. Hieronder leest u wat een strafbeschikking is, met welke bedragen de boete oploopt, wanneer gijzeling kan volgen en hoe u op tijd verzet doet.
Inhoudsopgave
Wat is een strafbeschikking?
Een strafbeschikking is een straf die de officier van justitie zelf oplegt, zonder tussenkomst van een rechter (artikel 257a van het Wetboek van Strafvordering). Volgens het Openbaar Ministerie kan dat bij overtredingen en bij misdrijven waarop maximaal zes jaar gevangenisstraf staat.
Ook de politie of een buitengewoon opsporingsambtenaar kan bij bepaalde lichte overtredingen een strafbeschikking geven (artikel 257b Sv). Een strafbeschikking is iets anders dan een verkeersboete onder de Wet Mulder of een transactie; lees daarover OM-transactie, strafbeschikking of dagvaarding en het verschil tussen een boete, een dwangsom en een strafrechtelijke sanctie.
Welke straffen kan de officier opleggen?
- Een geldboete.
- Een taakstraf van ten hoogste 180 uur.
- Een ontzegging van de rijbevoegdheid van ten hoogste zes maanden.
- Een schadevergoedingsmaatregel ten gunste van het slachtoffer, of een betaling aan het Schadefonds Geweldsmisdrijven.
- Onttrekking aan het verkeer van voorwerpen en aanwijzingen over het gedrag, zoals een stadionverbod.
Een vrijheidsstraf kan de officier niet opleggen. Wil hij een taakstraf, een ontzegging van de rijbevoegdheid of een aanwijzing opleggen, dan moet hij de verdachte eerst horen; de verdachte kan zich daarbij laten bijstaan door een advocaat (artikel 257c Sv).
Hoe loopt het bedrag op als u niet betaalt?
Is er geen verzet gedaan, dan wordt de strafbeschikking onherroepelijk en stuurt het CJIB een betaalbrief. Betaalt u niet binnen de termijn in die brief, dan volgen twee aanmaningen, elk met een verhoging. De verhogingen voor een strafbeschikking zijn lager dan die voor een verkeersboete onder de Wet Mulder.
| Stap | Strafbeschikking (OM) | Verkeersboete (Wet Mulder) |
|---|---|---|
| Eerste aanmaning | vaste verhoging van € 20 | verhoging met 50% van de boete |
| Tweede aanmaning | 20% van het openstaande bedrag, minimaal € 40 | verhoging met 100% van de boete, bovenop de eerste verhoging |
Bedragen volgens het CJIB, geraadpleegd op 29 oktober 2026. De actuele bedragen staan op de pagina bedragen en verhogingen van het CJIB.
Betaalt u ook na de tweede aanmaning niet, dan schakelt het CJIB een deurwaarder in. Die kan beslag leggen op bijvoorbeeld uw loon, uitkering, bankrekening of auto. De kosten van de deurwaarder komen bovenop de boete.
Wanneer kan gijzeling volgen?
Levert ook beslag niet genoeg op, dan kan de officier van justitie de rechter vragen om een machtiging tot gijzeling (artikel 6:6:25 Sv). Gijzeling betekent dat u wordt vastgezet om u tot betalen te bewegen. Het is een dwangmiddel en geen vervanging van de boete.
De Aanwijzing kader voor tenuitvoerlegging van het OM stelt drie grenzen:
- Gijzeling wordt niet gevraagd als u aantoont dat u niet in staat bent om te betalen. De bewijslast ligt in eerste instantie bij u.
- Minder ingrijpende manieren van innen moeten aantoonbaar zijn mislukt; het CJIB moet laten zien welk traject het heeft gevolgd.
- Gijzeling heft de betalingsverplichting niet op. Na de gijzeling blijft de boete dus verschuldigd.
De rechter toetst dat onderscheid tussen niet kunnen en niet willen betalen streng. Zo wees de kantonrechter in Amsterdam op 12 mei 2015 een verzoek tot gijzeling af, omdat de officier niet had aangetoond dat de betrokkene niet wilde betalen. De schuld was hoog, een deurwaarder had verdere invordering afgeraden en één eerdere betaling bewees niet dat de man nu kon betalen (ECLI:NL:RBAMS:2015:2764). Die zaak ging over een verkeersboete onder de Wet Mulder, maar de toets op betalingsonmacht is dezelfde gedachte.
Kunt u werkelijk niet betalen, leg dat dan vroeg vast: inkomen, vaste lasten en eventuele schuldhulp. Die stukken heeft u nodig als de officier gijzeling vraagt.
Hoe doet u verzet tegen een strafbeschikking?
U doet verzet bij het parket van de officier van justitie, binnen 14 dagen nadat de strafbeschikking aan u in persoon is uitgereikt of nadat u er op een andere manier van op de hoogte bent geraakt (artikel 257e Sv). Wilt u verzet doen, betaal dan niet eerst: betalen zonder verzet wordt gezien als aanvaarding van de straf.
Verzet kan schriftelijk, door een brief of verzetschrift te sturen naar het adres op de strafbeschikking. Vermeld uw gegevens, het kenmerk van de strafbeschikking en waarom u het er niet mee eens bent. Een advocaat kan het verzet namens u doen. Over de afweging leest u meer in de strafbeschikking wel of niet accepteren.
Wat als het verzet te laat is?
Te laat verzet leidt tot niet-ontvankelijkheid; de rechter kijkt dan niet meer naar de zaak zelf. De Hoge Raad bevestigde op 10 december 2019 dat het hof een verdachte terecht niet-ontvankelijk had verklaard. Het verzet was ruim twee maanden na de uitreiking gedaan. Dat de strafbeschikking in persoon was uitgereikt, mocht het hof afleiden uit een proces-verbaal van de politie, ook al ontbrak een aantekening in de registers (ECLI:NL:HR:2019:1918).
Kreeg u de strafbeschikking niet in persoon, dan begint de termijn pas te lopen als u er op een andere manier van op de hoogte bent geraakt. Dat moet u wel aannemelijk maken.
Wat gebeurt er na het verzet?
De officier van justitie kan de strafbeschikking intrekken, wijzigen of de zaak aan de rechter voorleggen. In dat laatste geval behandelt de politierechter of, bij een overtreding, de kantonrechter de zaak.
De rechter beoordeelt de zaak opnieuw en is niet gebonden aan de straf uit de strafbeschikking. Hij kan vrijspreken of een lagere straf opleggen, maar ook een zwaardere. Hoe de rechter de straf bepaalt, leest u in welke factoren een rol spelen bij de beslissing van de rechter over de straf.
Komt een strafbeschikking op uw strafblad?
Een strafbeschikking kan leiden tot een aantekening in uw justitiële documentatie, aldus het Openbaar Ministerie. Dat gebeurt los van de vraag of u betaalt; alsnog betalen haalt een registratie niet weg.
Hoe lang de gegevens worden bewaard, regelt de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens; de termijn hangt af van het soort feit en de straf. Bij een aanvraag voor een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) kijkt Justis of het feit relevant is voor de functie. Meer hierover in strafblad en justitiële documentatie en gevolgen van een veroordeling voor werk of reizen.
Wat doet u als u de boete niet kunt betalen?
Vraag zo vroeg mogelijk bij het CJIB een betalingsregeling aan. Volgens het betalingsregelingenbeleid van het CJIB geldt dat ook voor strafbeschikkingen, en regelt u het zelf met DigiD. Wacht er niet mee tot de deurwaarder is ingeschakeld, want dan zijn de kosten al opgelopen.
Een betalingsregeling is geen verzet. Twijfelt u over de strafbeschikking zelf, doe dan binnen 14 dagen verzet en vraag pas daarna, als de straf blijft staan, om een regeling.
Wat controleert u direct na ontvangst van een strafbeschikking?
- Noteer de datum van uitreiking of ontvangst; de verzettermijn van 14 dagen begint dan te lopen.
- Controleer of het feit, de datum en uw persoonsgegevens kloppen.
- Ga na wat de strafbeschikking betekent voor uw VOG, uw rijbewijs of uw werk.
- Betaal niet als u verzet overweegt.
- Reageer op aanmaningen van het CJIB; elke aanmaning verhoogt het bedrag.
Wat kunnen wij doen bij een strafbeschikking of dreigende gijzeling?
- Beoordelen of verzet zinvol is, mede gelet op de gevolgen voor uw strafblad en VOG.
- Het verzetschrift opstellen en tijdig indienen.
- U bijstaan bij een hoorgesprek bij het OM (artikel 257c Sv).
- U verdedigen bij de politierechter of kantonrechter na verzet.
- Verweer voeren tegen een vordering tot gijzeling; zie ook advocaat bij een strafbeschikking en onze pagina strafrecht advocaat.
Veelgestelde vragen
Moet ik bij verzet naar een zitting?
Als de officier de zaak aan de rechter voorlegt, ontvangt u een oproep voor de zitting. Verschijnt u niet en heeft u geen advocaat gemachtigd, dan kan de rechter de zaak bij verstek behandelen. Hoe zo’n zitting verloopt, leest u in hoe verloopt een rechtszaak in Nederland.
Geldt dit ook voor een verkeersboete?
Niet helemaal. Voor verkeersboetes onder de Wet Mulder geldt een eigen procedure met beroep bij de officier van justitie en daarna de kantonrechter, en hogere verhogingen bij aanmaningen (zie de tabel hierboven).
