Gepubliceerd op 8 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 september 2026
De rechten van stagiairs volgen niet uit het arbeidsrecht als geheel, maar uit een beperkt aantal wetten die ook op niet-werknemers van toepassing zijn. Een stagiair valt onverkort onder de Arbeidsomstandighedenwet en de Arbeidstijdenwet, omdat artikel 1 lid 2 Arbowet ook degene beschermt die anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst onder gezag arbeid verricht. Loon, ontslagbescherming en vakantierechten heeft een stagiair in beginsel niet.
Dat onderscheid is de sleutel tot dit hele onderwerp. Een stage is juridisch geen dienstverband maar een leertraject, en precies daarom is de vraag waar de grens ligt zo belangrijk. Wordt de stagiair in de praktijk als goedkope arbeidskracht ingezet, dan kan de rechter de overeenkomst herkwalificeren tot arbeidsovereenkomst, met loon, sociale premies en ontslagbescherming als gevolg.
Inhoudsopgave
Rechten van stagiairs: is een stagiair een werknemer?
Voor het arbeidsrecht in enge zin: nee. Artikel 7:610 BW omschrijft de arbeidsovereenkomst als de overeenkomst waarbij de een zich verbindt in dienst van de ander werk te verrichten tegen loon. Bij een stage ontbreekt in de regel het element loon, en is het werken niet het doel maar het middel: de stagiair is er om te leren. Daarom ondertekent hij een stageovereenkomst en niet een arbeidsovereenkomst.
Voor het beschermingsrecht ligt het anders. De Arbeidsomstandighedenwet rekent in artikel 1 lid 2 ook degene die zonder arbeidsovereenkomst onder gezag van een ander arbeid verricht tot de werknemers. Hetzelfde geldt voor de Arbeidstijdenwet. Het stagebedrijf is voor die wetten dus gewoon werkgever, met alle verplichtingen die daarbij horen, en de Nederlandse Arbeidsinspectie kan daarop handhaven.
Ook het beginsel van goed werkgeverschap werkt door in de stagerelatie. Een stagebedrijf dat een stagiair blootstelt aan intimidatie of discriminatie, of dat structureel geen begeleiding biedt, schiet tekort in de nakoming van de stageovereenkomst. Wat goed werkgeverschap precies inhoudt, werken wij uit in ons artikel over de grens van goed werkgeverschap.
Wanneer wordt een stage toch een arbeidsovereenkomst?
Wanneer de feitelijke uitvoering niet meer bij het etiket past. Niet de titel boven het contract is beslissend, maar de manier waarop partijen aan de overeenkomst uitvoering geven. De Hoge Raad heeft dat in zijn arrest van 24 maart 2023 in de Deliveroo-zaak (ECLI:NL:HR:2023:443) opnieuw bevestigd en daarbij een reeks gezichtspunten gegeven: de aard en duur van het werk, de wijze waarop de werkzaamheden en de werktijden worden bepaald, de inbedding in de organisatie, het bestaan van een verplichting het werk persoonlijk te verrichten, de hoogte van de beloning en de vraag of de betrokkene commercieel risico loopt.
Toegepast op een stage komt het neer op vier signalen. De stagiair verricht arbeid die anders door een betaalde kracht zou worden gedaan; hij vult een vaste plaats in het rooster; de vergoeding heeft de omvang en het karakter van loon; en het leerdoel is ondergeschikt geraakt aan zijn productiebijdrage. Bovendien kent artikel 7:610a BW een rechtsvermoeden voor wie gedurende drie opeenvolgende maanden tegen beloning arbeid verricht. Waar de grens precies loopt, behandelen wij uitgebreider in ons artikel over stage of arbeidsovereenkomst.
De gevolgen van een herkwalificatie zijn ingrijpend voor het stagebedrijf. Er ontstaat met terugwerkende kracht een loonvordering op grond van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, er moeten premies worden afgedragen, een eventuele cao wordt van toepassing en het beeindigen van de relatie vergt dan de gewone ontslagroute. Volgens de Rijksoverheid is het criterium eenvoudig te formuleren: is het doel van de stage niet leren maar werken, dan bestaat recht op het wettelijk minimumloon.
Wat moet er in een stageovereenkomst staan?
Voor stagiairs jonger dan zestien jaar is een schriftelijke stageovereenkomst verplicht en moet een van de ouders of de voogd mede ondertekenen. Voor alle andere stagiairs schrijft de wet geen vorm voor, maar is een schriftelijke overeenkomst in de praktijk onmisbaar: zij is het bewijs dat het om een leertraject gaat en niet om een dienstverband.
Een bruikbare stageovereenkomst benoemt in elk geval de drie betrokken partijen, dus ook de onderwijsinstelling, en legt begin- en einddatum, werktijden en werkzaamheden vast. Daarnaast horen erin: de leerdoelen, de naam van de stagebegeleider en de wijze van begeleiding, de hoogte van een eventuele stagevergoeding en de vergoeding van reis- en andere kosten, een regeling voor ziekte en ongevallen, afspraken over verlof, een aansprakelijkheids- en verzekeringsbepaling en een geheimhoudingsbeding.
De leerdoelen zijn juridisch het belangrijkste onderdeel. Zij vormen het bewijs dat het leren voorop staat, en zij geven de stagiair een concrete maatstaf om het stagebedrijf op aan te spreken wanneer hij weken achtereen productiewerk doet dat niets met die doelen te maken heeft. Formuleer ze daarom specifiek en toetsbaar, en evalueer ze schriftelijk.
Welke bescherming biedt de Arbowet aan stagiairs?
Dezelfde bescherming als aan vaste medewerkers. Het stagebedrijf moet zorgen voor een veilige en gezonde werkplek, kosteloos persoonlijke beschermingsmiddelen verstrekken en toezicht houden op veilig werken. Artikel 8 Arbowet verplicht de werkgever tot doeltreffende voorlichting en onderricht over de werkzaamheden en de daaraan verbonden gevaren, en juist bij een stagiair zonder werkervaring is die verplichting zwaar.
De risico-inventarisatie en -evaluatie van artikel 5 Arbowet speelt daarbij een praktische rol. Het stagebedrijf hoort de voor de stagiair relevante onderdelen daarvan vooraf met de onderwijsinstelling te delen, zodat de school de stagiair kan voorbereiden op de gevaren die hij zal tegenkomen. Voor stagiairs onder de achttien gelden bovendien strengere regels: bepaalde gevaarlijke werkzaamheden zijn voor hen verboden of alleen onder deskundig toezicht toegestaan.
Artikel 3 Arbowet verplicht de werkgever ook tot beleid tegen psychosociale arbeidsbelasting, waaronder pesten, discriminatie, agressie, seksuele intimidatie en werkdruk. Een stagiair kan zich daarop rechtstreeks beroepen. Zwangere stagiairs krijgen dezelfde aanpassingen als zwangere werkneemsters. Voor stages die deels vanuit huis worden ingevuld gelden de gewone arboverplichtingen onverkort; wat dat betekent, beschrijven wij in ons artikel over de hybride werkplek en arbo.
Welke werktijden en pauzes gelden voor stagiairs?
De Arbeidstijdenwet geldt voor stagiairs zonder uitzondering. Voor een volwassen stagiair betekent dat een maximum van twaalf uur per dienst en zestig uur per week, met de aanvullende norm dat de arbeidstijd over een langere periode gemiddeld niet boven de achtenveertig uur per week mag uitkomen. Wie meer dan vijfeneenhalf uur op een dag werkt, heeft recht op ten minste dertig minuten pauze.
Voor jeugdige stagiairs gelden strengere grenzen. Zestien- en zeventienjarigen mogen minder uren maken en zijn gebonden aan beperkingen voor nachtarbeid; voor dertien- tot en met vijftienjarigen gelden nog engere regels, waaronder een verbod op werk tijdens schooltijd. De onderwijsinstelling en het stagebedrijf zijn samen verantwoordelijk voor een rooster dat daarbinnen blijft.
Overwerk is bij een stage juridisch riskant. Structureel meer uren maken dan het opleidingsprogramma vergt, is een van de sterkste aanwijzingen dat het leerdoel is verdrongen door het productiebelang, en daarmee een van de eerste argumenten in een herkwalificatiediscussie.
Heeft een stagiair recht op een stagevergoeding?
Op dit moment niet. Omdat een stage geen dienstbetrekking is, geldt de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag er niet voor, en staat het het stagebedrijf vrij om niets, iets of veel te betalen. De Rijksoverheid formuleert de uitzondering scherp: is het doel van de stage niet leren maar werken, dan ontstaat wel recht op het wettelijk minimumloon. Wie een stagiair volwaardig productiewerk laat doen, betaalt dus gewoon loon.
In de praktijk regelen veel cao afspraken de hoogte alsnog. Bij het Rijk bestaat een vaste regeling: sinds 1 januari 2026 bedraagt de stagevergoeding voor mbo-, hbo- en wo-studenten 800 euro per maand bij een veertigurige werkweek, voor stages van een maand of langer, en krijgt de stagiair bij zo een stage 160 verlofuren per jaar naar rato. Bij private werkgevers lopen de bedragen sterk uiteen en is er geen ondergrens.
Onderscheid een stagevergoeding wel van een onkostenvergoeding. Een onkostenvergoeding dekt daadwerkelijk gemaakte kosten, zoals reiskosten, en telt fiscaal en verzekeringstechnisch niet als beloning. Een stagevergoeding is een beloning en kan onder de loonheffing vallen. Dit onderscheid heeft ook gevolgen voor de sociale verzekeringen, zoals hieronder blijkt. Over de fiscale behandeling van uw specifieke situatie adviseert een fiscalist; wij doen dat niet.
Wat verandert er nu het kabinet de stagevergoeding wil verplichten?
Op 3 juli 2026 heeft het kabinet de Tweede Kamer laten weten dat het een wettelijke verplichting tot het betalen van een stagevergoeding wil invoeren voor studenten in het mbo, hbo en wo die stage lopen als onderdeel van hun opleiding. Korte stages en stages in het buitenland worden uitgezonderd. Het voorstel bevat vooralsnog geen wettelijk minimumbedrag: sectoren en stagebedrijven krijgen de ruimte daarover zelf afspraken te maken, met de mogelijkheid alsnog een minimum vast te stellen als dat onvoldoende oplevert.
Belangrijk is dat dit nog geen geldend recht is. Er ligt geen wetsvoorstel bij de Tweede Kamer; een internetconsultatie is voorzien voor begin 2027. Tot die tijd blijft de hoofdregel dat een stagevergoeding niet verplicht is, tenzij een cao of een eigen regeling van de werkgever daar anders over bepaalt. Wie nu al met stagiairs werkt, doet er verstandig aan zijn beleid te toetsen; het is aannemelijk dat de wetgever ook eist dat de vergoeding in de stageovereenkomst wordt vastgelegd.
Het kabinet koppelt de vergoedingsplicht aan een breder pakket over stagekwaliteit, waaronder betere begeleiding en een verplichte stageovereenkomst in het hbo en wo. Dat laatste sluit aan bij wat in het mbo al gebruikelijk is en bij wat wij hierboven aanraadden: leg de afspraken schriftelijk vast, ook waar de wet dat nu nog niet eist.
Voor welke sociale verzekeringen is een stagiair verzekerd?
Voor de Ziektewet en de Wajong, maar niet voor de WW en niet voor de WIA. Volgens het UWV geldt die dekking wanneer de stagiair een vergoeding ontvangt die meer is dan alleen een onkostenvergoeding. Krijgt hij uitsluitend reiskosten vergoed, dan bestaat die dekking niet. De werkgever betaalt voor deze dekking geen premies.
Er is dus geen loondoorbetaling bij ziekte zoals artikel 7:629 BW die voor werknemers kent. Het stagebedrijf hoeft de stagevergoeding bij ziekte niet door te betalen, tenzij de stageovereenkomst of een cao dat wel voorschrijft. Veel overeenkomsten regelen in plaats daarvan dat gemiste stagedagen worden ingehaald, wat verstandig is omdat de opleiding een minimumaantal stage-uren kan eisen.
Wordt de stage wel als arbeidsovereenkomst gekwalificeerd, dan verandert dit beeld volledig: dan gelden de werknemersverzekeringen onverkort en bestaat wel aanspraak op loondoorbetaling bij ziekte. Dat is een van de redenen waarom de kwalificatievraag voor beide partijen zoveel belang heeft. Wat er bij langdurige ziekte van een werknemer van een werkgever wordt verwacht, leest u in ons artikel over re-integratie bij ziekte.
Hoe eindigt een stage en wie is aansprakelijk bij schade?
Een stage eindigt in beginsel zoals de stageovereenkomst dat bepaalt. Het ontslagrecht van Boek 7 BW is niet van toepassing, dus er geldt geen preventieve toets door het UWV of de kantonrechter en er is geen wettelijke opzegtermijn. Dat betekent niet dat een stagebedrijf een stagiair naar believen kan wegsturen: de overeenkomst moet worden nagekomen, en tussentijdse beeindiging zonder grond is een tekortkoming waarvoor het bedrijf aansprakelijk kan zijn, bijvoorbeeld voor de schade die studievertraging veroorzaakt.
De meeste overeenkomsten voorzien in beeindiging van rechtswege bij het bereiken van de einddatum of bij het staken van de opleiding, en in tussentijdse beeindiging met wederzijds goedvinden of bij een ernstige tekortkoming. Vrijwel altijd is daarbij afgesproken dat de onderwijsinstelling wordt betrokken. Neem een opzegtermijn op, ook al eist de wet die niet; een termijn van twee tot vier weken geeft alle partijen ruimte om een alternatief te regelen.
Voor aansprakelijkheid geldt een belangrijke nuance. Werknemers zijn op grond van artikel 7:661 BW alleen aansprakelijk jegens hun werkgever bij opzet of bewuste roekeloosheid, en artikel 6:170 BW legt de aansprakelijkheid voor fouten van ondergeschikten jegens derden bij de werkgever. Omdat een stagiair geen werknemer is, werkt die bescherming niet automatisch. Regel daarom in de stageovereenkomst uitdrukkelijk dat de stagiair voor de aansprakelijkheid met een werknemer wordt gelijkgesteld, en controleer of de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering stagiairs meeverzekert.
Wat kunt u doen als het misgaat op de stage?
Begin bij de stagebegeleider en de stagecoordinator van de opleiding. De onderwijsinstelling is contractspartij bij de driepartijenovereenkomst en heeft er belang bij dat de stage slaagt; zij kan werkzaamheden laten bijstellen of de begeleiding laten aanpassen. Leg klachten schriftelijk vast, met data en concrete voorbeelden, want in een latere discussie is dat uw bewijs.
Gaat het om onveilige arbeidsomstandigheden, om werktijden die de Arbeidstijdenwet overschrijden of om intimidatie, dan kunt u daarnaast melding doen bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Die kan het stagebedrijf aanspreken op zijn verplichtingen als werkgever in de zin van de Arbowet, ook al is er geen arbeidsovereenkomst. Bij vermoedens dat u feitelijk als werknemer werkt, is de route een andere: dan vordert u nakoming, in het uiterste geval loon met terugwerkende kracht, bij de kantonrechter.
Houd bij die laatste route rekening met de bewijslast. Verzamel roosters, taakomschrijvingen, e-mails over uw inzet en de evaluaties van uw leerdoelen. Hoe concreter u kunt aantonen dat u het werk van een betaalde kracht deed, hoe sterker uw positie. Over inhoudingen op een vergoeding schreven wij eerder in ons artikel over wanneer een werkgever loon mag inhouden.
Veelgestelde vragen
Heeft een stagiair recht op vakantiedagen?
Niet op grond van de wet. De vakantieregeling van Boek 7 BW geldt alleen voor werknemers, dus verlof bij een stage is een kwestie van afspraak. Bij het Rijk is dat wel geregeld: een stagiair met een stage van een maand of langer heeft daar recht op 160 verlofuren per jaar bij een veertigurige werkweek, naar rato bij kortere stages of minder uren. Leg bij een private werkgever vast hoeveel vrije dagen u opneemt en of schoolvakanties daaronder vallen.
Mag een stagiair hetzelfde werk doen als een vaste medewerker?
Meedraaien mag, vervangen niet. Zolang de werkzaamheden bijdragen aan de leerdoelen en er begeleiding tegenover staat, is het geen probleem dat een stagiair echt werk doet. Zodra hij een vacature invult, zelfstandig een functie draait en zijn bijdrage vooral productiewaarde heeft, verschuift de overeenkomst richting arbeidsovereenkomst met alle gevolgen van dien.
Kan een stagiair aanspraak maken op een WW-uitkering?
Nee, niet als stagiair. Voor de WW is een dienstbetrekking vereist en die ontbreekt bij een stage; ook de referte-eis van gewerkte weken wordt zelden gehaald. Alleen wanneer de stage in werkelijkheid een arbeidsovereenkomst was, kan de vraag anders liggen, en dan moet die kwalificatie eerst worden vastgesteld.
Is een geheimhoudingsbeding in een stageovereenkomst geldig?
Ja. Een geheimhoudingsbeding is een gewone contractuele afspraak en bindt de stagiair, ook zonder arbeidsovereenkomst. Let wel op de reikwijdte: een beding dat de stagiair verbiedt zijn stageverslag te schrijven of bij zijn opleiding te verdedigen, is in strijd met het doel van de stage en zal in een geschil weinig gewicht krijgen. Een concurrentiebeding in een stageovereenkomst is een ander verhaal en is bij een leertraject zelden verdedigbaar.
Wie is aansprakelijk als een stagiair schade veroorzaakt?
Dat hangt af van wat is afgesproken. Zonder regeling geldt de bescherming van artikel 7:661 BW niet automatisch voor een stagiair, waardoor hij in theorie voor gewone fouten aansprakelijk kan zijn. Neem daarom in de stageovereenkomst op dat de stagiair voor aansprakelijkheid wordt behandeld als werknemer en controleer de dekking van de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.
Geldt een cao ook voor stagiairs?
Soms wel. Veel cao bepalingen zijn geschreven voor werknemers en missen daarom toepassing op een stagiair, maar een groeiend aantal cao afspraken regelt uitdrukkelijk de hoogte van de stagevergoeding, de begeleiding of het verlof van stagiairs. Controleer daarom altijd of de cao van de sector een stagebepaling kent; is die algemeen verbindend verklaard, dan is het stagebedrijf daaraan gebonden ongeacht wat in de stageovereenkomst staat.
Advies over stages en stageovereenkomsten
De rechten van stagiairs zijn beperkt maar niet leeg, en de knelpunten zitten vooral in de grijze zone tussen leren en werken. Voor stagebedrijven is de belangrijkste maatregel eenvoudig: leg leerdoelen vast, laat de begeleiding aantoonbaar plaatsvinden en zorg dat de werkzaamheden daarbij passen. Voor stagiairs geldt dat vroeg aan de bel trekken bijna altijd beter werkt dan aan het einde van de stage een geschil beginnen.
Onze arbeidsrechtadvocaten beoordelen stageovereenkomsten, adviseren over de vraag of een stage in werkelijkheid een dienstverband is en staan zowel stagebedrijven als stagiairs bij in geschillen. Neem gerust contact op voor een beoordeling van uw situatie.
