Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Een dienstverlener is aansprakelijk voor schade door een fout als hij niet de zorg heeft betracht die van een goed opdrachtnemer mag worden verwacht (artikel 7:401 van Boek 7 BW) en die tekortkoming hem kan worden toegerekend (artikel 6:74 van Boek 6 BW). Die aansprakelijkheid kunt u in het contract of in algemene voorwaarden beperken, maar een beroep daarop slaagt niet bij opzet of bewuste roekeloosheid, en tegenover consumenten gelden strengere grenzen.
Hieronder leest u wanneer een fout tot aansprakelijkheid leidt, welke schade moet worden vergoed, hoe u een aansprakelijkheidsbeperking geldig vastlegt en welke rol een verzekering speelt.
Inhoudsopgave
Wanneer is een fout in de dienstverlening een tekortkoming?
Als u tekortschiet in de nakoming van de opdracht, de tekortkoming u kan worden toegerekend en de klant daardoor schade lijdt. Niet elke fout is een tekortkoming: de maatstaf is wat een redelijk bekwame en redelijk handelende vakgenoot in dezelfde omstandigheden had gedaan.
Die maatstaf gaat terug op Hoge Raad 9 november 1990, ECLI:NL:HR:1990:AC1103. De Hoge Raad noemde daar de zorg van een redelijk bekwaam en redelijk handelend specialist de juiste toets voor een medisch specialist. Dezelfde maatstaf wordt gebruikt bij andere beroepsbeoefenaars en dienstverleners: de vraag is niet of het achteraf beter had gekund, maar of een vakgenoot zo had mogen handelen.
Bij de meeste diensten heeft u een inspanningsverbintenis: u belooft zorgvuldig te werken, niet een bepaald resultaat. Heeft u wel een resultaat toegezegd, bijvoorbeeld een opgeleverde website op een vaste datum, dan schiet u tekort zodra dat resultaat uitblijft. Meer over het begrip leest u in ons artikel wat is aansprakelijkheid?
Bent u ook aansprakelijk voor uw personeel en onderaannemers?
Ja. Een fout van iemand die u bij de uitvoering inschakelt, geldt als uw eigen tekortkoming (artikel 6:76 BW).
Tegenover derden met wie u geen contract heeft, kunt u bovendien aansprakelijk zijn uit onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW), bijvoorbeeld als een werknemer bij de klant thuis iets beschadigt (artikel 6:170 BW). Een aansprakelijkheidsbeperking in het contract werkt in de regel alleen tegenover uw contractspartij.
Welke schade moet u vergoeden?
Vermogensschade, dat wil zeggen geleden verlies en gederfde winst, voor zover die in causaal verband staat met de fout (artikel 6:96 BW). Schade die in zo’n verwijderd verband staat dat zij u redelijkerwijs niet kan worden toegerekend, hoeft u niet te vergoeden (artikel 6:98 BW).
Ook redelijke kosten om schade vast te stellen en buitengerechtelijke incassokosten vallen eronder. Heeft de klant zelf bijgedragen aan de schade, bijvoorbeeld door onjuiste informatie aan te leveren, dan wordt de vergoeding verminderd (artikel 6:101 BW). Bij een kennelijk onaanvaardbaar resultaat kan de rechter de vergoeding matigen (artikel 6:109 BW). Meer over de procedure leest u in ons artikel wanneer kunt u naar de rechter voor schadevergoeding?
Wat is het verschil tussen directe en indirecte schade?
De wet maakt dat onderscheid niet; het is een contractuele indeling. Wat onder “directe schade” en “gevolgschade” valt, hangt daarom af van de definitie in uw voorwaarden.
Zonder definitie legt de rechter het begrip uit volgens wat partijen redelijkerwijs mochten begrijpen. Definieer daarom zelf wat u vergoedt, bijvoorbeeld de kosten van herstel van het werk en redelijke kosten om schade te beperken, en wat u uitsluit, zoals winstderving, bedrijfsstilstand en verlies van data.
Hoe beperkt u uw aansprakelijkheid?
Met een exoneratiebeding in de opdrachtovereenkomst of in uw algemene voorwaarden. Gebruikelijk is een maximum, zoals het factuurbedrag of het bedrag dat de verzekeraar uitkeert, gecombineerd met een uitsluiting van bepaalde schadesoorten.
- Een maximum per opdracht of per jaar, bijvoorbeeld het honorarium van de laatste twaalf maanden.
- Een beperking tot het bedrag dat de beroepsaansprakelijkheidsverzekering uitkeert, plus het eigen risico.
- Een uitsluiting van winstderving en bedrijfsschade, met een duidelijke definitie.
- Een vervaltermijn voor claims, bijvoorbeeld één jaar na het einde van de opdracht.
Zonder vervaltermijn verjaart een vordering tot schadevergoeding vijf jaar nadat de klant de schade en de aansprakelijke persoon kent (artikel 3:310 BW). De klant moet bovendien binnen bekwame tijd na ontdekking van de fout klagen (artikel 6:89 BW). Laat het contract professioneel opstellen zodat definities en maxima op elkaar aansluiten.
Wanneer werkt een beperking niet?
Een beroep op een exoneratiebeding is naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid in beginsel onaanvaardbaar bij opzet of bewuste roekeloosheid van uzelf of uw leidinggevenden (artikel 6:248 lid 2 BW). Ook bij andere omstandigheden, zoals de ernst van de fout en de aard van de schade, kan de rechter een beroep op het beding afwijzen.
Staat de beperking in algemene voorwaarden, dan moet u die voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst ter hand hebben gesteld (artikel 6:233 sub b en 6:234 BW). Een onredelijk bezwarend beding is vernietigbaar (artikel 6:233 sub a BW).
Wat geldt tegenover consumenten?
Een beding dat de wettelijke schadevergoeding van een consument beperkt of uitsluit, wordt vermoed onredelijk bezwarend te zijn (artikel 6:237 sub f BW). U moet dan aantonen dat het beding in uw situatie toch redelijk is.
Dat bewijs kan slagen. In Hoge Raad 23 januari 2026, ECLI:NL:HR:2026:97 bleef een beperking van zaakschade tot € 3.500 per afnemer in de voorwaarden van netbeheerder Stedin overeind. Het hof had meegewogen dat de tarieven door de ACM worden vastgesteld, dat onbeperkte dekking niet verzekerbaar is en dat consumenten zich zelf tegen brandschade kunnen verzekeren. Hoeveel onderbouwing de gebruiker moet geven, hangt volgens de Hoge Raad af van de omstandigheden.
Een volledige uitsluiting houdt tegenover een consument zelden stand; een redelijk maximum met verzekeringsdekking heeft meer kans. Een bezwarend beding moet bovendien duidelijk en begrijpelijk zijn opgesteld. Over de verschillen leest u meer in ons artikel contracteren met consumenten versus bedrijven.
Welke rol speelt een verzekering?
Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekt vermogensschade door fouten in uw vakuitoefening; een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering dekt schade aan personen en zaken van derden. Voor sommige beroepen, zoals advocaten en notarissen, is een beroepsaansprakelijkheidsverzekering verplicht.
Stem de maximumbedragen in uw voorwaarden af op het verzekerde bedrag en controleer de uitsluitingen in de polis, zoals opzet, boetes en contractuele aansprakelijkheid die verder gaat dan de wet. Weigert de verzekeraar dekking, zie dan ons artikel over een geschil met een verzekeringsmaatschappij en over waarom schadeclaims vaak worden afgewezen.
Hoe voorkomt u een claim over de reikwijdte van de opdracht?
Door de opdracht precies te omschrijven en afwijkingen schriftelijk vast te leggen. Veel geschillen gaan over wat wel en niet tot de opdracht behoorde.
Leg vast welke informatie de klant moet aanleveren en dat u op de juistheid daarvan mag vertrouwen. Waarschuw de klant schriftelijk als u een risico ziet; een goed opdrachtnemer heeft een waarschuwingsplicht. Bewaar werkdossiers, zodat u later kunt aantonen hoe u heeft gewerkt.
Vier vragen voor de dienstverlener
- Heeft de klant uw algemene voorwaarden vóór het sluiten ontvangen?
- Sluit uw maximum aan op het verzekerde bedrag?
- Zijn “directe schade” en uitgesloten schade gedefinieerd?
- Is de opdracht schriftelijk omschreven, inclusief wat er niet onder valt?
Wat doet u als opdrachtgever na een fout?
- Klaag binnen bekwame tijd na ontdekking van de fout (artikel 6:89 BW) en doe dat schriftelijk.
- Controleer of een vervaltermijn in de voorwaarden korter is dan de wettelijke verjaring.
- Beperk uw schade waar dat redelijkerwijs kan.
- Stel de dienstverlener aansprakelijk met een onderbouwde brief; zie onze gids voor een aansprakelijkstelling.
Onze rol bij aansprakelijkheid voor fouten in dienstverlening
- Een aansprakelijkheidsbeperking opstellen voor uw opdrachtbevestiging en algemene voorwaarden.
- Beoordelen of een claim gegrond is en of een exoneratiebeding standhoudt.
- Een aansprakelijkstelling opstellen of beantwoorden en termijnen bewaken.
- Onderhandelen met de wederpartij en de verzekeraar.
- Procederen over schadevergoeding; zie onze pagina’s advocaat aansprakelijkheidsrecht en advocaat civiel recht.
Aansprakelijkheid in dienstverlening in vijf punten
- De maatstaf is de zorg van een goed opdrachtnemer (artikel 7:401 BW).
- U bent ook aansprakelijk voor fouten van personeel en onderaannemers (artikel 6:76 BW).
- Een beperking werkt niet bij opzet of bewuste roekeloosheid.
- Tegenover consumenten is een beperking vermoedelijk onredelijk bezwarend (artikel 6:237 sub f BW); dat vermoeden is te weerleggen met prijs en verzekerbaarheid (HR 23 januari 2026).
- Stem uw voorwaarden af op uw verzekering.
Veelgestelde vragen
Geldt mijn beperking ook als ik de claim niet onder mijn verzekering krijg?
Dat hangt af van de formulering. Spreek daarom een vast maximum af voor het geval de verzekeraar niet uitkeert.
Hoe lang kan een klant mij aansprakelijk stellen?
Zonder afwijkende afspraak vijf jaar na bekendheid met schade en aansprakelijke persoon, met een maximum van twintig jaar na de gebeurtenis (artikel 3:310 BW). Een contractuele vervaltermijn kan korter zijn.
Kan een werknemer persoonlijk aansprakelijk worden gesteld?
In de regel niet door uw klant op grond van het contract. Tegenover u als werkgever is een werknemer alleen aansprakelijk bij opzet of bewuste roekeloosheid (artikel 7:661 BW).
