Bedreiging: wanneer strafbaar en welke straf?

Gepubliceerd op 3 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Bedreiging is strafbaar als iemand opzettelijk dreigt met een ernstig misdrijf, zoals doodslag, zware mishandeling, verkrachting of brandstichting, en de ander daardoor in redelijkheid bang kan worden dat het ook gebeurt. Niet elke dreigende uitspraak valt eronder: een scheldpartij of een dreiging met ontslag of een aangifte is geen strafbare bedreiging.

De strafbepaling staat in artikel 285 van het Wetboek van Strafrecht (Sr). Het maximum is drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Hieronder leest u wanneer een uitlating strafbaar is, hoe de Hoge Raad dat toetst, welke straffen gelden en wat u doet als u wordt bedreigd of zelf verdachte bent.

Wat zegt artikel 285 Sr over bedreiging?

Artikel 285 lid 1 Sr maakt bedreiging strafbaar met een beperkte lijst van ernstige misdrijven. Dreigen met iets anders, hoe onaangenaam ook, valt niet onder dit artikel. Het gaat om bedreiging met:

• openlijk in vereniging geweld plegen tegen personen of goederen
• geweld tegen een internationaal beschermd persoon of diens beschermde goederen
• een misdrijf waardoor gevaar ontstaat voor de algemene veiligheid van personen of goederen, of gemeen gevaar voor de verlening van diensten
• aanranding of verkrachting (de artikelen 241 en 243 Sr)
• een misdrijf tegen het leven, zoals moord of doodslag
• gijzeling, zware mishandeling of brandstichting

Welke straf staat op welke vorm van bedreiging?

De maxima verschillen per lid van artikel 285 Sr. De bedragen van de geldboetecategorieën gelden sinds 1 januari 2026 (bron: Rijksoverheid, hoe hoog zijn de boetes in Nederland).

De meeste strafzaken over bedreiging blijven ver onder die maxima. Toch zijn ze van belang, omdat zij de verjaringstermijn en de mogelijkheid van voorlopige hechtenis bepalen.

Wie iemand herhaaldelijk lastigvalt, kan daarnaast worden vervolgd voor belaging (artikel 285b Sr). Seksuele intimidatie in de openbare ruimte is sinds 1 juli 2024 een afzonderlijk strafbaar feit (artikel 429ter Sr). Dat zijn andere delicten, met eigen vereisten.

Wanneer is een bedreiging strafbaar?

De Hoge Raad toetst vaste vereisten. Ontbreekt er een, dan volgt geen veroordeling voor bedreiging. In het arrest van 8 juni 2021 (ECLI:NL:HR:2021:836) zette de Hoge Raad ze op een rij:

• de bedreigde is daadwerkelijk op de hoogte geraakt van de bedreiging;
• de bedreiging is van dien aard en onder zodanige omstandigheden geuit, dat bij de bedreigde in redelijkheid de vrees kon ontstaan dat het misdrijf zou worden gepleegd;
• het (voorwaardelijk) opzet van de verdachte was daarop gericht, ook op het bereiken van de bedreigde.

In die zaak had de verdachte de woorden geuit tegen twee inspecteurs van de NVWA, die ze doorvertelden aan een toezichthoudende dierenarts. De Hoge Raad vernietigde de veroordeling: uit het bewijs bleek niet dat de verdachte opzet had op het bereiken van de dierenarts. De zaak ging terug naar het hof Arnhem-Leeuwarden.

Met welk misdrijf moet zijn gedreigd?

"Ik maak hem af" of "ik steek zijn huis in de fik" valt onder artikel 285 Sr. "Ik zorg dat hij ontslagen wordt" of "ik ga hem aangeven" niet: dat zijn geen misdrijven uit de lijst. Ook een dreigend gebaar of een foto van een wapen kan een bedreiging zijn, als de betekenis in de context duidelijk is.

Wanneer kon de bedreigde in redelijkheid bang worden?

Dat is een objectieve maatstaf. Of de bedreigde zich echt bedreigd voelde, is niet beslissend. Het gaat erom of een redelijk mens in die situatie bang kon worden. De rechter kijkt naar de woorden, de toon, de voorgeschiedenis en de omstandigheden, zoals een wapen of eerder geweld.

Ook een organisatie kan worden bedreigd. De Hoge Raad oordeelde op 24 november 2015 dat een woningstichting die met brand aan haar kantoor werd bedreigd, slachtoffer van bedreiging kon zijn (ECLI:NL:HR:2015:3360). Beslissend is of de mensen die voor de rechtspersoon van belang zijn, in redelijkheid konden vrezen dat het misdrijf zou worden gepleegd.

Wanneer handelde de dader opzettelijk?

Voorwaardelijk opzet is genoeg: de dader nam bewust de aanmerkelijke kans op de koop toe dat de ander bang zou worden. Een onbeheerste uiting in een hevige emotie kan in een enkel geval tot het oordeel leiden dat opzet ontbrak. Dronkenschap of boosheid is daarvoor op zichzelf niet genoeg. Gaat de bedreiging via een derde, dan moet het opzet ook gericht zijn op het doorvertellen aan de bedreigde (HR 8 juni 2021).

Wat is het verschil tussen bedreiging, belaging en intimidatie?

Intimidatie is geen strafrechtelijk begrip. Bedreiging kan uit één uitlating bestaan; belaging vraagt juist om stelselmatig gedrag. Het verschil bepaalt of u een klacht moet indienen.

Op belaging staat naast gevangenisstraf een geldboete van de vierde categorie, per 1 januari 2026 € 27.500. Meer daarover leest u in ons artikel over belaging en stalking.

Kwetsende of beschuldigende uitlatingen vallen onder een derde spoor: belediging, smaad en laster. Ook dat zijn in de regel klachtdelicten. Dezelfde gedraging kan meerdere delicten opleveren. Ons overzicht van belediging, smaad en laster zet de vereisten naast elkaar.

Is een bedreiging via WhatsApp of sociale media strafbaar?

Ja. Een bedreiging via WhatsApp, e-mail of sociale media is net zo strafbaar als een bedreiging in persoon, als aan de vereisten van artikel 285 Sr is voldaan. Het bericht moet de bedreigde wel bereiken: een dreigende tekst over iemand in een groep waar hij geen lid van is, valt alleen onder bedreiging als de afzender wilde of bewust aanvaardde dat het hem zou bereiken (HR 8 juni 2021).

Een bericht is goed te bewijzen. Een dreigende post in een openbare groep kan meerdere mensen tegelijk bang maken, en ook dat weegt mee. Anonimiteit beschermt minder dan vaak wordt gedacht: de politie kan in een strafzaak gegevens van accounts en telefoonnummers opvragen bij aanbieders (artikel 126na Sv).

Welke straf krijgt u in de praktijk voor bedreiging?

Bij een eerste, eenmalige bedreiging zonder wapen blijft het in de praktijk vaak bij een geldboete of een taakstraf, soms (deels) voorwaardelijk. Zwaarder wordt het bij een wapen, herhaling, bedreiging binnen een relatie of van een hulpverlener, en bij een verdachte met een strafblad.

De rechter kan daarnaast een contact- of locatieverbod opleggen (artikel 38v Sr). Bij een gewelddadige context kan een zwaardere vervolging volgen, bijvoorbeeld voor mishandeling. Het OM kan een eenvoudige zaak ook zelf afdoen met een strafbeschikking; daartegen doet u binnen veertien dagen verzet.

Bedreiging is een misdrijf. Een veroordeling of strafbeschikking wordt geregistreerd in de justitiële documentatie, met gevolgen voor bijvoorbeeld een verklaring omtrent het gedrag (VOG). Lees meer over de gevolgen van een strafblad. Het recht tot strafvervolging verjaart volgens artikel 70 Sr na zes jaar voor bedreiging uit het eerste lid, en na twaalf jaar voor een schriftelijke bedreiging onder een voorwaarde.

Hoe doet u aangifte van bedreiging?

Bel 112 bij direct gevaar. Anders doet u aangifte op het politiebureau na een afspraak via politie.nl. Bedreiging is geen klachtdelict: het OM kan ook zonder aangifte vervolgen, maar in de praktijk begint een zaak bijna altijd met een aangifte. Neem mee:

• een geldig identiteitsbewijs
• schermafbeeldingen van berichten met datum, tijd en afzender, en het originele bericht op uw telefoon
• een tijdlijn van wat er is gebeurd, ook eerdere incidenten
• namen en contactgegevens van getuigen

U mag een gesprek waaraan u zelf deelneemt, opnemen. Bewaar opnames en berichten onbewerkt. Hoe de aangifte verloopt, leest u in ons artikel over aangifte doen bij de politie. Informatie over aangifte vindt u ook bij het Openbaar Ministerie.

Na de aangifte beslist de officier van justitie of er wordt vervolgd: een dagvaarding, een strafbeschikking of een sepot. Bent u het niet eens met een sepot, dan kunt u op grond van artikel 12 van het Wetboek van Strafvordering beklag doen bij het gerechtshof. Doe dat binnen drie maanden nadat u van de beslissing in kennis bent gesteld (artikel 12k Sv). Het hof kan het OM opdragen alsnog te vervolgen.

Welke bescherming krijgt u als slachtoffer?

Bij bedreiging binnen het gezin kan de burgemeester een tijdelijk huisverbod van tien dagen opleggen, dat kan worden verlengd tot in totaal vier weken (Wet tijdelijk huisverbod). De officier van justitie kan de verdachte een gedragsaanwijzing geven, zoals een contact- of locatieverbod (artikel 509hh Sv). U kunt zich als benadeelde partij in de strafzaak voegen om uw schade vergoed te krijgen. Slachtofferhulp Nederland en, bij huiselijk geweld, Veilig Thuis bieden ondersteuning.

Wat doet u als u wordt verdacht van bedreiging?

Maak gebruik van uw zwijgrecht (artikel 29 Sv) en van uw recht om vóór het verhoor een advocaat te spreken. Verklaringen uit een eerste verhoor zijn later moeilijk terug te draaien. Meer leest u in ons artikel over het zwijgrecht.

Veelvoorkomende verweren volgen de vereisten van de Hoge Raad: de uitlating valt niet onder de wettelijke lijst; een redelijk mens hoefde in die context niet bang te worden, bijvoorbeeld bij duidelijke overdrijving; de bedreiging heeft de bedreigde niet bereikt of het opzet was daar niet op gericht; of het bewijs schiet tekort, zoals bij een schermafbeelding zonder herkomst.

Bedreiging is vaak een kwestie van verklaring tegenover verklaring. Volgens artikel 342 lid 2 Sv kan de rechter een bewezenverklaring niet uitsluitend baseren op de verklaring van één getuige. Er is steunbewijs nodig, zoals berichten, camerabeelden of getuigen die de uitlating hebben gehoord. Alcohol- of drugsgebruik sluit opzet in beginsel niet uit en weegt hooguit mee bij de straf.

Bent u veroordeeld en bent u het niet eens met de uitspraak, dan kunt u binnen veertien dagen hoger beroep instellen bij de griffie van de rechtbank (artikel 408 Sv).

Veelgestelde vragen over bedreiging

Is "ik maak hem kapot" strafbaar?

Niet automatisch. Het hangt af van de context: werd gedreigd met zware mishandeling of de dood, en kon de ander daar in redelijkheid bang van worden? Een uitroep in een verhitte discussie zonder verdere aanwijzingen is vaak niet genoeg. Dezelfde woorden met een mes in de hand wel.

Kunt u anoniem aangifte doen van bedreiging?

Nee, een aangifte staat op naam. U kunt wel vragen om domicilie te kiezen op een ander adres, zoals het politiebureau, zodat de verdachte uw woonadres niet in het dossier ziet. Anoniem informatie geven kan via Meld Misdaad Anoniem, maar dat is geen aangifte.

Wat wij doen bij een verdenking of aangifte van bedreiging

• Wij staan u als verdachte bij vóór en tijdens het politieverhoor en bespreken of u verklaart of zwijgt.
• Wij toetsen of de uitlating onder artikel 285 lid 1 Sr valt en of een redelijk mens er bang van kon worden.
• Wij controleren of er steunbewijs is naast de verklaring van één getuige (artikel 342 lid 2 Sv).
• Wij beoordelen een strafbeschikking en doen binnen veertien dagen verzet als dat verstandig is.
• Wij helpen u als slachtoffer bij een beklag tegen een sepot (artikel 12 Sv) of bij voeging als benadeelde partij.

Bedreiging in vijf punten

• Alleen dreigen met een misdrijf uit artikel 285 lid 1 Sr is strafbaar, zoals doodslag, zware mishandeling of brandstichting.
• De bedreiging moet de bedreigde bereiken en bij een redelijk mens vrees kunnen wekken (HR 8 juni 2021).
• Maximum drie jaar of € 27.500 per 1 januari 2026; bij schriftelijke bedreiging onder voorwaarde vier jaar.
• Bedreiging is geen klachtdelict; belaging wel, met een klachttermijn van drie maanden.
• Bewaar berichten onbewerkt en doe aangifte met een tijdlijn en de namen van getuigen.

Law & More staat binnen de praktijk strafrecht zowel verdachten als slachtoffers van bedreiging bij, van het eerste verhoor tot de zitting.