Bedreiging: wanneer strafbaar en welke straf?

Gepubliceerd op 3 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026

Bedreiging is strafbaar als iemand opzettelijk dreigt met een ernstig misdrijf, zoals doodslag, zware mishandeling, verkrachting of brandstichting, en de ander daardoor in redelijkheid bang kan worden dat het ook gebeurt. Niet elke dreigende uitspraak valt eronder: een scheldpartij of een dreiging met ontslag of een aangifte is geen strafbare bedreiging.

De strafbepaling staat in artikel 285 van het Wetboek van Strafrecht (Sr). Het maximum is drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. Een schriftelijke bedreiging onder een voorwaarde wordt zwaarder bestraft. Hieronder leest u wanneer een uitlating strafbaar is, hoe de rechter dat beoordeelt, welke straffen in de praktijk worden opgelegd en wat u doet als u wordt bedreigd of zelf verdachte bent.

Wat zegt artikel 285 Sr over bedreiging?

Artikel 285 lid 1 Sr maakt bedreiging strafbaar met een beperkte lijst van ernstige misdrijven. Dreigen met iets anders, hoe onaangenaam ook, valt niet onder dit artikel.

Het gaat om bedreiging met:

• openlijk in vereniging geweld plegen tegen personen of goederen
• geweld tegen een internationaal beschermd persoon of diens beschermde goederen
• een misdrijf waardoor gevaar ontstaat voor de algemene veiligheid van personen of goederen, of gemeen gevaar voor de verlening van diensten
• aanranding of verkrachting (de artikelen 241 en 243 Sr)
• een misdrijf tegen het leven, zoals moord of doodslag
• gijzeling, zware mishandeling of brandstichting

Het wettelijk maximum is drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. Sinds 1 januari 2026 is dat 110.000 euro. De meeste strafzaken over bedreiging blijven ver onder die maxima. Toch zijn ze van belang, omdat zij onder meer de verjaringstermijn en de mogelijkheid van voorlopige hechtenis bepalen.

Welke zwaardere varianten zijn er?

• Een schriftelijke bedreiging onder een voorwaarde (lid 2), zoals een bericht met de tekst “betaal, anders steek ik uw huis in brand”: maximaal vier jaar gevangenisstraf.
• Bedreiging met een terroristisch misdrijf (lid 3): maximaal zes jaar gevangenisstraf.
• Bedreiging van bepaalde beroepsgroepen (lid 5): richt de bedreiging zich tegen onder meer een burgemeester, wethouder, rechter, advocaat, journalist of politieambtenaar in die hoedanigheid, dan wordt de maximale gevangenisstraf met een derde verhoogd.

Wie iemand herhaaldelijk lastigvalt, kan daarnaast worden vervolgd voor belaging (artikel 285b Sr). Seksuele intimidatie in de openbare ruimte is sinds 1 juli 2024 een afzonderlijk strafbaar feit. Dat zijn andere delicten, met eigen vereisten.

Wanneer is een bedreiging strafbaar?

De rechter toetst drie vereisten: er is gedreigd met een misdrijf uit de wettelijke lijst, de bedreigde kon daardoor in redelijkheid bang worden, en de dader handelde opzettelijk. Ontbreekt een van de drie, dan volgt geen veroordeling voor bedreiging.

Met welk misdrijf moet zijn gedreigd?

“Ik maak hem af” of “ik steek zijn huis in de fik” valt onder de wet. “Ik zorg dat hij ontslagen wordt” of “ik ga hem aangeven” niet: dat zijn geen misdrijven uit artikel 285 Sr. Ook een dreigend gebaar of een foto van een wapen kan een bedreiging zijn, als de betekenis in de context duidelijk is.

Wanneer kon de bedreigde in redelijkheid bang worden?

Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad moet de bedreiging van dien aard zijn en onder zodanige omstandigheden zijn gedaan, dat bij de bedreigde in redelijkheid de vrees kon ontstaan dat het misdrijf zou worden gepleegd. Dat is een objectieve maatstaf. Of de bedreigde zich echt bedreigd voelde, is niet beslissend. Het gaat erom of een redelijk mens in die situatie bang kon worden. De rechter kijkt naar de woorden, de toon, de voorgeschiedenis en de omstandigheden, zoals een wapen of eerder geweld.

Wanneer handelde de dader opzettelijk?

De dader moet opzet hebben gehad op de bedreiging. Voorwaardelijk opzet is genoeg: hij nam bewust de aanmerkelijke kans op de koop toe dat de ander bang zou worden. Een onbeheerste uiting in een hevige emotie kan in een enkel geval tot het oordeel leiden dat opzet ontbrak. Dronkenschap of boosheid is daarvoor op zichzelf niet genoeg.

Wat is het verschil tussen bedreiging, belaging en intimidatie?

Intimidatie is geen strafrechtelijk begrip. Bedreiging kan uit één uitlating bestaan, belaging vraagt juist om stelselmatig gedrag.

Wat in het dagelijks spraakgebruik intimidatie heet, valt juridisch uiteen in verschillende delicten. Bedreiging vraagt om een dreiging met een van de misdrijven uit artikel 285 Sr. Belaging, geregeld in artikel 285b Sr, is het wederrechtelijk, stelselmatig en opzettelijk inbreuk maken op iemands persoonlijke levenssfeer. Dat moet gebeuren met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen of te laten, of vrees aan te jagen.

Dat verschil heeft praktische gevolgen. Het OM kan bedreiging ambtshalve vervolgen. Belaging is een klachtdelict: zonder klacht van het slachtoffer volgt geen vervolging. Die klacht moet volgens artikel 66 Sr binnen drie maanden nadat u van het feit kennis kreeg, worden ingediend. Op belaging staat maximaal drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Sinds 1 januari 2026 is dat 27.500 euro. Meer daarover leest u in ons artikel over stalking en doxing.

Kwetsende of beschuldigende uitlatingen vallen onder een derde spoor: belediging, smaad en laster. Ook dat zijn in de regel klachtdelicten. Dezelfde gedraging kan meerdere delicten opleveren. Ons overzicht van belediging, smaad en laster zet de vereisten naast elkaar. Sinds 1 januari 2024 is bovendien doxing, het verspreiden van persoonsgegevens om iemand vrees aan te jagen of ernstige overlast te bezorgen, zelfstandig strafbaar in artikel 285d Sr.

Is een bedreiging via WhatsApp of sociale media strafbaar?

Ja. Een bedreiging via WhatsApp, e-mail of sociale media is net zo strafbaar als een bedreiging in persoon, als aan de drie vereisten is voldaan.

Een bericht is bovendien goed te bewijzen. Een dreigende post in een openbare groep kan meerdere mensen tegelijk bang maken, en ook dat weegt mee. Anonimiteit beschermt de afzender minder dan vaak wordt gedacht. De politie kan in een strafzaak gegevens van accounts en telefoonnummers opvragen bij aanbieders.

Welke straf krijgt u voor bedreiging?

Bij een eerste, eenmalige bedreiging zonder wapen blijft het in de praktijk vaak bij een geldboete of een taakstraf, soms (deels) voorwaardelijk. Zwaarder wordt het bij een wapen, herhaling, bedreiging binnen een relatie of van een hulpverlener, en bij een verdachte met een strafblad.

De straf hangt af van de ernst van de bedreiging, de gevolgen voor het slachtoffer en de persoon van de verdachte. De rechter kan daarnaast een contact- of locatieverbod opleggen. Bij een gewelddadige context kan ook een zwaardere vervolging volgen, bijvoorbeeld voor mishandeling. Het OM kan een eenvoudige zaak ook zelf afdoen met een strafbeschikking.

Bedreiging is een misdrijf. Een veroordeling of strafbeschikking wordt geregistreerd in de justitiële documentatie, met gevolgen voor bijvoorbeeld een verklaring omtrent het gedrag (VOG). Lees meer over de gevolgen van een strafblad. Het recht tot strafvervolging verjaart volgens artikel 70 Sr voor bedreiging uit het eerste lid na zes jaar, en voor een schriftelijke bedreiging onder een voorwaarde na twaalf jaar.

Hoe doet u aangifte van bedreiging?

Bel 112 bij direct gevaar. Anders doet u aangifte op het politiebureau na een afspraak via 0900-8844 of politie.nl.

Bedreiging is geen klachtdelict. Het OM kan dus ook zonder aangifte vervolgen, maar in de praktijk begint een zaak bijna altijd met een aangifte. Neem mee:

• een geldig identiteitsbewijs
• schermafbeeldingen van berichten met datum, tijd en afzender, en het originele bericht op uw telefoon
• een tijdlijn van wat er is gebeurd, ook eerdere incidenten
• namen en contactgegevens van getuigen

U mag een gesprek waaraan u zelf deelneemt, opnemen. Bewaar opnames en berichten onbewerkt. Hoe de aangifte verloopt, leest u in ons artikel over aangifte doen bij de politie.

Na de aangifte beslist de officier van justitie of er wordt vervolgd. Dat kan uitmonden in een dagvaarding, een strafbeschikking of een sepot. Bent u het niet eens met een sepot, dan kunt u op grond van artikel 12 van het Wetboek van Strafvordering beklag doen bij het gerechtshof. Doe dat binnen drie maanden nadat u van de beslissing in kennis bent gesteld. Het hof kan het OM opdragen alsnog te vervolgen.

Welke bescherming krijgt u als slachtoffer?

Bij bedreiging binnen het gezin kan de burgemeester een tijdelijk huisverbod opleggen van tien dagen, dat kan worden verlengd tot in totaal vier weken. De officier van justitie kan de verdachte een gedragsaanwijzing geven, zoals een contact- of locatieverbod. U kunt zich als benadeelde partij in de strafzaak voegen om uw schade vergoed te krijgen. Slachtofferhulp Nederland en, bij huiselijk geweld, Veilig Thuis bieden ondersteuning.

Wat doet u als u wordt verdacht van bedreiging?

Maak gebruik van uw zwijgrecht en van uw recht om vóór het verhoor een advocaat te spreken. Verklaringen uit een eerste verhoor zijn later moeilijk terug te draaien.

Veelvoorkomende verweren zijn dat de uitlating niet onder de wettelijke lijst valt, dat een redelijk mens in die context niet bang hoefde te worden, bijvoorbeeld bij duidelijke overdrijving of een grap tussen bekenden, dat opzet ontbrak, of dat het bewijs tekortschiet, zoals bij een schermafbeelding zonder herkomst.

Bedreiging is vaak een kwestie van verklaring tegenover verklaring. Volgens artikel 342 lid 2 Sv kan de rechter een bewezenverklaring niet uitsluitend baseren op de verklaring van één getuige. Er is steunbewijs nodig, zoals berichten, camerabeelden of getuigen die de uitlating hebben gehoord. Alcohol- of drugsgebruik sluit opzet in beginsel niet uit en weegt hooguit mee bij de straf.

Bent u veroordeeld en bent u het niet eens met de uitspraak? Dan kunt u hoger beroep instellen bij de griffie van de rechtbank. Dat moet binnen veertien dagen na de uitspraak.

Een strafrechtadvocaat kan beoordelen of een sepot of vrijspraak haalbaar is, en voorkomen dat u in een eerste verhoor verklaringen aflegt die u later schaden. Meer over dat recht leest u in ons artikel over het zwijgrecht.

Wat kunnen wij voor u doen bij bedreiging?

Binnen onze praktijk strafrecht staan wij zowel verdachten als slachtoffers van bedreiging bij, van het eerste verhoor tot de zitting.

• Wij staan u als verdachte bij vóór en tijdens het politieverhoor en bespreken of u verklaart of zwijgt.
• Wij toetsen of de uitlating onder de lijst van artikel 285 lid 1 Sr valt en of een redelijk mens er bang van kon worden.
• Wij controleren of er steunbewijs is naast de verklaring van één getuige (artikel 342 lid 2 Sv).
• Wij beoordelen een strafbeschikking voor bedreiging en doen binnen veertien dagen verzet als dat verstandig is.
• Wij helpen u als slachtoffer bij een beklag tegen een sepot (artikel 12 Sv) of bij voeging als benadeelde partij.

Samengevat

• Bedreiging is alleen strafbaar als wordt gedreigd met een misdrijf uit artikel 285 lid 1 Sr, zoals doodslag, zware mishandeling of brandstichting.
• De bedreigde moet in redelijkheid bang hebben kunnen worden; dat is een objectieve maatstaf.
• Het maximum is drie jaar gevangenisstraf; bij een schriftelijke bedreiging onder voorwaarde vier jaar.
• Bedreiging is geen klachtdelict; belaging wel, met een klachttermijn van drie maanden.
• Bewaar berichten onbewerkt en doe aangifte met een tijdlijn en de namen van getuigen.

Veelgestelde vragen