Brexit: welke juridische gevolgen heeft het voor Nederlandse ondernemers?

Gepubliceerd op 27 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Sinds 1 januari 2021 is het Verenigd Koninkrijk voor Nederlandse ondernemers een derde land: er gelden douaneformaliteiten, oorsprongsregels en aparte productregels, en EU-regels over bevoegdheid en erkenning van vonnissen gelden niet meer. Het EU-VK Handels- en Samenwerkingsakkoord voorkomt invoerrechten voor goederen die aan de oorsprongsregels voldoen, maar regelt niets over de tenuitvoerlegging van vonnissen; daarvoor zijn de Haagse verdragen van 2005 en 2019 nu het belangrijkste houvast.

Wat betekent de status van derde land?

Het VK trad op 31 januari 2020 uit de EU; de overgangsperiode eindigde op 31 december 2020. Sindsdien gelden het vrije verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal niet meer tussen Nederland en Groot-Brittannië.

Voor Noord-Ierland gelden aparte afspraken, nu vastgelegd in het Windsor Framework van 2023. Voor goederen volgt Noord-Ierland grotendeels de EU-douane- en btw-regels. De handelsrelatie zelf staat in het Handels- en Samenwerkingsakkoord, dat sinds 1 mei 2021 definitief geldt.

Welke douaneregels gelden voor handel met het VK?

Voor elke zending naar of uit Groot-Brittannië is een douaneaangifte nodig, en u heeft een EORI-nummer nodig dat u aanvraagt bij de Douane. Invoerrechten vervallen alleen als de goederen voldoen aan de oorsprongsregels van het akkoord.

• Oorsprong: het nultarief geldt alleen voor goederen met preferentiële oorsprong in de EU of het VK, aangetoond met een oorsprongsverklaring van de exporteur.
• Goederencode: de goederencode (op basis van de HS-nomenclatuur) bepaalt het tarief en de eisen die gelden.
• Agrofood: dierlijke en plantaardige producten hebben gezondheids- of fytosanitaire certificaten nodig, die in Nederland via de NVWA lopen; zie ook ons artikel over de plichten van voedselproducenten.
• Productregels: voor de Britse markt geldt de UKCA-markering naast of in plaats van de CE-markering; meer daarover in ons artikel over UKCA en export naar het VK.

Actuele douane-informatie vindt u bij de Douane en op rijksoverheid.nl. De Britse invoerregels voor agrofood (het Border Target Operating Model) zijn sinds 2024 stapsgewijs ingevoerd; controleer de eisen per product.

Wat verandert er voor de btw?

Handel met Groot-Brittannië is voor de btw uitvoer en invoer, geen intracommunautaire levering. Bij invoer is invoer-btw verschuldigd; met een vergunning op grond van artikel 23 van de Wet op de omzetbelasting 1968 verlegt u die naar uw btw-aangifte.

De btw-behandeling van diensten, verkopen aan Britse consumenten en voorraad in het VK hangt sterk af van uw situatie en van Britse regels. Wij geven daarover geen fiscaal advies en raden u aan dit met een fiscalist of belastingadviseur af te stemmen.

Moet u bestaande contracten met Britse partijen aanpassen?

Ja, controleer ze op douane, gebiedsomschrijving, rechtskeuze en bevoegde rechter. Veel contracten van vóór 2021 gaan uit van vrij verkeer binnen de EU.

• Gebied: een licentie, agentuur of distributie voor “de EU” omvat het VK niet meer.
• Douane en kosten: leg vast wie aangifte doet, wie invoerrechten betaalt en wie het risico van vertraging draagt, bijvoorbeeld met een passende Incoterm.
• Leveringstermijnen: houd rekening met grensformaliteiten; zie ook onze uitleg over leveringsvoorwaarden in B2B-contracten.
• Algemene voorwaarden: nieuwe voorwaarden binden de wederpartij alleen als zij die heeft aanvaard.

Een beroep op onvoorziene omstandigheden (artikel 6:258 BW) of overmacht vanwege Brexit slaagt bij contracten van na 2016 zelden, omdat de uittreding toen al was aangekondigd.

Welk recht geldt voor uw contract?

Een Nederlandse rechter bepaalt het toepasselijk recht nog steeds met de Rome I-Verordening, ook als de wederpartij Brits is. Het VK heeft vergelijkbare regels in eigen recht overgenomen.

Partijen kunnen dus vrij kiezen voor Nederlands of Engels recht. Een rechtskeuze opzij zetten kan alleen voor dwingende bepalingen, zoals bescherming van consumenten en werknemers en voorrangsregels (artikelen 6, 8 en 9 Rome I). Meer daarover leest u in ons artikel over toepasselijk recht bij internationale contracten en over een Engelstalig contract onder Nederlands recht.

Hoe dwingt u een vonnis af in of uit het VK?

De Brussel I bis-Verordening (Verordening (EU) nr. 1215/2012) geldt alleen nog voor procedures die vóór 1 januari 2021 zijn gestart. Voor nieuwe zaken bieden twee Haagse verdragen houvast.

• Haags Forumkeuzeverdrag 2005: bij een exclusieve forumkeuze voor de rechter van een verdragsstaat moeten andere verdragsstaten die keuze respecteren en het vonnis erkennen. Het VK is zelfstandig partij.
• Haags Vonnissenverdrag 2019: geldt voor het VK sinds 1 juli 2025 en regelt erkenning van vonnissen in burgerlijke en handelszaken, ook zonder exclusieve forumkeuze. Het verdrag geldt alleen voor procedures die zijn gestart nadat het voor beide staten in werking was.
• Verdrag van Lugano: het VK heeft toetreding aangevraagd, maar de EU heeft daar in 2021 niet mee ingestemd.

Valt een Brits vonnis buiten deze verdragen, dan is in de regel een nieuwe procedure in Nederland nodig; de Nederlandse rechter kan het Britse vonnis daarbij wel als uitgangspunt nemen (artikel 431 Rv). Arbitrale uitspraken worden in beide landen erkend op grond van het Verdrag van New York van 1958. Lees meer over forumkeuze en arbitrage in internationale overeenkomsten en over internationale arbitrage.

Mag u nog persoonsgegevens naar het VK doorgeven?

Ja. De Europese Commissie heeft op 19 december 2025 de adequaatheidsbesluiten voor het VK verlengd tot 27 december 2031, zodat persoonsgegevens zonder extra waarborgen naar het VK mogen (artikel 45 AVG).

Uw overige AVG-plichten blijven gelden, zoals een verwerkersovereenkomst met een Britse dienstverlener (artikel 28 AVG). Vervalt het besluit ooit, dan heeft u standaardcontractbepalingen nodig. Zie ook ons artikel over klantdata en de AVG.

Wat geldt voor intellectueel eigendom?

Uniemerken en Gemeenschapsmodellen beschermen u sinds 1 januari 2021 niet meer in het VK. Rechten die op 31 december 2020 waren ingeschreven, zijn automatisch omgezet in vergelijkbare Britse rechten.

Nieuwe merken en modellen moet u daarom apart in het VK registreren. Goederen die na 2020 alleen op de Britse markt zijn gebracht, zijn niet uitgeput in de EER; parallelimport naar de EU vraagt dan toestemming van de rechthebbende.

Wat geldt voor werknemers en zakenreizen?

Het vrije verkeer van werknemers geldt niet meer: wie in het VK wil werken, heeft volgens het Britse puntensysteem meestal een visum nodig. Voor korte zakenreizen naar het VK vraagt het VK sinds 2 april 2025 een elektronische reistoestemming (ETA) van EU-burgers.

Omgekeerd hebben Britse werknemers die na 2020 naar Nederland komen meestal een verblijfsvergunning of tewerkstellingsvergunning nodig. Zie ook ons artikel over werken in Nederland met een buitenlands arbeidscontract en over de verblijfsvergunning voor ondernemers.

Wat kunnen wij voor u doen bij handel met het VK?

• Uw contracten met Britse partijen controleren op gebied, kostenverdeling, rechtskeuze en forumkeuze.
• Een exclusieve forumkeuze- of arbitrageclausule opstellen die onder de Haagse verdragen of het Verdrag van New York afdwingbaar is.
• Distributie-, agentuur- en licentieovereenkomsten aanpassen aan het nieuwe gebied.
• Beoordelen of een Brits vonnis in Nederland kan worden erkend en de procedure voeren.
• Verblijfs- en tewerkstellingsvergunningen voor Britse werknemers in Nederland regelen; meer over onze bijstand op de pagina ondernemingsrecht advocaat.

Samengevat

• Het VK is sinds 1 januari 2021 een derde land; voor Noord-Ierland gelden aparte afspraken.
• Nultarieven gelden alleen voor goederen die aan de oorsprongsregels van het handelsakkoord voldoen.
• Brussel I bis geldt niet meer; vonnissen worden erkend via het Haags Forumkeuzeverdrag 2005 en, voor zaken vanaf 1 juli 2025, het Haags Vonnissenverdrag 2019.
• Persoonsgegevens mogen naar het VK op grond van het adequaatheidsbesluit, dat tot 27 december 2031 geldt.
• Controleer contracten van vóór 2021 op gebied, douane, rechtskeuze en forumkeuze.

Veelgestelde vragen

Betaal ik invoerrechten op goederen uit het VK?

Niet als de goederen preferentiële oorsprong hebben volgens het Handels- en Samenwerkingsakkoord en u dat met een oorsprongsverklaring aantoont. Anders gelden de gewone EU-invoertarieven.

Kan ik een Nederlands vonnis in Engeland laten uitvoeren?

Dat hangt af van de forumkeuze en het moment waarop de procedure begon. Met een exclusieve forumkeuze geldt het Haags Forumkeuzeverdrag 2005; voor procedures gestart na 1 juli 2025 kan ook het Haags Vonnissenverdrag 2019 gelden.

Is arbitrage een goed alternatief?

Arbitrage is vaak eenvoudiger af te dwingen, omdat beide landen partij zijn bij het Verdrag van New York van 1958. Arbitrage in Nederland kan bijvoorbeeld via het Nederlands Arbitrage Instituut.

Geldt mijn Uniemerk nog in het VK?

Nee. Een Uniemerk dat op 31 december 2020 was ingeschreven, is omgezet in een Brits merk. Nieuwe Uniemerken moet u apart in het VK registreren.

Lees ook: stapsgewijze handleiding zakendoen in het buitenland en ondernemen in Nederland als buitenlandse investeerder.