Contract getekend zonder te lezen: bent u gebonden en wat kunt u nog doen?

Een persoon die een contract vasthoudt met een pen boven het papier, met een bedachtzame blik aan een bureau.

Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Heeft u een contract getekend zonder het te lezen, dan bent u daar in beginsel gewoon aan gebonden: wie tekent, wekt het gerechtvaardigde vertrouwen dat hij met de inhoud instemt. Dat verandert alleen als er een wettelijke grond is, zoals dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden, of als algemene voorwaarden onredelijk bezwarend zijn of niet goed aan u ter beschikking zijn gesteld.

Bent u consument en heeft u het contract online, telefonisch of buiten de winkel gesloten, dan heeft u bovendien meestal veertien dagen bedenktijd (artikel 6:230o BW). Die bedenktijd geldt niet voor een contract dat u in een winkel of op kantoor van de ondernemer sluit, en niet tussen bedrijven.

Iemand die een contract ondertekent zonder te lezen, terwijl een collega bezorgd toekijkt in een kantooromgeving.

Waarom bent u gebonden aan een contract dat u niet heeft gelezen?

Omdat de wederpartij mag vertrouwen op uw handtekening. Volgens artikel 3:35 BW kunt u zich niet beroepen op het ontbreken van uw wil als de ander uw verklaring redelijkerwijs mocht opvatten als instemming.

Een overeenkomst ontstaat door aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 BW). Een handtekening onder een document is een sterke aanwijzing dat u de inhoud aanvaardt, ook als u die niet kende. Een handtekening op papier en een elektronische handtekening kunnen daarbij hetzelfde rechtsgevolg hebben (artikel 3:15a BW); meer daarover leest u in ons artikel over wanneer een digitaal getekend contract ongeldig is.

Telt alleen de letterlijke tekst?

Nee. In het Haviltex-arrest van 13 maart 1981 (ECLI:NL:HR:1981:AG4158) bepaalde de Hoge Raad dat een schriftelijk contract niet louter taalkundig wordt uitgelegd. Het gaat om de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan de bepalingen mochten toekennen, en wat zij van elkaar mochten verwachten. Ook de maatschappelijke kring van partijen en de rechtskennis die van hen mag worden verwacht, tellen mee.

Gesprekken, e-mails en de toelichting van de wederpartij voor de ondertekening kunnen daarom meewegen. Een mondelinge toezegging die afwijkt van de tekst kan dus tellen, maar u moet haar wel bewijzen. Welke elementen een overeenkomst geldig maken, leest u in ons artikel over de essentiële elementen van een rechtsgeldig contract.

Bent u ook gebonden aan algemene voorwaarden die u niet kende?

Ja, in beginsel wel: artikel 6:232 BW bepaalt dat u aan algemene voorwaarden gebonden bent, ook als u de inhoud niet kende toen u tekende. U kunt een beding wel vernietigen als het onredelijk bezwarend is, of als de gebruiker u niet de redelijke mogelijkheid heeft gegeven de voorwaarden te lezen (artikel 6:233 BW).

De gebruiker moet de voorwaarden in beginsel voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan u ter hand stellen (artikel 6:234 BW). Een groot bedrijf dat zijn jaarrekening openbaar maakt of 50 of meer werknemers heeft, kan zich niet op deze bescherming beroepen (artikel 6:235 BW).

Is een verwijzing naar de website genoeg?

Meestal niet. De Hoge Raad oordeelde op 11 februari 2011 (First Data/KPN Hotspots, ECLI:NL:HR:2011:BO7108) dat het niet genoeg is dat de wederpartij de voorwaarden zelf online kon vinden. De gebruiker moet zelf het initiatief nemen om de voorwaarden beschikbaar te stellen, zodat duidelijk is welke voorwaarden gelden en u ze eenvoudig kunt lezen. Het argument dat de wederpartij de voorwaarden kende of kon kennen, had volgens de Hoge Raad geen basis in de wet. De voorwaarden bleven vernietigd.

Consumenten worden extra beschermd door de zwarte lijst (artikel 6:236 BW), met bedingen die altijd onredelijk bezwarend zijn, en de grijze lijst (artikel 6:237 BW), met bedingen die vermoedelijk onredelijk bezwarend zijn. Meer hierover leest u in ons artikel over de rol van algemene voorwaarden en het verschil bij contracteren met consumenten en bedrijven.

Wanneer kunt u een getekend contract vernietigen?

Alleen als er een wilsgebrek is, zoals dwaling, bedrog, bedreiging of misbruik van omstandigheden. Enkel niet lezen is geen wilsgebrek.

Een bezorgde persoon zit aan een bureau met een getekend contract, terwijl een advocaat iets uitlegt in een kantooromgeving.
GrondWanneerWetsartikel
DwalingU had een onjuiste voorstelling van zaken door verkeerde informatie van de wederpartij, of zij had u moeten inlichten. Een dwaling die vooral voor uw eigen rekening komt, bijvoorbeeld omdat u niet las wat duidelijk in het contract stond, telt meestal niet.Art. 6:228 BW
BedrogDe wederpartij heeft u opzettelijk misleid, bijvoorbeeld door iets anders voor te lezen dan er stond.Art. 3:44 lid 3 BW
BedreigingU bent onder onrechtmatige druk gezet om te tekenen.Art. 3:44 lid 2 BW
Misbruik van omstandighedenDe wederpartij maakte gebruik van uw afhankelijkheid, noodtoestand of onervarenheid.Art. 3:44 lid 4 BW
Onredelijk bezwarend of niet ter hand gesteld bedingAlleen bij algemene voorwaardenArt. 6:233 BW

U vernietigt door een schriftelijke verklaring aan de wederpartij (artikel 3:50 BW) of via de rechter. De bevoegdheid verjaart drie jaar nadat u de dwaling of het bedrog heeft ontdekt of nadat de invloed van de bedreiging of het misbruik is opgehouden (artikel 3:52 BW). U moet het wilsgebrek wel bewijzen; wie zich erop beroept, draagt de bewijslast (artikel 150 Rv).

Kunt u een hoge boete laten matigen?

Ja, de rechter kan een contractuele boete matigen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist (artikel 6:94 BW). Rechters doen dat terughoudend, vooral tussen bedrijven.

Voor consumenten is een boetebeding in algemene voorwaarden vaak aantastbaar via de grijze lijst. Daarnaast kan een beding buiten toepassing blijven als dat naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (artikel 6:248 lid 2 BW). Meer over de gevolgen van tekortschieten leest u in ons artikel over contractbreuk.

Moet een contract altijd schriftelijk zijn?

Nee. De meeste overeenkomsten zijn vormvrij (artikel 3:37 lid 1 BW), dus ook een mondelinge afspraak bindt; alleen het bewijs is lastiger.

Voor een aantal afspraken stelt de wet wel een schriftelijke vorm. Een consument die een woning koopt, moet de koop schriftelijk sluiten en heeft daarna drie dagen bedenktijd (artikel 7:2 BW); de levering van een woning vraagt bovendien een notariële akte (artikel 3:89 BW). Een huurovereenkomst en een arbeidsovereenkomst kunnen mondeling ontstaan, maar een concurrentiebeding en een proeftijd zijn alleen geldig als ze schriftelijk zijn overeengekomen (artikel 7:653 en 7:652 BW). Zie ook ons artikel over de vraag of mondelinge afspraken bindend zijn.

Wat doet u als u ongelezen heeft getekend?

Lees het contract alsnog volledig, controleer of een bedenktijd loopt en beoordeel of een vernietigingsgrond of onredelijk bezwarend beding aanwezig is. Handel snel: de bedenktijd van veertien dagen loopt vanaf de sluiting of de levering.

  1. Ga na of het herroepingsrecht geldt en maak daar zo nodig binnen veertien dagen schriftelijk gebruik van; zie ons artikel over het herroepingsrecht van de consument.
  2. Vraag de algemene voorwaarden op als u die niet heeft ontvangen, en noteer wanneer u ze kreeg.
  3. Verzamel alle stukken van voor de ondertekening: offertes, e-mails, chatberichten en notities van gesprekken.
  4. Stel schriftelijk voor om onduidelijke of onredelijke bepalingen aan te passen, zoals de looptijd, de opzegtermijn of de boete; leg elke wijziging schriftelijk vast.
  5. Is er een vernietigingsgrond, stuur dan een gemotiveerde vernietigingsverklaring binnen de termijn van drie jaar.

Welke bepalingen controleert u voordat u tekent?

Controleer de bepalingen die het meeste geld kosten als het misgaat. Een voorbeeld ter illustratie: een ondernemer tekent een leasecontract voor apparatuur met een looptijd van 60 maanden en een stilzwijgende verlenging van 12 maanden, zonder te zien dat opzeggen alleen zes maanden voor het einde kan.

  • looptijd, stilzwijgende verlenging en opzegtermijn;
  • prijs, indexering en de bevoegdheid van de wederpartij om eenzijdig te wijzigen;
  • boetebedingen en aansprakelijkheidsbeperkingen;
  • exclusiviteit en concurrentiebedingen;
  • bij ontwikkel- of softwarecontracten: wie de intellectuele eigendomsrechten krijgt;
  • de toepasselijke algemene voorwaarden en of u die vooraf heeft gekregen.

Meer voorbeelden van bepalingen die onverwacht duur uitvallen, vindt u in ons artikel over contracten met valkuilen.

Welke extra bescherming heeft u als consument?

  • Sloot u het contract op afstand of buiten de verkoopruimte, dan heeft u meestal veertien dagen bedenktijd.
  • Bedingen op de zwarte lijst (artikel 6:236 BW) zijn altijd vernietigbaar; bedingen op de grijze lijst (artikel 6:237 BW) worden vermoed onredelijk bezwarend te zijn.
  • Een stilzwijgend verlengd contract is na de eerste looptijd in de regel maandelijks opzegbaar (artikel 6:236 sub j BW).

Wat geldt er als u als ondernemer tekent?

  • Ga ervan uit dat er geen bedenktijd geldt: tussen bedrijven is getekend gebonden.
  • Controleer of uw bedrijf onder de grens van artikel 6:235 BW valt en zich dus op artikel 6:233 BW kan beroepen.
  • Leg toezeggingen uit de onderhandelingen schriftelijk vast in het contract zelf.
  • Laat contracten met een lange looptijd of hoge boetes vooraf beoordelen; zie ook ons artikel over juridisch advies bij contracten.

Wat kunnen wij doen na een ongelezen getekend contract?

  • Het contract en de algemene voorwaarden beoordelen op vernietigbare en onredelijk bezwarende bedingen.
  • Nagaan of een bedenktijd of vernietigingsgrond van toepassing is en die termijnen bewaken.
  • Een herroepings- of vernietigingsverklaring opstellen.
  • Met de wederpartij onderhandelen over aanpassing of beëindiging.
  • Procederen over nakoming, vernietiging of matiging van een boete, via ons team contractenrecht en onze praktijk als advocaat civiel recht.

Een geschil of een vordering?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een advocaat civiel recht uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.

Een geschil of een vordering?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een advocaat civiel recht uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.