Contract getekend zonder te lezen: bent u gebonden en wat kunt u nog doen?

Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Heeft u een contract getekend zonder het te lezen, dan bent u daar in beginsel gewoon aan gebonden: wie tekent, wekt het gerechtvaardigde vertrouwen dat hij met de inhoud instemt. Dat verandert alleen als er een wettelijke grond is, zoals dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden, of als algemene voorwaarden onredelijk bezwarend zijn of niet goed aan u ter beschikking zijn gesteld.

Bent u consument en heeft u het contract online, telefonisch of buiten de winkel gesloten, dan heeft u bovendien meestal veertien dagen bedenktijd (artikel 6:230o BW). Die bedenktijd geldt niet voor een contract dat u in een winkel of op kantoor van de ondernemer sluit.

Waarom bent u gebonden aan een contract dat u niet heeft gelezen?

Omdat de wederpartij mag vertrouwen op uw handtekening. Volgens artikel 3:35 BW kunt u zich niet beroepen op het ontbreken van uw wil als de ander uw verklaring redelijkerwijs mocht opvatten als instemming.

Een overeenkomst ontstaat door aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 BW). Een handtekening onder een document is een sterke aanwijzing dat u de inhoud aanvaardt, ook als u die niet kende. Een handtekening op papier en een elektronische handtekening kunnen daarbij hetzelfde rechtsgevolg hebben (artikel 3:15a BW); meer daarover leest u in ons artikel over wanneer een digitaal getekend contract ongeldig is.

Dat betekent niet dat alleen de letterlijke tekst telt. Bij uitleg kijkt de rechter ook naar wat partijen over en weer redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten, volgens de Haviltex-maatstaf (HR 13 maart 1981, ECLI:NL:HR:1981:AG4158). Gesprekken, e-mails en de toelichting van de wederpartij voor de ondertekening kunnen daarom meewegen. Welke elementen een overeenkomst geldig maken, leest u in ons artikel over de essentiële elementen van een rechtsgeldig contract.

Bent u ook gebonden aan algemene voorwaarden die u niet kende?

Ja, in beginsel wel: artikel 6:232 BW bepaalt dat u aan algemene voorwaarden gebonden bent, ook als u de inhoud niet kende toen u tekende. U kunt een beding wel vernietigen als het onredelijk bezwarend is of als de gebruiker u niet de redelijke mogelijkheid heeft gegeven de voorwaarden te lezen (artikel 6:233 BW).

De gebruiker moet de voorwaarden in beginsel voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan u ter hand stellen (artikel 6:234 BW). Een enkele verwijzing naar voorwaarden die u niet heeft ontvangen, is meestal onvoldoende. Een groot bedrijf dat zijn jaarrekening openbaar maakt of 50 of meer werknemers heeft, kan zich niet op deze bescherming beroepen (artikel 6:235 BW).

Consumenten worden extra beschermd door de zwarte lijst (artikel 6:236 BW), met bedingen die altijd onredelijk bezwarend zijn, en de grijze lijst (artikel 6:237 BW), met bedingen die vermoedelijk onredelijk bezwarend zijn. Zo mag een contract dat stilzwijgend wordt verlengd daarna niet met een langere opzegtermijn dan een maand gelden (artikel 6:236 sub j BW). Meer hierover leest u in ons artikel over de rol van algemene voorwaarden en het verschil bij contracteren met consumenten en bedrijven.

Wanneer kunt u een getekend contract vernietigen?

Alleen als er een wilsgebrek is, zoals dwaling, bedrog, bedreiging of misbruik van omstandigheden. Enkel niet lezen is geen wilsgebrek.

• Dwaling (artikel 6:228 BW): u had een onjuiste voorstelling van zaken, bijvoorbeeld door verkeerde informatie van de wederpartij of doordat zij u had moeten inlichten. Een dwaling die vooral voor uw eigen rekening komt, bijvoorbeeld omdat u zelf niet heeft gelezen wat duidelijk in het contract stond, telt meestal niet (artikel 6:228 lid 2 BW).
• Bedrog (artikel 3:44 lid 3 BW): de wederpartij heeft u opzettelijk misleid, bijvoorbeeld door iets anders voor te lezen dan er stond.
• Bedreiging (artikel 3:44 lid 2 BW): u bent onder onrechtmatige druk gezet om te tekenen.
• Misbruik van omstandigheden (artikel 3:44 lid 4 BW): de wederpartij maakte gebruik van uw afhankelijkheid, noodtoestand of onervarenheid.

U vernietigt door een schriftelijke verklaring aan de wederpartij (artikel 3:50 BW) of via de rechter. De bevoegdheid verjaart drie jaar nadat u de dwaling of het bedrog heeft ontdekt of nadat de invloed van de bedreiging of het misbruik is opgehouden (artikel 3:52 BW). U moet het wilsgebrek wel bewijzen; wie zich erop beroept, draagt de bewijslast (artikel 150 Rv).

Kunt u een hoge boete laten matigen?

Ja, de rechter kan een contractuele boete matigen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist (artikel 6:94 BW). Rechters doen dat terughoudend, vooral tussen bedrijven.

Voor consumenten is een boetebeding in algemene voorwaarden vaak aantastbaar via de grijze lijst. Daarnaast kan een beding buiten toepassing blijven als dat naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (artikel 6:248 lid 2 BW). Meer over de gevolgen van tekortschieten leest u in ons artikel over contractbreuk.

Moet een contract altijd schriftelijk zijn?

Nee. De meeste overeenkomsten zijn vormvrij (artikel 3:37 lid 1 BW), dus ook een mondelinge afspraak bindt; alleen het bewijs is lastiger.

Voor een aantal afspraken stelt de wet wel een schriftelijke vorm. Een consument die een woning koopt, moet de koop schriftelijk sluiten en heeft daarna drie dagen bedenktijd (artikel 7:2 BW); de levering van een woning vraagt bovendien een notariële akte (artikel 3:89 BW). Een huurovereenkomst en een arbeidsovereenkomst kunnen mondeling ontstaan, maar een concurrentiebeding en een proeftijd zijn alleen geldig als ze schriftelijk zijn overeengekomen (artikel 7:653 en 7:652 BW). Zie ook ons artikel over de vraag of mondelinge afspraken bindend zijn.

Wat doet u als u ongelezen heeft getekend?

Lees het contract alsnog volledig, controleer of een bedenktijd loopt en beoordeel of een vernietigingsgrond of onredelijk bezwarend beding aanwezig is. Handel snel: de bedenktijd van veertien dagen loopt vanaf de sluiting of levering.

1. Ga na of het herroepingsrecht geldt en maak daar zo nodig binnen veertien dagen schriftelijk gebruik van; zie ons artikel over het herroepingsrecht van de consument.
2. Vraag de algemene voorwaarden op als u die niet heeft ontvangen en noteer wanneer u ze kreeg.
3. Verzamel alle stukken van voor de ondertekening: offertes, e-mails, chatberichten en notities van gesprekken.
4. Stel schriftelijk voor om onduidelijke of onredelijke bepalingen aan te passen, zoals de looptijd, de opzegtermijn of de boete; leg elke wijziging schriftelijk vast.
5. Is er een vernietigingsgrond, stuur dan een gemotiveerde vernietigingsverklaring binnen de termijn van drie jaar.

Waar let u op voordat u tekent?

Controleer de bepalingen die het meeste geld kosten als het misgaat. Een voorbeeld ter illustratie: een ondernemer tekent een leasecontract voor apparatuur met een looptijd van 60 maanden en een stilzwijgende verlenging van 12 maanden, zonder te zien dat opzeggen alleen zes maanden voor het einde kan.

• looptijd, stilzwijgende verlenging en opzegtermijn;
• prijs, indexering en bevoegdheid van de wederpartij om eenzijdig te wijzigen;
• boetebedingen en aansprakelijkheidsbeperkingen;
• exclusiviteit en concurrentiebedingen;
• bij ontwikkel- of softwarecontracten: wie de intellectuele eigendomsrechten krijgt;
• de toepasselijke algemene voorwaarden en of u die vooraf heeft gekregen.

Meer voorbeelden van bepalingen die onverwacht duur uitvallen, vindt u in ons artikel over contracten met valkuilen.

Waar let u als consument op?

• Controleer of u het contract op afstand of buiten de verkoopruimte sloot: dan heeft u meestal veertien dagen bedenktijd.
• Ga na of een beding op de zwarte of grijze lijst van artikel 6:236 en 6:237 BW staat.
• Kijk of een stilzwijgend verlengd contract na de eerste looptijd maandelijks opzegbaar is.

Waar let u als ondernemer op?

• Ga ervan uit dat er geen bedenktijd geldt: tussen bedrijven is getekend gebonden.
• Controleer of uw bedrijf onder de grens van artikel 6:235 BW valt en zich dus op artikel 6:233 BW kan beroepen.
• Leg toezeggingen uit de onderhandelingen schriftelijk vast in het contract zelf.
• Laat contracten met een lange looptijd of hoge boetes vooraf beoordelen; zie ook ons artikel over juridisch advies bij contracten.

Wat kunnen wij voor u doen bij een ongelezen getekend contract?

• het contract en de algemene voorwaarden beoordelen op vernietigbare en onredelijk bezwarende bedingen;
• nagaan of een bedenktijd of vernietigingsgrond van toepassing is en die termijnen bewaken;
• een herroepings- of vernietigingsverklaring opstellen;
• met de wederpartij onderhandelen over aanpassing of beëindiging;
• procederen over nakoming, vernietiging of matiging van een boete, via ons team contractenrecht en onze praktijk als advocaat civiel recht.

Samengevat

• Wie tekent, is in beginsel gebonden, ook zonder te lezen (artikel 3:35 BW).
• Algemene voorwaarden binden ook als u ze niet kende, maar zijn vernietigbaar bij onredelijk bezwarende inhoud of als ze niet ter hand zijn gesteld.
• Vernietigen kan bij dwaling, bedrog, bedreiging of misbruik van omstandigheden, binnen drie jaar.
• Consumenten hebben bij contracten op afstand of buiten de verkoopruimte meestal veertien dagen bedenktijd.
• Een te hoge boete kan de rechter matigen (artikel 6:94 BW).

Veelgestelde vragen

Is een contract geldig als ik het niet heb gelezen?

Ja. Uw handtekening wekt het vertrouwen dat u instemt, en de wederpartij mag daarop afgaan (artikel 3:35 BW). Niet lezen is op zichzelf geen grond om eronderuit te komen.

Kan ik een beroep doen op dwaling als ik niet heb gelezen?

Meestal niet, omdat een dwaling die het gevolg is van uw eigen onzorgvuldigheid voor uw rekening komt (artikel 6:228 lid 2 BW). Dat kan anders zijn als de wederpartij u verkeerd heeft geïnformeerd of een mededelingsplicht had.

Hoe lang heb ik om een contract te vernietigen?

Drie jaar nadat u de dwaling of het bedrog ontdekte, of nadat de bedreiging of het misbruik ophield (artikel 3:52 BW). Voor algemene voorwaarden geldt eveneens een termijn van drie jaar.

Geldt de bedenktijd van veertien dagen ook voor bedrijven?

Nee. Het herroepingsrecht van artikel 6:230o BW is er alleen voor consumenten die een overeenkomst op afstand of buiten de verkoopruimte sluiten.

Telt een mondelinge toezegging als het contract iets anders zegt?

Dat kan. Bij uitleg kijkt de rechter ook naar wat partijen over en weer mochten verwachten (Haviltex). U moet de toezegging dan wel kunnen bewijzen, bijvoorbeeld met e-mails of getuigen.