ESG-regelgeving 2026: welke regels gelden voor uw bedrijf na Omnibus I?

Gepubliceerd op 27 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026

Sinds de Europese Omnibus I-richtlijn (in werking 18 maart 2026) geldt de rapportageplicht van de CSRD alleen nog voor ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en een netto-omzet van meer dan € 450 miljoen, en de due diligence-plicht van de CSDDD alleen voor ondernemingen met meer dan 5.000 werknemers en € 1,5 miljard omzet. De meeste Nederlandse bedrijven vallen daardoor buiten deze twee richtlijnen, maar krijgen wel te maken met ESG-vragen van grote afnemers, banken en de regels over groene claims tegenover consumenten.

In dit artikel leest u welke ESG-regels in 2026 gelden, voor wie, en vanaf wanneer. We sluiten af met de punten waar u als grote onderneming en als leverancier op let.

Wat is ESG en waarom is het juridisch relevant?

ESG staat voor environmental, social en governance: milieu, sociale omstandigheden en goed bestuur. Het wordt een juridische verplichting zodra wetgeving, een contract of een zorgplicht u dwingt om op die punten iets te doen of te rapporteren.

Voor de meeste ondernemingen komt ESG niet via één wet, maar via meerdere routes: Europese rapportageregels, consumentenrecht, contractuele eisen van afnemers en financiers, en de algemene zorgplicht van bestuurders. Meer achtergrond leest u in ons artikel wanneer wordt duurzaamheid een juridische verplichting.

Wat is er veranderd door Omnibus I?

Omnibus I heeft de CSRD en de CSDDD sterk ingeperkt. De richtlijn is op 26 februari 2026 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU en op 18 maart 2026 in werking getreden.

Ondernemingen die al over 2024 rapporteerden maar onder de nieuwe drempels vallen, kunnen door de lidstaat worden vrijgesteld voor de boekjaren 2025 en 2026. Daarnaast verplicht de CSDDD niet langer tot het uitvoeren van een klimaattransitieplan, en is de Europese regeling voor civiele aansprakelijkheid geschrapt; aansprakelijkheid wordt vooral door het nationale recht bepaald.

Wat moet een onderneming onder de CSRD rapporteren?

Een onderneming onder de CSRD rapporteert in het bestuursverslag over haar duurzaamheidsimpact en -risico’s volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Die rapportage moet door een accountant worden gecontroleerd met een beperkte mate van zekerheid.

De ESRS worden in het kader van Omnibus I vereenvoudigd, met aanzienlijk minder verplichte datapunten. De basis blijft de dubbele materialiteitsanalyse: u rapporteert over onderwerpen waarop uw onderneming grote impact heeft en over onderwerpen die financieel belangrijk zijn voor uw onderneming. Nederland moet de wijzigingen uiterlijk 19 maart 2027 in de nationale wet hebben omgezet; controleer daarom de actuele stand van de Nederlandse implementatie.

Moet u als mkb-leverancier ook iets?

Niet rechtstreeks op grond van de CSRD of CSDDD. Wel vragen grote afnemers informatie op voor hun eigen rapportage of due diligence, en Omnibus I beperkt hoeveel zij mogen vragen.

Een rapportageplichtige onderneming mag van een partner in de keten met gemiddeld 1.000 of minder werknemers geen informatie vragen die verder gaat dan de vrijwillige standaard voor het mkb (VSME), die de Europese Commissie vaststelt. In contracten verschijnen intussen steeds vaker ESG-clausules, zoals een gedragscode, auditrechten of een recht om te ontbinden bij ernstige misstanden. Lees meer in ons artikel over duurzaamheidsclausules in contracten.

Welke regels gelden voor groene claims?

Vanaf 27 september 2026 gelden aangescherpte Europese regels tegen greenwashing tegenover consumenten (Richtlijn (EU) 2024/825). Algemene milieuclaims zoals “milieuvriendelijk” zonder aantoonbare uitmuntende milieuprestatie zijn dan verboden, net als claims dat een product klimaatneutraal is op basis van CO2-compensatie.

Ook duurzaamheidskeurmerken moeten voortaan zijn gebaseerd op een certificeringssysteem of door een overheid zijn ingesteld. In Nederland houdt de Autoriteit Consument en Markt (ACM) toezicht op misleidende duurzaamheidsclaims op grond van de regels over oneerlijke handelspraktijken (artikel 6:193a e.v. BW). Meer daarover leest u in ons artikel over greenwashing en boetes.

Welke andere Europese regels spelen in 2026?

Naast de CSRD en CSDDD gelden regels voor specifieke producten en sectoren. Welke voor u relevant zijn, hangt af van wat u importeert, produceert of financiert.

• Ontbossingsverordening (EUDR): na het uitstel van december 2025 geldt die vanaf 30 december 2026 voor middelgrote en grote ondernemingen en vanaf 30 juni 2027 voor micro- en kleine ondernemingen. Na de herbeoordeling door de Commissie in 2026 kunnen nog wijzigingen volgen.
• CBAM: sinds 1 januari 2026 geldt de definitieve fase voor importeurs van onder meer staal, aluminium, cement en kunstmest, met een vrijstelling voor kleine importeurs onder 50 ton per jaar.
• Verordening dwangarbeid (Verordening (EU) 2024/3015): producten gemaakt met dwangarbeid mogen vanaf 14 december 2027 niet meer op de EU-markt worden gebracht.
• EU-taxonomie en SFDR: vooral relevant voor CSRD-ondernemingen en financiële instellingen die moeten rapporteren hoe duurzaam hun activiteiten of producten zijn.

Welke rol speelt de zorgplicht van bestuurders?

Ook zonder specifieke ESG-wet moeten bestuurders hun taak behoorlijk vervullen en zich richten naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming (artikel 2:9 en 2:239 lid 5 BW). Duurzaamheidsrisico’s kunnen daar onderdeel van zijn.

Beursgenoteerde ondernemingen volgen daarnaast de Nederlandse Corporate Governance Code, die vraagt om aandacht voor langetermijnwaardecreatie en de impact van de onderneming op mens en milieu. Meer daarover leest u in ons artikel over de Corporate Governance Code.

Waar let u als grote onderneming op?

• Toets of u boven beide CSRD-drempels uitkomt (1.000 werknemers en € 450 miljoen omzet) en vanaf welk boekjaar.
• Ga na of de lidstaat gebruikmaakt van de vrijstelling voor de boekjaren 2025 en 2026 als u eerder al rapporteerde.
• Pas uw informatieverzoeken aan leveranciers aan op de VSME-grens voor ondernemingen met 1.000 of minder werknemers.
• Controleer uw consumentencommunicatie op algemene milieuclaims vóór 27 september 2026.

Waar let u als leverancier of mkb-onderneming op?

• Lees ESG-clausules in contracten van afnemers op auditrechten, boetes en ontbindingsgronden.
• Geef alleen informatie die binnen de VSME-standaard past als u 1.000 of minder werknemers heeft.
• Controleer of u onder de EUDR of CBAM valt als u grondstoffen of producten importeert.
• Onderbouw milieuclaims op uw website en verpakkingen met controleerbare gegevens.

Wat kunnen wij voor u doen bij ESG-regelgeving?

Onze advocaten ondernemingsrecht helpen ondernemingen om vast te stellen welke ESG-regels voor hen gelden en wat dat in contracten en bestuur betekent.

• Wij toetsen of uw onderneming onder de CSRD of CSDDD valt volgens de drempels van Omnibus I.
• Wij beoordelen en onderhandelen ESG-clausules in inkoop- en leverancierscontracten.
• Wij controleren duurzaamheidsclaims op de regels van Richtlijn (EU) 2024/825 en artikel 6:193a e.v. BW.
• Wij adviseren bestuurders over hun zorgplicht bij duurzaamheidsrisico’s (artikel 2:9 BW).
• Wij betrekken ESG-risico’s bij een due diligence-onderzoek bij een overname.

Samengevat

• Na Omnibus I geldt de CSRD alleen voor ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en € 450 miljoen omzet.
• De CSDDD geldt vanaf 26 juli 2029 voor ondernemingen met meer dan 5.000 werknemers en € 1,5 miljard omzet.
• Mkb-leveranciers krijgen vooral te maken met ESG-vragen van afnemers, begrensd door de VSME-standaard.
• Vanaf 27 september 2026 gelden strengere regels voor groene claims tegenover consumenten.

Veelgestelde vragen

Bestaat er een Nederlandse wet die de CSDDD vervangt?

Nee. Nederland moet de CSDDD uiterlijk 26 juli 2028 omzetten in nationale wetgeving. Er is in de Tweede Kamer wel een initiatiefwetsvoorstel over verantwoord en duurzaam internationaal ondernemen besproken; controleer de actuele stand daarvan.

Moet mijn bv met 300 werknemers een duurzaamheidsverslag maken?

Niet op grond van de CSRD na Omnibus I. U kunt wel vrijwillig rapporteren volgens de VSME-standaard, en afnemers kunnen contractueel informatie vragen.

Mag ik mijn product nog klimaatneutraal noemen?

Niet als die claim berust op CO2-compensatie. Vanaf 27 september 2026 is dat tegenover consumenten verboden op grond van Richtlijn (EU) 2024/825.

Wie houdt toezicht op ESG-regels in Nederland?

De AFM houdt toezicht op de duurzaamheidsrapportage van beursgenoteerde ondernemingen, de ACM op misleidende duurzaamheidsclaims en de NVWA op de EUDR.