Gepubliceerd op 22 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Een faillissementsaanvraag bij een betwiste vordering is toegestaan, maar de rechtbank wijst de aanvraag af als uw vorderingsrecht niet eenvoudig vast te stellen is (artikel 6 lid 3 Faillissementswet, Fw). Een kale ontkenning door de schuldenaar is niet genoeg; een gemotiveerde, met stukken onderbouwde betwisting meestal wel.
De faillissementsrechter beslist snel en doet geen uitgebreid bewijsonderzoek. Een echt geschil over de vordering hoort daarom in een gewone procedure. Hieronder leest u welke eisen gelden, hoe de rechtspraak de betwisting beoordeelt, wanneer een aanvraag misbruik is en welke alternatieven er zijn.

Inhoudsopgave
Wanneer spreekt de rechtbank een faillissement uit?
De rechtbank verklaart een schuldenaar failliet als hij in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen (artikel 1 Fw). Dat moet summierlijk blijken: kort en zonder diepgaand onderzoek (artikel 6 lid 3 Fw).
Bij een aanvraag door een schuldeiser toetst de rechtbank in de praktijk drie punten. Meer over de procedure leest u in ons artikel over hoe een faillissementsaanvraag werkt en over de vereisten voor een faillissementsaanvraag.
- Het vorderingsrecht van de aanvrager: u moet aannemelijk maken dat u een vordering op de schuldenaar heeft.
- De pluraliteit: er moet ten minste één andere schuldeiser zijn, de steunvordering.
- De faillissementstoestand: de schuldenaar betaalt meer dan één schuldeiser niet.
Wat gebeurt er als de schuldenaar de vordering betwist?
Betwist de schuldenaar de vordering gemotiveerd, dan blijkt uw vorderingsrecht in de regel niet summierlijk en wijst de rechtbank het verzoek af. De rechter beslist dan niet wie gelijk heeft, maar stelt alleen vast dat de faillissementsprocedure daar niet de plek voor is.

Gemotiveerd betekent: met concrete feiten en stukken. Denk aan een tijdig verzonden klacht over gebrekkige levering, een beroep op ontbinding of een verrekenbare tegenvordering die met stukken is onderbouwd. Een betwisting die pas op de zitting opduikt en nergens uit blijkt, weegt de rechter minder zwaar.
Heeft u al een vonnis of erkent de schuldenaar de schuld schriftelijk, dan is betwisting veel lastiger. Een vonnis is niet verplicht voor een faillissementsaanvraag, maar maakt uw vorderingsrecht wel summierlijk aantoonbaar.
Twee uitspraken over de summiere toets
Afgewezen: een verzekeraar vroeg het faillissement aan op basis van een regresvordering die volgde uit Franse uitspraken. Het hof kon niet vaststellen op welke veroordeling een betaling van € 97.962,21 betrekking had, hoe groot de vordering was en of de schuldenaar wel medeschuldenaar was. Het verzoek strandde. De Hoge Raad liet dat oordeel op 21 februari 2020 in stand (ECLI:NL:HR:2020:309).
Toegewezen: het gerechtshof ‘s-Hertogenbosch bekrachtigde op 6 februari 2020 een faillissement op aanvraag van de Belastingdienst (ECLI:NL:GHSHE:2020:383). De schuldenaar voerde aan dat de aanslagen niet op zijn naam stonden en dat de steunvordering was verjaard, maar onderbouwde dat niet. De aanslagen lagen er wel en volgens het hof was de verjaring gestuit. De les: wie betwist, moet concreet maken wat er niet klopt.
Welke eisen gelden voor de steunvordering?
U moet aantonen dat ten minste één andere schuldeiser een vordering op de schuldenaar heeft. Die steunvordering hoeft niet in het verzoekschrift te staan, maar moet op de zitting summierlijk blijken, bijvoorbeeld met een factuur of, zoals in de zaak bij het hof ‘s-Hertogenbosch, uit het verslag van de curator.
In de regel moet ten minste één van de vorderingen opeisbaar zijn; niet elke vordering hoeft dat te zijn. Zorg daarom dat u kunt laten zien dat de betalingstermijn van uw eigen vordering is verstreken. Een vordering die pas bij liquidatie betaald hoeft te worden, zoals een achtergestelde lening, telt mogelijk niet mee als steunvordering.
Hoe verloopt de procedure?
Een schuldeiser vraagt het faillissement aan met een verzoekschrift dat door een advocaat is ondertekend (artikel 5 Fw). De rechtbank roept de schuldenaar op voor de behandeling en hoort hem (artikel 6 Fw).
De mondelinge behandeling vindt meestal binnen enkele weken plaats en duurt kort. De rechtbank doet vaak direct of binnen enkele dagen uitspraak. U kunt het verzoek tot de uitspraak intrekken, bijvoorbeeld als de schuldenaar alsnog betaalt.
Tegen een faillietverklaring staat binnen acht dagen hoger beroep open bij het gerechtshof (artikel 8 Fw); tegen een afwijzing kan de aanvrager binnen dezelfde termijn in hoger beroep (artikel 9 Fw). Na een faillietverklaring verliest de schuldenaar het beheer en de beschikking over zijn vermogen (artikel 23 Fw) en neemt een curator de afwikkeling over.
Wat doet de curator na het faillissement?
De curator beheert en vereffent de boedel onder toezicht van de rechter-commissaris. Hij kan benadelende rechtshandelingen vernietigen (artikel 42 Fw) en onderzoekt of bestuurders aansprakelijk zijn voor onbehoorlijk bestuur (artikel 2:248 BW).
Voor bestuurders is dat een reëel risico; zie ons artikel over faillissement en bestuurdersaansprakelijkheid. Als aanvragende schuldeiser krijgt u na het faillissement alleen uw aandeel uit de boedel, vaak een klein percentage van de vordering.

Is een faillissementsaanvraag als drukmiddel misbruik?
Nee, een faillissementsaanvraag om betaling af te dwingen is op zichzelf toegestaan. Alleen in bijzondere omstandigheden is sprake van misbruik van bevoegdheid (artikel 3:13 BW), en de schuldenaar moet die omstandigheden aantonen.
Misbruik kan aan de orde zijn als de aanvrager geen redelijk belang heeft bij het faillissement, bijvoorbeeld omdat hij weet dat zijn vordering ondeugdelijk is of omdat hij het faillissement alleen gebruikt om een concurrent uit te schakelen. Meer over de afweging leest u in ons artikel over de faillissementsaanvraag als incassomiddel.
Kan de aanvrager aansprakelijk zijn voor de schade?
Ja, een onterechte aanvraag kan een onrechtmatige daad zijn (artikel 6:162 BW). Dat speelt vooral als de aanvrager wist of had moeten begrijpen dat zijn vordering niet bestond of dat het faillissement geen redelijk doel diende.
De schuldenaar moet dan zijn schade en het verband met de aanvraag aantonen, zoals omzetverlies, reputatieschade of kosten van verweer. Die vordering beoordeelt de gewone civiele rechter, niet de faillissementsrechter.
Welke alternatieven heeft u bij een betwiste vordering?
Bij een gemotiveerd betwiste vordering is een gewone procedure meestal de betere route. Met een vonnis kunt u daarna beslag leggen en zo nodig alsnog faillissement aanvragen.
| Route | Wat de rechter toetst | Wettelijke basis |
|---|---|---|
| Faillissementsaanvraag | Alleen summier: vordering, steunvordering, ophouden met betalen | Art. 1, 5 en 6 Fw |
| Dagvaardingsprocedure | Volledig, met bewijsonderzoek | Rv |
| Conservatoir beslag | Verlof van de voorzieningenrechter; daarna eis instellen binnen de gestelde termijn (minimaal veertien dagen) | Art. 700 Rv |
| Vaststellingsovereenkomst | Geen rechter; partijen leggen de regeling zelf vast | Art. 7:900 BW |
- Dagvaardingsprocedure: de rechter stelt de vordering vast na volledig bewijsonderzoek. Lees meer over kort geding of bodemprocedure.
- Conservatoir beslag: met verlof van de voorzieningenrechter legt u vooraf beslag, zodat vermogen niet verdwijnt (artikel 700 Rv). U moet dan binnen de door de rechter bepaalde termijn, minimaal veertien dagen, de procedure starten.
- Een betalingsregeling of minnelijke regeling, schriftelijk vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst.
- Bij een particuliere schuldenaar: diens toelating tot de schuldsanering (Wsnp), waarna u een uitkering via de bewindvoerder ontvangt. De Wsnp duurt sinds 1 juli 2023 in de regel achttien maanden.
Bij een klant die niet reageert, zijn de eerste stappen beschreven in ons artikel over wanbetaling door een klant of leverancier.
Wat legt u als aanvrager klaar voor de zitting?
- Ga na of de schuldenaar vóór de aanvraag schriftelijk heeft geklaagd over de levering of de factuur.
- Verzamel de overeenkomst, orderbevestiging, afleverbewijzen en aanmaningen.
- Controleer of de betalingstermijn van uw factuur is verstreken.
- Zorg dat u op de zitting een steunvordering met stukken kunt aantonen.
- Weeg af of u met een faillissement meer ontvangt dan met een vonnis en beslag.
Hoe verweert u zich als schuldenaar tegen de aanvraag?
- Verschijn op de zitting: zonder verweer volgt de faillietverklaring vaak direct.
- Onderbouw uw betwisting met stukken, zoals klachtbrieven en een eventuele tegenvordering. Een losse stelling, zoals verjaring zonder onderbouwing, volstaat niet.
- Laat zien dat u andere schuldeisers wel betaalt, bijvoorbeeld met bankafschriften.
- Bent u toch failliet verklaard: hoger beroep moet binnen acht dagen (artikel 8 Fw).
Hoe staan wij u bij in een faillissementsprocedure?
- Beoordelen of uw vordering en de steunvordering de summiere toets van artikel 6 Fw doorstaan.
- Het verzoekschrift opstellen en indienen, of namens de schuldenaar een verweer voorbereiden.
- U bijstaan op de zitting bij de rechtbank en in hoger beroep binnen de termijn van acht dagen.
- Beslagverlof aanvragen en een dagvaardingsprocedure voeren bij een betwiste vordering; zie ook ons insolventierecht en ondernemingsrecht.
In het kort
- Uw vorderingsrecht moet summierlijk blijken (artikel 6 lid 3 Fw); de Hoge Raad liet in 2020 een afwijzing om die reden in stand.
- Een onderbouwde betwisting met stukken leidt in de regel tot afwijzing; een losse stelling niet.
- Hoger beroep tegen faillietverklaring of afwijzing loopt binnen acht dagen (artikelen 8 en 9 Fw).
- Bij een echt geschil zijn een dagvaarding en conservatoir beslag meestal de betere route.