Gepubliceerd op 22 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Een faillissementsaanvraag bij een betwiste vordering is toegestaan, maar de rechtbank wijst de aanvraag af als uw vorderingsrecht niet eenvoudig vast te stellen is (artikel 6 lid 3 Faillissementswet, Fw). Een kale ontkenning door de schuldenaar is niet genoeg; een gemotiveerde, met stukken onderbouwde betwisting meestal wel.
De faillissementsrechter beslist snel en doet geen uitgebreid bewijsonderzoek. Een echt geschil over de vordering hoort daarom in een gewone procedure. Hieronder leest u welke eisen gelden, wanneer een aanvraag misbruik is en welke alternatieven er zijn.
Inhoudsopgave
Wanneer spreekt de rechtbank een faillissement uit?
De rechtbank verklaart een schuldenaar failliet als hij in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen (artikel 1 Fw). Dat moet summierlijk blijken: kort en zonder diepgaand onderzoek (artikel 6 lid 3 Fw).
Bij een aanvraag door een schuldeiser toetst de rechtbank in de praktijk drie punten. Meer over de procedure leest u in ons artikel over hoe een faillissementsaanvraag werkt en over de vereisten voor een faillissementsaanvraag.
- Het vorderingsrecht van de aanvrager: u moet aannemelijk maken dat u een vordering op de schuldenaar heeft.
- De pluraliteit: er moet ten minste één andere schuldeiser zijn, de steunvordering.
- De faillissementstoestand: de schuldenaar betaalt meer dan één schuldeiser niet.
Wat gebeurt er als de schuldenaar de vordering betwist?
Betwist de schuldenaar de vordering gemotiveerd, dan blijkt uw vorderingsrecht in de regel niet summierlijk en wijst de rechtbank het verzoek af. De rechter beslist dan niet wie gelijk heeft, maar stelt alleen vast dat de faillissementsprocedure daar niet de plek voor is.
Gemotiveerd betekent: met concrete feiten en stukken. Denk aan een tijdig verzonden klacht over gebrekkige levering, een beroep op ontbinding of een verrekenbare tegenvordering die met stukken is onderbouwd. Een betwisting die pas op de zitting opduikt en nergens uit blijkt, weegt de rechter minder zwaar.
Heeft u al een vonnis of erkent de schuldenaar de schuld schriftelijk, dan is betwisting veel lastiger. Een vonnis is niet verplicht voor een faillissementsaanvraag, maar maakt uw vorderingsrecht wel summierlijk aantoonbaar.
Welke eisen gelden voor de steunvordering?
U moet aantonen dat ten minste één andere schuldeiser een vordering op de schuldenaar heeft. Die steunvordering hoeft niet in het verzoekschrift te staan, maar moet op de zitting summierlijk blijken, bijvoorbeeld met een factuur.
In de regel moet ten minste één van de vorderingen opeisbaar zijn; niet elke vordering hoeft dat te zijn. Zorg daarom dat u kunt laten zien dat de betalingstermijn van uw eigen vordering is verstreken. Een vordering die pas bij liquidatie betaald hoeft te worden, zoals een achtergestelde lening, telt in de regel niet mee.
Hoe verloopt de procedure?
Een schuldeiser vraagt het faillissement aan met een verzoekschrift dat door een advocaat is ondertekend (artikel 5 Fw). De rechtbank roept de schuldenaar op voor de behandeling en hoort hem (artikel 6 Fw).
De mondelinge behandeling vindt meestal binnen enkele weken plaats en duurt kort. De rechtbank doet vaak direct of binnen enkele dagen uitspraak. U kunt het verzoek tot de uitspraak intrekken, bijvoorbeeld als de schuldenaar alsnog betaalt.
Tegen een faillietverklaring of een afwijzing staat binnen acht dagen hoger beroep open bij het gerechtshof (artikel 8 Fw). Na een faillietverklaring verliest de schuldenaar het beheer en de beschikking over zijn vermogen (artikel 23 Fw) en neemt een curator de afwikkeling over.
Wat doet de curator na het faillissement?
De curator beheert en vereffent de boedel onder toezicht van de rechter-commissaris. Hij kan benadelende rechtshandelingen vernietigen (artikel 42 Fw) en onderzoekt of bestuurders aansprakelijk zijn voor onbehoorlijk bestuur (artikel 2:248 BW).
Voor bestuurders is dat een reëel risico; zie ons artikel over faillissement en bestuurdersaansprakelijkheid. Als aanvragende schuldeiser krijgt u na het faillissement alleen uw aandeel uit de boedel, vaak een klein percentage van de vordering.
Is een faillissementsaanvraag als drukmiddel misbruik?
Nee, een faillissementsaanvraag om betaling af te dwingen is op zichzelf toegestaan. Alleen in bijzondere omstandigheden is sprake van misbruik van bevoegdheid (artikel 3:13 BW), en de schuldenaar moet die omstandigheden aantonen.
Misbruik kan aan de orde zijn als de aanvrager geen redelijk belang heeft bij het faillissement, bijvoorbeeld omdat hij weet dat zijn vordering ondeugdelijk is of omdat hij het faillissement alleen gebruikt om een concurrent uit te schakelen. Meer over de afweging leest u in ons artikel over de faillissementsaanvraag als incassomiddel.
Kan de aanvrager aansprakelijk zijn voor de schade?
Ja, een onterechte aanvraag kan een onrechtmatige daad zijn (artikel 6:162 BW). Dat speelt vooral als de aanvrager wist of had moeten begrijpen dat zijn vordering niet bestond of dat het faillissement geen redelijk doel diende.
De schuldenaar moet dan zijn schade en het verband met de aanvraag aantonen, zoals omzetverlies, reputatieschade of kosten van verweer. Die vordering beoordeelt de gewone civiele rechter, niet de faillissementsrechter.
Welke alternatieven heeft u bij een betwiste vordering?
Bij een gemotiveerd betwiste vordering is een gewone procedure meestal de betere route. Met een vonnis kunt u daarna beslag leggen en zo nodig alsnog faillissement aanvragen.
- Dagvaardingsprocedure: de rechter stelt de vordering vast na volledig bewijsonderzoek. Lees meer over kort geding of bodemprocedure.
- Conservatoir beslag: met verlof van de voorzieningenrechter legt u vooraf beslag, zodat vermogen niet verdwijnt (artikel 700 Rv). U moet dan binnen de door de rechter bepaalde termijn, minimaal veertien dagen, de procedure starten.
- Een betalingsregeling of minnelijke regeling, schriftelijk vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst.
- Bij een particuliere schuldenaar: diens toelating tot de schuldsanering (Wsnp), waarna u een uitkering via de bewindvoerder ontvangt.
Bij een klant die niet reageert, zijn de eerste stappen beschreven in ons artikel over wanbetaling door een klant of leverancier.
Waar let u als schuldeiser op?
- Ga na of de schuldenaar vóór de aanvraag schriftelijk heeft geklaagd over de levering of de factuur.
- Verzamel de overeenkomst, orderbevestiging, afleverbewijzen en aanmaningen.
- Controleer of de betalingstermijn van uw factuur is verstreken.
- Zorg dat u op de zitting een steunvordering met stukken kunt aantonen.
- Weeg af of u met een faillissement meer ontvangt dan met een vonnis en beslag.
Waar let u als schuldenaar op?
- Verschijn op de zitting: zonder verweer volgt de faillietverklaring vaak direct.
- Onderbouw uw betwisting met stukken, zoals klachtbrieven en een eventuele tegenvordering.
- Laat zien dat u andere schuldeisers wel betaalt, bijvoorbeeld met bankafschriften.
- Bent u toch failliet verklaard: hoger beroep moet binnen acht dagen (artikel 8 Fw).
Wat kunnen wij voor u doen bij een faillissementsaanvraag?
- Beoordelen of uw vordering en de steunvordering de summiere toets van artikel 6 Fw doorstaan.
- Het verzoekschrift opstellen en indienen, of namens de schuldenaar een verweer voorbereiden.
- U bijstaan op de zitting bij de rechtbank en in hoger beroep binnen de termijn van acht dagen.
- Beslagverlof aanvragen en een dagvaardingsprocedure voeren bij een betwiste vordering.
- Onderhandelen over een betalingsregeling en die vastleggen.
- Adviseren vanuit ons insolventierecht en ondernemingsrecht, ook over bestuurdersaansprakelijkheid na een faillissement.
Samengevat
- Een faillissementsaanvraag bij een betwiste vordering mag, maar uw vorderingsrecht moet summierlijk blijken (artikel 6 lid 3 Fw).
- Een gemotiveerde betwisting leidt in de regel tot afwijzing; een kale ontkenning niet.
- U heeft een steunvordering nodig; niet elke vordering hoeft opeisbaar te zijn.
- Een aanvraag als drukmiddel is toegestaan; misbruik en aansprakelijkheid spelen alleen in bijzondere gevallen.
- Bij een echt geschil zijn een dagvaarding en conservatoir beslag meestal de betere route.
Veelgestelde vragen
Heb ik een advocaat nodig om een faillissement aan te vragen?
Ja. Een schuldeiser kan het faillissement van een ander alleen aanvragen met een verzoekschrift dat een advocaat ondertekent (artikel 5 Fw).
Is een vonnis nodig voor een faillissementsaanvraag?
Nee, maar een vonnis maakt het voor de schuldenaar vrijwel onmogelijk de vordering nog gemotiveerd te betwisten. Bij een twijfelachtige vordering is eerst dagvaarden daarom vaak verstandiger.
Is een beroep op verrekening genoeg om een faillissement te voorkomen?
Alleen als de tegenvordering met stukken aannemelijk is. Een tegenvordering die niet summierlijk blijkt, kan de rechtbank passeren.
Kan ik mijn faillissementsaanvraag intrekken?
Ja, tot de rechtbank uitspraak doet. Dat gebeurt vaak als de schuldenaar vóór of op de zitting betaalt of een regeling aanbiedt.
Kan ik als schuldenaar in beroep tegen mijn faillissement?
Ja, binnen acht dagen na de uitspraak bij het gerechtshof (artikel 8 Fw). Het hof kijkt naar de situatie op het moment van zijn eigen beslissing.
