Gepubliceerd op 22 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Een freelance developer, ook een buitenlandse, is in beginsel zelf maker en eigenaar van de code die hij schrijft, ook als u de factuur betaalt (art. 1 en 2 Auteurswet). U wordt pas eigenaar als het auteursrecht bij akte aan u is overgedragen; zonder die akte krijgt u hooguit een gebruiksrecht voor het doel waarvoor de software is gemaakt.
Bij een developer in het buitenland komt daar een tweede vraag bij: welk recht geldt voor de overeenkomst en voor de overdracht? Hieronder leest u hoe de Nederlandse Auteurswet werkt, wat er verandert bij een buitenlandse opdrachtnemer en welke afspraken u vooraf vastlegt.
Inhoudsopgave
Wie is eigenaar van software volgens de Auteurswet?
De maker. Computerprogramma’s zijn beschermde werken (art. 10 lid 1 onder 12 Aw) en het auteursrecht ontstaat automatisch bij de persoon die het programma schrijft, zonder registratie.
Het auteursrecht beschermt de broncode, de objectcode en het voorbereidend ontwerpmateriaal. Ideeën, functionaliteit en programmeertalen zelf zijn niet beschermd. Naast auteursrecht kunnen ook andere intellectuele eigendomsrechten meespelen, zoals databankenrecht (Databankenwet) of een merk voor de naam van de app.
Wanneer bent u als opdrachtgever toch maker?
Alleen in twee gevallen die bij freelancers zelden opgaan. Artikel 6 Aw maakt u maker als het werk is gemaakt naar uw ontwerp én onder uw leiding en toezicht; artikel 7 Aw maakt de werkgever maker van werk dat een werknemer in dienst maakt.
Artikel 6 vraagt dat u zowel het creatieve ontwerp levert als de uitvoering stuurt. Een functionele omschrijving of een lijst met wensen is daarvoor niet genoeg. Artikel 7 geldt alleen bij een arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW). Een echte zelfstandige opdrachtnemer valt daar niet onder.
Wat mag u zonder overdracht met de code?
U mag de software gebruiken voor het doel waarvoor zij is besteld. Hoe ver dat gebruiksrecht gaat, bepaalt de rechter door de overeenkomst uit te leggen: wat mochten partijen redelijkerwijs van elkaar verwachten?
De Auteurswet geeft de rechtmatige verkrijger van een computerprogramma een minimale bevoegdheid: hij mag het programma verveelvoudigen voor zover dat nodig is voor het beoogde gebruik, tenzij anders is afgesproken. Verveelvoudigen bij het laden, in beeld brengen of verbeteren van fouten kan niet bij overeenkomst worden verboden (art. 45j Aw). Doorontwikkelen, verkopen of een ander laten aanpassen valt daar in de regel niet onder. Het verschil tussen een licentie en een overdracht is in de praktijk dus groot.
Hoe draagt u het auteursrecht rechtsgeldig over?
Met een daartoe bestemde, door de maker ondertekende akte (art. 2 lid 3 Aw en art. 3:95 BW). Een mondelinge afspraak of een e-mail met “akkoord” is voor een overdracht naar Nederlands recht niet genoeg.
Artikel 2 lid 3 Aw bepaalt ook dat alleen de bevoegdheden overgaan die in de akte zijn genoemd of die noodzakelijk uit de aard of strekking van de overeenkomst volgen. Een vage zin als “alle rechten zijn van de opdrachtgever” kan daardoor tot discussie leiden. Noem daarom uitdrukkelijk broncode, documentatie, ontwerpen, tussenresultaten en latere aanpassingen.
Ook een exclusieve licentie moet schriftelijk worden aangegaan (art. 2 lid 3 Aw). Toekomstige werken kunnen vooraf worden overgedragen, mits ze in de akte voldoende bepaald zijn. Persoonlijkheidsrechten, zoals het recht op naamsvermelding en verzet tegen aantasting (art. 25 Aw), gaan niet over; de maker kan er wel gedeeltelijk afstand van doen.
Kiest u voor overdracht of voor een licentie?
Kies voor overdracht als de software de kern van uw onderneming is en voor een licentie als het om standaardonderdelen gaat. Bij een overdracht wordt u eigenaar; bij een licentieovereenkomst blijft de developer eigenaar en krijgt u een omschreven gebruiksrecht.
Een gangbare tussenvorm: het maatwerk wordt overgedragen, terwijl de developer eigenaar blijft van zijn bestaande bibliotheken en tools en u daarop een eeuwigdurende, niet-opzegbare licentie krijgt. Investeerders en kopers van uw bedrijf willen bij een due diligence zien dat de kernrechten aantoonbaar bij uw onderneming liggen.
Welk recht geldt bij een developer in het buitenland?
Partijen mogen het recht kiezen dat op hun overeenkomst van toepassing is (art. 3 Rome I-verordening). Kiezen zij niets, dan geldt voor een dienstverleningsovereenkomst het recht van het land waar de dienstverlener zijn gewone verblijfplaats heeft (art. 4 lid 1 onder b Rome I), dus vaak het recht van het land van de developer.
Een rechtskeuze voor Nederlands recht regelt de overeenkomst, maar niet alles. Wie oorspronkelijk maker is, of het recht overdraagbaar is en welke morele rechten de maker houdt, kan worden beheerst door het recht van het land waarvoor bescherming wordt gevraagd. Sommige landen staan een volledige overdracht van auteursrecht niet toe en kennen alleen exclusieve gebruiksrechten.
De Berner Conventie zorgt ervoor dat software in vrijwel alle landen auteursrechtelijk beschermd is zonder registratie. Zij harmoniseert echter niet wie de rechten krijgt of hoe ze overgaan. Laat daarom bij een developer buiten Nederland nagaan of de akte ook naar zijn eigen recht werkt. Zie ook ons artikel over grensoverschrijdende contracten.
Waar wordt een geschil behandeld?
Bij de rechter die partijen hebben gekozen. Binnen de EU erkent de Brussel I bis-verordening (Vo. (EU) 1215/2012) een forumkeuze voor de Nederlandse rechter (art. 25).
Buiten de EU hangt de tenuitvoerlegging van een Nederlands vonnis af van verdragen en het recht van dat land. Arbitrage kan dan een alternatief zijn, omdat arbitrale vonnissen onder het Verdrag van New York van 1958 in een groot aantal landen kunnen worden uitgevoerd.
Welke bepalingen neemt u op in het contract?
Leg de IE-afspraken vast voordat de developer begint, in een schriftelijk contract met de freelancer dat tegelijk als akte van overdracht dient. Deze bepalingen horen er in elk geval in:
- Overdracht: alle auteursrechten en andere IE-rechten op broncode, objectcode, documentatie, ontwerpen en tussenresultaten gaan over, ook voor toekomstige versies, wereldwijd en voor alle exploitatievormen.
- Bestaande componenten: een lijst van eigen bibliotheken van de developer die niet overgaan, met een eeuwigdurende licentie voor u.
- Open source: welke opensourcecomponenten zijn gebruikt en onder welke licentie, zodat u geen code met onverwachte verplichtingen krijgt.
- Garantie en vrijwaring: de developer staat ervoor in dat het werk geen rechten van derden schendt en vrijwaart u voor claims.
- Levering van de broncode bij oplevering, of een broncodedepot (escrow) als u alleen een licentie krijgt.
- Persoonlijkheidsrechten: afstand van het recht op naamsvermelding en van verzet tegen wijzigingen, voor zover het toepasselijke recht dat toestaat.
- Medewerking: de developer tekent later aanvullende documenten als een buitenlands register of recht dat vereist.
- Rechtskeuze en forumkeuze (of arbitrage), en geheimhouding van uw bedrijfsinformatie.
Leg in de overeenkomst ook vast op welk moment de rechten overgaan: bij creatie of bij betaling. Overdracht pas na volledige betaling beschermt de developer, maar laat u kwetsbaar als er een geschil over de factuur ontstaat. Meer valkuilen leest u in ons artikel over freelancers in commerciële contracten.
Waar let u op als opdrachtgever?
- Is er een door de developer ondertekende akte van overdracht, en noemt die alle onderdelen van het werk?
- Is de developer zelf maker, of heeft hij onderaannemers of werknemers ingeschakeld van wie hij de rechten eerst moet verkrijgen?
- Is gecontroleerd of het recht van het land van de developer een volledige overdracht toestaat?
- Heeft u de broncode en documentatie daadwerkelijk ontvangen?
Waar let u op als developer?
- Sluit uw bestaande bibliotheken en tools uitdrukkelijk uit van de overdracht.
- Koppel de overdracht zo nodig aan volledige betaling en leg dat vast.
- Spreek af of u het project in uw portfolio mag noemen.
- Beperk garanties en aansprakelijkheid tot een redelijk maximum.
Wat kunnen wij voor u doen bij IE-rechten op software?
- beoordelen wie volgens de Auteurswet en het buitenlandse recht eigenaar is van bestaande code;
- een ontwikkelovereenkomst met akte van overdracht of een licentieovereenkomst opstellen, ook in het Engels;
- onderhandelen met de developer over overdracht, bestaande componenten en escrow;
- een IE-check uitvoeren voorafgaand aan een investering of verkoop;
- procederen bij een geschil over eigendom of inbreuk; zie onze pagina advocaat ICT-recht.
Samengevat
- De freelance developer is maker en eigenaar van de code (art. 1 en 2 Aw); betalen maakt u geen eigenaar.
- Overdracht vraagt een ondertekende akte die de rechten concreet noemt (art. 2 lid 3 Aw).
- Zonder rechtskeuze geldt voor de overeenkomst vaak het recht van het land van de developer (art. 4 Rome I).
- Laat bij een buitenlandse developer nagaan of de overdracht ook naar zijn recht werkt.
Veelgestelde vragen
Word ik eigenaar van de code omdat ik ervoor betaal?
Nee. Betaling geeft u alleen een gebruiksrecht voor het afgesproken doel. Eigendom krijgt u pas met een akte van overdracht (art. 2 lid 3 Aw).
Kan ik de overdracht achteraf nog regelen?
Ja, met een akte die de developer alsnog ondertekent. Hij is daartoe niet verplicht als dat niet eerder is afgesproken, dus regel het bij voorkeur vóór de start van het project.
Geldt het Nederlandse recht als ik in Nederland zit?
Niet automatisch. Zonder rechtskeuze geldt voor een dienstverleningsovereenkomst het recht van het land van de dienstverlener (art. 4 lid 1 onder b Rome I).
Wat als de developer onderaannemers heeft ingezet?
Dan zijn die onderaannemers maker van hun deel. De developer kan u alleen overdragen wat hij zelf heeft verkregen; laat hem daarom garanderen dat hij alle rechten van zijn onderaannemers heeft.
