Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Een grensoverschrijdend contract is juridisch solide als het in elk geval regelt welk recht van toepassing is, welke rechter of arbitrage-instantie geschillen beslecht en of het Weens Koopverdrag geldt. Maakt u geen rechtskeuze, dan wijst binnen de EU de Rome I-Verordening het recht aan, en dat is vaak het recht van het land van de wederpartij.
Daarnaast spelen dwingende regels van het land waar het contract wordt uitgevoerd, de taal van het contract en de afdwingbaarheid van een vonnis in het buitenland. Hieronder leest u per onderdeel waar u op let.
Inhoudsopgave
Welk recht geldt voor een internationaal contract?
Het recht dat partijen kiezen (artikel 3 Rome I-Verordening, Vo. (EG) 593/2008). Zonder keuze bepaalt artikel 4 Rome I het toepasselijke recht aan de hand van het soort overeenkomst.
Een rechtskeuze kan uitdrukkelijk of duidelijk blijken uit het contract. Schrijf haar daarom uit, bijvoorbeeld: “Op deze overeenkomst is Nederlands recht van toepassing.” Meer over de keuzemogelijkheden leest u in ons artikel internationale contracten: welke wet is van toepassing? en in onze gids over toepasselijk recht.
Wat geldt zonder rechtskeuze?
Dan wijst artikel 4 lid 1 Rome I voor veelvoorkomende contracten een vast recht aan. Voor andere contracten geldt het recht van het land van de partij die de kenmerkende prestatie verricht (artikel 4 lid 2).
- Koop van roerende zaken: het land van de verkoper.
- Dienstverlening: het land van de dienstverlener.
- Huur of koop van onroerend goed: het land waar het goed ligt.
- Franchise: het land van de franchisenemer; distributie: het land van de distributeur.
Is het contract kennelijk nauwer verbonden met een ander land, dan geldt het recht van dat land (artikel 4 lid 3). Voor een Nederlandse inkoper betekent het ontbreken van een keuze dus meestal dat het recht van de buitenlandse leverancier geldt.
Welke regels gelden ondanks uw rechtskeuze?
Voorrangsregels van het land van de rechter en soms van het land van uitvoering blijven gelden (artikel 9 Rome I). Voorbeelden zijn exportbeperkingen, sanctieregels en mededingingsrecht.
Een consument houdt bovendien de bescherming van het dwingende recht van zijn woonland als u uw activiteiten op dat land richt (artikel 6 Rome I). Een rechtskeuze voor Nederlands recht kan die bescherming niet wegnemen.
Wanneer geldt het Weens Koopverdrag?
Het Weens Koopverdrag (CISG) geldt automatisch bij koop van roerende zaken tussen ondernemingen uit verschillende verdragsstaten, of als het internationaal privaatrecht naar het recht van een verdragsstaat verwijst (artikel 1 CISG). Nederland is sinds 1992 partij, net als ruim 95 andere landen.
Een keuze voor “Nederlands recht” sluit het verdrag niet uit, omdat het verdrag deel uitmaakt van het Nederlandse recht. Wilt u het niet, dan moet u het uitdrukkelijk uitsluiten (artikel 6 CISG), bijvoorbeeld met: “Het Weens Koopverdrag is niet van toepassing.” Het verdrag kent onder meer een eigen klachtplicht (artikel 39 CISG) en eigen regels over ontbinding.
Welke rechter is bevoegd bij een geschil?
De rechter die partijen in een forumkeuzebeding aanwijzen. Binnen de EU moet die keuze voldoen aan artikel 25 van de Brussel I bis-Verordening (Vo. (EU) 1215/2012), wat in de regel een schriftelijke afspraak vereist.
Zonder forumkeuze is in beginsel de rechter van de woonplaats van de gedaagde bevoegd (artikel 4 Brussel I bis). Rechtskeuze en forumkeuze staan los van elkaar, maar het is verstandig ze te laten samenvallen. Een uitgebreide uitleg vindt u in ons artikel over forumkeuze en arbitrage in internationale overeenkomsten.
Wanneer is arbitrage beter?
Als het vonnis buiten de EU moet worden uitgevoerd. Een arbitraal vonnis wordt op grond van het Verdrag van New York van 1958 in ruim 170 landen erkend, terwijl een Nederlands vonnis in landen zonder verdrag vaak niet zonder nieuwe procedure wordt erkend.
Arbitrage is wel duurder en kent meestal geen hoger beroep (artikel 1061b Rv). Een trapsgewijze regeling met eerst overleg en mediation binnen bijvoorbeeld 30 dagen kan een procedure voorkomen. Meer over de keuze leest u in ons artikel over alternatieve geschiloplossing.
Welke clausules verdienen extra aandacht?
Overmacht, aansprakelijkheid, betaling en taal. Deze begrippen worden per rechtsstelsel verschillend uitgelegd, zodat een clausule die in Nederland werkt elders anders kan uitpakken.
Overmacht en veranderde omstandigheden
Naar Nederlands recht is overmacht een tekortkoming die niet aan de schuldenaar kan worden toegerekend (artikel 6:75 BW); bij onvoorziene omstandigheden kan de rechter het contract wijzigen (artikel 6:258 BW). Het Engelse recht kent een veel beperktere leer, zodat u daar alles in de clausule zelf moet regelen.
Noem concrete gebeurtenissen, zoals sancties, exportverboden, staking bij toeleveranciers en epidemieën, en regel wat er dan gebeurt: opschorting, heronderhandeling of beëindiging na een vaste termijn. Zie ook onze artikelen over hardheidsclausules en overmacht en de hardshipclausule.
Aansprakelijkheid en vrijwaring
Een beperking van aansprakelijkheid moet passen bij het gekozen recht. Naar Nederlands recht kunt u zich niet beroepen op een beperking bij opzet of bewuste roekeloosheid (artikel 6:248 lid 2 BW).
Een vrijwaringsclausule (indemnity) uit een Engels of Amerikaans model kan naar Nederlands recht ruimer of juist beperkter worden uitgelegd dan bedoeld. Leg daarom vast welke schade wordt vergoed, tot welk bedrag en voor welke termijn. Bij een tekortkoming volgen de gevolgen uit het gekozen recht; zie ons artikel over contractbreuk.
Betaling en zekerheden
Leg de valuta, de betalingstermijn en de zekerheid vast. Bij export buiten de EU is een documentair krediet (letter of credit) of een bankgarantie gebruikelijk; leg dan vast welke regels gelden, zoals de ICC-regels UCP 600.
Taal en vertalingen
Bepaal welke taalversie voorgaat als vertalingen afwijken. Een juridisch begrip als “garantie” of “warranty” heeft per rechtsstelsel een andere betekenis, dus definieer kernbegrippen in het contract zelf.
Wat controleert u vóór het tekenen?
Wie de wederpartij is en wie namens haar mag tekenen. Controleer het buitenlandse handelsregister en de vertegenwoordigingsbevoegdheid; welk recht die bevoegdheid beheerst, leest u in ons artikel over vertegenwoordiging bij grensoverschrijdende contracten.
Bij een grotere transactie hoort een due diligence-onderzoek naar kredietwaardigheid, sancties en vergunningen. Worden persoonsgegevens naar een land buiten de EER doorgegeven, dan moet dat voldoen aan hoofdstuk V van de AVG, bijvoorbeeld via een adequaatheidsbesluit of standaardcontractbepalingen van de Europese Commissie.
Waar let u als verkoper op?
- Kies Nederlands recht en bepaal of het Weens Koopverdrag geldt.
- Neem een eigendomsvoorbehoud op en controleer of het in het land van de koper werkt.
- Regel de betaling met een documentair krediet of bankgarantie.
- Kies arbitrage als u buiten de EU moet kunnen executeren.
Waar let u als koper op?
- Zonder rechtskeuze geldt meestal het recht van de verkoper.
- Ken de klachttermijn: onder het Weens Koopverdrag moet u gebreken binnen een redelijke termijn melden, uiterlijk binnen twee jaar (artikel 39 CISG).
- Leg leveringscondities vast met een Incoterm, bijvoorbeeld DAP of DDP.
- Controleer de aansprakelijkheidsbeperking van de verkoper onder het gekozen recht.
Wat kunnen wij voor u doen bij een grensoverschrijdend contract?
- Rechtskeuze-, forumkeuze- en arbitrageclausules opstellen.
- Een buitenlands contractmodel beoordelen op werking naar Nederlands recht.
- Uw algemene voorwaarden geschikt maken voor internationale verkoop.
- Onderhandelen over aansprakelijkheid, overmacht en betaling.
- Procederen of een arbitrage voeren; zie ook onze pagina advocaat ondernemingsrecht.
Samengevat
- Maak altijd een rechtskeuze; zonder keuze wijst artikel 4 Rome I het recht aan.
- Het Weens Koopverdrag geldt ook bij een keuze voor Nederlands recht, tenzij u het uitsluit.
- Regel de bevoegde rechter of arbitrage apart.
- Dwingend recht en consumentenbescherming gelden ondanks een rechtskeuze.
- Definieer overmacht, aansprakelijkheid en kernbegrippen in het contract zelf.
Veelgestelde vragen
Mag ik een recht kiezen dat met geen van beide partijen te maken heeft?
Ja, artikel 3 Rome I staat een vrije rechtskeuze toe. Zijn alle elementen van het contract in één land gelegen, dan blijven de dwingende regels van dat land gelden (artikel 3 lid 3).
Is een elektronische handtekening geldig bij een internationaal contract?
Binnen de EU regelt de eIDAS-Verordening (Vo. (EU) 910/2014) de erkenning van elektronische handtekeningen. Een gekwalificeerde elektronische handtekening staat gelijk aan een handgeschreven handtekening.
Wat als beide partijen eigen voorwaarden met een andere rechtskeuze hebben?
Dan is vaak onduidelijk welk recht geldt. Neem de rechtskeuze daarom op in het getekende contract zelf, niet alleen in algemene voorwaarden.
Kan ik een Nederlands vonnis in het buitenland uitvoeren?
Binnen de EU wel, zonder aparte procedure (artikel 39 Brussel I bis). Daarbuiten hangt het af van een verdrag of het recht van dat land.
